Zwilazkowiec Alliancer, March 26, 1958

              mummMMrmZkMi
mMdim
7 UWT" '
mht m&
im&imM mmMi
mm
hJm'4s'jtsó9li
I HM-- J
I X-ff-t!- ff I 'i
MJ 35?
Mft &'_] i
fis fr WSAi !&t
IlifftPl
sWmm
3łasli
MfKyrfcv
KfMf
Jł-eJ- S
IłS&IMIMi'Ii!fłj Mifll
wMbw żSff
[ "Związkowiec" (The Alliancer) Teł LE 1-2-
492
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Orcn Zwląiku Polaków w Kanadzie wydawany pnei Dyrekcja Prasową
Radaktor F Głogowski Klar Drukarni
as
K 1 Maiurkltwlcj Klar Adm R prlkk
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $450 W Stanach Zjednoczonych
Półroczna „ S275 i innych krajach $600
Kwartalna $150 Pojedynczy numer 10c
1475 Quen Street Wett
Authorued Sccond Class Mail
Toronto Ontario
Post Office Department Ottawa
WIELKA SRA 0 NIEMCY
Wicko obfita korespondencja dyplomatyczna ora liczne
towarzyszące jej wypowiedzi mezow stanu w związku z
zycja odbycia konferencji na najwyższym szczeblu odsłaniają JyfSvS i n£ Sf
nic ezesc omawianych zagadnień Zainteresowane strony unikają I L2"!" „! nie„wPi? f"J
bowiem publicznego ujawnienia niektórych bardzo istotnych za-gadnień
tych najbardziej spornych Informacje na ten temat
przeciekają czasem rozmyślnie czasem przypadkowo i są one —
7 tego powodu — zarówno skąpe jak i niepełne a być może i nie-ścisłe
względnie jednostronne Warto przypomnieć ze ubiegłego
roku podczas obrad podkomisji rozbrojeniowej ONZ w Londynie
mocarstwa zachodnie w sposób wyraźny wiązały problem rozbro-jenia
i przyszłością Niemiec W rokowaniach bezpośrednich naj-częściej
dwustronnych z rządem zachodnio-niemiccki- m mocar-stwa
zachodnie zobowiązały sic do nic zawierania żadnych ukła-dów
klórcby w jakiejkolwiek formie przesądziły przyszłość Nie-miec
w sensie utrwalenia podziału kraju i stabilizacji obu rządów
niemieckich
Strona sowiecka odrzucała w sposób zdecydowany plany wią-zania
tych dwu zagadnień podkreślając ze przyszłość Niemiec
mozc byc najlenici załatwiona do orzcz bezpośrednie rokowania
obu rządów niemieckich Praktycznie oznaczało to ze ZSRR nie
zamierza rezygnować ze swojej pozycji w Niemczech pozycji za wiem fakt darzenia partu ijdc-bezpieczon- ej
kontrolą wschodniej strefy ] ralnej większym zaufariem przez
iiłcju jlvyiviim ina iiuu&iijy i c upijrwuili L61IIU 'ULIdIl ])l C- -
niknąć i do strefy zachodniej a w każdym razie zmusić rząd zach-odnio-
niemiecki do uznania stanu faktycznego a tym samym i
rządu wschodnio-niemicckicg- o Czy jest to rozwiązanie stałe? Za-pewne
nie ale Moskwa jest skłonna przypuszczać iz prędzej zła-mie
rząd zachodnio-niemieck- i aniżeli mocarstwa zachodnie rząd
wschodni Sowiety bowiem w odróżnieniu od rządów zachodnich
nie zawahają się przed użyciem najbardziej drastycznych
środków byle utrzymać komunistów u władzy we wschodniej
strefie podczas gdy mocarstwa zachodnie napewno nie zdobędą
się na żadną podobną akcję I dlatego Moskwa uważa że czas pra- cuje na jej korzyść i wobec tego najwygodniej jest przeć do za- chowania obecnego stanu Z jednym jednak zastrzeżeniem a mia-nowicie
by jednocześnie nie dopuszczać do wzmocnienia rządu za-chodnio-niemiec-kiego
do ściślejszego jego powiązania z Zachodem
Przyszłości Niemiec nie da się rozwiązać bez udziału ZSRR a nic nie wskazuje na to by rząd sowiecki zamierzał zgodzić się np na zjednoczenie Niemiec jeśli miałyby pozostać w bloku zachod- nim Kanclerz Adenauer podobnie zresztą jak rządy Stanów Sta- nów Zjednoczonych Wielkiej Brytanii i Francji uważa że przyję-cie
