Zwilazkowiec Alliancer, March 30, 1971

              B$V$ł"ŁiW$'IS ? -- 7 Ł'AT ftMMMMiBM
'
"-- -
Rybołówstwo XX wieku
Kiedy ryba bierze a kiedy
nie? Spróbujcie porozmawiać
na ten temat z wędkarzami
Od znajomego który po wie-logodzinnym
wędkowania
wraca do domu z jedna mi-yern- ą
płotką w siatce dowie-cie
się jednego dnia że nie
brały bo nie było wiatru a
innego dnia że nie brały bo
był wiatr Jeszcze innego dnia
— że nie brały bo wiatr był
wschodni względnie zacho-dni
bo było chmurno albo
pogodnie bo padał deszcz
albo był upal bo albo była
pełnia albo nów Zestawienie
przyczyn dla których ryba nie
bierze wymagałoby sporządze-nia
wielotomowego rejestru
w którym zresztą zgodnie
wspólkwitlyby przyczyny wz-ajemnie
się wykluczające Ba
powojenna historia literatury
odnotowuje pisarza który
znaczną część swej twórczości
poświęca rozważaniu proble-mu
brania lub niebrania czy
tuje go od czasu do czasu ale
— choć jego opowiadania
miejscami przypominają roz-prawę
meteorologiczną —
nie zauważyłem żeby kiedy-kolwiek
doszedł do konstruk-tywnych
wniosków wspom-niany
temat
Rzecz zdaje się więc leżeć
w sferze jeśli nie metafizyki
to przynajmniej mitologii Po- -
przed nieznanym
formułę
et ignorabimus"
-'- VJ
na
poKornie
'ignoramus
Boję sie że za tę metafizy-kę
obrażą się na mnie ekolo-dzy
Bo oni 'niechętnie korzą
się nadprzyro-dzonymi
i są zdania że branie
lik&~
czy nic co zależy od występo
wania żeru w danym miejscu
co z kolei zależy od różnych
czynników hydrobiologicz- -
świa-zależe- ć
go
chodzi
nych na które wpływ mają! nych względów ocierających wiska klimatyczne i pogodo- -
warunki meteorologiczne za- - się metafizykę czy też od we na tym obszarze — a więc
kładając oczywiście że tych wyników badań naukowych w skali planety Te czynniki
zależności nie zakłóca ani za pomocą których można decydują zasilaniu wierzch-specjaln- y okres w ży-kreśl- ać prawdopodobieństwo 'nich oceanów solami
ciowym gatunku ani działał-występowan- ia ryb na określo-'mineralny- mi co pozwala na
ności człowieka ani nych akwenach w okrcslo-wzro- st fitoplanktonu co z ko
wiam jednak tysiąc przeciw nyrn czasie
jednemu że gdybyśmy powo- - W drugiej polowie XX wie
lali komisję złożoną z najbar-dziej
autorytatywnych przed-stawicieli
tak szacownych
dyscyplin wiedz jak ichtiolo- - kosztowne wysiłki nad się decyduje o obfito
hydrobiologia ekologia naieniem rybackiego sci ryb w danym łowisku
itp i zażądali od niej orzecze-nia
czy "hic et nunc" ryby
będą brały — otrzymalibyś-my
odpowiedź wymijającą
Są to wszystko rozważania
piatoniczne bo przecież fakt
że wędkarz wraca do domu
bądź z pustą siatka bądź z
kilkunastoma taaakimi ryba-mi
