Zwilazkowiec Alliancer, April 02, 1960

              it~v"csc'5J?'-- ~3&ml
4y--- — — j- - - gfWtrWM" MMMagsl
wh#SK'~
STŁ 2 "ZWIĄZKOWIEC" KWIECIEń (Apfil) Sobo?a i ~ 1760 NRy
''U
li
rt
t
v 1
itł
I 'I li
Lf1l
tf 4
'I A 11 i
"Związkowiec" (The Alliancer)
Printed for cvery Wtdnesday and Saturday by:
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED W:
Organ Zwiaiku Polaków w
Djrekcję Prasową: A Szczepkowski
Redaktor F Głogowski Kler Drukarni
Roczna w Kanadzie S6 00W
Półroczna S350
Kwartalna
Kanadde wydawany przez
przewodniczący S Leszczyński
Mazurkiewicz Adm
PRENUMERATA
Zjednoczonych
i innjch krajach
$200Pojedjńczy numer
1475 Oueen Słreeł Wesr Tel LE 1-2-
491 Toronto Ont
Authorlsed as Sccond Class Post Office Department
POSZUKIWANIE KOMPROMISU
Problem rozbrojeniowy ściślej ograniczenia zbrojeń po-wstrzymania
dalszego wyścigu jest najbardziej zasadniczy stanowi
klucz do osiągnięcia jakiegokolwiek odprężenia w stosunkach
międzynarodowych Żadna ze stron nie głosi obecnie konieczności
dalszych zbrojeń nie występuje przeciwko ograniczeniu ale mimo
to brak jest ciągle płaszczyzny porozumienia nawet jeśli obie
strony mówią o rozbrojeniu to każda coś innego rozumie do
czegoś innego zmierza
tak np rząd sowiecki jest formalnie zwolennikiem całko-witego
rozbrojenia wypowiada się za zakazem używania broni
atomowych wodorowych co mu jednak nie przeszkadza posiadać
najliczebniejsze siły zbrojne wyposażone w najnowocześniejszy
sprzęt przeprowadzać seryjne doświadczenia z nowymi broniami
Z drugiej strony Stany Zjednoczone jeszcze w okresie kiedy posia-dały
monopol broni atomowych były gotowe do zawarcia między-narodowego
układu w sprawie kontroli energii atomowej Stany
Zjednoczone odmówiły nawet Wielkiej Brytanii dzielenia się z
tajemnicami atomowymi gdyż pragnęły by ta najgroźniejsza broń
nie znalazła się w niczyim ręku Zarówno Wielka Brytania jak i
ZSRR a ostatnio i Francja własnymi siłami wyprodukowały bomby
atomowe Ale broń atomowa która teoretycznie w dalszym ciągu
jest tylko w dyspozycji trzech wielkich mocarstw praktycznie
może być dostarczona innym państwom sojusznikom wymienio-nych
mocarstw
ZSRR wystąpił z projektem układu o zakazie prób atomowych
użycia tej broni dopiero wówczas gdy znakomicie wzmocnił swoją
pozycję strategiczną gdy — według twierdzeń licznych specjali-stów
zachodnich — uzyskał przewagę nad Stanami Zjednoczo-nymi
przede wszystkim (względnie wyłącznie) na odcinku rakie-towym
Mocarstwa zachodnie szczerze pragną powstrzymania wy-ścigu
zbrojeń są zaniepokojone osiągnięciami sowieckimi I nikt
tego nic ukrywa Otwarcie stwierdza się że widmo wojny ato-mowej
jest tak potworne iż należy je wykluczyć Zatarg atomowy
równałby się bowiem powszechnej katastrofie Świadomość tego
jest po obu stronach Ona właśnie obok obustronnych zbrojeń
zapasów niszczycielskich broni stanowi niejako gwarancję utrzy-mania
zachowania pokoju
Ale to nie wystarcza dla osiągnięcia odprężenia dla zmniej-szenia
zbrojeń przeszło roku toczą się w Genewie rokowania
pomiędzy Stanami Zjednoczonymi Wielką Brytanią i ZSRR nad
konwencją o zakazie doświadczeń atomowych Na okres rokowań
zawieszono dobrowolnie próby Nie mniej jednak zanotowano
pewne wyłomy ze strony ZSRR Dcwódcy amerykańscy odnoszą
się bardzo sceptycznie tej projektowanej konwencji gdyż uwa-żają
doświadczenia za niezbędne dla wprowadzenia nowych broni
Jednakże rokowania genewskie natrafiają na ogromne trudności
