Zwilazkowiec Alliancer, December 21, 1973

              EmbotkBmSSS immsmmmmmmmimmmmmmmm mmmmmMmmmmmmimmmmm - v $-- ' - yyr
I-- #i###W#i3W#i!J- - NR '101 V "ZWIĄZKOWIECORUPUEŃ (DtwmbtOfpUk 21 — 1973 STR 9 §Ź#4## #ft
X
"'
I
I4l
Życzenia
HONOURABLE
HERBGRAY PC MP
Minister Consumer
Corporare Affairs
A (WINDSOR i WESOŁYCH jSWMT
BOŻEGO
NARODZENIA
U i SZCZĘŚLIWEGO
NOWEGO
wszystkim
mieszkańcom
polskiego
pochodzenia
a szczególnie
ft zamieszkałym 9 w Okręgu
$ Honourable
Front Road
5S Wi
i4
SJF
i iy
U'
B
z
THE
of &
WEST)
ROKU
ESSEX
EUGENE WHELAN MP
Okręg ESSEX
Minister of Agriculture
641 N
Tel 736
&
VAvvv#vłvłvvAvyv#ft'j
SERDECZNE ŻYCZENIA
i wszelkiej pomyślności NOWYM ROKU
wszystkim polskim Przyjaciołom składa
Mark Maeguigan
MP
WINDSOR
r~
VMWvAVAV#wW'S''
- 'ii- r - r- - r --r w --r --r r p- - r r w r rr
i
Fred BURR MPP NDP
iwTour
łi: i skn
swoim
NAJSERDECZNIEJSZE
'ŻYCZENIA ' A
WESOŁYCH iWIr
BOŻEGO NARODZENIA
i SZCZĘŚLIWEGO l NOWEGO ROKU
składa
CAŁEJ POLONII U
w WINDSOR
u
1
trjnPjSjtSjfjAifjfjfi 3o:
i
iitlAŚ'
Amherstburg Ont :
-4012
WESOŁYCH ŚWIĄT &
w
WALKERSYILLE
K
I
U
m
I
Łi'ii## wrr WTWT - rf - r-T- r fSN' s V)Q
NAJLEPSZE ŻYCZENIA
ŚWIĄTECZNE
I NOWOROCZNE
składa
CAŁEJ POLONII
W
POSEŁ
DO u:
r-- ONTARIO
Z RAMIENIA
NOWEJ
DEMOKRATYCZNEJ
PARTII
MOC
SERDECZNYCH
ŻYCZEŃ
W 'RADOSNYM
" DNIU '
BOŻEGO
NARODZENIA
i NOWEGO ROKU
zasyła
Consultants
WESOŁYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA-- I
POMYŚLNEGO NOWEGO ROKU
składa
Bernard Newman MPP
WINDSOR - WALKERVILLE
Poseł do parlamentu Ontario
i'''''i''piolskiego pochodzenia
WINDSOR
PARLAMENTU
1łC'#vWtv-vyv#yivv#vvv'A-- (
Windsor
POLSKIE BIURO PODRÓŻY
Józef i Helena Dziyer
'Wycieczki do Polski Załatwiamy sprawy
paszportowe wizowe kupony ' ORBISU
sprowadzanie na' 'stałe lub z
wizytą do Kanady
Authorized PEKAO Dealer
1530 Ouellerte Ave - Windsor 14 Ont
Czesław Jesman
Sławni
(i)
CHODĄSEWICZ
y 1856 r ukazała się w Lon-donie
książka nakładem znane-go
wydawcy Johna Murraya pt
"A Voice from within the Walls
of Sebastopol" — "Głos z za
murów Sebastopola" Autorem
jej bł "Captain R HODASE-V1CH- "
jednakże we wstępie
wydawcy odnotowali iż prawdzi-we
nazwisko jego brzmi "Cho-dasiewic-z"
i zostało zanglizowa-n- e
dla ułatwienia wymowy jego
przez czytelników angielskich
Dodano jeszcze iż kapitan Cno-dasiewi- cz
był zawodowym ofi-cerem
armii rosyjskiej w puł-ku
strzelców Tarutiriskich sta-nowiących
część garnizonu
twierdzy Książka doczekała się
kilku wydań i przyniosła auto-rowi
poważny dochód Dziś po
przeszło stu latach jest jednym
z najrzadszych "poloniców" w
języku angielskim Jeden jej
egzemplarz istnieje w British
Museum drugi w
Archiwum dawnego Minister-stwa
wojny z pół tuzina po róż-rc- ~
zakurzonych i zapomnia-nych