warunków sowieckich równać się będzie oddaniu jeszcze stre-fy
zachodniej pod wpływy Moskwy Tego naturalnie nikt nie
pragnie '
nek Tdoak pzrowjaenkytowpalannej Rakpoancfkeireegnocji ktnóarynarjówwynżisezżymstasnzoczweibluprzyczjey-st
pewnego rodzaju kompromisem Z jednej strony bowiem podtrzy- dmzuiajłeu dNawienmeiesctanzowdirsukgoiejZSnRaRtomwiassptraiwdzieie untrazpyrmzeacniiwa poebwecnnvemgo tepno-- dperznecdjonmio uMjaowsknwioanymo pneałneZjacnheoudztriaelizaAcjwi ię'Ncienmieiemc ówleiczsięjed'jyakniepoo stworzeniu strefy bezatomowej objmującej jednak nie tylko oba
państwa niemieckie ale i Polskę i Czechosłowację Projekt Pol-ski
przewiduje ustanowienie międzynarodowej -- cję terytorialną dla tych państw ze strony obu bkloonktórwoli gwaran-
Stany Zjednoczone i rząd zachodnio-niemiec- ki są stanowczo
przeciwne temu planowi ze względów czysto strategicznych jak i politycznych Uważają bowiem że w obecnym stanie rozwoju tech- niki wojskowej strefa bezatomowa nie posiada żadnego znaczenia
a politycznie plan ten oznacza stabilizację podziału Niemiec Jed- nakże opinii tej nie podzielają np w Wielkiej Brytanii a i w zach Niemczech bardzo wielu polityków w tym wszyscy przywódcy
sp6notcoijraelondcj-nsdjetmeaoskwwrtac-ysikjidaedzalualjneyossiiąętognnsaitęactznoiaoajwmżieruzjepjąacezkwykowiodeilmnswteiiekgenorkonkepolandsnaptparnręRzżoaóewpdnaiscakksoitewdgaloaZrzandraaópplżseeznwweygncnohoe
rozwiązania zagadnienia niemieckiego Zakłada się bowiem że bę- dzie on jedynie pierwszym etapem a w dalszej kolejności uda się
przez to osiągnąć szersze porozumienie
W każdym razie uważa się że nic można tych propozycji od rzucie przed bardzo skrupulatnym przedyskutowaniem na konfc
skretoanwncoajiwń imsnkiaaęsmdtząiypnisąatrroozndmowiaenjy Twrupdineorwbootnwyiemm pwlaynkileuczzybćliżieżniwe tomkiuędzroy-
Prof Carlo Schmid jeden z przywódców socjalnej-dcmokra-c- ji raz wpiiecrewprszzeywwodnPioclzsąccey pPoadrlkarmeśelniłtukownieBcoznnnośćbanwawiąicąznaineidaawstnoosunp-o
ków miedzy obu państwami Nie wspomniał o rozbieżnościach mó
wił natomiast o problemach wspólnych Występował przeciwko wszelkiej polityce zbrojeniowej W tydzień po jego powrocie do
Bonn rozpoczęła się dyskusja nad polityką zagraniczną i kancler?
Adenauer oświadczył że Niemcy muszą mieć broń atomową Pro
twraadzoąbrojunży wnalreojdospwreajwiSetrraouzsmsaowdyo So tacnzóvmw Zśwjeiaddncozcyzopnoydcrhóż Umtrziny-i
tsmrkzuiocjnehc spwięocgwiłsokiwaódiwocemsnoteuśćrkolweoaardnnoyescthawi"eMdaltaadaorrm" ii kntióerme iemckoigeąj bavmć erzyakoapna
konfeWrenjcajkiimnastnoapjnwiyuższsytomi toszwczezbwluią?zkWu iezlerozzmdaojweamsiię wwsksapzryawwaiće'
na to ze Stany Zjednoczone pragną by na poi zadku dziennym
lej konferencji znalazła się sprawa przyszłości Niemiec Rozbiez nosc w tej sprawie między stronami jest tak wielka iż nie można
oczekiwać porozumienia i dlatego jest wysoce prawdopodobne ze niektóre państwa wolałyby zęby zagadnienie to nie znalazło sie
na porządku dziennym I znowu projektem kompromisowym wy- daje się plan Rapackiego który nie naruszając obecnego podziału Niemiec szuka wyjścia ze ślepego zaułka I jakkolwiek nie jest on
pozbawiony pewnego niebezpieczeństwa dla Zachodu podjęcie ry- zyka wydaje się uzasadnione Jest bowiem próba która na daleką
metę może doprowadzić do rzeczywistego odprężenia
Wytnij i odeślij
KUPON KONKURSU
"DARMO DO POLSKI NA BATORYM"
Administracja "Związkowca"
1475 Oueen Streot West Toronto Ont