nie z tego powodu ale wskutek rozbieżności odnośnie kontroli
Rząd sowiecki pragnie układu o wstrzymaniu doświadczeń
ale uchyla się od wyrażenia zgody na efektywny system między-narodowej
kontroli Bardzo powoli z trudem się na pewne
ustępstwa w tej mierze które jednak nawet przy najlepszej woli
nic sposób uznać za dostateczną kontrolę Ale mocarstwa zachodnie
przyjęły nawet te ochłapy wychodząc z założenia iż lepsze są
niczego
Jeśli kontrola będzie tylko okresowa przyjazd komisji będzie
uprzednio notyfikowany w składzie jej przeważać będą obywatele
państwa na terenie którego będzie kontrola to chyba nie sposób
uznać za dostateczna Mocarstwa zachodnie zdaia sic iednak
z że
są na
iz
z
w
ze na
z
na
ze
i
Canterbury dr
w
że
a
do
z
w
co
Prymas:
"Od już czasu
w jak i
że
w
aby
w
że
być a jest ono
do
że
w tym
z
z
"Ostatnio
że
aby
jak co
w mo
że być i
sekr
K J Kler R Frlkke
Mail Ottawa
Bo
I
i
Od
do
od
iei
rozmiar ograniczo- -
ny
z
że jest na o
planowaniu to
za obowią-zek
za czeka od-powiedzialność
by
z na
ich stać
że
—
od
lub go w
bezpiecznym u Oba
z są
i ma
prawo na tym
stwierdzeniu
są i inne Chrze-ścijanin
ma by roz-patrzeć
je i zadecydować
z nich są i je zastoso-wać
w tego
sie
i skoro
do praw i
by on
swe i do
kierowania sił natury do właści-wego
celu
od nie sa one
dla
W artykułu arcy-biskup
wszystkim
podległym by
rodzinom w
kontroli
B wychodzić aparatura potrafi naru
i jeśli kontrolna na przeszkody
po unieważniona Przypuszczalnie
mocarstwa zachodnie zmierzające do odprężenia międzynarodo-wego
gotowe do pewnych poważniejszych ustępstw polu
rozbrojeniowym — nie bez słuszności — wstrzymanie
wyścigu zbrojeniowego dogodniejszą dla ure-gulowania
złożonych Decydują się one
na dla ZSRR Chcą odnieść się
zaufaniem propozycji sowieckich nadziei że przy-wódcy
sowieccy strony kompromis
Niewątpliwie jest to gra niebezpieczna wielkiej
ostrożności ogromnej czujności Tym się właśnie tłumaczy
Macmillan-Eisenhowe- r obu nic zdecydował
się na odpowiedź na rękę postanowiono sprawę rozważyć
najwyższym Nie było propozycji sowieckiej
odrzucić chociażby propagandowych ale też przyjęcie
jej równałoby się wyrzeczeniu swobody Opracowano
kompromisowy który jeśli zostanie przyjęty przez ZSRR
podstawy dla późniejszego układu o zakazie
doświadczeń atomowych i w dalszej kolejności użycia broni ato-mowych
wprawdzie o ewentualne
między mocarstwami ale niewątpliwie inne państwa ''osta-ną
do podpisania tej konwencji Propozycja zachodnia
ZSRR będzie jednocześnie probierzem szczerości
deklaracji moskiewskich
Prymas Anglii za świadomym macierzyństwem
Anglikań-skiego
zarazem arcybiskup
Geoffrey Fisher
dzienniku o-świad- czył świadome macie-rzyństwo
więc uro-dzin
należy do obowiązku chrze-ścijańskiego
Punktem wyjścia artykułu
była polemika stanowiskiem
jakie tym problemie zajął Ko-ściół
Katolicki Oto napisał
pewnego uważa
sie Anglii podobnie
gdzie indziej rodzice
rozsądnie pla-nowaniu
rodziny nie dopu-ścić
nadmiernego przeciąże-nia
fizycznego matki pokrzyw-dzenia
dzieci ich prawach
lub też nierozumnego obarcze-nia
społeczeństwa przyrostem
Kościół Katolicki bar-dzo
rzadko skłania się do tego
planowanie rodzinne może
rzeczywiście po-zytywnym
obowiązkiem chrześc-ijańskim'
Ogranicza się raczej
szerzenia poglądu planowa-nie
rodziny wynika kraju
obawy przed przeludnieniem
oraz pobudek egoistycznych
pewien bi-skup
Kościoła Katolickiego
oświadczył Rzym wcale nie
się rodziny miały
najwięcej dzieci więcej
pewnych okolicznościach