bibliotekach i
na tym koniec
Ze ściśle merytorycznego
punktu widzenia jest to zapom-nienie
zasłużone
odmiennie cl Lwa Tołstoja
który też przeżył oblężenie Se-bastopola
i też zostawił o tym
zapiski nie miał talentu litera-ckiego
książka była napisana
"na kolanie" i tłumaczona na
angielski w pośpiechu Ale jed-nocześnie
posiada olbrzymią do-niosłość
historyczną Oto bo-wiem
autor jej 'w pewnym mo- -
mencie nie' mógł dłużej znieść
służby w znienawidzonym mun-durze
i przeszedł do sprzymie-rzonych
pospołu ze swoim przy-jacielem
Tadeuszem Romerem
Ten ostatni jak pisze Chodasie-wicz
w r 1849 zbyt głośno wy-powiadał
swoje zdanie za co
został skazany na Vz roku wię-zienia
i potem na "zesłanie w
sołdaty" do 7 niezależnego Kor-pusu
Kaukaskiego w praktyce
na dożywocie
Chodasiewicz jednakże nic
był obciążony tego rodzaju
"przestępną" przeszłością" Od
'"U ł'rvltl tJt%fk l"iri'thr4'MI?V"lI'7"Q " C°I'Av
w rosyjskiej szkoło
wojskowej potem w korpusie
kadetów i w r 1851 po uzyska-niu
szlif oficerskich został
przydzielony dopułku Strzelców
Tarutińskich Trudno zdawać
by się mogło o bardziej wzoro-wego
janczara Zresztą mimo
iż był bardzo krytycznie nasta- -
wiony wobec stosunków panu-jących
w wojsku rosyjskim
chamstwie młodszych oficerów
tzw "burbonów" wywodzą-cych
się z ludu i promowanych
za wysługę lat nieudolności
wyższego dowództwa biciu sze-regowych
itd Chodasiewicz lu-bił
i swój zawód i podległych
sobie żołnierzy i marzył o zdo-byciu
laurów bojowych Oka-zały
się one dla niego niemożli-we
do zdobycia pod sztandara-mi
rosyjskimi Polaków w Se-wastopolu
było wielu na róż-nych
szczeblach służbowych po-czynając
od generała Szaleckic-g- o
dowódcy 6 brygady kawa-lerii
bili się dobrze i np jak
podaje nie odma-wiali
walki na bagnety czego
żołnierze rosyjscy z reguły nie
wytrzymywali Ale w warun-kach
wojennych dyscyplina wo-jenna
i konwencje życia co- -
liZo I W RADOSNYM
I- -
I
wszystkim
% FRANK
u:
m
k Grupa
a zapomniani Polacy
dziennego ulatniały się szybko
Pomiędzy Chodasiewiczem i je- -
go towarzyszami broni — Pola- -
kami a Rosjanami zadawnione
i niezmiernie trwałe antagoni- -
zmy wybuchały raz po raz Aż
wreszcie pewnego dnia Choda--
siewicz nie wytrzymał po pro- -
stu Nie był w stanie zniesc ani
rosyjskiego munduru ani rosyj- -
skiego systemu ani jednej go- -
dżiny dłużej Nie był jak pisali
jego wydawcy bynajmniej wy- -
jątkiem Stał się ryzykując ży-cie
i dyshonor częścią "tej emi-gracji
która nie zniknie tak
długo aż tyrania wisząca nad
Polską nie przestanie uciskać
kraj" Słowa te były pisane w
czerwcu 1856 roku
(ID
Nazwisko Ryszarda Andrzeja
Chodasewicza podpułkownika
saperów cesarsko - brazylijskich
jest dziś nieznane w Polsce mi-mo
iż w szeregach armii brazy-lijskiej