1'tagitę dopomóc w rozwoju polskiego czytelmctnn
zgłaszam noicą roczną prenumeratę dla pana(pani)
Imlt i natwlsko nowego prenumeratora
adrei
Rozumiem ie zgłoszony prenumerator i ja będziemy
biitć mlział w losowaniu bezpłatnego powrotnego biletu do
1'olskt im "Batorym"
Imla natwlsko zgtasiaUcego nowę prenumeralt
adrii
W załączeniu przesyłam czek money order (niepotrze-bne
określić) w kwocie $450 (prenumerata roczna w Kana-dzie)
$600 (prenumerata roczna w USA i innych krajach)
On
Niespełna rok ternu ogłosiłem
pod tym samym tytułem artykuł
w "Związkowcu" (5 czerwiec
1957 r) Nie kryjąc w nim swych
osobistych liberalnych sympatii
pisałem jednak ze jest rzeczą
politycznie dobrą iz Polacy tak
jak i inne narodowości z racji
swych indywidualnych zaintere-sowań
czy przekonań światopo-glądowych
należą do różnych
ugrupowań politycznych i ze naz-wiska
polskie spotyka się wśród
członków wszystkich partii ży- -
nie uttenuji uu nao ujaiu jai
stado owiec szli po jednej ściez- -
ce
Jako publicysta i członek pol
skiej grupy etnicznej z przyjem-nością
stwierdzam ze w obec-nej
kampanii wyborczej zainte-resowanie
wyborami w grupie
polskiej jest znacznie silniejsze
i to po stronic wszystkich partii
Jest to dobry znak Nie mniej
ani krótki okres rządów partii
konserwatywnej ani tez obecna
kampania wyborcza nie zmieniły
w niczym mego przeświadcze-nia
ze w interesie polskiej gru
py etnicznej leży udzielenie po
i parcia partii liberalnej albo- -
wyborcę polsKieo nizen innycn
Ugrupowań nie jest rzeczą przy
padku lecz wypływa z należytego
zrozumienia naszych interesów
jako tej grupy etnicznej która
nie wywodzi się z Wysp Brytyj-skich
co przez wielu konserwa-tystów
uwŁżanc jest za pocho-dzenie
"lepsze" 1 uprawniające
do innego traktowania
Niewątpliwie bowiem zasługa
partii liberalnej jest wytworze-nie
w kraju takiej atmosfery
która nie zmuszając różnych
grup narodowościowych do wy-rzekania
się ich wartości kultu-ralnych
i języka stwarza pojęcie
wspólnoty kanadyjskiej a więc
równych praw i traktowania
obywatela bez względu na miej-sce
jego urodzenia
Oczywiście można to moje
twierdzenie parować takimi fak-tami
że sam Diefenbaker jest z
pochodzenia nie Anglikiem
(przodkowie jego wywodzą się
bowiem z grupy niemieckiej) że
w gabinecie jego zasiada mini-ster
Starr ukraińskiego pocho-dzenia
ze kandydują z ramie-nia
partii konserwatywnej kan-dydaci
o różnym etnicznym po-chodzeniu
(nota bene uderza
brak choćby jednego kandydata
pochodzenia polskiego)
To prawda i nie mam zamia-ru
negować tych faktów Nie
mniej jednak nie spotkamy w
kałach liberalnych czy CCF tak
wyraźnego szowinizmu angiel-skiego
jaki notujemy w kołach
konserwatywnych To konserwa-tywny
"mianowaniec" nadbur-mistr- z
metropolii Toronto p
Gardiner publicznie i w arogan-cki
sposób kpi sobie z nazwiska
Haidasza które mu brzmi cudzo-ziemsko
To niedawno temu wi-ceminister
sprawiedliwości pro-wincji
Ontario bez sprawdzenia
faktów głosił ze przestępcy
głównie rekrutują się z kół "fn-rejnerskic-h"
To ńa łamach kon-serwatywnego
"Globe and Mail"
zamieszcza się artykuły w któ-rych
piętnuje się nazwiska obco-krajowców
lub wymienia grupy
nie brytyjskie jak ostatnio nn
Włochów że przodują w prze-stępczości
co jest stwierdzonym
fałszem
Głoszenie dla doraźnych celów
wyborczych zasad równości to
mało Muszą iść za tym czyny
W tvmze artykule z przed roku
wierdziłem że iedną z pierw
zvch rzeczy jaki°i pilp7y sr
spodziewać od rządu konserwa- -
ywnego będzie ograniczeni!