słuszne właściwe I
"7rro
Stanach
godzi
100
rodziny bł
"Jeżeli wyjdziemy zależe-nia
miejscu mówić
rodziny uważać
trzeba chrześcijański
rodziców który
przed Bogiem
sobie góry określili jaką ro-dzinę
"Kościół Katolicki uważa
regulować można urodziny tylko
dwoma środkami wstrzyma-niem
się stosunku płciowego
przeprowadzenie okre-sie
kobiety
sposoby punktu moralnego
Kościół Katolicki
pełne poprzestać
"Lecz metody
pełne prawo
"które
właściwe
"Skoro rodzaju plano-waniu
stawia pewną zaporę
naturze kontrole oraz
obowiązków człowieka
wobec Boga należy użył
doświadczenie energie
dobór metod zależy
tylko tego czy
szkodliwe zdrowia"
zakończeniu
Fisher polecił"
mu kościołom słu-żyły
doradami za- kresie urodzin
założenia naukowa ustalić
szenie konwencji komisja natrafi
wówczas prostu umowa zostanie
Uważają
stworzy atmosferę
innych bardzo zagadnień
więc pewnego rodzaju kredyt
do wówczas
swej pójdą
wymagająca
spot
kanie Żaden rządów
własną
szczeblu można
względów
działania
projekt
stworzy szerszego
Chodzi chwilowo porozumienie
trzema
zaproszone
pod adresem
Prymas Kościoła
diecezjalnym
kontrola
powin-ni
postępować
do
ludności
jednak
domaga
aby
$700
właściwe
WROCŁAW - A NIE
Pod tym tytułem ukazał się w
pularnvm tygodniku ilustrowa
m--m "Stern" (numer 9 z 27 lute- -
go 1960 r) wydawanym w Ham-burgu
(Niemcy Zachodnie) ar-tykuł
Alana J P Taylora pro-fesora
historii na uniwersyte-cie
w Oxfordzie (Anglia) Fakt
ze zamieściło go tak popularne
pismo zachodnio niemieckie
mające swych korespondentów
we wszystkich państwach- - świa-ta
oraz" ze w artykule podane są
argumenty za polskością Wroc-ławia
mało znane naszym czy-telnikom
poniżej podajemy do-słowne
jego tłumaczenie
♦
Polityczna przyszłość Niemiec
zależy od obecnej sytuacji świa-towej
i jej rozwoju a nie od te-go
co działo się w przeszłości
Druga wojna światowa skoń-czyła
się 15 lat temu tak każdy
z nas w Anglii to rozumuje i
dziś nic interesuje nas sprawa
czy Niemcy mają zapłacić za to
że rozpętały tę wojnę światową
Lecz równie mało interesuje nas
sprawa czy należy zrewidować
skutki tei woinv Moi rodacy w
znakomitej większości akceptu- -
ią stosunki w takim stanie w ja-kim
one są Zadajemy sobie tyl-ko
pytanie jak dalece można te
stosunki ulepszyć by życie lu-dzi
zwłaszcza we wschodniej Eu-ropie
stało się znośniejsze Maże
to będzie z korzyścią dla Niem-ców
przy podejmowaniu decyzii
w akcji politycznej jeżeli pized-stawi- ę
jak ja pojedynczy An-glik
zupełnie nie wyrazaincy
"brytyjskiej opinii" lecz patrzą-cy
z historycznego punktu wi-dzenia
pojmuję sytuację Euro-py
Nie ma w Anglii niewiści do
Niemiec ani niechęci jaka prze-jawiła
się po pierwszej wojnie
światowej a tym samym nie ma
u nas dążenia aby Rzeszę lub
jej naród "karać" za dawne
popelnionewiny Nikt w Anglii
nie zazdrości dobrobytu w ja- kim znaleźli się dziś "obywatele
niemieccy Na odwrót cieszy nas
bardzo ze w Niemczech jest wol-ność
polityczna demokratyczny
rząd uczciwe sady a nikt za wy- rażanie swej oriińii nie jest ka-rany
Jeżeli by to od nas zależało
chętnie patrzylibyśmy na to by
wolność polityczna rozszerzona
została na wszystkie narody eu-ropejskie
— a więc i na wschod-nie
Niemcy Lecz Niemcy nie
powinni sądzić iż wolność poli-tyczna
przysługuje jedynie Niemcom wschodnim Kładzie-my
bowiem równy nacisk na to
iiby inne państwa zwłaszcza
Polska i Czechosłowacja mogły
korzystać z tej wolności zwłasz-cza
że są to państwa z którymi
JzewżieąlzialNiśimemycysięmópwoidączoaswowlnoojnśyci