nie zbawi świata ani na-wet
nie wywrze decydującego
wpływu na losy owego węd-karza
Ale jeśli podejdziemy
do tego zagadnienia od innej
strony jeśli sobie uświado-mimy
że w skali światowej
wyławia sie z wody 65 milio
nów ton różnych organizmów
i że to właśnie zaspokaja oko-ło
20 proc zapotrzebowania
ludzkości na białko pokarmo
zostaje nam schylić czoła jW(J _ necz zacznje wyglądać
wyrzec
i
przed silami
warstw
poważnie Oczywiście owych
G5 milionów ton nie wyciąga
się z wody wędkami — pra-cują
nad tym wielkie i nowo-czesne
flotylle łowcze oczy-wiście
dylemat "bierze — nie
bierze" przybiera tutaj formę
nlnnnmlc7nnim wsk-aynik- il VI- - lub niebrame ma przyczyny" ° '
racjonalne że zależy od tegoldajnosci połowów Ale istota
czy dany gatunek ryb żeruje' problemu pozostaje ta sama:
UHiiiinaimiiiiiiiaiiiiiwimoiiiiiiHMiaiiiiiiiMiiaiiiiiMiinaiiiiiiiiiiiiamiiim mzki
POLSKIEGO INSTYTUTU
BADAWCZEGO W KANADZIE
TUREK W — Sir Casimir Gzowskl 150
— Polonica Canadiana 1-5-
„ 0
— The Polish Past in Canada 200
„ — Poliśh Languagc Press in Canada 450
„ — Poles in Manitoba (oprawa miękka) 750
WOŹNICKI A —- Socio Religious Principles of
Migration Movements 200
PRACA ZBIOROWA pod redakcją T Krychowskicgo:
Polish Canadians — Profile & Image ' 450
opr 500
IIEYDENKORN B — Monografia Pisma Polonijnego
(oprawa miękka) 3 50
RUDNYĆKYJ J B — Slavica Canadiana 100
KSIĄŻKI WYDANE W KANADZIE
BROMKE A — Trwałe nurty w polityce polskiej 100
KOS-RABCEWI- CZ — The Poles in Canada 650
MAKOWSKI B — History and integration of Poles
in Canada 9 00
MALATYŃSKI A — Pierwsza wojna światowa 250
PRZYGODA Z — W służbie Polonii Kanadyjskiej
19G4— 1969 350
WYDAWNICTWA INSTYTUTU LITERACKIEGO
BIEŃKOWSKI W — Motory i hamulce socjalizmu 2 50
BOBKOWSKI A — Coco de Oro 425
— Komunizm z ludzką twarzą 225
„ — Znasz-- H ten kraj? 500
GOMBROWICZ W — Trans-Atlanty- k 300
„ — Pornografia 375
— Kosmos 375
GUZY P — Stan wyjątkowy 250
IWAŃSKA A — Świat 350
KATELBACII T — Rok złych wróżb 350
KOESTLER A — Fragmenty wspomnień 300
LEWICKYJ B — Polityka narodowościowa ZSSR 350
MIEROSZEWSKI J — Modele i praktyka 400
MIŁOSZ Cz — Widzenia nad zatoką San Francisco 400
MORAWSKI K — Polska w pamiętnikach
gen De Gaulle'a „ 125
MOSTWIN D — Ameryko Ameryko 475
PREISS P — Biurokracja totalna 400
— Huragan 175
STALIŃSKI T — Widziane z góry 400
TOPORSKA B — Siostry 300
WYDAWNICTWA POLSKIEJ FUNDACJI KULTURALNEJ
CZUCHNOWSKI M — Czarna koronka 150
GRABOWSKI Z — śpiew dziewcząt 150
JABŁOŃSKI Z — Nad rzeką Amen 150
KRZYWICKA I — Mrok światło i półmrok 150
LASOCKI W — Zwierzęta i żołnierze 150
MALCZEWSKI R — Późna jesień 150
MORAWSKI K — Na przełaj 150