-- migracii z innvch pantw
'większenie nacisku na dopusz
:?anie iedvnie imigracji z Anglii
! tak nk to wszyscy dobrze wie-my
się stało 1 to jest fakt któ-rego
nie zmienia najpiękniejsze
slogany głoszone w krasomów
czym zaoale nrzez przywódcę
nartii konserwatywnej Dicfenba- -
kera
Nic chcę twierdzić ze rv
wodca nartii konserwatywnej
ninfpnhaker słoszac sip rzeczni-- 1
kiem kanadianizmu cvni to
nieszczerze Partia konserwaty-wna
to jednak nie tylko Diefen-baker
'
i wiele ieszcze wody w
St Lawrence upłynie zan:m kin-serwatvś- ci jako grupa pogodzą
ie z faktem ze nie mogą sobie
-- ościć żadnych przywilejów lez
c sa takimi samymi obywatela-mi
jak ci któny wywodzą sie --
nnvch gniD narodowościowych
nniżeli anglosaskiej
To jeden z powodów dla któ
rych nie tylko znaczna większość
Polonii ale i wyborców z innych
grup etnicznych uważa partie
liberalna za lepszego rzecznika
swych interesów
Jednak nie tylko interesy na
sze jako grupy o innvm etnicz-nym
pochodzeniu niż brytyjskie
nakazują — moim zdaniem —
opowiedzenie sie za partią libe-ralną
Przemawiają za tym i
względy gospodarcze
Nie chcę twierdzić ze jakie?
fatum ciąży na partii konserwa-tywnej
i sDrawia ze sam fakt
sprawowania przez nich rządów
musi nieść ze sobą załamania
gospodarcze recesje czy nawet
J1 depresje Nie mniej jednak na
! podstawie mego prawie 20 let- -
niego tu pobytu śmiem twier-!- '
dzic że partia liberalna dba
"ZWIĄZKOWIEC" MARZEC (Marth) Stośs U — 1958
r sn n" c& ri n ipiiflfl
szczerzej o losy i dobrobyt szare-go
obywatela Pisząc na ten te-mat
w okresie wyborczvm w
ubiegłym roku ostrzegałem
(szkoda ze tak proroczo) ze wy
bór rządu konserwatywnego to
rozpętanie tych sił które pro-wadzą
do kryzysu i bezrobocia
Wyrażałem jiiz 'wtedy obawę ze
konserwatyści u władzy — to
wstęp do głodnych lat trzydzie-stych
Obecne bezrobocie i wzra-stająca
niepewność gospodarcza
dowodzi ze obawy moje wypły-wały
z logicznych przesłanek
Nam jako Polakom nieoboję-tne
tez jest stanowisko jakie po-szczególne
partie maia w sto- -
sunku do tych zagadnień które
w sercach naszych zajmują po- -
czesne miejsce
Mam tu na myśli stosunek do
naszej starej ojczyzny do Polski
i do naszych braci tam ą jacy eh
Nic mamy prawa "zadać czy
domagać się by w wirze walki
wyborczej ograniczającej się ra-czej
do problemów wewnętrz-nych
Kanady składano oświad-czenia
na te tematy mogłyby to
oyc Dowiem nic nie mówiące slo-gany
lub obietnice bc7 pokrycia
1 chęci ich wypełnier o i zmie-rzające
icdynie do taniego naby-wania
sobie głosów
Tak się jednak il' ze
przywódca partii liberalnej Les-ter
Pearson nie od dis i mc od
roku zna zagadnienia polityki
zagranicznej '
Jego stosunek do Kapitalnego!
dla Polski zagadnienia jakimi
CO CZYTAĆ? m p
Związek Pisarzy Polskich Za-granicą
wydał i opracował dla
uczczenia setnej rocznicy uro-dzin
Józefa Conrada oraz' 50-t- ej
rocznicy śmierci Stanisława
rozdmuchany
Wyspiańskiego zbiorowe! w szkicu pt "Wyspiański my"
pierwszej jest Wit ' przeprowadza wnikliwe
i interesujące
Conrada drugiej dzy Wyspiańskim
tferminia Naglerowa pozornej przeciwstawności
zmarła się' losów dokonań łączy tych dwu
książki Obie książki wydano
niezwykle starannie zaopatru
jąc je materiałem ilustracyjnym
doskonale zresztą dobranym
Redaktorzy prac wykazują nam
ze obaj pisarze są' żywi i stąd
tytuł Książek
Ani "Conrad Żywy 'I ani
"Wyspiański Żywy" nie o- - radzie swego wyraziciela
czywiscie biografiami całym światem Można powie-cz- y tez krytycznymi analizami w nich 'dwu rozszczepi
tych wielkich pisa- - się znane Nor
rzy ale różnych wida o narodowości nadnaro
śkwułióewtnie ich bdoyćwośncakdnaproodowbyy CoWnryasdpiamńósgkłi
1 twórczość tych
pisarzy czynią ich znacznie bliz
Uzyskaliśmy bowiem wiel
ce różnorodne
przez włączenie licznych
przeżyć posz
czególnych pisarzy nad'dziełam
Conrada i Wyspiańskiego
la się i Czytelnikom pewna al
mosfera intymności Inna jes'
pozycja pisarza 7a życia inn:
'x śmierci Nierówna zresztą
Czasem za życia nikt nie zwrac
uwagi na jego twórczość poc'
czas gdy innvm razem olb""