dla wschodnich Niemiec a po- mijają milczeniem Polaków i
Czechów brzmi to dla nas podej- rzanie gdyż zbiega się z nazi-stowskim
sloganem o wyższości
rasowej "Herrenvolku" W rze-czy
samej nigdy nie uwierzymy
że Niemcy walczą o wolność po- lityczną Jak długo jasno i zde-cydowanie
nic oświadczą że wol-ność
ta ma dotyczyć tak Pola-ków
i Czechów jak i Niemców
wschodnich W chwili obecnej
wydaje mi się że wam więcej za
leży na tym by wypchnąć Rosję
z Niemiec wschodnich i stwo-rzyć
silne państwo niemieckie
niż by wyzwolić ludzi z komuni-stycznej
niewoli
Nasze sympatie kierują się
zawsze do ludzi a nic do państw
czy tradycji Pod koniec drugiej
wojny światowej zostali obywa-tele
niemieccy przepędzeni" lub
tez uciekli sami z Czechosłowa-cji
lub też z terenów które dziś
do Polski należą (z prawnego
punktu --widzenia podporządko-wane
są polskiej administracji)
Takie przesuwanie ludności mo-że
być uważane z punktu moral-nego
za słuszne lub niesłuszne
(osobiście uważałem to kiedyś za niesłuszne lecz nieuniknione)
W każdym razie przesunięcie to
zostało przeprowadzono i Hm
jest faktem dokonanym Nie ma ani jednego Anglika" który sa- dziłby że obecnie możemy od- wrócić ten proces a wiec wysie-dlić
Polaków i Czcchów"z owych
terenów a sprowadzić na "nie
Niemców Niemcy szczególnie
powinni się wystrzegać by przy
tym problemie powoływać sie
tnaak pbręadwąa cmzyonriaćlnewówgcdzyażs jeznżaejl-i
dą się w niesłychanie trudnej
sytuacji moralnej Powiemy im
owszem przyznamy wam fację
o ile wpierw przywrócicie do
życia pięć milionów żydów któ
rych wymordowaliście w komo- rach gazowych Jak długo Niem-cy
swój apel o wolność narodów
uczciwie nie rozszerza na Pol- skę i Czechosłowacje "lecz beda
mówić jedynie o wolności dla
Niemiec wschodnich uznawać
będziemy ich wołanie za niesz-czere
i podejrzane
Wydaje się nam ze Niemcy
dążąc do przesiedlenia ludności
zupełnie prosto rozwijają kon-flikt
który nieuchronnie dopro-wadzi
d--o wybuchu nowei woi
ny światowej To co się w 2945
roku stało przeszło już do hi- storii Sądzimy że należy sie z tym pogodzić Zresztą problemy
rozwiązały sie daleko" lepiej niż
można sie było spodziewać Le--
piej mzkiedjkolw-ie- k — rowmez Ze
i dla Niemców którzy nie zosta-'ni- e
li wysiedleni i obecnie żyją podjąc sytuacje znów wyskoczą z
panowaniem czeskim czy pol-- zadaniami by je mnożyć i mno-skim
żyć aż wreszcie stosunki staną
Problem poprzednich terenów
niemieckich ma u nas jeszcze
inne znaczenie Jeżeli wyjdzie-my
z założenia że obecną sytu-ację
należy zmienić na korzyść
Niemiec bo one tego żądają to
musimy postawić sobe pytanie
gdzie zakończą się wreszcie te
zadania? Tę sytuacje juz zdąży-liśmy
przeżyć Pomiędzy wojna-mi
staraliśmy się respektować
żądania niemieckie Ucz jedne z
nich natychmiast wywoływały
następne Zrzekliśmy się od-szkodowań
wojennych Zgodzi-liśmy
się na uzbrojenie Niem-ców
Wzruszyliśmy ramionami
na "Anschluss" z Austria Pra-wie
że dopomogliśmy do ode-brania
Czechom obszarów któ-re
nigdy nie były niemieckimi
I co z tego wyszło? Tylko dalsze
żądania które w końcu dopro-wadziły
do użycia broni Czy to
ma znów nastąpić? Przypuśćmy
że Niemcy wschodnie uzyskały-by
większą swobodo polityczną
— czy Niemcy powinni wtedy
domagać się "zjednoczenia obu
państw? Oczywiście każdy Nie-miec
powie: naturalnie A gdy
się uzyska zjednoczenie to czy wtedy' nic powstanie żądanie
by zniszcz} e granice na Odrze i
Nysie i zepchnąć Polaków na te
reny sprzed drugiej wojny świa-towej?