PIASECKI S — Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy
2 tomy 300
PRAGIER A — Puszka Pandory 200
STARZEŃSKI P — Ostatni polscy rycerze 175
STYPUŁKOWSKI J — O honor 150
ZBYSZEWSKI K — Wczoraj na wyrywki 150
PUBLIKACJE RÓŻNYCH
BARTOSZEWSKI W — Ten jest z ojczyzny mojej
(w jęz polskim) 680
' „ — Righteous among nation 1150
BENSON H — Światło niewidzialne 250
BERNARD — Noc Robin Hooda 100
BIAŁOSZEWSKI M — Pamiętnik z powstania war-szawskiego
150
B1EROŃSKJ K r-- W służbie złotego lwa 225
r&r ? lwi"--'
czy efektywność połowów maj relacje
od przypadku szczęś- - jtowego oceanu pokrywające-ci- a intuicji kierowników fin- - dwie trzecie powierzchni
tyl ii łowczych i tym podob-- ' naszej planety o zia- -
o
o- - o
cyklu
Sta- -
I
ku jest retoryczne których
Państwa posiadające floty żerują ławice ryb Tworzenie
backie podejmują znaczne i się tych pól i ich przemiesz- -
gia zwiadu
Służą temu celowi stacje ba-dawcze
specjalne statki zwia-du
rybackiego używa się do
tego nawet lotnictwa Ale
sprawa nie jest prosta
Naszą w zwiad rybacki
powołaną komisje ichtiolo- - zadaniem arcytrudnym
gów ekolo-gów
zostawiliśmy
brzegiem jeziorka rze-czułki
A więc
wodnym w którym
można wszystkie leszcze ozna-kować
blaszkami niemal po-liczyć
wszystkie rozwielitki i
oczliki — wziąć pod lupę
naukowego badania Jeśli u-stale- nie
wszystkich powiązań
korelacji współzależności u-warunk- cwań
jest zadaniem
trudnym w odniesieniu nawet
zbiornika wodnego
wiele większego labora-toryjne
akwarium —
mówić o rybach które poła-wia
25-3- 0) milionach kilometrów
eksploatowa-nych
obecnie co sta-nowi
około dziesiątej części
powierzchni światowego oce-anu
Chodzi przecież o po-wiązania
współzależności
podarunek i
WYDAWNICTWA
przetłumaczony
SIERIEBRIAKOWA
WYDAWNICTW
1" iv
uwarunkowania
lei pozwala na wzrost zoo-plankto- nu
i tworzenie "pól
to pytanie pokarmowych" wśród
ry- -
dosko-'czani- e
hydrobiologów
zbiornicz-kiem
to
na kilkudziesięciu
kwadratowych
łowisk
i o efektywności połowów
Biorąc pod uwagę skompli-kowanie
tego mechanizmu
który powinien być na bieżą-co
rozszyfrowywany przez
ad hoc wyobraźni co wydaje się
trze- -
itp nad
czy
nad
go
do nie
niz
cóz
się (ok
ko- -
sie
ba tez wziąć pod uwagę wy- sokość stawki o jaką ta gra
się toczy Obliczono że roz-szerzenie
rejonu połowów o
obszary rybne a dotychczas
nieeksploatowane i uspraw-nienie
organizacji połowów
pozwoliłoby zwiększyć świa-towy
polów z 65 do ponad 100
milionów ton — a więc półto-rakretni- e
Do rozszyfrowania na bie-żąco
rybodajnego mechaniz-mu
oceanu nie wystarczą ani
stacje badawcze ani statki
zwiadowcze ani samoloty
Potrzebna jest metoda rady-kalna
dopasowana do skali