mic sukcesy za zvcia nie znajdu
ją w kilka lat po śmier
ci dalei poważn
rozbieżność w ocenie
poszczególnych pisarzy międzj
współczesnymi a następnymi po
niewiele pisa
rzy niewiele csi"7ek wytrzymu
je czasu na
'vct zyskuje w upły-wu
Publikacja Conradzie miał
)czywiście przede wszystkim na
celu rzucenie światła na pier
widatki polskie jego
na vwrazne pol
kiego charakteru tego znakomi
'ego pisarza angielskiego Lite--atur- a
polska nic rości
nretensji do twoiczości Conra
chociażby dlatego iz
w języku angielskim i pndkreś
lał 7e świadomie został pisa-rzem
angielskim le Conrad nic
przestał Polakiem iz
neriził 7vwot ansielskieeo 2cn- - 1'Hmana Na wykazaniu wszyst- -
i'Kicn więzów pierw iastKow ele
mentów Dolskich w i twór
czości Conrada polega zasługa
Wita Tarnawskiego i wielu auto
rów nracy zoioiowej Conrad
ywy
Na tom składa ia się prace 2-- " autorów oraz wybór listów Con- -
ada do Galsworthy i wspomnie
nie svna Johna Nie podejmuje
my się próby oceny poszczegól-nych
prac gdyż każda jest od
w swoim rodzaju
Trudno sobie wyobrazić by
jakikolwiek fniłosnik' Conrada (a
ktoz nim nie jest) nie -- pragnął
mieć w swoim księgozbiorze
"Conrada Żywego" Mieć bo się-gać
będzie do niego często w
różnych Znajdzie tam
wyjaśnienie wytłumaczenie od
powiedź na wiele tajemnic con-radowskich
Wyspiańskiemu złożyli hołd
poeci pisarze malarze krytycy
i PoKcy i obcy Wśród
tych ostatnich wymienić nalezj
Backusa 1 Bruno Merig-g- i
Ten tom jest w większym
stopniu pamiętnikarski aniżeli
"Conrad Żyw" Niektórzy wspo
minają pogrzeb inrii pamiętaj'
poszczególne przedstawienia je-szcze
inni przechowali opowiada-nia
swoich bliskich którzy
się genialnym1 pisarzem
jest utrzymanie granicy na 0-dr- ze
i Nysie jest nam znany nie
żadnych wypowiedzi w kampa-nii
wyborczej ale z całego jego
okresu gdy kierował polityką za-graniczną
Kanady Pearson jako
kierownik tej polityki nigdy nie
kwestionował słuszności tej gra-nicy
i nie dawał pod-staw
rewizjonistom niemieckim
by mogli na zmianę jego
nastawienia
Jego wywiad z T Glistą opu-blikowany
na naszych łamach a
potem przez "Glo-b- e
and Mail" nie był żadnym
prace i
Redaktorem bardzo
Tarnawski znakomity znawca porównanie mię-twórczoś- ci
a a Conradem
która "Przy
przed ukazaniem i
są przed
pełnymi
dzieć że
twórczości ł0 powiedzenie
te zbiory arty-- i te wiersze hołdownicze to
obrazują osobowość
Przyblizaią
szymi
naświetlenia
wspom-nień
osobistych
udzie
pokrycia'
Istnieje wcale
twórczości
koleniami Tylko
zwycięsko pióbę a
miarę jego
twórczości
uwypuklenie
sobie
Ja pisał
b-- ć mimo
zvciu
mienna jedy-na
okazjach
poloniści
Claude
spo-tykali
z
z
najlżejszych
liczyć
chwytem wyborczym (codkre
slam ze udzielony był me tylko
przed rozwiązaniem Parlamentu
ale nawet przed wyborem jego
na przywódcę partiii
I o konserwatywny biooe
and Mail" chciał z tego zrobić
pieczeń wyborczą i usiłuje z tego
kręcić bat na Pearsona
i Dla nas w tym wszystko jest
[jedno ważne ze doświadczenie
Pearsona i jego znajomość spraw
międzynarodowych daje nair
gwarancję ze i sprawa naszej
starej ojczyzny Polski znajdzie
w nim swego umiejętnego orędo
wnika tak by naród nasz mógł
odzyskać pełną swobodę bez oba
wy utraty swych granic zachód
nah i zniszczenia go wojną alo
mowa
Dljlogo twierdzę ze głos nas'
oddany na partię liberalną U
podtrzymanie kandydatuiy i po
zycji naszego pierwszego posł?
polskiego dr Haidasza to bu
dowa lepszego życia dla nas sa
mych lo lepsza przyszłość dl'
naszych dzieci to wreszcie ro
zumna pomoc dla Polski
Fr Głogowski
w
i malarzem w jednej osobici Wy-spiański
był meteorem w litera-turze
sztuce polskiej Umarł za- ledwie po 13 latach gorączko-wej
twórczości Tymon Terlecki
pisarzy zastanawiająca zbieżność
typów i zagadnienień twórczych
świadomość historyczna i swia
domość kulturalna" która w Wy
spiańskim grała tak dominująco
Która sKupiła się w nim i natę
żyła do ostatecznych granic za
wiłvmi drneami znalazła w Cmi
musiał być aż do tego stopnia
iz go granic hermetyczności na
--odowy"
Wyspiański to czarodziei
mag I o tej wielkiej jego magi!