Jestem przekonany ze
to nastąpiłoby A wtedy znów
znajdą się Niemcy którzy wyra-żą
swoje niezadowolenie aż nic
osiągną granic z 1937 roku czvm
również nie zadowolą się na dłu-go
Zażądają wkrótce włączenia
Austrii czechosłowackich "obsza-rów
Gdańska kontarza Alza-cji
Lotaryngii i w końcu Ukrai-ny
Hitler nawet w 1941 roku
nie był zadowolony ze swych
zdobyczy Dlaczego mamy znów
dopuścić do powtórnego powsta-nia
nigdy nie kończącego się
łańcucha żądań?
Sądzę że zupełnie jasno przed-stawiłem
sprawę Jak długo
Niemcy nic innego nie żądają
jak pozostawienia ich w "obec-nych
granicach w dobrobycie i
demokratycznym systemie maja
po swej stronie wszystkie nasze
sympatie Nigdy nie poprzemy
dążenia zmiany granic przy u-życ- iu
siły naodwrót będziemy
się temu zdecydowanie sprzeci-wiać
W tych warunkach moja
rada jest oczywiście zbędna Nie
mniej jednak jeżeli Niemcom
naprawdę zależy na utrzymaniu
pokoju wolności 1 dobrobytu
muszą przez dłuższy okres cza-su
w praktyce wykazać że da-fcen- ia ich są szczere
Trzeba wreszcie skończyć z
kampaniami w Niemczech za- - choanich domagającymi się
zwrotu Sudetów lub miast któ-re
dziś nazywają się Szczecin i
Wrocław Do tych nazw musza
się przyzwyczaić i ci Niemcy"
którzy w dalszym ciągu nazywa- ją je "Stettin" i "Breslau" Wte-dy
można myśleć o tym iż kie-dyś
będzie niekomunistyczne
państwo wschodnio-niemiecki- e
związane traktatami z federacja
Niemiec zachodnich
Po upływie pewnego okresu
czasu kiedy Niemcy wykażą że
są zadowolone z takiego układu
stosunków niona wtedy pomy- -
siec o pewnym ctosc luźnym po- łączeniu Rzeszy aż po gianicę
na Odrze i N'iie Jest to osta-ltiećczNnoieśćmconma
jaikato mtoyżlknoa pwozwwoy-- padku kiedy Niemcy w prakty-ce
wykażą ze absolutnie żad-nych
dodatkowych roszczeń nig
dy nie wysuną
OdWrzyeraźi neNjsuizenanpirezezgraNniiecmy cónwr
przyniesie im pokój i szacunek
z Czechów i Polaków zdejmie
giożbe roszczeń niemieckich Tc
byłby naprawdę pierwszy po
ważny krok w rozwoju dobrych
stosunków w Europie Niestety
obawiam sie że do tego nic przyjdzie Obawiam sie ze pcw nego dnia Niemcy wvkorzstu
I Odpowiedzi Redakcji
Chłop i nad Wisły — Guelph
Dziwimy się żc pie Pan lin ano- nimowo Przyjemnie nam mimo to
dowiedzieć się że artykuły red Hedenkorna z Polski pokrjwają
się z tm co piszą Panu znajomi
z Polski
Int Z Dębiński — Montreal
Dziękujemy za miłe słowa uznania
mPrionbalenmaomterenoie kMtononcthreaPluanpowśwspioę--
caliśmy już wiele miejsca Zbyt
"gorzkie słowa prawdy" wprowa-dzić
mogą wiele rozgoryczenia dla-tego
listu nie publikujemy
Maria Gorczyca — Mount Bryd-ge- s Przed kilku tjsodniami zamie-ściliśmy
obszerny artRuł o Chopi- nie Dziekujem za pamięć ale z tego powodu nie skorzystamy
F Pulka — Montreal Niestety
nie możemy Panu poradzić kto
interesuje się książkami które
przywiózł Pan z Niemiec Najle-piej
sptać o cenę ich w paru księ- garniach lub pokazać z prośba o
ocenę wartości w którejś z biblio- tek uniwersyteckich lub miej- skich
Czterech CzvtelmUńw "Gteu Pni
SKiego- - Wesfon _ rwi-pŁ-iiio-
™-
za odpis listu Niestety to co pa -
nnu-i- o --nietanie ♦ - Ti-
-- j_ I
względów kurtuazyjnych listu
opublikujemy
BRESLAU
się taK nieznośne ze Dęazieje
trzeba likwidować przy pomocy
trzeciej wojny światowej
Ponieważ szczerze życzę sobie
aby oba nasze kraje pozostawa-ły
na zawsze w spokoju i w przy-jaźni
daję wszystkim Niemcom
następującą radę: pogódźcie się
z istnieniem państwa wschodnio-niemieckieg- o
i dążcie jedynie
aby kiedyś mogło wyzwolić się
spod panowania komunistyczne-go
natomiast uznajcie granicę
