000490 |
Previous | 7 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
tBBTi " "T -"-- —-- ' --'-- -#- -- ~j-„ - jy' j :: ' "" --im -- V-fi 1 1- - -- ift J"ifj-- f" ISviwr%v
i
j[
ph
Kł
li k
ft- -
'7v
i
NR61 "ZWiĄZKOWlEC" LIWIEC (Jidy) płaf 28 - 1972 ITR 7
Najmłodsi żołnierze Powstania
24 lata temu — 1 sierpnia 1944 roku o godzinie
4 minut 45 po południu padły na Placu Napoleona
w Warszawie pierwsze strzały zwiastujące wybuch
Powstania przeciwko brunatnej barbarzyńskiej okupa-cji
hitlerowskiej rozciągającej swą ponurą noc od za-kończenia
tragicznej kampanii wrześniowej 1939 r
Do walki z okupantem zerwała się cała bez wy-jątku
Stolica Przede wszystkim młodzież Harcerska
Od dawna skupiona w szeregach Armii Krajowej we
własnych jednostkach zwanych "Szare Szeregi" Jej
właśnie — najmłodszym z nich — poświęcamy poniż-sze
wspomnienie
i SkSiaaflKwl
vaJgaaaat hT& tA&'
nTaTiHaTBFahBTBTBTBMk d
t TAeaTnBanBaaaYYBaaaaaaW'
2£uBKaaaavAaavflavSHf'4 -
Herb Stolicy — warszawska
Syrena w walce z hitlerow-skim
barbarzyńcą
"Szare Szeregi" konspira-cyjne
Harcerstwo Polskie po-wstało
bardzo szybko prawie
bezpośrednio po zakończeniu
kampanii wrześniowej Po
różnych organizacyjnych
zmianach ustalono program
ich działalności krótko i la-pidarnie
w trzech zasadni-czych
słowach: "dziś" "ju-tro"
"pojutrze" Pierwsze z
nich nakazywało przygotowy-wanie
się do otwartej walki
z wrogiem drugie walkę
trzecie pracę dla powstałej z
niewoli Ojczyzny Przebieg
działań dał im możność zrea-lizowania
drugiego z tych
punktów — jawnej walki
prowadzonej w konspiracji
nie brakowało im przez ca-ły
okres okupacji — właśnie
w dniu 1 sierpnia w momen-cie
'wybuchu Powstania
W walce wzięły udział
wszystkie bez wyjątku for-macje
"Szarych Szeregów":
Grupy Szturmowe (GS) Ba-taliony
Szkolne (BS) przede
wszystkim elitarne jednost-ki
"Parasol" "Gustaw" i
"Zośka" wszystkie oddziały
harcerek oraz "Zawiszacy"
najmłodsi w wieku od 14 do
nie pozostał dóślnie": jHkt
Elitarne oddziały bojowe
rozpoczynają bohaterską wal-kę
na najtrudniejszych i naj-bardziej
narażonych na ataki
niemieckie odcinkach Ich
szlak zmagań które dosłow-nie
zdziesiątkowały wszyst-kie
ugrupowania to Wola
Stare Miasto Czerniaków
Harcerze nie załamali się ni-gdzie
walcząc z miażdżącą
przewagą hitlerowską do-słownie
do ostatniego czło-wieka
i ostatniego naboju w
lufie
Złotymi zgłoskami zapisa-li
się w czasie walk Powsta-nia
"Zawiszacy" Działalność
ich szła nakreślonym jeszcze
w czasie konspiracji szlakiem
— mieli pełnić w pierwszym
rzędzie służbę łączności Po-nieważ
jak rzadko kto znali
całe bez wyjątku miasto
wszystkie przejścia zaułki w
czasie walk zaś podziemne
tunele sieć przechodów po-między
domami piwnice i
prze
podziemny
ich
J
eh hMMfJ'HiBM¥(9łlWml &ń&V&%~mJ? ' JWEm
dosłownie nieoceniona i waż
na
Termin wybuchu Powsta
na o godzinie 5 po południu ffl
-- 1 l -!- - -- OKazai się wyją-iiiKuwo xiragiu:z- - 'At
nv nrzede wszystkim dla tv-- V- -
siącznych rzesz ludności cy-wilnej
która o nim nie
wiedziała i zaskoczona błys-kawicznym
rozwijaniem się
działań została w rezultacie
od swych domów
często w bardzo daleko poło-żonych
od nich miejscach '
Pociągnęło to za sobą bezra
dne błąkanie się ludzi me
mających dachu nad głową
i łyżki ciepłej strawy maso-we
ofiary od kul nie-mieckich
którymi zasypywa-li
wszystkich bez wyjątku
pojawiających się na ulicach
żołdacy
Pomoc im okazali natych-miast
"Zawiszacy" W więk-szości
— dzieci ale o stalo-wych
duszach niezłomnych
sercach Na wydany rozkaz
zorganizowania' poczty zgło-sili
sie wszyscy jak jeden
16 lat chłopcy Na uboczu maz Szefem ich był w tej
pracy harcmistrz Kazimierz
Grenda "Grani-ca")
który stanął czele
fkipy tych listo-noszy
którzy nie zwracając
uwagi na coraz liczniejsze
straty niezmordowanie pełni-li
tę swoją tak ważną służbę
"Harcerska Poczta Polowa"
oddała trudne wprost do o- -
37
f
1 ' 8 i
Zasnął z tymi myślami i spał spokojnie
i zdrowo Rano zbudzono go wcześnie da-no
niezłą kawę a około ósmej wprowadził
doń woźny adwokata Kocha
— Coś niedobrze Józefie! — mówił ob-rońca
— Wczorajsze zeznania świadków
bardzo was obciążają! To może być nie-dobrze!
— Jak mnie wypuszczą panie mecena-sie
to ich tak spiorę że ich matka i oj-ciec
nie poznają! Łżą panie mecenasie
łżą!
— Powiedzcież mi dlaczego?
— Bo mnie nie cierpią Jednego wsa-dziłem
do kozy bo złodziej i sprałem go
niezgorzej a z drugim mam też porachun-ki
różne Ale to nie chłopy panie mece-nasie
co to się nazywa! Jakby i oni mnie
pobili to rozumiem ale łgać przed wyso-kim
sądemf Nie tak się nie robi_
— Nie traćmy czasu na gadania Jaku-bowski
Powiedzcie mi dokładnie coście
robili gdzieście byli dnia na
piętnaście minut przed szóstą i piętnaście
po szóstej kto was widział z kim mówi-liście?
— Przecie mówiłem panie mecenasie
ie nie mam zegarka Jak się zmierzchało
wyszedłem z izby do stajni Nakarmiłem
konie a potem poszedłem do Nogensów
po dziecko Dziecka nie było więc zajrza-łem
do Kreutzfeldów
— To wszystko wiem ale mnie idzie
o godzinę Prokurator twierdzi że zbrod-ni
dokonano tuż przed szóstą lub tuż po
Wszystko na to wskazuje że wy-ście
mieli interes w pozbyciu się dziecka
— Eh jaki tam interes!