lapisał piękny szkic Józef Wit
lin który wskazuje ze "poezja
iyla tvlko jednym z licznych
ekwtfzytów" Istnieje przecież
ego Jłogatc malarstwo próbki
:torego mamy w tomie w posta-- i kilku odbitek
Teatr Wyspiańskiego y:s[
rudny ale porywający urcka-iąc- y
Z prasy krajowej wynika
'e przezywa on renesans Rok
Wyspiańskiego jaki obchodzi się
ibecnic w Polsce stoi pod zna-kiem
wspaniałych inscenizacji
oraz zbiorowego wydania jego
wszystkich dzieł Ukazały się ró
wnież listy WysDiańskiego pra 'c krytyczne albumy dziel ma larskićh W porównaniu z lyrr
om "Wyspiański £vwy" jest u
logi gdy się jednak zważy wa
unki to nicwąlDliwie wypadni
owiedzieć iz stanowi poważn'
isiągniccic emigracji Obv tyl 'o rozszedl się jak najszybciej
Będzie to bowiem świadectwen
wiomu Kulturalnego cmigra
cji
(B H)
1) CONRAD ŻYWY: KMażk
'uhioProiwsaaiywyPdoalnsakicMharnaammObiczZyźwniuv
KcrtaKtor: wu Tarnawski Sti 30
pi 1 nlb pi 10 wkładek kredo
wjcn z reprodukciami zdjęć ro
dzinnych oraz facsimile rękopisów
Obwoluta Z Turkiewicza Wyda w
ca: B świderski Londyn 1957
Do nabycia w "Związkoucu" Ce
na w oprawie S4 50
2) WYSPIAŃSKI ŻYWY Ks:ą
ka zbiorowa wydana staraniei
Związku Pisaizy Polskich na Ob
C7znie Redaktor: Hcrminia Na
qlcrowa Stron 233 pi 3 nlb pi K
wkładek kredowych z reproduk
cjami dzieł malarskich St Wys
piańskiego Obwoluta Z Turkip
wicza Wydawca B Świderski Lon
dyn 1957 Do nabycia w "Zwiaz
kowcu" Cena w oprawie $450
Nowości
Supcr-Jalt- a zostanie poprzedzo-na
wielkim zjazdem dyplomatów
To odroczenie może trwać dłużej
niż trzy miesiące Zawdzięczamy je
Francji Moskwie bardzo na tym
zależy by nie było żadnych uąt -
pliwości że jest ono zasługą Fran-cji
Paryż chętnie chełpi się tym
"sukcesem dyplomatycznym" Wa
szyngton ze swej strony nie u kry- -
wa zdumienia że Moskwa robi lo
ustępstwo w chwili gdy Amcryka- -
nie juz się byli pogodzili z myślą
o Super Jałcie i nic żądali nic wię-cej
jak tylko przygotowania jej
za kulisami
Wystarczy uprzytomnić sobie
okoliczności w jakich ten zwrot
nastąpił tj że był on poprzedzony
anglo-amerykański- m układem o
wyrzutniach atomowych i bombar
lowanicm Sakiel-Sid- i Jusscf by
'ała kampania na rzecz Super-Jałt- y
tr?mała swój właściwy sens Su
KT-lnłt- a była pogróżką i history-- y
postawia ja w jcdnm rzędzie
' komedia genewską z r 1955 i z
iownoczcsną interwencją Moskwy
i Waszngtonu w aferze suezkici
We wszystkich trzech wypadkach
widmo wspólnej a wyłącznej akcji
rosyjsko amerykańskiej bło spo-lobe- m
wymuszenia powiotn do sta-tus
quo
Podpisując układ o wyrzutniach
nglia formalnie zrezygnowała ze
wcj suwerenności wojskowej Da-lą- c
się wciągnąć do prowokacji
jaką było bombardowanie Sakiet
Kiancja — która się przy swojej
suwerenności uparła — uniemożli
wiła sobie jej dalszą obronę Je-żeli
bowiem użyła broni amerykan
skiej do "agresji" na słabszego są
siada lo do czego użyje bomby
atomowej (która ma być niebawem
wypróbowana na Saharze) gdy po
zostawi się ją w jej dyspozycji?
