Zwilazkowiec Alliancer, March 30, 1960

              --jaw r K- - '-- "—
SCJ&Wi4THFi- -l
"H-fUruTi!1- !
?~
rsj p
f ł STU 2 MARZEC (Mmh) środa 30 — 1960
f1
-- MJ
ł
ł
I: 1
t
"Związkowiec" (The Alliancer)
Prłnted for every Wednesdy and Saturday by: pni ku ai i lAwrc dpp i imitph
„ -
-- i ii
Orcan Związku Polaków w Kanadzie wjdawany przez cił
DTekcjc Prasową: A Szczepkowski przewodniczący Z Zywert sekr
Redaktor F Głgowikl Kier Drukarni K J Mazurkiewicz Kler Adm R Frlkke
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $800 W Stanach Zjednoczonych
Półroczna $3 50 i innch krajach
Kwartalna $200 Pojednczy numer
$700
100
1475 Oueen Street West Tel LE 1-2-
491 Toronto Ont
Autborised as Second Class Mai] Post Office Department Ottawa
ILU JEST BEZROBOTNYCH?
Ilekroć zaczyna się dyskusja w parlamencie federalnym na
temat bezrobocia tylekroć wpadamy w kołowrotek cyfr z których
nikt dokładnie nie może wyczytać ilu jest rzeczywiście w Kana-dzie
bezrobotnych Tak się ma sprawa i obecnie kiedy ponownie
na marginesie wniosku rządu o przyznanie kwot na wypłaty
administracyjne rozgorzała dyskusja na temat tego co rząd zrobił
by rozwiązać choć w części to palące zagadnienie Posypały się
więc dane Liczby opublikowane przez National Employment
Service (instytucja szukająca pracy) podają na dzień 10 marca br
827512 osób bez pracy Dane z Unemployment Insurance Servicc
(instytucja wypłacająca zasiłki bezrobocia) wymieniają 783686
(dane z 29 lutego br) Wreszcie wspólnie opracowana statystyka
przez Ministerstwo Pracy i Dominialne Biuro Statystyczne na
podstawie przebadania 30000 domostw podaje liczbę bezrobot-nych
w miesiącu lutym na 555000
Nie wchodźmy jednak w to która z agend rządowych ma
najlepszą metodę obliczania i której dane są najbliższe prawdy
Faktem jest że biorąc za punkt wyjściowy iż w Kanadzie jest
ponad 6000000 osób znajdujących się w kategorii zarobkujących
to nawet najmniejsza z podawanych liczb wskazywałaby ze co
10-t- y lub 11-t- y Kanadyjczyk pragnący pracować nic może znaleźć
zatrudnienia
Tak jak każda ustawa i przepisy dotyczące wypłaty świadczeń
tytułem bezrobocia mogą I są w rzeczywistości obchodzone w
pewnym procencie przez tych którzy wyznają hasło "śmierć fra-jerom"
i wykorzystują każdą okazję by kosztem innych urządzać
się jak najwygodniej Oliczyć by więc należało z tej liczby tych
którzy z reguły po przepracowaniu minimalnego okresu pracy
porzucają zajęcie i zgłaszają się po "bezrobocie" by "bumelować"
jak to się określa w Polsce gdy komuś nic chce się pracować
W grupie tej będą i tacy którzy może nic są "bumelantami"
pracują bowiem i to bardzo wydatnie w zajęciach sezonowych
Przykład taki podał min Starr odpowiadając w Parlamencie na
zarzuty że pomoc rządowa dLa bezrobotnych jest nie wystarcza-jąca
Przytoczył on swoją rozmowę z jednym z robotników leśnych
zatrudnionych w północnym Ontario z której wynika że nie pra- cował on w ciągu ostatnich 12 zim Zarobki w ciągu lata zupełnie
wystarczają na całoroczne wydatki na utrzymanie Ubiegłego lata
zarobił on $7000 na zimę również nic narzekał gdyż pobierał jako
bezrobotny odpowiedni zasiłek Biorąc więc pod uwagę wypadki
poaooncgotypu takie naprzykład kiedy zony zarobkowo zatrudnio-nych
mężów pracują też tylko taki okres który uprawni ich do
pobierania zasiłków to nie mniej zwyżkująca coraz bardziej na
wykresie krzywa bezrobocia jest zjawiskiem wysoce niepoko-jącym