— Świadkowie mówią
— Tacy tam świadkowie! Przecież ani
Augustowi ani Kreutzfeldowi wysoki sąd
uwierzy! To dranie panie mecenasie!
— Mówicie jak dziecko" Są świadkami
zaprzysiężonoich i sąd musi im wierzyć
—' No to jeszcze będzie zeznawała Frie-d-a
Luehr i stary Eggert i pani Mette'
i Burmeister Im to może sąd wierzyć ale
takim Nogensom czy Kreutzfeldom
— TrudnOi mi sig z wami porozumeć!
No czai na rozprawę za chwilę was wy
kreślenia i uzmysłowienia
sobie usługi Przez parę
pierwszych dni do chwili
zdobycia gmachu poczty
głównej przy placu Napoleo-na
"Zawiszacy" — listono-sze
posługiwali się prymityw-nym
sprzętem przeważnie
od masek przeciwga-zowych
następnie zaś uzys-kanymi
autentycznymi tor-bc- mi
pocztowymi Listy wy-bierali
ze skrzynek które —
prymitywne oczywiście
natychmiast pojawiały się na
murach we wszystkich oswo-bodzonych
od wroga dzielni-cach
miasta Na wszystkich
widniał napis "Harcerska
Poczta Polowa" oraz symbol
harcerskiej lilii Na ocala-łych
autentycz-nej
poczty zamalowano nie-zwłocznie
napis: "General
Gouvernment" i umieszczono
wizerunek Białego Orła
i ' Łw- - j j r y łłciałzł( a j jf b m i r jmammKi m rr j — i de l&ti&!$&Wt hSK ffS%f%£-- f nst
praca TĘSSKi
zawsze 'Ę
nic
hitlerowscy
(pseudonim
krytycznego
nie
skrzynkach
ńmpWfa&:l4Mmm3&lA cjsfmm
% "mKmm&wmm&Mm
£f??midi!!sxBKM&
Plac Napoleona na był gmach poczty
wielkim rumowiskiem czasie Powstania
zdruzgotany „Srukasów"
Funkcjonowanie tej pocz-t- y
polowej nie było -- w żad-nym
przypadku ani łatwe
ani bezpieczne Listów było
coraz to więcej coraz nie-bezpieczniejsze
było ich prze-noszenie
Ilu młodocianych
listonoszy-harcerz- y zginęło w
czasie pełnienia tej ofiarnej
służby nie wiadomo dokład-nie
i pewnie nigdy nie zos-tanie
to ustalone Większość
Jerzy Kossowski I
I ŚMIERĆ W SŁOŃCU
' =
prowadzą Ale ale! Powiedzcie mi dla-czego
nie odpowiadacie prokuratorowi na
pytania? Ile razy was zapyta tyle razy
milczycie
— Nie wiem panie On jakiś taki że
mróz od niego bije Jakby nie żywy czło-wiek
I strasznie podobny do jednego ka-pitana
co go jeńcy ubili w obozie
— Za co?
— Bo nas katował
— I boicie się go?
— Nie wiem Ino jak patrzę na niego
to wtedy coś się ze mną takiego dzieje
że nie "wiem gdzie jestem i czego ode
mnie chcą
— To opanujcie się Odpowiadajcie spo-kojnie
i trzeźwo Wasza sprawa nie stoi
najlepiej trzeba się pilnować uważać
Dziś dzień decydujący Ja zrobię wszystko
co potrzeba i co potrafię Wierzę żeście
zbrodni nie spełnili może zeznania dzi-siejszych
świadków obalą zeznania Augu-sta
Kreutzfelda Nogensowej
— Bóg zapłać panie mecenasie że 'mi
wierzycie
— Tylko nie wiem czy sędziowie uwie- -
rzą
— Jakże mogą nie uwierzyć Ja przy-sięgnę
na krzyż
— Oskarżonego nie zaprzysięga się
— Ale ja jestem katolik unita Jak
przysięgnęt to mi można wierzyć Ja nie
żaden heretyk
— Te rzeczy w sądzie nie grają roli
— Jakże nie?! To takich drabów jak
August i Kreutzf eld zaprzysięga się a
mnie niee"?
— że oni są świadkami!
— Panie mecenasie przecie w tej spra-wie
ja też mógłbym być świadkiem a
mogliby być oskarżenir
— Może ale jest' przeciwnie Gdybyście
wy zeznawali że ich podejrzewacie to co
innego
— Jakże ja to mogę powiedzieć kiedy
nic nie wiem I nawet ani mogę pomyśleć
żeby tooni
— Więc kto?
— Gdybym to ja wiedział!
— No ktoś musiał zabić i pogrzebać
mogił tych bohaterów jest 1
pa zawsze juź niezna-na
Gdy oddziały "Szarych
Szeregów" dowodzone przez
harcmistrza Stanisława Bro-niewskiego
wycofały się pod
naporem wroga na obszar
śródmieścia głównym ko
mendantem Harcerskiej
Poczty Polowej mianowany
zostaje przez niego harc-mistrz
Przemysław Górecki
("Gozdal") Do pracy tej
doszlusowują stopniowo -- au
tentyczni funkcjariusze pocz-towi
i organizują ją coraz le-piej
Szybko zostaje opraco-wany
regulamin co jest ko-niecznością
ponieważ w przy-padku
wpadnięcia w ręce
wroga listu z jakimiś dany-mi
mogłoby to bardzo nie-korzystnie
odbić się na cało-kształcie
działań bojowych
Konieczne jest więc zacho-wywanie
w korespondencji
jak największej tajemnicy w
tym względzie
Pod koniec sierpnia gmach
wszystkim czeluści W8m%k J
kanałów
była przeważnie '-- ? t
odcięta
ginące
i
na
harcerskich
szóstej
torbami
—
będzie
%
którym głównej
stał się jednym w
bombami
i
Zrozumcie
oni
poczty głównej na placu Na-poleona
zostaje 'doszczętnie'
zniszczony w wyniku nalo--1
tów niemieckiego lotnictwa
nurkującego w wyniku cze-go
siłą rzeczy działalność
poczty musi stać się bardziej
improwizowana' Kierownict-wo
jej przenosi się do gma-chu
PKO przy ulicy Święto-krzyskiej
następnie na Wil-czą
"Gozdal" odchodzi z jej
kierownictwa mianowany na
inne stanowisko funkcję zaś
jego obejmuje harcmistrz
Leon Jankowski ("Jurand")
Niezależnie od osobistej
odwagi pełnienie służby w
czeregach Harcerskiej Pocz-ty
Polowej wymagało od mło-docianych
jej pracowników
nie lada sprytu umiejętno-ści
radzenia sobie w każdej
sytuacji oraz zrozumienia
ważkości i znaczenia działal-ności
dla dobra bliźnich
Warunki w jakich ona bieg-ła
trudne są wprost do opi-sania
i tym mniej do zrozu-mienia
dla wszystkich tych
którzy w Powstaniu nie u-ezestni- czyli
i nie wiedzą ja-ką
było ono makabrą
Ofiarność i sarnopoświęce-n'- e
się najmłodszych harce-rzy
- Powstańców najlepiej
charakteryzuje relacja pew-nej
cudzoziemki która przeży-ła
Powstanie od początku do
końca i zamieściła na ich te-mat
swe wspomnienie wy-drukowane
w jednym z pism
polskich na początku 1945
roku: "Była jedna najbar-dziej
cudowna i prześliczna
rzecz w tej walczącej rozpa-czliwie
o wolność Warszawie
— poczta polowa obsługiwa-na
przez harcerzy Czyż moż-na
było sobie wyobrazić wię-kszą
radość znękanych do os-tatka
ludzi gdy pojawiał się
kilkunastoletni chłopak z za-wieszoną
na ramieniu torbą
z listami i doręczał list za-wiadamiający
że zaginiony
brat ojciec matka czy żona
żyją? Ci chłopcy których bo-- 1
raiersiwo nie ma sooie rów-nych
pracowali ochotniczo w
najbarziej trudnych i niebez
piecznych jakie tylko moż
na sobie wyobrazić warun
kach Każde ich wyjście na
miasto z pocztą — mogło dla
nich być ostatnim Mimo to
przebywali oni codziennie po
40 i więcej kilometrów przez
gruzy kanały tunele i otwar
te ulice znajdujące się nie
ustannie pod gradem nie-mieckich
kul Prócz listów
roznosili oni także i powstań-cze
pisma które były jedyną
formą dostępnej informacji
o tym co się dzieje"
Czyż można sobie wyobra-zić
większą pochwałę? I to
z ust nie rodaka lecz obce-go
obywatela?