zdobył zasłużoną sławę
podczas tzw "Wojny Paragwaj-skiej"
Był to bardzo bardzo
krwawy i długotrwały konflikt
zbrojny pomiędzy Paragwajem
z jedne strony a sprzymierzony-mi
ze sobą Brazylią Argentyną
i Wbrew pozorom
przewaga i nieomalże pewność
zwycięstwa były po stronie pa-ragwajskiej
przez dłuższy czas
Wojna ciągnęła się od kwietnia
r 1865 do września r 1869 i
Chodasiewicz walnie przyczynił
się do zwycięstwa sprzymierzo-nych
Zresztą dość naturalnie
Był nie tylko zawodowym woj-skowym
i "absolwentem rosyj-skiej
akademii sztabu general-nego
ale również awanturni
kiem obieżyświatem i gorącym
polskim patriotą cecha się Brazyiij-decydowała~- o
całym jego 'życiu naczelny wódz
Był zbyt młody by wziąć udział
w Powstaniu Listopadowym
ani nie przebolał ani nie pogo-dził
się z jego wynikiem Kiedy
wybuchła Wojna Krymska Cho-dasiewicz
zgodnie ze swoim su-mieniem
natychmiast zdecydo- -
wał jego miejsce jest wśród
wrogów cesarstwa rosyjskiego a
nie w szeregach jego obrońców
W maju 1853 roku z chwilą kie-dy
armia rosyjska Gorcza-kow- a
przeszła przez Prut i udc- - „ł a rzyłana uuenicę unoaa_siewicz__
się "po tamtej stronie"
czasie oblężenia Sebastopola
swoich
niach
tułem "Głos z murów Se-bastopola"
i pod przejrzystym
pseudonimem "Kapitana"
Hodiesewich'a" Cennym wy-pełnieniem
luki w jego biogra-fii
jednakże dopiero prze-kaz
Sir Burtona jedne-go
z ciekawszych romantycz- -
nych podróżników angielskich
stulecia
kał Chodasiewicza w Paragwa- -
ju i Polak
wrażenie na współodkfyw- -
źródeł Nilu i tłumaczu "Ba
jek z i Jednej Nocy" z
arabskiego na angiel-ski
żeby wymienić dwa z
jego Choda-siewicz
był
bratnią duszą Po Wojnie
mimo odznaczony
WIĄZANKĘ
DNIU
ROKU
' a
tym
Mayor Miasta
!' c
Iw
aia niego w r 1858 Cho--
dasiewicz opuszcza Anglię i za--
ciąga się do armii tureckiej W
dowództwie jej miał przyjaciół
jeszcze z czasów Wojny Krm- -
skiej Bierze udział w pacyfika- -
cji Hedżasu-n- a Półwyspie Arab--
skim i zostaje odznaczony wy- -
Ta za-- mu znacznie lepiej
ski marszałek
ale
iż
ks
zni
W
tylko
Bo też
mu
iż
soKim orderem ottomanskim
Ale i w służbie Padyszacha nie
zagrzewa miejsca mimo iż znaj- -
dowalo się w niej kilka pułków
polskich podówczas W r 1861
juz' jako major Chodasiewicz
przenosi się do Stanów Zjedno-czonych
i osiada w Filadelfii W
parę miesięcy później w USA
wybucha ciężka długotrwała
wojna domowa Chodasiewicz
zgłasza się jako jeden z pierw-szych
ochotników do armii
Jego saperskie talenty
przydają mu się bardzo podob-nie
jak sto lat przed tym Koś-ciuszce
ale nie spoczywa na lau-rach
Wojna stanami
w Ameryce Północnej kończy
się w maju 1865 roku W dwa
miesiące później Chodasiewicz
jest już w Buenos Aires i zacią-ga
się do armii
gdzie jest przyjęty z otwartymi