Tak to prawda Są nieuczciwi nabieraczc wykorzystujący z
całą świadomością Fundusz Bezrobocia Są zawodowi "bumelanci"
którzy w okresie kiedy jest pod dostatkiem pracy też się do niej nic spieszą Jest pewna grupa małżeństw w których nic jest rzeczą
konieczną by obydwoje małżonkowie pracowali zarobkowo
Jednak nawet i taka najszersza korektywa w liczbie bezro-botnych
nic zmieni ogólnego obrazu że bardzo poważna ilość
Kanadyjczyków chcących pracować zarobkowo nie znajduje odpo-wiedniego
dla siebie zajęcia Jak to obrazowo ujął jeden z posłów
federalnych liczba osób nie mogących znaleźć pracy zimą tego
roku wynosiła więcej aniżeli wszyscy pracujący zarobkowo Kana-dyjczycy
pracujący w obrobię metropolii Toronto
IjSn W czasie poprzedniej bardzo wyczerpującej dyskusji na temat
I bezrobocia jaka toczyła się w Izbic Gmin w Ottawie rząd wviaśnial 'wzrost bezrobocia "sezonowością" zatrudnienia w tvm kraiu
Minister G Churchill podawał że rok rocznie w okresie zimy
krzywa bezrobocia wznosi się by opaść wiosną latem a znowu
wznieść się późną jesienią
Niezawodnie "sezonowość" niektórych zajęć w Kanadzie jak
budownictwo prace rolne turystyka wpływają na fluktuację
rynku pracy Nic mniej tłumaczenie całego zjawiska sezonowością
jak czyni to minister przemysłu i handlu jest zwykłym chowaniem
głowy w piasek
Zwrócił na to uwagę szef opozycji w parlamencie Lester
Pearson który do zjawiska bezrobocia w Kanadzie podszedł bar-dziej
analitycznie i sięgnął głębiej usiłując doczekać się sedna
zagadnienia
Pearson w swej analizie bezrobocia podał trzy powody Pier
wszy io UYJUJii'OSC gospodarki jaka charakteryzuje ustrój
wolnej inicjatywy gospodarczej (ustrój kapitalistyczny) Wszyscy
ekonomiści i każdy z nas obserwują okresowe wzmaganie się życia
gospodarczego i jego upadek (Biblijne siedem lat tłustych i
chudych) Recesje a czasem nawet depresja są cyklicznymi zja- wiskami które wyrzucają stale pewną liczbę ludzi z obrotu gospo- darczego
Na drugim miejscu Pearson stawia SEZONOWOŚĆ zatrudnie-nia
wynikającą częściowo z naszego klimatu częściowo z trady-cyjnej
niechęci do wprowadzenia zmian w utartych zwyczajach
działalności gospodarczej
Wreszcie jako trzeci powód podaje czynnik przemian TECH-NOLOGICZNYCH
wśród których słowo automacja ma szczególny
wydźwięk co doprowadziło do zaniku całego szeregu zawodów
czy gałęzi przemysłu Do tej dziedziny zalicza on naprzykład takie
zjawiska jak to kiedy górnictwo węglowe zostało doprowadzone
ao upaaKu Konicurencją nowoczesnego paliwa tj gazu ropy nafto-wej
lub innymi źródłami energii jak wykorzystanie spadku wód
lub rud uranowych
Zdaniem Pearsona rząd i cale społeczeństwo powinny spojrzeć
rzeczywistości w twarz Tłumaczenia "tradycyjnymi zimami" nic
rozwiążą problemu Okresy stosowniejszej pogody rozładują tylko jaeldengądygrbuępdęziebmezyrosbtoatćnywchmieIjnsncue znzieałotyżolknoymżie ręsikęomniae zbmędnąiejsstzaale
wzrastać
Czy jest jakaś rada na to Oczywiście trudno o cudowna
receptę dla tak złożonego problemu Nie mniej jednak nic należy
społeczeństwu mydlić oczu tylko "sezonowością" bezrobocia I nie
sam rząd tylko musi zająć się rozwiązywaniem problemu Winnv
wziąć udział w tym dziele zarówno koła gospodarcze jak i związki
zawodowe a także i uczeni spece od ekonomii Rzeczą rządu
jednak winno być wprzągnięcie wszystkich tych -- czynników "do
wspólnego wysiłku i planowania Podnoszenie stawek na hindus?