wyczerpującej
przychodzących
ROZWADOWSKI
Czyn Zbrojny
Wychodźstwa Polskiego Ameryce
i historycznych
Wydawnictwo Stowarzyszenia Weteranów
Armii Ameryce
Cena z
Do "Związkowca"
Queen St W Ont
S- -S"
Mówicie że wy nie Augusta i Kreutzfel-da
nie podejrzewacie a Elza?
— Niby Nogensowa! Ej chyba też nie
Jakże by kobieta mogła dziecko życia po-zbawić!
Może kto obcy?
— Kto?
— Czy ja wiem! Nic nie -- wiem
— Nie dojdziemy do niczego Czas na
rozprawę — Adwokat wyszedł a chwi-lę
później dozorca wyprowadził Jakubow-skiego
Dzień był jasny słoneczny ale mroźny
Józek szedł raźno choć bo do-piero
teraz adwokat zabił mu klina w gło-wę:
dotychczas myślał tylko nad tym dla-czego
jego oskarżają i dlaczego Nogenso-wi- e
i Kreutzfeld na niego rzucają podej-rzenia
Teraz zaczął myśleć nad tym kto
2brodnię mógł spełnić Tak ktoś przecież
musiał jej dokonać! — A może Nogenso-wa?
Nie nie było jej tego dnia w" Palin-ge- n
— A Kreutzfeld? Eh nie ważyłby
się na to bo po co i na co? — A
August? Może on Ale dlaczego? Ino po
to by dziecka nie dać i na złość zrobić?
Chyba nie — A ktoś obcy? Może przy-padkiem
trącił uderzył a potem tajnie
pogrzebał A może porwać je kto chciał
jak to nieraz się słyszy a krzy-czało
nie chciało iść to i przydusił ta-ki
drań a potem musiał pogrześć kryjo-m- o
— Plątał się w domysłach i nie mógł
znaleźć wątku Ocknął się dopiero przed
sądem gdzie stała dość wielka grupa lu-dzi
Spojrzał i poznał wśród nich kilku lu-dzi
z Palingen Chciał się do nich uśmiech-nąć
ale nagle rozległy się krzyki: Moer-der- !
Schurke! Schuft!
Józek opuścił głowę i już nie widział
że krzyczeli tylko obcy ludzie których
nie znał Serce w nim omdlewało: więc i'
oni myśleli że on zabił niewinne dziecko!
Wszedł do gmachu szybkim krokiem
tak że dozorca ledwie mógł mu nadążyć
W sali usiadł na swym miejscu i patrzył
w krzyż Teraz dopiero zdawał sobie spra-wę
z powagi położenia — A jeżeli go
skażą choć był niewinny? — Eh! Chyba
nie Przecie to niemożliwe Choć prawda!
W sprawie zabicia kapitana także hył nie-winny
a w więzieniu siedział No tak ale
to sprawa wojenna! Gdyby się był nawet
Zajczykow przyznał byliby tak siedzieli
wszyscy bo tam szło o bunt Nie tu bez
winy nie mogą go skazać a że wi-nien
nie jest
Rozmyślanie przerwało mu wejście sę-dziów
żandarm trącił go w ramię i szep-nął
ostro: auf ! — Wstał i sprężył się na
baczność wojsku
Sędziowie zajęli miejsca a przez drzwi
8
LS&F-rjSa-
M
p L Jacy na
466-113- 7
&
1555 Are — Toronto Ont at Coxwell Subway -
Niewielu z tych ofiarnych
do ostateczności chłopców
żyje do dziś Większość z nich
padła wykonując do końca
swój dobrowolnie na siebie
przyjęty obowiązek Olbrzy-mi
procent z nich odznaczo-nych
zostało Krzyżami Wa-lecznych
które należały się
im jak mało komu innemu
W historię Harcerstwa Pol-skiego
wnieśli oni pomnik
ryty prawdziwie złotymi zgło-skami
Obowiązek swój pełnili do
końca Codziennie też po
jakżeż pracy
się na swych kwate-rach
na "gawędę" Ognisk
nie potrzebowali rozpalać —
robił to wróg który zamie-nił
całą Warszawę w jeden
ognisty stos
Na zawsze pozostaną oni
wzorem dla
po nich nowych pokoleń
harcerskich
JERZY
Czosnek jest naturalnym anty-septyczny- m środkiem który usu
wa zanieczyszczenia krwi i zapo-biega
lub niszczy bakterie po-wodujące
ropienie Adams Garlic
Pearles zawiera prawdziwy ole-jek
czosnkowy który używany
jest od wielu lat jako lek Przez
stulecia miliony osób używały
czosnku jako zdrowotnego środ-ka
w przekonaniu o jego mocy
w zakresie leczenia lub
sił Okażcie dbałość o
I swoje zdrowie i swoje siły Zao
patrzcie się w paczse Maams
Garlic Pearles w najbliższej dro
gerii lub aptece jeszcze dziś
Niezawodnie poczujecie się le-piej
nabywając też od
porność na przeziębienia Zale-cany
przez nas środek nie ma
zapachu ani smaku i przygoto-wany
jest w formie kapsułek
43 --s
w
Zbiór dokumentów materiałów
Polskiej w
$750 przesyłką $825
nabycia w księgarni
1475 Toronto 3
w
zamyślony
zresztą
dziecko
i!
dowodu
jak w
zbierali
podtrzy-mania
mocniej
od korytarza weszło kilkudziesięciu cieka-wych
Obrońca Koch wszedł cicho przez
boczne drzwi i zajął swe miejsce
— Wczorajsze zeznania świadków bar-dzo
was obciążyły — otworzył rozprawę
prezes von Buschka — Ja wam radzę że-byście
lepiej przyznali się do winy to
uprości sprawę a nawet może wpłynąć na
wymiar kary
Józek nie zrozumiał o co idzie i spoj-rzał
na adwokata
— Pan przewodniczący pozwoli że ja
oskarżonemu powtórzę pańskie słowa w
narzeczu platt-deutsc- h — zaofiarował się
Koch
— Jak pan chce
— Uważajcie Jakubowski — mówił
obrońca — pan przewodniczący radzi wam
przyznać się do czynu oczywista o ileście
go popełnili
— Do jakiego czynu? Panie obrońco
przecie ja niewinny! Pan sam wie!