rękoma Jego nowi pracodawcy
nie okazują się na wysokoki
zadania: po pierwsze nie płacą
a po drugie ich za"ety bojowe
są bardzo mierne W bitwie pod
Acayuasa
poszedł w rozsypkę a Chodasie-wicz
ocalał li tylko chowając
się w kępie trawy
Po tej przygodzie i nie
możliwości uzyskania zaległych
a należnych mu 300 funtów żoł-du
przedsiębiorczy Polak "prze
nosi się" do sprzymierzonej ar-mii
brazylijskiej Tu powodzi
Caixas mianuje go szefem prac
topograficznych saperskich i
inżynieryjnych W
tym charakterze też pułkownik
Chodasiewicz przeprowadza
rozpoznanie Humaita
potężnej twierdzy
skiej jeden z pierwszych na
swiecie wojennycn "Daionia-rzy- "
Armia brazylijska posia-dała
dwa balony obserwacyjne i
polski szef służb saperskich oso-biście
wznosił się na nich w po--iVtr7- P
Poza tvm iak Disze
Biirton "zastosował
-j{02acki wykurzania nie- -
o losach wojny
Hrabia Beniowski konfederat
barski i raczej swoisty "król
Madagaskaru" nie był bj naj-mniej
jedynym polskim
kolonialnym" w XVIII
i f wieKU założywszy naiurainie u
był on po pierwsze Polakiem a
P° drugie hrabią W każdym ra- -
zie ieS° przechwałki iż ucieka- -
W z Kamczatki zawadził o Ja--
ponię i Dy lam goszczony na
dworze jednego z "dajmjów"—
udzielnych — brzmią
raczej mało W
tym okresie — w Tokuga- -
wa — Japonia była jaknajbar--
dziej krajem zamkniętym a cu- -
dzoziemcom po prostu obcinano
g j&mm&Mm&j&m
}
był już kapitanem sztabu armu przyjaciela ze stanowisk umoc-brytyjski- ej
O tym okresie pi-- nionych duszącym dymem mo-sz- e
zresztą w wspomnie- - krych traw" Jego dziełem też
wydanych w r1857 w był plan bitwy pod Paso Pucu
po angielsku pod ty-- która ostatecznie zadccjdorala
pod
Rober-ta
jest
Roberta
ubiegłego Burton spot- -
nieDrzeciętny zrobił
silne
cy
Tysiąca
oryginału
wyczynów
pod w-ie-lu
wzglę-dami
Krymskiej
BOŻEGO
NOWEGO
w'
uroku
fe-deralnej
pomiędzy
korpus
widząc
wojskowo
pra-widłowe
paragwaj- -
jako
tradycyjny
sposób
BENIOWSKI
"pio-nierem
książąt
epoce
Londynie
ŻYCZENIA ŚWIĄT
BOŻEGO ROKU
20
oraz: v
-
miast wiele przekazów o równie
fantastycznych ale całkiem au- -
tentycznych pomysłach" Tu na- -
leży uwzględnić dwa czynniki:
Król Stanisław August był nie- -
nasycony w swoich zaintereso
waniach Jako suweren musiał
rezydować w Polsce i na Litvie
ale ciągnęło go za siedem mórz
Stąd różni awanturnicy i nie-bieskie
ptaki od Cagliostra po
Casanowę cieszyli się acz na
krótko takim wielkim powodze-niem
w Warszawie: przywozili
królowi wiadomości z dalekich
stron i z pierwszej ręki Stąd
też szambelan Franciszek Wes-rzec- ki
wygnany ze dworu za
i bardzo złośliwy
wierszyk o skromnym pochodze-niu
monarchy:
"Przedziwne zrządzenie Bos-kiej
Opatrzności
Syn król ojciec w krześle a
dziad podstarości"