bezrobocia czy zrozumiałe w okresie trudności jakie maja bezro- botni przedłużenie okresu świadczeń niczego nie rozwiązuje
Sekcja emigracyjna PAN
21 marca w Warszawie odbvło
się inauguracyjne posiedzenie
komisji PAN do badań emigra-cji
polskiej Otworzył je prof S
żółkiewski przewodniczący ko-mitetu
kultury współczesnej
PAN którego jednym z ogniw
będzie komisja
Problematykę i rcdania komi-sji
omówił jej przewodniczący
prof T W Cleilak rektor
SGSZ Zasadnicza treścią pracy
komisji będzie ustalenie liczeb
cjologicznego problemy asymi-lacji
Polaków w określonych
środowiskach narodowych zba-danie
wkładu Polaków przeby-wających
na obczyźnie w dzieło
ogólnoludzkiej kulturv i cywili-zacji
zagadnienia szkolnictwa
prasy i więzi Polonii zagranicz-nej
z krajem
Z kolei prof J Skrzypek wy-głosił
referat na temat począt
ków prasy polskiej w Stanach
ności Polonii jej przekroju so--' Zjednoczonych
Samodzielność Polonii
Gdy chcemy uświadomić so-bie
czym jest dziś Polonia Ka-nadyjska
a szczególnie jej zor-ganizowana
część musimy zdać
sobie sprawę tak ze składu oso-bowego
tej Polonii jak również
z jej oblicza psychicznego Ina
czej mówiąc musimy zrozumieć
jej strukturę psycho-iizyczn- ą
Bo Polonia Kanadyjska dziś
to już nie jakaś tam suma jedno-stek-osó- b nie jakaś bezkształ-tna
masa ludzka rozsiana na o-gromn- ych przestrzeniach Kana-dy
ale organiczna całość spo-łeczna
co i raz zdobywająca się
na celowe wystąpienia zewnę-trzne
i działająca pod wpływem
świadomie powziętej decyzji bę-dącej
przecież wyrazem jej zbio-rowej
woli
Niepodobna zaprzeczyć że
większość Polonii Kanadyjskiej
stanowią do dziś osoby których
ł-w-nnł ukształtowała ja uw vu wiu yi
warunkach w polskim w 1'ohce —
bez różnicy czy sa wr?s v w psychikę
to obywatele kanadyjscy czy o-so- by
jeszcze tego obywatelstwa
nieposiadające można powie-dzieć
że członkowie Poloni są
wieloma węzłami związani Ka-nadą
z krajem którego losy
dzielą Sprawy polskie lub
kto woli sprawy Polski — są dla
nicn poważnym przeżyciem a
le nie jedynym nic wyłącznym Pukllc
Gdyż coraz większych 'iozmia-roz"iacvpioIon-ie
od
urastają nich społeczeństwa polskiego w
i Ju cz--
v
obecnie sprzed woj- -
nady Na prawdę jakże nieliczni "x- -
(można by ich na palcach poh
ezyć) są "ci którzy jeszcze
dzą na zapakowanych walizkach
oceniają Kanadę tylko jako
czasowe 'swego postoju
Drugą grupę choć może nie-liczną
jeszcze ale stopniowo
w szeregi sa
Kanadyjczycy polskiego pocho-dzenia
urodzeni wychowani
tutaj Lojalnością umiłowaniem
kraju są bezwzględnie związani
z Kanadą Tu w Kanadzie 'jest
ojczyzna dla niej gotowi sa
poświęcić wszystko Sprawy pol-skie
mają dla nich — powie-działbym
— znaczenie tylko na-tury
uczuciowej sentymental-nej
i prestiżowej Chcieliby być
dumni ze swego pochodzenia i
mieć powody szczycenia się tym
Jasne że przedstawiane wyli-czenie
nic wyczerpuje jakże róż-norodnego
składu osobowego
Polonii Kanadyjskiej Dla na-szych
jednak rozważań jest wy- starczające tym więcej że obie
te grupy odgrywają w Polonii
dominująca i kierowniczą rolę
Można śmiało powiedzieć
mieszanka obu wymienionych
grup ukształtuje zupełnie wyraź-nie
oblicze Polonii Kanadyjskiej
pod względem osobowym
KACZYM PIÓREM
Matuszewska (Konopacka) rzu-cała
dyskiem Daleko więc sla
wnie Matuszyński ruszył pió
rem (w liście do redakcji "Ulo- -
be & Mail) — tez daleko Koz-pęt- ał
więc burzę pobudził do
myślenia i pisania listów do re-dakcji
różnych anelo i nie an
glosaskich "Kolumbusów" oraz
cala
Zapisać mu to moż
na tylko na plus bowiem
lepsza i korzystniej-sza
(dla wszystkich) jest dysku-sja
na temat kanadyjskiej kul-tury
niż np czy trzeba (lub nic
trzeba) wieszać" ninrderców
Niestety Matuszyński wyrąbał
swój list tak z polska od serca
po Jebkach ze w
anglosaskim kraju trzeba cyto-wać
Najlepiej Biblię A jeżeli
nie znajdzie w niej poparcia
swoich tez — można prasę A
w prasie pełno
Np: zamiast uiadać ogólniko-wo
mógłby
ć z gazety opis zebrania ra-dy
miejskiej nie jakiejś tam pi- -
pidowki ale wielkiego miasta
Toronto
Radny Graham poskarż} się
na nim burmistrzowi Phillipso-wi-:
"Zauważyłem że wielka ilość
radnych żuje gumę Wątpię czy
dqdaje to powagi zebraniom" na
co (jako ze wesołków nawet w
magistracie nie brak) kontroler
Allen postawił wniosek by "rad-nych
zaopatrzyć w spluwaczki"
Niestety prasa nie podała dalsze-go
ciągu dyskusji na ten kultu-ralny
temat Stwierdziła
że sześciu radnych w tym "dwie
kobiety (2) żuło" gumę i żuć jej
nie przestało a tiko
przełknęło ja wstydliwie
Dodawszy że na zebraniach
rady miejskiej palenie papiero
jest surowo wzbronione —
otrzymujemy obrazek bardzo ro
dzajowy Przytaczając go w
swoim liście Matuszyński na-pew- no lepiej wyobraził swoje
żale czy urazy machając sło-wami
o które teraz każdy'
może sobie
czy buty wycierać
Nie w tym jednak rzec Cho-dzi
o to że wszędzie dobrze sdzde
nas nie nie ma!