— Ja wiem Gdybym wam nie wierzył
zrzekłbym się obrony Powtarzam wam
tylko słowa pana przewodniczącego
— Nie mogę się przyznać bo nie jestem
winien
— Dlaczego oskarżony podpisał w ta-kim
razie protokół w śledztwie stwier-dzający
jego winę? — zaskrzeczał proku-rator
Józkiem wstrząsnął ten głos ale opano-wał
się Nie zwracając głowy ku pytają-cemu
odparł:
— Nie wiem co panowie pisali w pro-tokóle
Podpisałem bo mi podpisać kaza-no
Ja nie umiem do tyla po niemiecku
żebym pisane rozumiał
' — Das ist ein Mordskerl! — zarecho-tał
prokurator
Adwokat Koch poprosił o głos
— Wczorajsza rozprawa wykazała że
oskarżony włada biegle jedynie językiem
polskim i rosyjskim Literackiego języka
niemieckiego którym wysoki sąd się po-sługuje
nie zna Rozumie tylko narzecze
platt-deutsc- h a mówi jakimś dziwnym żar-gonem
który sam sobie stwojzył a który
nawet dla mnie urodzonego i wychowane- -'
go pod Lubeką jest trudno zrozumiały
Jakubowski jest oskarżony o morderstwo
z premedytacją grozi mu w razie udowod-nienia
winy kara śmierci uważam że
oskarżonemu musimy dać wszelkie środki
obrony ażeby wyrok sądu nie stał się
straszną 'omyłką Stawiam wniosek na po-wołanie
tłumacza języka polskiego lub ro-syjskiego
Popieram mą prośbę tym że
oskarżopy twierdzi iż nie wie co zawie-rają
protokóły śledztwa które podpisał
i nadal podtrzymuje swoją niewinność
Gdy zamierzacie kupno nowego lub uiy-waneg- o
samochodu albo zamiany z
pełnym zaufaniem zwracajcie się do
rodaków
którzy sprezentują Wam modele
Chevrolet — Nova — Chevel!e —
Camaro — Vega — Oldsmobile — i
Chevroler Ciężarówki
oraz OK Używane Samochody
Robertson Chevrolet Oldsmobile
Danforth
Dentyści
Dr DANUTA
LUBICZ LEPARSKA
LEKARZ DENTYSTA
Przyjmuje za uprzednim
telefonicznym porozumieniem
Tel 535-991- 7
282 RoncesvIUł Avt
(r&k Geoffrey St)
1S-- P
Dr V J Mcllui
LEKARZ DENTYSTA
przyjmuje także wieczorami 1 w
soboty za uprtednlm porozumie
nlem telefonicznym
IM Ellli Ave — Toronto 3
Tel 7o2--1 00?
B7P
Dr W SADAUSKAS
LEKARZ DENTYSTA
Przyjmuje za uprzednim
telefonicznym porozumieniem
129 Grenadier Rd
Tel 531-42- 50
(drugi dom od Boncearallei)
e--p
ANNĘ PHOTO STUDIO J
Wykonujemy zdjęcia ślubne [
grupowe i paszportowe i
865 Queen St W
Toronto 3 Ont
Tel 368-314- 7 Właśc W TRACZ
87--P
ZAPISZ SIE NA CZŁONKA
KOŁA PRZYJACIÓŁ
FUNDACJI
IM WŁ REYMONTA
p M Simcoa
(M Szymkltwlci)
Tel 466-113- 1
OPTOMETRYŚCI
L LUNSKI RO
M LUNSKI OD MSc
470 College St
(blisko Bathurst SI)
Wlzty po telefonicznym
porozumieniu
921-392- 4
B BUKOWSKA BEJNAR OD
274 Roncesvlles Ave
(przy Gcoffroy)
Wlzjtj po telefonicznym
porozumieniu
532-549- 3
P
J SZYDŁOWSKA OD
637 St Clair Ave W
(blisko Bathurst St)
Wlzjty po telefonicznym
porozumieniu
653-378- 4
S BROGOWSKI OD
412 Roncesvalles Ave
(blisko Howard Park)
# Wizyty po telefonicznym
porozumieniu
531-425- 1
GORDON S MERRITT
1175 Dundat St Wott
tat Oselngton Ava)
Toronto Ont
ToUfon: 535-640- C
Sl-- P
UPOWAŻNIONY DEALER PeKaO S
§ R R BATTAGLIA 5
CANIACA CO LTD
i 811 QUEEN LT W S
$ TORONTO 3 ONT j POMOC PIENIĘŻNA PRZEZ 4
I PEKAO I
$ Bony po 85 złotych — Samochody żywność leki
$ owoce mieszkania cegła blacha pustaki itp
Ą Obsługa szybka sprawna dokładna %
' " 5 TELEFON 364-557- 4 8 i ' "-- " t
TORONTO INSURANCE SERYICE
Najstarsza polska Agencja wszelkich ubezpieczeń
PHILIP BOMBIER
1674 Eglinton Ave West — Toronto 10 Onh
Tel 783-615- 4 !
UWAGA!
MEBLE
OPTOMETRYSTA
NAJLEPSZA
PROSTO Z FABRYKI
Oszczędzicie w ten sposób na pośrednictwie
PEŁNE KOMPLETY 3-POKOJ-OWE
W RATACH OD $150 TYGODNIOWO
3 częściowa sypialnia $6900 49 sztuk
3 częściowy salon $6900 $
Umeblowanie kuchni $2800
UWAGA!