Osamotniona i pozbawiona rezerw
które pozwalałyby na dalszy opór
Francja nic ma wyboru Tak więc
kryzys Wspólnoty Atlantyckiej
który osiągnął swój punkt kulmi-nacyjny
w grudniu ub r dobiega
końca
Równocześnie wyjaśnia się na
co potrzebny był Plan Rapackiego
Jak wiadomo jego zasięg teryto-rialny
zakreślony był bardzo cia-sno
bo ograniczał się do Niemiec
Polski i Czechosłowacji Moskwa
rezerwowała sobie możność poczy-nienia
"ustępstw" przez rozszerze-nie
go na Węgry Rumunię etc
oczywiście wzamian za rozszerze-nie
go na Zachodzie Francja któ-ra
nie chce swej b'roni atomowej
oddać do dyspozycji Ameryki zo-stałaby
jej w ogóle pozbawiona
Słowem Plan Rapackiego był czę-ścią
manewru który miał na celu
przywrócenie status quo w Euro-pie
W chwili gdy piszemy te słowa
Francja jeszcze nie poszła siadem
Anglii i nie zawarła układu o wy-rzutniach
wydaje się jednak że
zwłoka ta nie jest podyktowana ni-czj-m
więcej jak koniecznością
oswojenia z tą injślą społeczeń
siwa którego uczucia nacjonali- -
stjcZne zostały nadmiernie rozko
łysanc Opór jaki w opinii bry
tyjskiej wywołał układ angloamc
rykański musiał przekonać Amery
kanów że rząd francuski potrze
bujc czasu by przygotować swą
opinię na ten dramatyczny krok
Jak się zdaje polityka francuska
ves7ła w stadium na którym decy
je o żywotnych interesach Francji
uipadac będą gdzieindziej niż w
Paryżu Prawica idzie tak daleko
ny twierdzić ze "rząd wolał panr
Murpliy od generała de Gaullc"!
"zy ten ostatni potrafiłby rzeczy
v iście slwoi7yć modus vivcndi i
rabami w którym amerykańsku
pośredni ttwo" byłoby zbyteczne
o kwestia otwarta trudno jednał
ątpić że 'znalazłby w Londynie
Waszyngtonie mniej zrozumienia
uz ekipa obecnie rządząca gdyby
o kapitulacji powstał problem
ratowania twarzy"
Jezel: we Francji potrzebny bę- -
izie "mocny człowiek" to po to
y wykonać wolę Waszyngtonu a
ie poto by się jej opierać Minęły
rzy lata odkąd Francja odmówiła
lanu Mendes-Franc- e poparcia dla
ego niepodległościowej polityki
oudowancj na współpracy Francji
' Afryką i Azją Wszystko co od
ego czasu zaszło dowodzi że była
'o polityka słuszna ale te same wy- -
Jarzenia odebrały jej wszelkie
szanse realizacji Przynależność
Wydawnicze
S50U
200
20C
450
45G
400
50P
125
100
125
100
175
125
120
4 00
1200
225
West
BOBKOWSKI — Szkice piórkiem 2 tomy
DZILAS — Nowa klasa wyzyskiwaczy
HERTZ — Ameryk Stron Polityczne
PRACA ZBIOROWA — Wyspiański żywy opr
Conrad żywy opr ZAREMBA Z — Wojna i konspiracja opr ZAREMBA P — Historia Stanów Zjednoczonych
KOSTECKI — Trująca mga powieść
DOBRSKI — Nawijanie cewek elektr
DOBROWOLSKI — Podręcznik spawalnictwa
MISTUR — Spawanie żeliwa
STYLIŃSKI — Spawanie metali
ZMYSŁOWSKA — Wśród świateł i barw
HEŁM-PIRG- O — Virgin Mary Queen of Poland
LEDNICKI — Life & Culture of Poland
KOMARNICKI — Rebirth of the Polish Republic
WASZA WSKI KALENDARZ ILUSTR 1958
Do nabycia w Księgarni "Związkowiec" 1475 Qoeen' St Toronłd Onł
Francji do Wspólnoty AllantycUei
która w ustach większości pohty!