Uważał iż najlepszym sposo-bem
zdobycia spowrotem przy-chylności
monarszej będzie od-legła
podróż i opis jej po po-wrocie
Oparł się aż o Antylle
I stamtąd wysłał obszerne me-morandum
o założeniu "fakto-rii"
królewskich na tych
wyspach
nie uwzględnił coprawda iż
Francja Anglia Hiszpania i
Dania były wówczas ich suwc-rena- mi
i posiadały potężne siły
morskie ale pomysł jako dzia-ło
sztuki został należycie oce-niony
przez króla W tymże sa-mym
okresie i z podobnych po-budek
wojewoda Mostowski wy-stąpił
z projektem utworzenia
polskich kolonii w Gujanie w
Ameryce Południowej Tym ra-zem
potężna "Familia" — a
działo się to za Sejmu Cztero-letniego
— doradziła wojewo-dzie
żeby dał spokój niewczes-nym
pomysłom
Inni bardziej autentyczni o-bieżyś- wiaci
polscy epoki stani-sławowskiej
byli skromniejsi
Zadawalniali się skromną na-grodą
z kasy Ttrólewskiej wza-mia- n
za raporty z odległych
stron I tak Feliks Dzierżanow-ski
przysłał opis części
gdzie rzeczywiście prze-mieszk- ał
wiele miesięcy Igna-cy
Grozmani
dworzanin królewski włoskiego
wylądował jako
rozbitdk "" na --wybrzeżu połud- -
'zebrał na
miejscowych plażach kolekcję
muszel przeznaczoną do gabine-tu
ciekawostek na Zamku war-szawskim
a niejaki Teodor Wi-klińs- ki
w służbie holenderskiej
Kompanii Indii Wschodnich od-wiedził
Indie i Indonezję
W ślad za dworem wielcy ma-gnaci
dawali się ponieść gusto-wi
do dalekich mórz i różnorod-nej
egzotyki o czym tak zgryź-liwie
pisał ks Biskup warmiń- -
ski —Ignacy -i- s-rasicKi
Wszystkie te mniej więcej
niepoważne "pomysły kolonial- -
ne w ówczesnej polskiej rze- -
czyistości były li-tyl- ko zaba- -
wą AIe były one traktowane
jaknajbardziej na serio przez
wfeCznie zaaferowaną Kompanię
w Londy--
nie w tym 0kresje i wbrew
wjasnym intencjom stała się
ona udzielną potęgą w Indiach
Zmorą jej byli tzw "interlo- -
za waleczność i Sł0y nawci Jezc" worfv 1U1 pers" — kłusownicy obojętne
ny" w armii brytyjskiej jako o- - 'oli zagnały ich tam nieprzy- - angielscy czy obcy jednostki
ficer sztabowy uznał iż siedzę-- chylne wiatry czy towarzystwa którzyby mogli
nie na Wyspach albo tyranie Archiwa główńicgo zarządu naruszyć monopol handlowy
się po odległych i egzotycznych Kompanii Wschodnio-Indyjskie- j Kompanii Dla zapobieżenia tc-garnizon- ach
nie ' przedstawia w Londynie przechowały nato- - (Dokończenie na str 10)
SERDECZNYCH ŻYCZEŃ
NARODZENIA
SZCZĘŚLIWEGO
składa
"mieszkańcom miasta'Vindsor
szczególności
polskiego pochodzenia
Windsor
i
►- -
ii
i
argentyńskiej
prawdopodobnie
WANSBR0UGH
NAJSERDECZNIEJSZE
NARODZENIAORAZ SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO
2PRZĘSYŁAJĄ
ZPwK Koło
niefortunny
arcy-bogatjc- h
Węgrzecki
prawdopodobnie
Pochodzenia
niowo-afryRanskim- ''!