na Odrze i Nysie natychmiast
jako ostateczną i zupełnie wam
odpowiadająca Jeżeli tego nie
chcecie zrobić pamiętajcie że
pchacie świat do trzeciej wojny
światowej która prawdopodob-nie
najwięcej zemści się na was
#
P S Artykuł był zaopatrzo-ny
dwoma fotografiami autora
artykułu i obecnego biskupa
wrocławskiego Bolesława Ko-minka
przy czym napis przy fo-toer- afi biskupa brzmiał: "Wroc
ław był zawsze miastem polskim
tak stwierdził polski biskup Bo
lesław KomineK w rocznicę wy- zwolenia" niemieckich terenów
wschodnich Diecezja wrocław
ska do 1827 roku była podpo-rządkowana
polskiej hierarchii
kościelnej W następstwie tego
Wrocław był miastem polskim
mimo iż znajdował sie poza gra- nicami Polski (Wrocław był od
około 1200 roku czysto niemiec-kim
osiedlem i już w 1261 roku
otrzymał niemiecki status miej-ski)"
Panu Zakrzewskiemu z Toron-to
który doręczył nam egzem-plarz
tygodnika "Stern" z po-wyższym
artykułem serdecznie
dziękujemy
B Heydenkorn
(Dokończenie ze str 1-sz-ej)
w miastach element kresowy wy- bija się Wyróżnia się energią
i pracą jest powszechnie uzna-wany
jako czynnik najbardziej
stabilny
— Do przeszłości nie wrócimy
wobec czego trzeba się przysto-sować
do istniejącej rzeczywi-stości
— tłumaczy mi pewien
wilnianin w Gdańsku Nie wy- rzekam się sentymentalnych
wspomnień Bynajmniej
I na potwierdzenie słów swo- ich pokazuje mi' duże wydanie
aiDumowe KsiazKl pt "Vilnius"
Piękne jednobarwne zdjęcia z tekstem w językach litewskim i
rosyjskim
— Oto moja przeszłość dzie-ciństwo
i wczesna młodość Z
każdą bodajże ilustracją zwią-zane
jest wiele wspomnień Mi-łych
sercu jak Wilno było mi-łym
miastem Tekstu nie czy- tam zresztą nie znam żadnego z tych języków ale te zdjęcia po- zostają dla mnie zawsze żywe
Opowiadam o tym czarującym
amleieśnciiee zsawmoiiemrzammałsykmorzyssytnaćomz
--nożliwości odwiedzenia Wilna
To byłoby zbyt bolesne to było-by
gorzkie rozczarowanie
Skoro tam już nie żyję mogeJ
iacnuwac je we wspomnieniach
jakim było Dzisiejsza rzeczywi-stość
Wilna jest mi obca moja
rzeczywistością jest jednak"
Gdańsk Trochę to może i śmie-szne
ale gdy czas mi pozwala
udaję się na wieś do ziomków
gospodarzy z Wileńszczyzny
Wspaniale chłopy zresztą wi- dział ich pan i'a wszystkich kolejnych wo jewódzkich konferencjach par- wstytkijśniccyihechpnraPotZbulPreaRmlnioermolanswytiwaiIersndięazawosczzsyyi--ę w formie bardziej lub mniej o-iwa- rtej iż celem partyjnej poli- tyki jest znaczne Drzyśpieszenip
produkcji i rozszerzenie ferm
gospodarki usoolecznionej Ak-centuje
się że celem wysiłków
na polu rolnym jest stworzenie
gospodarki socjalistycznej
W najbiedniejszym wojewódz-twie
— rzeszowskim — działa
dotychczas 78 spółdzielni posia-dających
ogółem 4000 hekta-rów
Najmniejsza spółdzielnia
liczy zaledwie 20 ha a najwięk-sza
około 700 ha Już samo ze- stawienie cyfrowe wskazuje że
w gospodarce ofólnej spółdziel-nie
odgrywają rolę bardzo a to
bardzo nieznaczna
W województwie poznańskim
najlepiej gospodarowanym po- siadającym tradycyjnie ' wysoka kulturę rolna istnieje osólem
1403 Kółek Rolniczych Na o-gól-na 6ddwz6oai7n6iaKe5gmóiitłlaeorckodśjolćęniRK2koz8óóal5włnre3óikcw4z4ynPjcoaahgkrotziisaapzwoawdpsszrtatąoaęrpwksptłioaawł-o--
sdtarnzeienmi odspgórułddzniiealni1959Nar dporzleu-- tego br założono 67 spółdziel- ni
I znowu ciężar gospodarczy jest minimalny ale ta akcja ja- snnikoówuwryzdąadtznąicaychtendAelnecjjeestczwyny---
w--- e
w-iipu-we
czy ie wszystk--p
wstJa'ns'ąlW7rapllnamnyr9inozamie£rizen„i:a zo- - _- -
'eflreamjąenitnyne — poza rolnicze —
TYSIĄC LAT POLSKI
"CS W5 WaJśas?