ków francuskich była lianem tak'
tycznym staje się coraz bardziej
vyrazcm twardej konieczno-- ! Gen de Gaullc gdyby doszedł fl„
wraazy nic unihnąlfoy losu Go mułki
Zbliżamy się więc do końca jesz
czc jednego okresu złudzeń p0
wmiśmy jednak uprzytomnić so- - bic czym one były wywołane Tm
dno bowiem przeczyć zc miały swoje uzasadnienie Skoro 0jna
rosyjsko-amerykańsk- a została uni-emożliwiona
przez rozwój techniki
wojennej to zimna wojna ucho-dząca
powszechnie za przygotowa-nie
trzeciej wojny światowej stra-ciła
rację bytu Otóż trzeba po wiedzieć że jeżeli len sylogizm n-abrał
niejakiej siły przckonywUJą
cej zawdzięcza to nic tyle sej lo-3i-cc
— niezmiernie jak zobaczy
my kruchej — ile polilue jaką
w ostatnich latach uprawiały Mo
-- kwa i Waszyngton na Siodkowjm
Wschodzie
To wieloletnich pi obach pndzic
lenia tego obszaru na wzór podzia
u Europy i Dalekiego Wschodu
(kazało się że formułka nie7gody
rosyjsko-amerykański- ej uk sku- -
ecznie utrzymująca status quo na
b teatrze drugiej wojny świato
wej jest tu bezużyteczna Pozwala
ona stalus quo utrzymać ale nie
pozwala stworzyć status quo tórc wartoby utrzymać' Najzrect
niejsza gra na lokalnych antago
nizmach nie zmusza antagonistów
do uciekania się pod wyłączny pro
tektorat czy to Moskwy czy W-aszyngtonu
Przedłużanie się prowizorium w
jakim trwa ten no-man- 's land za
wiera w sobie niebezpieczeństwa
których nie należy przeceniać ale
których nic wolno też lekceważyć
Wiadomo że nawet Włochy potra-fiły
korzystać z panującego tam za
mętu i że Japonia — tak niedawno
stamtąd wyeliminowana — też już
weszła do gry a Niemcy czekają
tylko sposobnej okazii by swoje
interesy handlowe zamienić w p-olityczne
Poszukiwanie nowej fo-rmułki
dla tego rejonu stało sie
więc sprawą pilną
Jeżeli formułka niezgody rosyj
sko-amerykańsk-iej
niczego tu nie
załatwia bo nie wywołuje żadnej
automatycznej solidarności to mo-że
formułka zgody rosyjsko-amerykański- ej
okaże się praktyczmejsza'
Oto pytanie jakie od dłuższego
czasu stawiają sobie zarówno w
Moskwie jak i w Waszynątonie
Stwarza to oczywiście problem p-odobny
do kwadratury koła: jak po-łączyć
w jednej polityce dwie
sprzeczne formułki jak dojść do
"zgody" w Afryce i Azji utrzymu-jąc
"niezgodę" w Europie i na
Dalekim Wschodzie?
To hamlelyzowanie musiało oczMlaji
viscic wywołać w Europie nadzięBj!
e że — pi7y pewnym nacisku opl-'!- ii
nii publicznej — możnaby zmusić i
Moskwę i Waszyngton by formuł-kę
zgody zastosowały równocześnie
na Środkowym Wschodzie i w Eu
ropie Broniąc się przed tym szan-aze- m
wielkie mocarstwa musiał)'
vykazać że formułka zgody może
być dla zainteresowanych jeszcze
nnicj korzystna niż formulkanie-- j
gody bo może — a w dalszych
konsekwencjach nawet musi —
przyjąć formę dyktatu rosyjsko-amerykańskieg- o
Byłby lo dla vielu_
trajów koniec już nie icsztek ale
wręcz samych pozorów nicpocic- -
'łości Ta demonstracja została
przeprow adzona "Poprzedzenie'
iuper-Jall- y konferencja dyploma-ó- w
jesl sygnałem zakończenia tej
demonstracji
Naiwnością — czf-t-o
-- icszta po
pełnianą — byłoby przypuszczać
c formułka zgody czyli koegz-ystencji
może kiedykolwiek lastąpic
formułkę niezgody czvli zimnej
wojny Jeżeli zostanie lozwinieU
na środkowym Wschodzie tj je
żeli będzie zrealizowany np P™ '1
lekt Stevensona pizewidujacy '
wspólną pomoc gospodarczą Itosji v
i Ameryki dla tego obszaru iw
ą
będzie to nic więcej jak sposób
"stworzenia status quo któic war- - j
toby utrzymać" a na utrzymanie j
status quo jeszcze nikt nie znajaa (
lepszego sposobu niz zimna wojna
Nie można dość często po3
rzać że zimna wojna nie jest i m
__ gdy nie była przygotowaniem lrzf
ciej wojny światowej ale W{?SJ~™£
skuteczną metodą zapobieżenia
wybuchowi Trzeba tylko "śftiaoffis-f- j
mić sobie że taka wojna nie oj4
}
łaby wywołana ani przez Kosje an£ '
przez Amerykę ale przez trzecioW
II
drogę do ekspansji drugiej J1dj
nak strony koegzystencja nie " j
cza i nie może oznaczać Iikwaej[ f
bloków które zapewniły Ro?
i Ameryce hegemonię w świecie
_
Owszem trzeba powiedzieć że gn --
żąc doprowadzeniem koegzystc V
do jej logicznych konsekwencji' i 'Ą
K
-- w
H
M
5V
Z
ij rosyjSKO-amei- y "-- " mą
dyktat- u- Moskwa i Waszymi 9 Rj
irtl-Tufomn- igio etlMaill 0"91{-4- !
wujua jcai uiiłicjoj" — -- vi
-- li --nJ- — - i i=rr -jwi- -Jataaa
?
'
LKPii I
IJf
SI
VV
}$
ao
Że