wNłpaśnnieie dmosatałem wstaSmzwtąedcji li—st
od Mundzia w którym pisze:"
szkoły tu początku do korW
łącznie z książkami
obiadami itp bezpłatnie
uczen sazay po ukończeniu 16
A co można by powiedzieć o fjją J gdyby wolno było u- -
onbaldicyzfuckipesi'ychicznym Polonii Ka- - dział ze Polonia Kanadyjska
jak dorastająca córka zaczyna
Oczywistym jest że chcieć żvć własnym rozumem
stosunki rodzinne ekonomiczne gorszym czy od rozumu
zawodowe praca i przyzwycza- - rodziców "ale własnym i wła-jeni- a stąd wynikłe słowem — snej tylko woli słuchając
mówiąc — społeczne i' Podobnie Polonia dzięki spe-bytow- e warunki naszego życia swemu składowi
kanadyjskiego ogromnie wply- - dzięki procesowi dojrzewania
wają na poglądów i psychicznego toku świadomej
zapatrywań czionKow rcizun pracy nad sobą dokoła siebie
Kanadyjskiej ! do rangi samodzielnej
Polonia Kanadyjska i suwerennej wspól- -
ta zorganizowana jej część ma
za sobą duży szmat czasu życia
Nie mało jest
przecież organizacji liczccych
sobie ponad 25 lat pracy a kilka
poszczycić się może już odbytym
złotym działalności
organizacyjnej Doświadczenia
zebrane na tym odcinku życia
psychika się V iłilr rr% fl i r s rl mintniii
polskich organizacyjnej juz
otoczeniu I Polonu Ka- -
z
—
sic
się
nos
od
mi
nadyjskiei przesadzając ze sta
la się ona wspólnotą którą prze-nika
demokratvzm ale nie ten
"kierowany" skadkolwick by się
on nie wywodził Tym zdaniem
wcale nie zamierzam oceniać
negatywnie wzorów pracy
w Polsce Chce tylko
jjuuMesJic jej oumieniiosc wy
Jaszcze jeden moment
do Kanadyjska
rów i znaczenia dla Kra-spraw- y
kanadyjskie sprawy Ka-- I to czy
i
miejsce
wchodzącą Polonii
i
i
ich
że
nie-wątpliwie
zapominając
Matuszyński przyto-cz)
ł
jedynie
dwóch
sów
by
niż
zago-rzały
nas
a
komunika-cją
—
faktem
j
ogólnie
i
(niezależnej
jubileuszem
u
Polonia Kanadyjska jako żywy
byt jako żyjąca społeczność po-dlega
prawom organicznego ro-zwoju
Czas jego upływ ma do-niosłe
znaczenie w jej życiu I
gdy stwierdziłem juz poważny
lub nawet sędziwy wiek wielu
organizacji polonijnych to tyl-ko
poto aby podkreślić że na-deszła
chwila kiedy wszyscy
muszą zrozumieć że Polonia o-siągn- ęła
swoją dojrzałość Osią-gnęła
ją w ogniu codziennych
zabiegów o swoje przetrwanie o
swój rozwój I dziś ten proces
dojrzewania w samoistny twór
społeczny dobiegł — moim zda-niem
— mety Obok bowiem
krzepnięcia w sensie
rozwijała sie też stron?