11900
DOSTAWA WPROST Z FABRYKI
RÓWNIEŻ
MEBLE TEAK
Nowoczesne modele importowane z Danii
WIELKI WYBÓR MEBLI DO:
SYPIALNI - JADALŃ SALONÓW BIUREK LAMP
POJEDYNCZYCH MEBLI - SZAFEK STEREO SZAFEK
UNITED FUBNITURE FACT0RIES
66 Spadina Ave (róg King St W) — Toronto 2 B
Tel 366-395- 1 8
jtaniazKiairaTinHiB mranm m nm:KBumra musn
I KONOPKA FUELS I1
LIMITED
Oliwa opałowa
24-godzin- na
bezpłatna obsługa
Ttchnkina porada i ffachaw
utrzymania pitców w dobrym stanie i 422 Gilbert Av Toronto IG Tel 783-220- 0
P2 Nie znajdziecie lepsze] obsługi niż daje Konopka
mrmmmmmimim smk a
MAŁA ENCYKLOPEDIA ZDROWIA ":
Cena $1200 plus 50 przesyłka
Małe Encyklopedia Zdrowia zapoznaje Czytelnika s budów t
funkcjonowaniem i zaburzeniami organizmu ludzkiego oras
ogólnymi zasadami leczenia i zapobiegania chorobom
Do nabycia w KSIĘGARNI "ZWIĄZKOWCA'
1475 Qoeen Sr W Toronto 1 Ont
'' lii
1
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, July 28, 1972 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1972-07-28 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2000925 |
Description
| Title | 000490 |
| OCR text | tBBTi " "T -"-- —-- ' --'-- -#- -- ~j-„ - jy' j :: ' "" --im -- V-fi 1 1- - -- ift J"ifj-- f" ISviwr%v i j[ ph Kł li k ft- - '7v i NR61 "ZWiĄZKOWlEC" LIWIEC (Jidy) płaf 28 - 1972 ITR 7 Najmłodsi żołnierze Powstania 24 lata temu — 1 sierpnia 1944 roku o godzinie 4 minut 45 po południu padły na Placu Napoleona w Warszawie pierwsze strzały zwiastujące wybuch Powstania przeciwko brunatnej barbarzyńskiej okupa-cji hitlerowskiej rozciągającej swą ponurą noc od za-kończenia tragicznej kampanii wrześniowej 1939 r Do walki z okupantem zerwała się cała bez wy-jątku Stolica Przede wszystkim młodzież Harcerska Od dawna skupiona w szeregach Armii Krajowej we własnych jednostkach zwanych "Szare Szeregi" Jej właśnie — najmłodszym z nich — poświęcamy poniż-sze wspomnienie i SkSiaaflKwl vaJgaaaat hT& tA&' nTaTiHaTBFahBTBTBTBMk d t TAeaTnBanBaaaYYBaaaaaaW' 2£uBKaaaavAaavflavSHf'4 - Herb Stolicy — warszawska Syrena w walce z hitlerow-skim barbarzyńcą "Szare Szeregi" konspira-cyjne Harcerstwo Polskie po-wstało bardzo szybko prawie bezpośrednio po zakończeniu kampanii wrześniowej Po różnych organizacyjnych zmianach ustalono program ich działalności krótko i la-pidarnie w trzech zasadni-czych słowach: "dziś" "ju-tro" "pojutrze" Pierwsze z nich nakazywało przygotowy-wanie się do otwartej walki z wrogiem drugie walkę trzecie pracę dla powstałej z niewoli Ojczyzny Przebieg działań dał im możność zrea-lizowania drugiego z tych punktów — jawnej walki prowadzonej w konspiracji nie brakowało im przez ca-ły okres okupacji — właśnie w dniu 1 sierpnia w momen-cie 'wybuchu Powstania W walce wzięły udział wszystkie bez wyjątku for-macje "Szarych Szeregów": Grupy Szturmowe (GS) Ba-taliony Szkolne (BS) przede wszystkim elitarne jednost-ki "Parasol" "Gustaw" i "Zośka" wszystkie oddziały harcerek oraz "Zawiszacy" najmłodsi w wieku od 14 do nie pozostał dóślnie": jHkt Elitarne oddziały bojowe rozpoczynają bohaterską wal-kę na najtrudniejszych i naj-bardziej narażonych na ataki niemieckie odcinkach Ich szlak zmagań które dosłow-nie zdziesiątkowały wszyst-kie ugrupowania to Wola Stare Miasto Czerniaków Harcerze nie załamali się ni-gdzie walcząc z miażdżącą przewagą hitlerowską do-słownie do ostatniego czło-wieka i ostatniego naboju w lufie Złotymi zgłoskami zapisa-li się w czasie walk Powsta-nia "Zawiszacy" Działalność ich szła nakreślonym jeszcze w czasie konspiracji szlakiem — mieli pełnić w pierwszym rzędzie służbę łączności Po-nieważ jak rzadko kto znali całe bez wyjątku miasto wszystkie przejścia zaułki w czasie walk zaś podziemne tunele sieć przechodów po-między domami piwnice i prze podziemny ich J eh hMMfJ'HiBM¥(9łlWml &ń&V&%~mJ? ' JWEm dosłownie nieoceniona i waż na Termin wybuchu Powsta na o godzinie 5 po południu ffl -- 1 l -!- - -- OKazai się wyją-iiiKuwo xiragiu:z- - 'At nv nrzede wszystkim dla tv-- V- - siącznych rzesz ludności cy-wilnej która o nim nie wiedziała i zaskoczona błys-kawicznym rozwijaniem się działań została w rezultacie od swych domów często w bardzo daleko poło-żonych od nich miejscach ' Pociągnęło to za sobą bezra dne błąkanie się ludzi me mających dachu nad głową i łyżki ciepłej strawy maso-we ofiary od kul nie-mieckich którymi zasypywa-li wszystkich bez wyjątku pojawiających się na ulicach żołdacy Pomoc im okazali natych-miast "Zawiszacy" W więk-szości — dzieci ale o stalo-wych duszach niezłomnych sercach Na wydany rozkaz zorganizowania' poczty zgło-sili sie wszyscy jak jeden 16 lat chłopcy Na uboczu maz Szefem ich był w tej pracy harcmistrz Kazimierz Grenda "Grani-ca") który stanął czele fkipy tych listo-noszy którzy nie zwracając uwagi na coraz liczniejsze straty niezmordowanie pełni-li tę swoją tak ważną służbę "Harcerska Poczta Polowa" oddała trudne wprost do o- - 37 f 1 ' 8 i Zasnął z tymi myślami i spał spokojnie i zdrowo Rano zbudzono go wcześnie da-no niezłą kawę a około ósmej wprowadził doń woźny adwokata Kocha — Coś niedobrze Józefie! — mówił ob-rońca — Wczorajsze zeznania świadków bardzo was obciążają! To może być nie-dobrze! — Jak mnie wypuszczą panie mecena-sie to ich tak spiorę że ich matka i oj-ciec nie poznają! Łżą panie mecenasie łżą! — Powiedzcież mi dlaczego? — Bo mnie nie cierpią Jednego wsa-dziłem do kozy bo złodziej i sprałem go niezgorzej a z drugim mam też porachun-ki różne Ale to