Wschodnio-Indyjsk- ą
"zweryfikowa- -
WESOŁYCH
Rolek Grono Młodzieży
Zespół Tańców ludowych "Krakowiak"
m
ai
ai
iww-wwKMWW- J ASM- -' Vłi~l ! i-- B- iJ- -
(twusawfeMiiańi'siWa "#~W$1v Lf?
krewnych
Centralnym
prywatnych
Chodasiewicz
Chodasiewicz
Urugwajem
argentyński
Madaga-skaru
Życzenia
I PARAFIA
A
ai -- ' --- %' vv-vvv- v
I
a- -
a
£
i
a
I
9
£
$L
a
inwwisw
w
z Windsor #
Ks Wawrzyniec Wnuk
Ks Stanisław Kuczaik
WINDSOR
Serdeczne Życzenia
Narodzenia i Szczęśliwego Noioego Roku
wszystkim swoim Członkom Organizacjom
Polonijnym i caiej Polonii
zasyła
Stowarzyszenie Polskiego
Domu Ludowego
1275 Longlois Ave Windsor 14 Ont
VVV'VvVVVVVVV'VVV
Wesołych świąt i Szczęśliwego Nowego Roku
wszystkim Organizacjom
całej Polonu w Windsor i okolicy życzy
Polsko-Karcadyjs- ki Klub
Miast Granicznych
1530 Longlois Avc — Tel 253-026- 3
Windsor 14 Ont
3VVVVVV#VVVrVVVVVV'
Sj- -
ai 1044 Howard Ave
Windsor
i
z
i
m
1298 Ottawa —
(at Hall)
a
rłi
s$
Błogosławionych
Świąt
BOŻEGO
NARODZENIA
i łask Bożych
w NOWYM ROKU
ŻYCZY s
śl Tl 10-
- ¥
— ONTARIO £
c Wesołych Świąt Bożego
k
Hm
%
£
hi
mi
-- 'Ą
WESOŁYCH ŚWIĄT m
BOŻEGO NARODZENIA #
i
SZCZĘŚLIWEGO
NOWEGO ROKU W
życzy °A
POLONU w WINDSORA
D CLARKE n
MONUMENTS
Właśc DON CLARKE
PAPINY MlflTń tik
WINDSOR
Xl
' 254-450- 2
14 O)
R
n
a
Jijllio rfedcii laz
w ĆU CUL
Przezorna Panna Młoda nie 'fi
pozostawi pamiątkoYych zdjęć
jej Wesela przypadkowi TeJh
jedyne v momenty 'po of vinne być upamiętnione przez eł
fachowca Należy wybrać fo-- S
tografa o którym jest się pew- - A
nym ze uchvyci i dostarczyli
Wam cały romans Wesela % połączone z nim marzenia
STUDIQ K
Windsor R Ont
-5500
S5 Moc najseideczniejszych życzeń
1
Świątecznych i Noworocznych
zasyła
BLAK Wm BROS
BAKEUES
PETER PLAK VICTOR BLAK
Tel 254-634- 6 Tel 253-434- 4 Wedding & Birthday Cake Spocialisłs
1022 Longlois Ave Windsor 14 Ont 5$
Firma służy Polonii od roku 1918 9
NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZENIA WESOŁYCH jS
ŚWIĄT 1 SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU W
HEBERT
St
Tel 258
8
Tel
Ont
życiu
JVvvĄVVVVVVV'V#V'V'VVJ
NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZENIA Z
' Z OKAZJI ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA §i
NOWEGO ROKU U
składa jwoim Klientom i całej Pjolonii £
Service Plumbing & Heałing
Włak TADEUSZ SADŁOWSKI S!
2034 Ottawa St - Windsor 15 Ont 5
rr $ - Tel 256-040- 1 g
-- fifc Tel 256-545- 4 - _ s ?WINOSORf ONT
--rft~ Ta &% d©###© i-i--Ąr !i
i-rts&-
if --i jSVis' fit A t SA " "-i- '' VA 7 H&fN& K % f i tóiM-- T
so-S- - ci - #a r- - MJa&s $&£& 4 V Si f--r t t Ar --i Z¥j3ź?2"J!?1 'hi Ąf l
--o - waJasR&fciJj ' j? o- - rf Ci C-_- C j? _-- -- " l~z t i r-- " l£gS£Ś&Ś£&SS£a