psychiczna Polonii jej zrozumie-nie
siebie i swojej pozycji w o-taczaj- ącej
rzeczywistości w
świecie
Polonia Kanadyjska zaczyna
zdawać sobie sprawę czym jest
i jaka jest jej roIa'zaczyna do
chodzić do samowiedzy zaczyna
uświadamiać sobie własną odrę-bność
samodzielność
Ta społeczna jej jaźń to niczym
proces dojrzewania osobnika
który od dziecka będącego tyl- - cych
Wszędzie dobrze
międzynarodówkę "Ncw-Caiiadian- s"
"Kanadyjczyk"
organizacyjnego
orga-nizacyjnej
organiza-cyjnym
miesięcznic) Nas starych giowa
o emerytury czy też kłopoty eko-nomiczne
związane z chorobą
bezrobociem wypadkiem itp nie
potrzebuje bolec Ubezpieczenia
te finansuje się z wpływów po-datkowych
które są progresyw-ne
od zarobków od' 15 do 60
plus d?l ze opodatkowania
przecFicmoiitw cła pcdtki po
średnie im W simie około ńOć
docheelu ofolncgo przechodzi ćo
dyspozycji usostwa Nie znaj-dziesz
tu jedne! osoby glcdnej
opuszc onej bz dachu iud gło-wą
Nie ma Take jest prawo i
kropka na ten temat"
Vzdcham i poezjnam zalo
wać ze nie mieszkam w Szwecji
Ale cztam list dalej i dowiadu-je
sic ze "zjcie tu u nas iw Szwe-cji)
jest nudne jak flaki z ol-ejem"
I wpada mi do ręki ame-rykańskie
pismo z którego zno-wu
dowiaduję sie że Szwecja ma
najwyższy na świecie procent sa-mobójstw
(blisko 20 na to sto ty-sięcy
mieszkańców gdy w Sta-nach
Zjednoczonych niecałych
tuj ze to uregulowane na ostat
nikowe
cie powoduje zastraszający
wzrost nunganstwa pijaństwa
degeneracji — juz nu się do
Szwecji jechać odechciewa Zo-staję
ichw iłowo oczywiście) w
Kanadzie
A nazajutrz dostaję list od
Jurka z Brazjlii: "Kraj
Wasze Rocky Mountains i Niaga-r- a Falls są niczym w porównaniu
z tutejszymi krajobrazami Za-cieram
ręce i w myślach już pa- kuje manatki podśpiewując:
"Jadziem panie Zielonka"
Ale na wszelki wpadek czy- tam dalej i- - "Kultura tu lw
brazyln) jest na pokaz
grzeczność i uprzejmość sztucz-na
prawo najwyższe zawsze
nóż raczej rewolwer który roz-strzyga
różnice spory oso- - Diie czy polityczne na ulicy w kawi?rni czy w sejmie lub se- nacie Ponieważ kara śmierci tu-taj
nie istnieje za pieniądze i
przez łatwo sie z" mor- derstwa uniewinnić Szalona in-flacja
i nieregularność cen Ce-na
paszy podwoiła się w ciągu
ostatnich 10 miesięcy a ceny kur-czaków
spadły (a
że Jurek na farmie ku-pry
kurze mzca) Szkół dużo ale
nic warte
Teatrów nie ma jak się
at dostaje pensję (7 dolarów bo to jedyni intelektualjśdmie
i ko znaczącym kółkiem w
rodzinie wzrastając stopniowo
dochodzi do świadomości że jest
I że stał się samodzielna jedno- -
I
lepszym
cyficznemu
sformowanie w
dochodzi
choćby
1
własną
noty społecznej
I cóz tu dziwnego że taka Po- -
ilonia czuje się urażona w swych
uczuciach gdy jak rożne
czynniki z poza jej łona chcą
jej narzucić swoje instrukcje lub
śpieszą ze swymi nieproszonymi
radami
Polonia Kanadyjska nie chce
być przedmiotem działania in-nych
Czując natomiast swoją
wszechstronną dojrzałość goto-wa
stanąć w' charakterze pod-miotu
Wszystko upoważnia mnie do
twierdzenia ze działalność pol-skiej
grupy etnicznej w Kana-dzie
działalność która znajdu-je
swój wyraz w aktywności zor
ganizowanej jej części pasuie
Polonie na zjednoczoną współ
notę która pragnie samodziel-nie
decydować o swych losach
Polonia Kanadyjska iest dziś
już dojrzałą zwierzchnią wspól
nota społeczną która nie potrze-buje
nianiek Ani z prawa ani
z lewa
I w tym właśnie tkwią — mo-im
zdaniem — przyczyny kon-fliktów
w łonie Polonii że kana
dyjskie ekspozytury ośrodków
politycznych w Londynie nie do-strzegają
nowego etapu rozwoju
tej Polonu
Podobnie zresztą jak przedsta-wiciele
władz z Warszawy prze-dłużając
przedwojenne opinie
upatrują w Polonii teren swej
naturalnej działalności nie wi-dząc
że Polonia ta stała się sa-modzielnym
bytem społecznym
który potrafi uchronić swoją
niezależność
Dlatego wszyscy z poza Polo
muszą że niz nna- - lch
ingerencja mieszaniem się do sio- -
spraw Polonii zasiewają tylko w
jej łonie zupełnie niepotrzebne
fermenty i powodują tarcia na
których przełamywanie zużywa
się nie mało energii i czasu
Najlepiej zaś byłoby uznać że
przyszedł czas iż Polonia Kana-dyjska
stając się suwerenną
wspólnotą społeczna zdolna jest
do podejmowania decyzji zgod-nie
z jej własnym przeświadcze
niem w sprawach ja obchodzą- -
R Frikke
scowi Wszyscy żyją nad stan
Banki pożyczają pieniądze
na 18% rocznie i nigdy
na dłużej jak na trzy miesiące
Cudny kraj — ale na krótko"
Przecieram oczy Przez chwilę
zdawało mi się ze to jakaś po-mjł- ka że przeczytałem list Matu-szewskiego
piorunującego na
Kanadę Ale nie To przecież Ju-rek
iw cale nie Matuszewski) pi-sze
o Brazylii
Więc??? Wszędzie
gdzie nas nie ma czy tez wszę-dzie
zlc gdzie jesteśmy???