nie chłopy panie mece-nasie co to się nazywa! Jakby i oni mnie pobili to rozumiem ale łgać przed wyso-kim sądemf Nie tak się nie robi_ — Nie traćmy czasu na gadania Jaku-bowski Powiedzcie mi dokładnie coście robili gdzieście byli dnia na piętnaście minut przed szóstą i piętnaście po szóstej kto was widział z kim mówi-liście? — Przecie mówiłem panie mecenasie ie nie mam zegarka Jak się zmierzchało wyszedłem z izby do stajni Nakarmiłem konie a potem poszedłem do Nogensów po dziecko Dziecka nie było więc zajrza-łem do Kreutzfeldów — To wszystko wiem ale mnie idzie o godzinę Prokurator twierdzi że zbrod-ni dokonano tuż przed szóstą lub tuż po Wszystko na to wskazuje że wy-ście mieli interes w pozbyciu się dziecka — Eh jaki tam interes! — Świadkowie mówią — Tacy tam świadkowie! Przecież ani Augustowi ani Kreutzfeldowi wysoki sąd uwierzy! To dranie panie mecenasie! — Mówicie jak dziecko" Są świadkami zaprzysiężonoich i sąd musi im wierzyć —' No to jeszcze będzie zeznawała Frie-d-a Luehr i stary Eggert i pani Mette' i Burmeister Im to może sąd wierzyć ale takim Nogensom czy Kreutzfeldom — TrudnOi mi sig z wami porozumeć! No czai na rozprawę za chwilę was wy kreślenia i uzmysłowienia sobie usługi Przez parę pierwszych dni do chwili zdobycia gmachu poczty głównej przy placu Napoleo-na "Zawiszacy" — listono-sze posługiwali się prymityw-nym sprzętem przeważnie od masek przeciwga-zowych następnie zaś uzys-kanymi autentycznymi tor-bc- mi pocztowymi Listy wy-bierali ze skrzynek które — prymitywne oczywiście natychmiast pojawiały się na murach we wszystkich oswo-bodzonych od wroga dzielni-cach miasta Na wszystkich widniał napis "Harcerska Poczta Polowa" oraz symbol harcerskiej lilii Na ocala-łych autentycz-nej poczty zamalowano nie-zwłocznie napis: "General Gouvernment" i umieszczono wizerunek Białego Orła i ' Łw- - j j r y łłciałzł( a j jf b m i r jmammKi m rr j — i de l&ti&!$&Wt hSK ffS%f%£-- f nst praca TĘSSKi zawsze 'Ę nic hitlerowscy (pseudonim krytycznego nie skrzynkach ńmpWfa&:l4Mmm3&lA cjsfmm % "mKmm&wmm&Mm £f??midi!!sxBKM& Plac Napoleona na był gmach poczty wielkim rumowiskiem czasie Powstania zdruzgotany „Srukasów" Funkcjonowanie tej pocz-t- y polowej nie było -- w żad-nym przypadku ani łatwe ani bezpieczne Listów było coraz to więcej coraz nie-bezpieczniejsze było ich prze-noszenie Ilu młodocianych listonoszy-harcerz- y zginęło w czasie pełnienia tej ofiarnej służby nie wiadomo dokład-nie i pewnie nigdy nie zos-tanie to ustalone Większość Jerzy Kossowski I I ŚMIERĆ W SŁOŃCU ' = prowadzą Ale ale! Powiedzcie mi dla-czego nie odpowiadacie prokuratorowi na pytania? Ile razy was zapyta tyle razy milczycie — Nie wiem panie On jakiś taki że mróz od niego bije Jakby nie żywy czło-wiek I strasznie podobny do jednego ka-pitana co go jeńcy ubili w obozie — Za co? — Bo nas katował — I boicie się go? — Nie wiem Ino jak patrzę na niego to wtedy coś się ze mną takiego dzieje że nie "wiem gdzie jestem i czego ode mnie chcą — To opanujcie się Odpowiadajcie spo-kojnie i trzeźwo Wasza sprawa nie stoi najlepiej trzeba się pilnować uważać Dziś dzień decydujący Ja zrobię wszystko co potrzeba i co potrafię Wierzę żeście zbrodni nie spełnili może zeznania dzi-siejszych świadków obalą zeznania Augu-sta Kreutzfelda Nogensowej — Bóg zapłać panie mecenasie że 'mi wierzycie — Tylko nie wiem czy sędziowie uwie- - rzą — Jakże mogą nie uwierzyć Ja przy-sięgnę na krzyż — Oskarżonego nie zaprzysięga się — Ale ja jestem katolik unita Jak przysięgnęt to mi można wierzyć Ja nie żaden heretyk — Te rzeczy w sądzie nie grają roli — Jakże nie?! To takich drabów jak August i Kreutzf eld zaprzysięga się a mnie niee"? — że oni są świadkami! — Panie mecenasie przecie w tej spra-wie ja też mógłbym być świadkiem a mogliby być oskarżenir — Może ale jest' przeciwnie Gdybyście wy zeznawali że ich podejrzewacie to co innego — Jakże ja to mogę powiedzieć kiedy nic nie wiem I nawet ani mogę pomyśleć żeby tooni — Więc kto? — Gdybym to ja wiedział! — No ktoś musiał zabić i pogrzebać mogił tych bohaterów jest 1 pa zawsze juź niezna-na Gdy oddziały "Szarych Szeregów" dowodzone przez harcmistrza Stanisława Bro-niewskiego wycofały się pod naporem wroga na obszar śródmieścia głównym ko mendantem Harcerskiej Poczty Polowej mianowany zostaje przez niego harc-mistrz Przemysław Górecki ("Gozdal") Do pracy tej doszlusowują stopniowo -- au tentyczni funkcjariusze pocz-towi i organizują ją coraz le-piej Szybko zostaje opraco-wany regulamin co jest ko-niecznością ponieważ w przy-padku wpadnięcia w ręce wroga listu z jakimiś dany-mi mogłoby to bardzo nie-korzystnie odbić się na cało-kształcie działań bojowych Konieczne jest więc zacho-wywanie w korespondencji jak największej tajemnicy w tym względzie Pod koniec sierpnia gmach wszystkim czeluści W8m%k J kanałów była przeważnie '-- ? t odcięta ginące i na harcerskich szóstej torbami — będzie % którym głównej stał się jednym w bombami i Zrozumcie oni poczty głównej na placu Na-poleona zostaje 'doszczętnie' zniszczony w wyniku nalo--1 tów niemieckiego lotnictwa nurkującego w wyniku cze-go siłą rzeczy działalność poczty musi stać się bardziej improwizowana' Kierownict-wo jej przenosi się do gma-chu PKO przy ulicy Święto-krzyskiej następnie na Wil-czą "Gozdal" odchodzi z jej kierownictwa mianowany na inne stanowisko funkcję zaś jego obejmuje harcmistrz Leon Jankowski ("Jurand") Niezależnie od osobistej odwagi