zagadnienia do planetarnej
skali I taką właśnie metede
proponują uczeni sowieccy
Polega ona na wykorzystywa-niu
do celów zwiadu rybac--
kiego 'twierdzenie prostego
Ziemi sputnika istwa
ciągu Tak tracą połowy
BRANDYS K — Jak być kochaną 100
BREGMAN A — Rubieże wolności 250
BUCZKOWSKI L — Czarny potok 175
BUNSCH K — Wawelskie wzgórze
(powieści piastowskie) 315
„ — Ojciec i syn 2 tomy 260
— Dzikowy skarb 2 tomy
— Wywołańcy
„ — Aleksander
CZARNYSZEWICZ F — Losy Pasierbów 2 25
CZUCHNOWSKI M — Tyfus teraz słowiki
DĄBROWSKA M — Opowiadania 50
„ — Przygody człowieka myślącego 5 50
DOR M — Major opóźnia akcję
DUMAS A — Wicehrabia de Bragelonne 2 tomy 10 00
EDIGEY J — Zbrodnia w południe 1 30
— Człowiek z blizną
J — Droga 3 25
GĄSIOROWSKI W — Huragan 2 tomy
„ — Szwoleżerów ie gwardii
GOETEL F — Anakonda
GORDON B — Dwaj panowie w "Zodiaku"
GRABOWSKI Z — Nagrobek
GRABSKI W Moguncka noc
GREENE G — Moc i chwalą
JANTA A — Duch niespokojny
JASTRZĘBOWSKI — Pieśń bezimiennego "~
krzyżowca
J — Traugutt — Dokumenty
KAMIŃSKI W — Skrzypce polskie
KOŚCIAŁKOWSKA J — Sprawa numer jeden
KOSSAK Z — Dziedzictwo 3 tomy
KOSSOWSKI J — śmierć w słońcu
KRASICKI J — Po prostu młodzi
KRASZEWSKI J I — Lubonie
„ — Biały książę
KRYGOWSKI W — Bieszczady
KUNCEWICZOWA M — Zmowa nieobecnych
„ — Dwa księżyce
ŁOJEK J — Dzieje pięknej bitynki
ŁOPALEWSKI T — Berło i desperacja
ŁUKASIEWICZ S — śraina lat szczęśliwych
MICKIEWICZ A — Dziady
MONTGOMERY — Dolina Tęczy
MORENA A — Czas zatrzymuje się dla umarłych
NOWAKOWSKI Z — Lajkonik na wygnaniu
ORZESZKOWA E — Marta
„ — Cham
NOWICKI Z — Długa droga
„ — Treść i forma
PAWLAK W — Życie po amerykańsku
PIECHOWSKI J — Znak Salamandry
PIEKARSKI II — Znad Niemna przez Syberię do
Kanady
PROSNAK J — Stanisław Moniuszko
POSZWIŃSKI H — Spod Łowicza do Londynu
PRUS B — Kroniki -
„ — Lalka
„ — Placówka
PRUSZKOWSKA M — O dwóch Wikingach i jednej
PUTRAMENT J — Boldyn
PYTLAKOWSKI J — Upalne nocne godziny
QUENTIN P — Sześć tygodni w Reno
REYMONT ST — Ziemia obiecana oprawa płóc
— oprawa papier
ROMAŃSKI A — Więźniowie nocy
Ks ROSTWOROSki J — Kartki z życia
RUDNICKI A — Niekochana i inne opowiadania
RUSINEK M — Prawo jesieni
RUSSOCKI S — Godło barwy i hymn Rzeczypospolitej
SAKOWSKI J — Asy i damy
J — Dawne i nowe lata
SIMEON — Maigret i oporni świadkowie
'
lit i "'ait'
i
270
255
210
175
125
J 165
650
275
375
175
2 25
350
4 00
200
4 50
850
310
4 25
15 00
3 00
150
2 30
270
150
2 25
4 25
2 50
410
165
60
25
975
090
90
5 00
8 50
125
310
3 60
3 65
25
250
675
125
200
075
150
3 85
3 20
225
300
225
225
200
5 50
500
i25
ćwierć miliona kilometrów
kwadratowych' powierzchni o-ce- anu Sztuczne satelity Zie-mi