£ ''£ v T~ I 4 '°
fol """ " "" --w --r— —
StTTiTrTjTT'' i " """ ' TTTT ! iirriii ni __
Zabyikowy raiusz w Wrocławiu
Do jednej z najpiękniejszych budowli w Wrocławiu należy ratusz
zbudowany w XV wieku w późnogotjckim stylu Posiada wiele pami-ątek
polskich w tym orła piastowskiego z okresu kiedy miasto było
stolicą Piastów śląskich Zniszczony w 1945 r przez ustępujące wojska
niemieckie został odbudowany przez polskich architektów którzy
przywrócili mu dawną okazałość
KORESPONDENCJA WŁASNA Z POLSKI
C0SP0DARKA KOLEKTYWNA
Wytsarczy bowiem zanalizo
wać tylko niektóre wyrwane da-ne
które w formie wręcz dra-matycznej
obrazują rzeczywista
sytuacje na wsi I tak nn no- - wiat koniński woj poznańskie-go
posiada 88515 ludności wiej-skiej
a 26900 miejskiej Na łącz-nym
obszarze 85000 ha znajdu
je sie ioo-- ł gospodarstw w
ciągu ostatnich dwu lat w na-stępstwie
rozdrabniania gospo- darstw powstało aż 1139 no-wych
Feliks Bednarek pierwszy se- kretarz komitetu powiatowego
PZPR w Koninie obrazując stan
posiadania pailii na wsi oświad-czył
melancholijnie iż na 286 so- łectw powiatu w 34 nie ma ani
jednego członka partii a w 112
wsiach po jednym lub dwu
A tworzenie spółdzielni to
przecież główne zadanie komó-rek
partyjnych Spółdzielnie to
organizacje partyjne wsi a nie
tylko żywy obraz tak zwanej
socjalistycznej gospodarki rol-nej
— Jestem obecnie pełniącym
uuuwcj£M prmwuuiuczącGgo na-szej
spółdzielni gdyż przewod-niczący
odbywa sluzbę wojsko-wą
wchodzę w skład zarządu
spółdzielni i jestem jednocześ-nie
sekretarzem organizacji par- tyjnej — wyjaśnia Bronisław
Barys 30-let- ni blondyn
Jestem na terenie spółdzielni
"Wietlin 3" w powiecie Radym-no
Znowu podjechałem tym ra-zem
z innej strony pod granicę
sowiecką To dawny majątek Je
dnego z Zamoyskich rozparcelo
wany na trzy spółdzielnie Opo-dal
leży wielki szmat podobno
około 1000 hektarów nieobjęty
ani przez PGR ani spółdzielnie
ani indywidualnych gospodarzy
Jakoś nikt nie kwani się tutaj
Dlaczego?