pełnienie służby w czeregach Harcerskiej Pocz-ty Polowej wymagało od mło-docianych jej pracowników nie lada sprytu umiejętno-ści radzenia sobie w każdej sytuacji oraz zrozumienia ważkości i znaczenia działal-ności dla dobra bliźnich Warunki w jakich ona bieg-ła trudne są wprost do opi-sania i tym mniej do zrozu-mienia dla wszystkich tych którzy w Powstaniu nie u-ezestni- czyli i nie wiedzą ja-ką było ono makabrą Ofiarność i sarnopoświęce-n'- e się najmłodszych harce-rzy - Powstańców najlepiej charakteryzuje relacja pew-nej cudzoziemki która przeży-ła Powstanie od początku do końca i zamieściła na ich te-mat swe wspomnienie wy-drukowane w jednym z pism polskich na początku 1945 roku: "Była jedna najbar-dziej cudowna i prześliczna rzecz w tej walczącej rozpa-czliwie o wolność Warszawie — poczta polowa obsługiwa-na przez harcerzy Czyż moż-na było sobie wyobrazić wię-kszą radość znękanych do os-tatka ludzi gdy pojawiał się kilkunastoletni chłopak z za-wieszoną na ramieniu torbą z listami i doręczał list za-wiadamiający że zaginiony brat ojciec matka czy żona żyją? Ci chłopcy których bo-- 1 raiersiwo nie ma sooie rów-nych pracowali ochotniczo w najbarziej trudnych i niebez piecznych jakie tylko moż na sobie wyobrazić warun kach Każde ich wyjście na miasto z pocztą — mogło dla nich być ostatnim Mimo to przebywali oni codziennie po 40 i więcej kilometrów przez gruzy kanały tunele i otwar te ulice znajdujące się nie ustannie pod gradem nie-mieckich kul Prócz listów roznosili oni także i powstań-cze pisma które były jedyną formą dostępnej informacji o tym co się dzieje" Czyż można sobie wyobra-zić większą pochwałę? I to z ust nie rodaka lecz obce-go obywatela? wyczerpującej przychodzących ROZWADOWSKI Czyn Zbrojny Wychodźstwa Polskiego Ameryce i historycznych Wydawnictwo Stowarzyszenia Weteranów Armii Ameryce Cena z Do "Związkowca" Queen St W Ont S- -S" Mówicie że wy nie Augusta i Kreutzfel-da nie podejrzewacie a Elza? — Niby Nogensowa! Ej chyba też nie Jakże by kobieta mogła dziecko życia po-zbawić! Może kto obcy? — Kto? — Czy ja wiem! Nic nie -- wiem — Nie dojdziemy do niczego Czas na rozprawę — Adwokat wyszedł a chwi-lę później dozorca wyprowadził Jakubow-skiego Dzień był jasny słoneczny ale mroźny Józek szedł raźno choć bo do-piero teraz adwokat zabił mu klina w gło-wę: dotychczas myślał tylko nad tym dla-czego jego oskarżają i dlaczego Nogenso-wi- e i Kreutzfeld na niego rzucają podej-rzenia Teraz zaczął myśleć nad tym kto 2brodnię mógł spełnić Tak ktoś przecież musiał jej dokonać! — A może Nogenso-wa? Nie nie było jej tego dnia w" Palin-ge- n — A Kreutzfeld? Eh nie ważyłby się na to bo po co i na co? — A August? Może on Ale dlaczego? Ino po to by dziecka nie dać i na złość zrobić? Chyba nie — A ktoś obcy? Może przy-padkiem trącił uderzył a potem tajnie pogrzebał A może porwać je kto chciał jak to nieraz się słyszy a krzy-czało nie chciało iść to i przydusił ta-ki drań a potem musiał pogrześć kryjo-m- o — Plątał się w domysłach i nie mógł znaleźć wątku Ocknął się dopiero przed sądem gdzie stała dość wielka grupa lu-dzi Spojrzał i poznał wśród nich kilku lu-dzi z Palingen Chciał się do nich uśmiech-nąć ale nagle rozległy się krzyki: Moer-der- ! Schurke! Schuft! Józek opuścił głowę i już nie widział że krzyczeli tylko obcy ludzie których nie znał Serce w nim omdlewało: więc i' oni myśleli że on zabił niewinne dziecko! Wszedł do gmachu szybkim krokiem tak że dozorca ledwie mógł mu nadążyć W sali usiadł na swym miejscu i patrzył w krzyż Teraz dopiero zdawał sobie spra-wę z powagi położenia — A jeżeli go skażą choć był niewinny? — Eh! Chyba nie Przecie to niemożliwe Choć prawda! W sprawie zabicia kapitana także hył nie-winny a w więzieniu siedział No tak ale to sprawa wojenna! Gdyby się był nawet Zajczykow przyznał byliby tak siedzieli wszyscy bo tam szło o bunt Nie tu bez winy nie mogą go skazać a że wi-nien nie jest Rozmyślanie przerwało mu wejście sę-dziów żandarm trącił go w ramię i szep-nął ostro: auf ! — Wstał i sprężył się na baczność wojsku Sędziowie zajęli miejsca a przez drzwi 8 LS&F-rjSa- M p L Jacy na 466-113- 7 & 1555 Are — Toronto Ont at Coxwell Subway - Niewielu z tych ofiarnych do ostateczności chłopców żyje do dziś Większość z nich padła wykonując do końca swój dobrowolnie na siebie przyjęty obowiązek Olbrzy-mi procent z nich odznaczo-nych zostało Krzyżami Wa-lecznych które należały się im jak mało komu innemu W historię Harcerstwa Pol-skiego wnieśli oni pomnik ryty prawdziwie złotymi zgło-skami Obowiązek swój pełnili do końca Codziennie też po jakżeż pracy się na swych kwate-rach na "gawędę" Ognisk nie potrzebowali rozpalać — robił to wróg który zamie-nił całą Warszawę w jeden ognisty stos Na zawsze pozostaną oni wzorem dla po nich nowych pokoleń harcerskich JERZY Czosnek jest naturalnym anty-septyczny- m środkiem który usu wa zanieczyszczenia krwi i zapo-biega lub niszczy bakterie po-wodujące ropienie Adams Garlic Pearles zawiera prawdziwy ole-jek czosnkowy który używany jest od wielu lat jako lek Przez stulecia miliony osób używały czosnku jako zdrowotnego środ-ka w przekonaniu o jego mocy w zakresie leczenia lub sił Okażcie dbałość o I swoje zdrowie i swoje siły Zao patrzcie się w paczse Maams Garlic Pearles w najbliższej dro gerii lub aptece jeszcze dziś Niezawodnie poczujecie się le-piej nabywając też od porność na przeziębienia Zale-cany przez nas środek nie ma zapachu ani