stwarzają więc możliwość
pełnej i obserwacji
oceanu śledzenia w jego war-stwach
powierzchniowych i w
atmosferze tych zjawisk któ-re
decydują o lokalizacji i
koncentracji ryb Jeśli zaś
rozporządza się takimi dany-mi
i możliwością błyskawicz-nego
ich przetwarzania na co
pozwala elektroniczna techni-ka
obliczeniowa — dyspono-wanie
ruchami flotylli rybac-kich
tak aby zawsze osiągały
optymalne wyniki połowowe
nie stanowi już problemu
Jak z tego wynika już i
kosmonauty ka zabiera głos
na temat "bierze czy nie bie
rze"
Stwierdzenie tego faktu na-suwa
dwie refleksje Pierw-sza
jest jeśli nie smutna to
melancholijna Bo przecież
kurczy się jeszcze jedna sfe-ra
w której dotychczas o po-wodzeniu
decydowały intuicja
i tak zwane szczęście a więc
coś co naszemu współżyciu z
natura nadaje charakter gry
setnej niespodzianek i dlate-go
właśnie pasjonującej O
czymże będzie pisał wspom-niany
tu literat jeśli przy
bywszy na brzeg wyciągnie z
kieszeni tabele opracowane
przez wydział ekologiczny
związku wędkarskiego które
mu powiedzą że przy danych
warunkach pogodowych w
miejscu odznaczającym się
danymi cechami o godzinie 16
minut 25 wyciągnie leszcza
wagi dwu kilogramów i trzy-dziestu
dekagramów Węd-kowanie
stanie się wtedy -z-ajęciem
dla debilów którym
dziecinną radość sprawia po- -
sztucznych satelitów
Ze można w faktów
godziny prześledzić i urok
4
ESCRIVA
KS
3
2
0
3
ciągłej
następ- -
innych
okazję
'i1
ceaniczne jeśli od orki fakt-orem
odróżnia je tylko to że
zamiast pługa ciągnie się
włok Ale zarazem — to już
jest refleksja optymistyczna
— takie globalne spojrzenie
na polowy morskie stwarza
szanse dokonania w nich
zmiany już nie ilościowej mie-rzonej
milionami ton wzrostu
połowów ale jakościowej
Stwarza przesłanki przejścia
od eksploatacji łowisk która
mimo ograniczeń nakłada-nych
przez konwencje mię-dzynarodowe
jest w jakiejś
mierze nacechowana rabun-kowym
charakterem — do za-gospodarowania
łowisk do u-pra- wy oceanów być może na-wet
przy użyciu nawozów
T sztucznych co się już gdzie
niegdzie stosuje w skali nie-wielkich
zatok morskich
Wszystko to jeszcze palcem
na wodzie pisane bo wprzęg-nięcie
sputników w służbę ry-bołówstwa
morskiego nie wy-szło
ze stadium projektów i
wstępnych prób Ale sprawa
wygląda realnie i wszystko
przemawia za tym — zwłasz-cza
wobec deficytu białka w
diecie ludzkości — że w cią-gu
lat kilkunastu szyprowie
statków-ba- z będą zdalnie ste-rowani
ze sztucznych sateli
tów Ziemi
Z Siedlecki
Najkorzystniej
kupić
lub
sprzedać
za pośrednictwem
"ZWIĄZKOWCA"
SZAJNOCHA K — Jadwiga i Jagiełło 4 tomy
SZERMENTOWSKI E — Pan Henryk
SZPILMAN J — Tajemnica spowiedzi ::ij:
TERLECKI O — Polskie drogi'!