¥
A tu właśnie zbliża się sezon
uilopow i trzeba się zdecydować
Gazety poczynamy czytać nic
od polityki giełdy sportu ki-na
czy komiksów ale od ich czę-ści
podrózniczjch z których
grzeje nas południowe słońce
się opalone dziew czy
ny szumią palmy i fale:
"Hula-hul- a na Hawaii lub cza-cz- a
w Meksyku Millenium w
Polsce lub Olimpiada w Rzymie
polowanie na kangury w Austra
lii lub na słonie w Afryce Sierp
o ży-deszczo- wa Zresztą
cudowny
a
stosunki
o wiedzieć
a
wodne na Florydzie
Artykuły ogłoszenia fotogra-fie
Gdzie? Czym? Za ile? Za
samolotem na wyspy kari-bejski- e
czy za $790 okrętem do
Japonii Hong Kongu na Malaje
i na Filipiny? Za S420 spędzić
cudowny tydzień z ukochana na
Bermudach czy za Wielka
na Hawajach? W sportowym
zapale za $1100 i przez 35 dni
oglądać olimpiadę czy też z "Co-okiem"
zwiedzać siedem krai
Europy???
W p"ogoni za kultura? za słoń-cem?
za zabawą? za 'onysedą?
Za czym? Może Matuszyński
swoimi przyjaciółmi obieeany
Bo przecież nie"moj
pierwszy Kanadzie nracnriau- -
ca który właśnie umarł — na
serce Zapracował sip na śmiprń
W ciągu tych 15 lat w czasie
których dorabiał sie całkiem
przyzwoitego majątku w sumie
wwaątkpaicęjach iWmoliaełsiąsctudsipoęwdazćił fn3r
chowo lub finansowo rubryki sa-z- et aniżeli podróżnicze
kupić nową maszynę zdobyć no- wgrezewzaamć óswięiennaie pl—aży aniżWeliaikwiky-i
lub Acapulco dziwić
ze serce w końcu nie wytrzyma- - ł
Na kalendarzu już wiosna —
Heydenkorn WŁASNA Z POKir
granicy sowieckiej
(Dokończenie ie słr 1-s-zei)
dynki Obok nich oraz w innych
częściach miasta wyrosły budyn-ki
'nowe Dalekie jednak — pod
każdym W7ględem — od swoich
nonrzedników
Przemyśl i w okresie przedwo-jennym
był raczej cichym spo-kojnym
mia-stem
Bi to ośrodek administra-eyino-wóiskow- y
Mieściła się tu
siedziba DOK X znajdował się
duży garnizon wojskowy władze
powiatowe sądowe itp Był
Przemyśl i ważnym węzłem ko-lejowym
a wreszcie posiadał sil-ne
i zdrowe zaplecze Dziś
Wydawano już kilkakrotnie
wyroki śmierci na Przemyśl Za-powiadano
że musi zginąć Bo
czym może żyć większe miasto
pograniczne? Przemytem? Ale
któżby uprawiał go w istnieją-cych
warunkach? No i jakich ar-tykułów?
której strony?