uapowieaz za wista w powie- trzu Moi rozmówcy uśmiechają
się przyjaźnie ale "milczą
Wreszcie jeden cedzi powoli:
— U nas ziemi dość ale lu-dzi
brak My ze spółdzielni ma-my
dość i nie możemy więcej
brać Gdjby ktoś z"naszjch
chciał sam gospodarować mógł-bbyuddyonsktóawć
znieiemmięa iAldelatweigdozi trpuadn-no
rozpocząć
— Ej to nie tylko o budynki
chodzi — wtrąca sie młoda e-nergic- zna żona jednego z człon-ckhóowdzziałarzmąduzspjóałsdizeileslkniiegoGdy"
tuwtya- j
za maż to mnie moi przestrze-gali
Po co idziesz tam w ukra-ińskie
mówili
Wszyscy milczą i patrzą w kie- runku mówiącej Nie sa' zakło-potani
conajmniej zdumieni jej
szczerością Zaskoczeni takim
wyznaniem wobec przybysza z dalekiego kraju
— To prawda — mówi Kazi-mierz
Wszołek 37-let- ni członek
zarządu spółdzielni pochodzący
z fpw gorlickiego Nasza lud- ność z najbliższego sąsiedztwa
z zaplecza ta osiadła tutaj od wtrzieykójawkośtakrrzdyzwenonniea poboelsjmkaowpaa--
nie ziemi w tym rejonie
Pyta pan skąd m- - nor-hn- i my? Część właśnie z'tego zattle- - tcezraenau wiięzksdzoruśćgiezj mstireojsncyowCezgęo- -
ź&Zcf&z&źTifszń +%&r2&f&&paTe3JZTr
&SW1
sto zza miedzy przez którą prz-ebiega
teraz granica
"Wietlin 3" posiada ponad 500
hektarów jest to tak zwany trze-ci
typ czyli pełna spółdzielnia
produkcyjna Gospodaruje 'w
niej 33 rodziny ogółem mieszka
ponad 70 osób Powstała ona w
1950 r jako pionierskie gosp-odarstwo
młodych Z różnych re-lacji
wynika że ma za sobą wca-le
burzliwe dzieje Ci młodzi bo-wiem
nie byli w takim stopniu
gospodarzami jak komunistami
Działo się więc rozmaicie pn-czy- m nie brakło i wcale gło-śnych
awantur Było z nią wiele
kłopotów ale trwała Po pa-ździerniku
odpłynęła część czło-nków
i to z grupy założycielskiej
ale wielu pozostało Braki zosta
ły uzupełnione
— W odróżnieniu od innjch
spółdzielni — opowiada Barys
— nasza powstała z własnej in-icjatywy
Nasi członkowie nie by
li przymusowo werbowani Do
browolność jest nadal utrzyma-na
Nikt nie wnosi kapitału na
rzędzi pracy czy inwentarza
Wszyscy jesteśmy równi mamy
taKie same obowiązki Przecięt
ny wiek członków pracujacycn
naszej spółdzielni waha się w
granicach lat 30 Każdy członek
otrzymuje indywidualne mies-zkanie
w jednym z tych domków
budynek gosp'odarczy około pół
hektara ziemi przy zagrodzie ma
prawo do utrzymania 2 krów
kur itp
Prowadzimy gospodarstwo ho-dowiano-zboz- owe
Mamy obecnie
127 sztuk rogacizny oraz 68 nie-- i
ogacizny Własny tartak na po-trzeby
gospodarcze Od państwa
obok ziemi otrzymujemy kred}'
ty gospodarcze w tym równi"
na sprzęt mechaniczny nawozy
sztuczne itp Kolonia domków
mieszkalnych została wzniesiona
z funduszu osadnictwa W osta-tnim
roku wygospodarowaliśmy
340000 zł z tego do podziała
między członków 240000 zł- -
Z dalszych wyjaśnień wynika-ło
że spółdzielnia dotychczas nie
spłaca kredytów państwowych
ale zamierza" to uczynić w pro-szły- m
roku Kierownicy spó-łdzielni
twierdzą że gospoda-rstwo
ich jest dochodowe i mają
nadzieję powiększyć zyski Zoó
niem ich rolnik w spółdzielni
jest w lepszej sytuacji materia-lnej
i mieszkaniowej od robotni-ka
przemysłowego żaden z z-apytanych
mimo młodego we-ku
i doskonałej kondycji fizyc-znej
nie zdradzał ochoty opus-zczenia
wsi
Zapewniali mnie że jakko-lwiek
stanowią fortecę komun-istyczna
to okoliczni chłopi
noszą się do nich dobrze często
zasięgają ich fachowych rao
przychodzą po pomoc w róznyca
sprawach "gospodarczych
Ale gdy zapytałem wtcczczT
ich gospodarka ma jakiś "MS
na zmianę nastawienia chłopow-d- o
spółdzielni odpowiedzieli
szczerze:
Nie żadnego Oni wiedzą ze
Drzyszłość rolnictwa w Polsce le
ży w gospodarce uspołeczniono
aie oni jej me chcą raczej -
puszcza wieś mzeli pojoą
spółdzielni
Bardzo to znamienne i W5S0--
ce trafne