YINCENZ S — Zwada
WAŃKOWICZ M — Tworzywo
„ — W pępku Ameryki
„ — Ziele na kraterze
WASYLEWSKI S — W srebrnym dworku z modrzewia
WEYSSENHOFF J — Puszcza
WAUGII E — Znowu w Brideshead
WIELHORSKI W — Wspomnienia z przeżyć w niewoli
sowieckiej
ZAPOLSKA G — Publicystyka 3 tomy
ŻEROMSKI S — Syzyfowe prace
„ — Przedwiośnie
„ — Dzieje grzechu 2 tomy
„ — Walka z szatanem 3 tomy
ŻYLIŃSKA J — Złota włócznia 2 tomy
ZIMMER S K — Z chałupy na parnas
2YTOMIRSKI E — Ballada czarnomorska
„ — Dwoje ludzi
KALENDARZ DZIENNIKA POLSKIEGO
PRACA ZBIOROWA — Wyspiański żywy
1200
500
300
385
800
475
375
400
20Ó
200
270
325
675
090
100
345
600
375
800
375
150
625
ZAREMBINA E — Opowiadania wybrano 150
ZEYDLER-ZBOROWSK- I Z — Zbrodnia na cyrhli
toporowej 140
DLA KOBIET
GAWROŃSKA II — Mereżki i abażury 150
KOZIEROWSKA L — Igraszki z igłą 300
MARTYNIAK S — Różne wzory — serwetki 185
SADOWSKA S — Modelowanie krój odzieży damskiej 275
TURSKA J — Koronki 250
— Hafty 345
TUSZYŃSKA W --- Serwetki 040
Słowniki samouczki encyklopedie
BORKOWSKI P — Angielsko-polsk- i słownik idiomów 475
BULAS K & WHITFIELD — Słownik angielsko-polsk- i
i polsko-angiels- ki 2 tomy 2400
STANISŁAWSKI J — Wielki słownik polsko-angiels- ki
i angielsko-polsk- i 2 tomy 2000
GRZEBIENIOWSKI T — Mały słownik angielsko-polsk- i
i polsko-angielsk- i 500
BILLIP K — Słownik minimum angielsko-polsk- i i
polsko-angiels- ki 200
KUPISZ K — Podręczny słownik francusko-polsk- i 650
„ — Podręczny słownik polsko-francus- ki 650
MARTI MARCA A — Mały słownik hiszpańsko-polsk- i
i polsko-hiszpańs- ki 500
SOJA S — Mały słownik włosko-polsk- i i polsko-włosk- i 650
HRABCA S — Słownik ukraińsko-polsk- i 650
i polsko-angiels- ki 1675
SMÓLSKA J — Lefs Learn English 050
SMÓLSKA J S RUSIECKI J — English for evcryone ' Część H 225
„ — English for everyone
Część III 275
PRZYBYŁA J — In London Warsaw and elsewhere 280
Mac CALLUM T W — Nauka angielskiego 250
BASTEGEN Z — Lefs Learn Polish 215
DOROSZEWSKI W — Gramatyka opisowa języka pol-skiego
z ćwiczeniami 400
WOJTOWICZ J — Gramatyka polska w dialogach
(Skrypt dla cudzoziemców) 225
URBAŃCZYK S — Polszczyzna piękna i poprawna
(porady językowe) 810
SKORUPKA S — Mały słownik języka polskiego
(35000 haseł) 1975
SZOBER S — Gramatyka języka polskiego 525
TROSKOLAŃSKI A T — Mała Encyklopedia Techniki 1700
! łS-S-- Tr-
_£
: ł
15 _--
9 V& V ł Tt
Kopernik w obronie 61
"Najjaśniejszy i najmUościwszy Władki i Panie Naiłaskawszul Nie Ąpał „„ ?" v
jakich obelg doznajemy jut przez pełiwch u?