Pod Przemyślem — w miej
scowości Żurawica — znajduje
sie stacja przeładunko-wa
W t-- m miesiącu przeładowy
wano wagony polskie na sowiec
kie biegnące na szerszycn T-orach
Praca ta daje zatrudnienie
ponad 1000 osobom ale oczywi-ście
nie wyrównuje to po-wstałych
"wskutek całkowicie
zmienionego oblicza Przemyśla
Owszem znajduje się w mieście
jakiś garnizon wojskowy podo
bnie znacznie mniejszy aniżeli
dawniej Są jakieś pierwociny
przemysłowe jakieś okruchy ad-ministracyjne
ale miasto żyje
Jest piękne a nawet uśmiech-nięte
Jakaś hardość by nie po-wiedzieć
zawziętość bije z twa-rzy
ludzkich siła kresów Ci
ludzie uparci gotowi zawsze do
walki z wszelkimi trudnościami
i
Nie byłem więc zaskoczony
kiedy sie że dzi-siejsi
mieszkańcy Przemyśla
składają się obok rdzennej z
tych najbliższych okolic które
znajdują się teraz po stronie so
wieckiej Ta ziemia jest bliź
nił zrozumieć swoja sza azda Jcstl w
i najbardziej dosłownym tego
naj-mniej
dobrze
uśmiechają
noc
"Wotal
wielka
To
dowiedziałem
im
wa znaczeniu btoją na straży
swego wiekowego dziedzictwa
Nie podsuwajmy jednak pod to
szerokich wyjaśnień politycz-nych
Zawodne to i niebezpiecz-ne
Nie tylko Przemyślu ale
szerokim pasie sięgającym do
granic dawnej Małopolski
Wschodniej tkwi znaczny odse-tek
Polaków których domy ro-dzinne
znajdują się po stronic
sowieckiej Złożyły się na to za-równo
przywiązanie do tych naj-bliższych
stron rodzinnych do
tej zwężonej ojczyzny jak i-pr-zy-padek
Niektórzy znaleźli się tutaj
wyniku działań wojennych Opu-ścili
domostwa ped przymusem
i nic zdołali do" nich powrócić
Inni odeszli pod nanorpm wois1-sowieckic- h
i również nie powró-cili
a jeszcze inni przybyli już
jako repatrianci po zakończeniu
działań wojennych
— Po co dalej chodzić — mó-wili
Tu Polska i tam dalej też
Ale tu ludzie jacyś nam bliżsi
Są i krewni a wreszcie
Reszty nie wypowiadają To
tajemnica serca Z tym nasta-wieniem
spotkamy się Prze-worsku
i Jaśle w Radymnie i
Leżajsku Nisku i Sanoku
Na pewnym odcinku toru kolejo-wego
jarzą się światła lamp elek-trycznych
Tutaj buduje się no-wa
znacznie większa stacja
przeładunkowa która ma zastą-pić
obecną Żurawicy Ta pra-ca
inwestycyjna ma świadczyć o
nieoczekiwanym wzroście obro-tów
handlowych oraz większym
wykorzystaniu węzła kolejowe-go
Miejscowa ludność wyraża
swoje poglądy raczej bardzo
wstrzemięźliwie ostrożnie Mó
wi iż obecnie ruch kolejow-ni- e
jest zbyt wielki Ale jest io
ni guzik zapięte wszelkich tresk i nrzeszlość na Fidżi dżunoi- - I określenie b?rdziei aniżeli opó
dziś czy jutio pozbawione w Puerto Rico narh ' nie interesuje
i
'
tylko
to
idań
209Ć trzeba
nie
jaki
mało
widzi
S325
$o75
7p
poradzi?
w
czy
w
mnym I ip
B
Z
strat
w w
w
w
w
w
w
to mnie
a na dworzu biało i zima aż trze-szczy
Z kolorowego prospektu
uśmiecha się piękna dziewczyna
w "bikini" — a" ja mam grypę
(a la Chruszczow) łykam aspi-rynę
i wciągam ciepła bieliznę
I nudzę sie w Toronto a Mim
dzio nudzi sie w Goeteborgu ' I
WchiccieakłbyzmPolgskdzi ieRś ominadnzizejAu—stra-a
lii czy Janek z Londynu chcieli-bboy
mdoi Księanmadayn!aJaposłpuadćninoiwe emmogoę- rza — a inni spać nie mogą bo
marzą jakby tu zarobić jeszcze
jednego więcej dolara wybudo-wać
jeszcze jednego "jiausa"
czy kupie leszcze wspanialsza
carę"% Matuszyński klnie na
Kanadyjską "kulturę" a Jurek Jkeldnniea pnaani kwultTuoręrontboraztwyliiejsrkdazi
pzeali"ew" olaałabdyrugwa Ppoalsncie zw Ppoilesckui
przyieżdża do Toronto hn -- n-u być tutaj żoną stróża" niż tam
i:urhą ooKiora
JakKtoo mtyam rawcsjęz?ystkKimomunhioui-ft-a- ć?
-- —-- WWlALt
JZ&ttSI
'ZWIĄZKOWIEC"
KORESPONDENCJA
Na
prowincjonalnym
przeciwnościami
Okazało się jednak że mmy
wszystko Medyka jest równiej
obiektem rolniczym A jakie
posiada Państwowe Gospoda"
stwo Rolne
Na szosie wiodącej do Pfin
terenów nadgranicznych zatm
muje nas dwuosobowy posteru-ne- k WOP odpowiednik dawne
go KOP-- u Zapytują tylko dokąd
jedziemy Podobno na inne od-cin-ki
trzeba mieć specjalne ze-zwolen-ia
ale ze strony pobftfj
niema zasadniczo żadnych trud"
ności istnieją natomiast po prze-ciwn- ej
Tam pas graniczny jest nie
zwykle bacznie strzeżony
Wzdłuż całej granicy biegnie
pas szerokości około 5 yardów
stale świeżo bronowany Każde
przejście pozostawia wiec wi
doczny ślad za którym odbywa
się natychmiast pościg Nieco
głębiej znajdują się zasieki z drutów kolczastych To wszyst-k- o jest widoczne ze strony pol
skiej
Nikt nie odpowiedział na uy tanie czy i jak częste sa próby
przejścia ze strony sowieckiej
jak się kończą
Zapytani milczeli
Powiedziano mi że czasem
dzieci ze strony polskiej bawiąc
się zapędzą się poza pas gr-aniczny
Są wtedy przykrości a- -
Ie nie poważne
Nad pasem granicznym kraiv
patrolowy helikopter sowiecki
To taki wszystko widzący post-erunek
Po stronie polskiej w odróżnieniu od tego niemal żai-nyc-h
urządzeń ochronnych
Bo i po co?