smaku i przygoto-wany jest w formie kapsułek 43 --s w Zbiór dokumentów materiałów Polskiej w $750 przesyłką $825 nabycia w księgarni 1475 Toronto 3 w zamyślony zresztą dziecko i! dowodu jak w zbierali podtrzy-mania mocniej od korytarza weszło kilkudziesięciu cieka-wych Obrońca Koch wszedł cicho przez boczne drzwi i zajął swe miejsce — Wczorajsze zeznania świadków bar-dzo was obciążyły — otworzył rozprawę prezes von Buschka — Ja wam radzę że-byście lepiej przyznali się do winy to uprości sprawę a nawet może wpłynąć na wymiar kary Józek nie zrozumiał o co idzie i spoj-rzał na adwokata — Pan przewodniczący pozwoli że ja oskarżonemu powtórzę pańskie słowa w narzeczu platt-deutsc- h — zaofiarował się Koch — Jak pan chce — Uważajcie Jakubowski — mówił obrońca — pan przewodniczący radzi wam przyznać się do czynu oczywista o ileście go popełnili — Do jakiego czynu? Panie obrońco przecie ja niewinny! Pan sam wie! — Ja wiem Gdybym wam nie wierzył zrzekłbym się obrony Powtarzam wam tylko słowa pana przewodniczącego — Nie mogę się przyznać bo nie jestem winien — Dlaczego oskarżony podpisał w ta-kim razie protokół w śledztwie stwier-dzający jego winę? — zaskrzeczał proku-rator Józkiem wstrząsnął ten głos ale opano-wał się Nie zwracając głowy ku pytają-cemu odparł: — Nie wiem co panowie pisali w pro-tokóle Podpisałem bo mi podpisać kaza-no Ja nie umiem do tyla po niemiecku żebym pisane rozumiał ' — Das ist ein Mordskerl! — zarecho-tał prokurator Adwokat Koch poprosił o głos — Wczorajsza rozprawa wykazała że oskarżony włada biegle jedynie językiem polskim i rosyjskim Literackiego języka niemieckiego którym wysoki sąd się po-sługuje nie zna Rozumie tylko narzecze platt-deutsc- h a mówi jakimś dziwnym żar-gonem który sam sobie stwojzył a który nawet dla mnie urodzonego i wychowane- -' go pod Lubeką jest trudno zrozumiały Jakubowski jest oskarżony o morderstwo z premedytacją grozi mu w razie udowod-nienia winy kara śmierci uważam że oskarżonemu musimy dać wszelkie środki obrony ażeby wyrok sądu nie stał się straszną 'omyłką Stawiam wniosek na po-wołanie tłumacza języka polskiego lub ro-syjskiego Popieram mą prośbę tym że oskarżopy twierdzi iż nie wie co zawie-rają protokóły śledztwa które podpisał i nadal podtrzymuje swoją niewinność Gdy zamierzacie kupno nowego lub uiy-waneg- o samochodu albo zamiany z pełnym zaufaniem zwracajcie się do rodaków którzy sprezentują Wam modele Chevrolet — Nova — Chevel!e — Camaro — Vega — Oldsmobile — i Chevroler Ciężarówki oraz OK Używane Samochody Robertson Chevrolet Oldsmobile Danforth Dentyści Dr DANUTA LUBICZ LEPARSKA LEKARZ DENTYSTA Przyjmuje za uprzednim telefonicznym porozumieniem Tel 535-991- 7 282 RoncesvIUł Avt (r&k Geoffrey St) 1S-- P Dr V J Mcllui LEKARZ DENTYSTA przyjmuje także wieczorami 1 w soboty za uprtednlm porozumie nlem telefonicznym IM Ellli Ave — Toronto 3 Tel 7o2--1 00? B7P Dr W SADAUSKAS LEKARZ DENTYSTA Przyjmuje za uprzednim telefonicznym porozumieniem 129 Grenadier Rd Tel 531-42- 50 (drugi dom od Boncearallei) e--p ANNĘ PHOTO STUDIO J Wykonujemy zdjęcia ślubne [ grupowe i paszportowe i 865 Queen St W Toronto 3 Ont Tel 368-314- 7 Właśc W TRACZ 87--P ZAPISZ SIE NA CZŁONKA KOŁA PRZYJACIÓŁ FUNDACJI IM WŁ REYMONTA p M Simcoa (M Szymkltwlci) Tel 466-113- 1 OPTOMETRYŚCI L LUNSKI RO M LUNSKI OD MSc 470 College St (blisko Bathurst SI) Wlzty po telefonicznym porozumieniu 921-392- 4 B BUKOWSKA BEJNAR OD 274 Roncesvlles Ave (przy Gcoffroy) Wlzjtj po telefonicznym porozumieniu 532-549- 3 P J SZYDŁOWSKA OD 637 St Clair Ave W (blisko Bathurst St) Wlzjty po telefonicznym porozumieniu 653-378- 4 S BROGOWSKI OD 412 Roncesvalles Ave (blisko Howard Park) # Wizyty po telefonicznym porozumieniu 531-425- 1 GORDON S MERRITT 1175 Dundat St Wott tat Oselngton Ava) Toronto Ont ToUfon: 535-640- C Sl-- P UPOWAŻNIONY DEALER PeKaO S § R R BATTAGLIA 5 CANIACA CO LTD i 811 QUEEN LT W S $ TORONTO 3 ONT j POMOC PIENIĘŻNA PRZEZ 4 I PEKAO I $ Bony po 85 złotych — Samochody żywność leki $ owoce mieszkania cegła blacha pustaki itp Ą Obsługa szybka sprawna dokładna % ' " 5 TELEFON 364-557- 4 8 i ' "-- " t TORONTO INSURANCE SERYICE Najstarsza polska Agencja wszelkich ubezpieczeń PHILIP BOMBIER 1674 Eglinton Ave West — Toronto 10 Onh Tel 783-615- 4 ! UWAGA! MEBLE OPTOMETRYSTA NAJLEPSZA PROSTO Z FABRYKI Oszczędzicie w ten sposób na pośrednictwie PEŁNE KOMPLETY 3-POKOJ-OWE W RATACH OD $150 TYGODNIOWO 3 częściowa sypialnia $6900 49 sztuk 3 częściowy salon $6900 $ Umeblowanie kuchni $2800 UWAGA! 11900 DOSTAWA WPROST Z FABRYKI RÓWNIEŻ MEBLE TEAK Nowoczesne modele importowane z Danii WIELKI WYBÓR MEBLI DO: SYPIALNI - JADALŃ SALONÓW BIUREK LAMP POJEDYNCZYCH MEBLI - SZAFEK STEREO SZAFEK UNITED FUBNITURE FACT0RIES 66 Spadina Ave (róg King St W) — Toronto 2 B Tel 366-395- 1 8 jtaniazKiairaTinHiB mranm m nm:KBumra musn I KONOPKA FUELS I1 LIMITED Oliwa opałowa 24-godzin- na bezpłatna obsługa Ttchnkina porada i ffachaw utrzymania pitców w dobrym stanie i 422 Gilbert Av Toronto IG Tel 783-220- 0 P2 Nie znajdziecie lepsze] obsługi niż daje Konopka mrmmmmmimim smk a MAŁA ENCYKLOPEDIA ZDROWIA ": Cena $1200 plus 50 przesyłka Małe Encyklopedia Zdrowia zapoznaje Czytelnika s budów t funkcjonowaniem i zaburzeniami organizmu ludzkiego oras ogólnymi zasadami leczenia i zapobiegania chorobom Do nabycia w KSIĘGARNI "ZWIĄZKOWCA' 1475 Qoeen Sr W Toronto 1 Ont '' lii 1 |
Tags
Comments
Post a Comment for 000490