ze strony zbrodniczych i bezczelnych lud-- i
ogni7em i—miec(z"em- nap—adamifuiuluokzbiojnaęmkainoirf iM wzrastającej liczby wrogów że sami jestem
waazeni 10 meaoię tak ze jednej godziny fi
leząc wsro„d otwarte—go plov la„Uwoys4taj„wionnoemach i pożądanie" q T
Tak do króla Zygmunta I
Starego pisał Mikołaj Ko-pernik
w imieniu palonej i
pustoszonej przez Krzyżaków
Ziemi Warmińskiej Frag-ment
powyższy pochodzi z
pisma datowanego 22 lipca
1616 roku Formalnie rzecz
biorąc — między Polską a
Zakonem Krzyżackim nie
było wtedy stanu wojny W
rzeczywistości jednak nie
było także pokoju Nie sta-nowiło
to dla nikogo tajem-nicy
że wielki mistrz Albre-cht
Hohenzollern dybał na
miasta i wsie Warmii W pół
wieku po wojnie trzynasto-letniej
chciałby unieważnić
postanowienia drugiego po-koju
toruńskiego i konsek-wentnie
sposobił się do na-paści
tymczasem zaś szerzył
niepokój — napadając nisz-cząc
paląc i zabijając miesz-kańców
Warmii
Wojna wybuchła w roku
1519 Była niesłychanie za
żarta Ofiarą splądrowania
padły liczne wsie i osady
Ciężkich zniszczeń doznały
także miasta które — jak
Frombork Lidzbark War-miński
i Olsztyn — niusiały
odpierać oblężenia Obrona
Olsztyna — a w tym roku
wypada jej 450 rocznica —
zajęła w dziejach tej wojny
szczególne miejsce z uwagi
na bezpośredjiie i niezmier-nie
aktywne zaangażowanie
się w niej Mikołaja Koperni-ka
Wielki uczony był w la-tach
1516 — 1521 administ-ratorem
Olsztyna z ramienia
kapituły warmińskiej Z tego
też właśnie okresu pozostały
na Zamku olsztyńskim cieką
we pamiątki'po Koperniku
Zanim więc przypomnimy
niektóre szczegóły owego ob-lężenia
i obrony Olsztyna z
lutego 1521 roku spójrzmy
na zamek który w systemie
obronnym Warmii spełniał
ważną rolę stał bowiem —
jak-wówcza- s' pisano-- — czo-łem
zwrócony do niebezpie-czeństwa
krzyżackiego Za-mek
miał wyniosłą wieżę
która pozwalała na kontrolo
J wanie okolicy w szerokim
kręgu a przy tym dogodna
była również do przeprowa-dzania
obserwacji astrono-micznych
W początkach sierpnia
1802 roku zwiedzili tę wieżę
Tadeusz Czacki — założyciel
sławnego Liceum Krzemie-nieckiego
oraz wierszokleta
Marcin Molski wysłani przez
Warszawskie Towarzystwo
Przyjaciół Nauk by zebrali
w Olsztynie wszelkie możli-we
pamiątki po Koperniku
W liście do znakomitego uczo
nego — Jana Śniadeckiego
delegaci pisali że "wieża na
którą Kopernik wchodził i
tam noce trawił jest źle ut-rzymana"
Całkiem nieźle natomiast
zachował się a nawet jeszcze
i do naszych czasów dotrwał
tajemniczy zegar słoneczny
nad którym całe pokolenia
pruskich uczonych łamały so
We głowę zresztą bezskutecz
nie Zegar ten był dziełem sa
mego Kopernika który -- umie
ścił go na wewnętrznej ścia-nie
zamku — tuż nad drzwia-mi
do izby zajmowanej przez
astronoma Zegar ten stano-wił
curiosum i zagadkę z te
go względu że znajdował się
on w miejscu dokąd nigdy
nie docierały promienie sło-neczne
Było to sprzeczne z
samą zasadą działania zega-rów
słonecznych Dopiero
przypadkiem udało się usta-lić
że zegar pokazuje czas
niejako w sprzężeniu ze
zwierciadłem które trzeba
umieścić w oknie w taki spo-sób
żeby odbijało i odpowie-dnio
kierowało promienie
słoneczne ku Kopernikows-kiemu
czasomierzowi
Swoje rządy w Olsztynie
rozpoczął Kopernik od wzmo
cnienia obronności zamku
Już zresztą jego poprzednik
— Tideman Gize starał się
zamienić go w niedostępne
gniazdo Nowy zarządca pos-tanowił
zakupić nowoczesną
'A W'l '
broń: bombardy i y Bombardv włatni "
wchodzić w użycie zavtE ° dużym kalii
k iiiL' ai iir_ ~ ~sb
nich początkowo ka£
miennymi które B? okuwano dodatkowo j!