Kiedy znalazłem się u wylotu
doskonalej szerokiej betonowej
szosy strategicznej na której u
godzinę jazdy znalazłbym się ue
Lwowie poczułem się źle bar-dzo
źle
Mój kierowca stary taksiarz
warszawski prawdziwie swój
chłop spojrzał na mnie przecią-gle
poczym rzucił: "Może tak
na silę spróbujemy Gazu i przez posterunek"
Edek był jednak roztropniej-szy
"Można w 'Orbisie w 'Wa-rszawie
uzyskać turystyczna kil
kodniowa wizę do Lwowa Za
każdy dzień pobytu płaci się pe-wna
kwotę w dolarach ale moż-na
ją otrzymać zaraz"
Nie można ulec nastrojom od
czego racjonalne myślenie? A
więc wracajmy do PGR Medyka
Właściwie dawny majątek został
przecięty Część pozostała po
tamtej stronie A i ta część wró-ciła
do Polski podobnie jak inne
skrawki dopiero w 1948 r v
następstwie wymiany granic-znej
Z pałacu biblioteki ni śla-du
Wielu "gospodarowało" w
iucayce isaruzo SKrupuiaime
bo wszystko co miało wartość
zczczlo"
PGR gospodaruje na 490 he-ktarach
Zespół pracowniczy skła-da
się z 30 rodzin personel a-dministracyjny
liczy 5 osób D-yrektorem
jest fachowy agronom
który przed wojną byl na podo-bnym
stanowisku u prywatnego
właściciela
Ochoczo i z dumą odpowiada
na pytania gdyż gospodarstwo
jego jest wzorowe Chętnie ślu-zy
księgami buchalteryjnymiby
udowodnić że daje skarbowi
państwa zyski
Mieszkania pracowników są
dobre przeważnie nowe Skład-ają
się z trzech izb a w niekt-órych
są nawet łazienki Bryg-adzista
'i kowal otrzymują po
1200 zł miesięcznie a inni sta-li
pracownicy do 1000 zł P-onadto
każdy ma prawo do utrz-ymania
jednej krowy 2 świń i do
30 kur Za krowę to jest za pa-stwisko
i paszę płaci pracow-nik
150 zł rocznie
Zarówno w PGR jak w ok-olicznych
wsiach znajduje się lud-ność
polska tubylcza oraz z m
bliższego sąsiedztwa z przeciw'
nej itrony Niektórzy przytyli
dopiero w latach 1957 '58 w ra-mach
akcji repatriacyjnej Lufl"
ność polska z tego terenu W
la również gospodarstwa u~
ińców którzy zostali przesiedle-ni
na Zachód W ostaUif
dwuch latach w Przemyślu i M-edyce
niektórzy przypomnieli so-bie
że jednak' są Ukraińcami
Pewien miejscowy Polak fljai
ten problem krótko: "Widzi paf
toi nie są nacjonaliści Oni we
mieli nic" wspólnego z walką
Polakami Chcieli pozostać m
swoim więc mówili że są Pod-kami
Myśmy potwierdzali icn
zapodania jakkolwiek wiedz:
liśmy iż to Ukraińcy ale to naa
ludzie Nam to nie przeszkama-ż- e
teraz kiedy wolno im P
znawać sie donarodowości uKra-iński- ej
czynią to Mają ]?
kółka Wat-7-kfw- a Ukrainco
jest jednak bardzo niewiele w
wsi policzy ich pan na paj:
żyjemy oczywiście w najpecw
szej zgodzie
Późna nocą opuszczam Me5-k- e
gościnnych administratorem
i nracownikow PGR Jadę z? wzdłuż uraniempffo szlaku if"
jowego i nie mogę wyzbyć sf
naw?szMędozżliiewedobArznedrezdejzaie wnałatśnniieo ssmnTuotkuzapJeawknieegośdlatneigeookresżKe eC- -
-- "yic iłieKsysu rekin soo?oh zrealizować rewn}v"i"- -
snionął w nogę nów A może raczej tytto o- -
_ A G rżeń