mi obręczami N0ś„-- '
dział wynosiła od 200 metrów Haubice mah
my tor pocisków sto: je więc zwłaszcza nn-- rzeliwaniu celów uj
za zakryciami Z taj
uuj Korespondencji f-ika
wiadomo nam ze k- -
wowczas w haubic a wił dodatkowo 50 ń
go powięk$z ł stannl
IW! lii '"" uu-- i-: " i: "gromaj"iM!
L-zn-e
zapasy zywnasi wody Jak się wnet mis
lc iauiL-g-i ie nie p marne
Albrecht Hohenzoft
porażce doznanej pjj barkiem stanął w
1521 roku nodninr'
tyna Zamierzał zdobji sto wstępnym sztnr™
mu do głowy nie przys
uwifi mu ono stawiać
szy opór Lecz nmezs
jego ogromnemu idu
mieszczanie olsztyńscy
aoDrze zorganizowane]
Kopernika obronie z dżemem przeciwstawi
szturmowi i odparli t
niKa Aioreclit przy& jony do tego że pji
nyrn ataku miasto pi
inwieraiu mu oramy i
zarządzić ponowny atil
rzucił miasto i zamek
cymi żagwiami lecz i
skutecznie gasili pozuj
pomocy namoczomcin
dzie skór wolowych li
przykrywali i gasili K
niste
Na podchodzacich
mury knechtów krm
lał się wrzątek a rm
szych i upartszjch oblfl
gorąca kasza Popitz1
lenli rażeni pociska
kakiwali lub spadali a
niczych drabin do o£
cej zamek rzeki Łjnyt
fosy i tonęli idąc -
żeni uzbrojeniem -j- e
mień na dno Pokrył
Łyna unosiła trupy Bił
kich knechtów a ognił
le wypluwane przez l
murów zamkowych [
na krzyżackie nanwi
niecały gwałtowne H
siały zamieszanie i
trach
Po pięciu dniach
nych prób zdobycia um
miasta wielki mura
recht Hohenzollern
stąpienia od muróffflł
na Miotany wscieu
stanowił wywrzeć s
mste na okolicznej U
i puścił z dymem siefc
ChłoDi którzy nazaji- -
ndpiśrin woisk knpfl
zjawili się w zarrM- -
nioriai 7P wiazmi '
go mistrza jak w W
szczu ze znakiem &_
i a~ un na SK&
koniu po okolicy i J
_ i lt- - An ftiJ"! ręcznie poahwu"1 r- -
wiejskie strzechy
t
Trudno dziś roz=
tvrh nDowiadanias
prawdy a ile fantazjuj
wszakże nie ulegało ł a
wości i było uw--'
tym że Olsztyn o
był wolny a dzięki
nej przez Zakon W-chow- ały
wolność roJ
inne miasta wanu
położył rozejm afl
pisany pi" "
Toruniu j!
Tfnnpmik zredukcfl
zbrojną OlsrtłJ
osadzać cmi""
szałych wsiach iM
wacn zycw
normalnego tryM'
Mikołaj znowu
cić swoich ofcg
astrolablum != Xft!f "ł"i „„innv nrzy łnjńce
uczonymi ksigŁpI
'
Słownik angielsko-polsk- i i polsko-on- g
2 tomy w płóciennej oprawie
J STANISŁAWSKIEGO
Cena 2 tomy $2000 pojedyńwo $10°
a
piUS S-- 0„KwOiy i 7WlAZKfly
1475 Queen St W Toronło 3 Oni
'm
g?
do
do
by