000251a |
Previous | 4 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
-- hh :jw- - STR 4 "ZWIĄZKOWIEC LIPIEC UvM SOBOTA 25 — 19S9 0!Lł ZA SIEDMIOMA RZEKAMI OGIEŃ I WODA Wysiadłem 7 m autobj-- u na 'C a "Plaże de Ar mai nac liro nu ocienionym v£r A olbrzjrnimi drze wami teiba za sadzonymi tam Lt jeszcze przez hi- - KŚ£m I sznańskich kon kwistadorów Stanąłem przed "Casas Rcalcs" majestatycznym pałacem spod którego 54 cięż-kich kamiennych arkad trzy- - dziestu pięciu "Capitanos Gene-ral" rządziło Gwatemalą w ciągu 230 lat istnienia miasta Zdobiły £o herby starci Castilli i strzc-fl- y kamienne lewki Zwróciłem się w stronę napo) zrujnowanej katedry Św Józefa w której po burzliwym życiu wieczny spoczynek znalazł rudo-włosy Don Pedro de Alvarado i jcfio piękna Donia Beatrice Kklonilcm się w stronę przyle-głego do placu domku w któ-rym zgrzybiały juz towarzysz Cortcza Hernard Diaz dcl Ca-ftill- o pisał (1568) swoją "Praw-dziwą HiFtorię podboju Nowej Hiszpanii (Meksyku) i Gwatema-li" SfotoRrafowałcm się pod fon-tanną przedstawiającą kobietę której z kamiennych piersi try-ska woda i wokół której w "ko-lonialnych" jak to się dzisiaj mó-wi czasach w XVI XVII i XVIII wieku odbywały się ludowe za-bawy i szlaihetfcic turnieje wal-ki byków i publiczne egzekucje Wicszcic — w7iokięm pobie-głem ponad wąskie czyste ulicz-ki starannie i staromodnie ka-mieniami wybrukowane ponad okoliczna stoki bujną zielenią ogrodów i plantacji porosłe — ku sterczącemu nad miastem klasycznemu niemal stóknwi Chmury otaczały jego wierzcho-łek i zdawało się ze znowu jak dawnej "dymi" Od tego powinienem by I zi-czą- ć opis Gwatemali Od nici w szego zetknięcia się z OGNMKM i jego bczpośtednimi skutkami Nic od dzWcjscj stolicy kraju z pięknym ptaszkiem Qiietznlcni w herbie żyjącej przed tym O gnicm w stiachu — ale od jej "kolonialnej" popiednicki kio lą Ogień ten "poloy ł na kola na" Zwie się ona dzisiaj ynligui czyli Stntnytiri Niegdjs jednak za czasów swoici chwal v nosiła indany ic ni zez kio a Insnnn- - ►kiego pompatuny ttul "La Muy Noble y Ality Ieil Ciudacl de Santiago dc Los Cnlullcras William Shoe Storę WlflW B Ciatnota Poleca nhimlc Impnrlnuiin t kanailjjsklp Wj)Um lóunlri obuwie lo ToMd S0 Oueen 31 W EM 3-48- 98 I' Udzielamy pożyczek na II 2 "Mortgage" od $1550— $45000 na spłatę do 8 lał Morc zmusziTi JcstKric opła-cić własny PIMWSBY lub IUtUCtl "inoitĘaRp"? f Mnfc pogadacie 7a mało pl"nlcdzy na wpłatę Ci1umi pajmeiit) Mo?r chcielibyście umIKcIć władne ploniqdc na IMKUWSY lub DUUOl "moitpRc"? Mo?c sprzedaliście swój dom uicho wujac na nim "inortRape"? ~ MoJeniy udiclić Wam cołjciki władnie na tcu "inortESRc" Golówku w ptipciggu 10 dni Packard lnvcstmenł Cotp Lid 3114 Dundaj V (High Park) ' Toionlo — RO 7-S4- 31 95? Woodblnt tllanforth) tofpnlo — OX 97117 1 r TODRÓŹUJ a Płać 'oł7tfnentał de Goathcmala" t j "Najwier-nicj-zeg- o i Najszlachetniejszego Miasta Santiago Rycerzy Gwate-mali a w tarczy miała świętego Jakuba pędzącego na spienio-nym rumaku ponad Ogniem — czyli trzema wulkanami Miecz w ręku świętego patro- - na oznaczał zagładę pogan czyli Indian Dym wydobywający się I ze środkowego wulkanu przepo--' wiadał zagładę samych Hiszpa-nów' Don Pedro dc Alvarado pod-biwszy kraj i poczuwszy się juz wystarczająco mocno w siodle gdy poczęło mu doskwierać ko-czownicze życic pod namiotami i w prowizorycznych szałasach lub indiańskich bambusowych chat-kach a prestiż zdobywców i hi-szpańska duma wymagały "po-kazania ic" nakazał budowę re-prezentacyjnego miasta Wybra-no na ten cel z iście hiszpań-skim poczuciem piękna dolinę Al molongo położoną malowniczo u stóp trzech wulkanów które od tego czasu tak złowieszcza ro-lę miały odegrać w historii kra-ju i które tez w ten sposób tra-fiły do herbu tej nowej hiszpań-skiej prowincji zamorskiej liyły nimi wulkany Acatenan-g- o 1'ucgo (Ogień) i Agua (Wo-da) Dwa pierwsze żyły przy czym Fuego krwawą łuną czer-wieni! w nocy niebo i stąd jego nawa- - "Ogień" Trzeci optycz nie najpiękniejszy i najokazal-szy 112000 stóp wysokości) daw-no juz był wygasł We wnętrzu jego w lodowej grocie spoczy-wać miał wielki bóg indiański Hunaphii w kraterze zaś titwo-izyl- o się jezioro — skąd i na7wa wulkanu powstała: "Woda" Tam właśnie w 1527 roku na zielonych i urodzajnych stokach Agua Don Pedro począł wno-sić swoja stolicę Początek miasla Poległ w 151] roku w meksy-kańskiej Guadalalajara podczas zdobycznej wyprawy do legen-darnej Kalifornii lego dwudzie-stoletnia piękna Donia Pcntrice nakaila pałac gubernal orski pomalować na czatno a ładnym wybrać się nowym "capi-tan- o gencial" cvli przedstawi-cielem króla ledcn tylko dicń była ni lsm stanowisku Nazapiln po podpisaniu wła-snego deki clii nominacyjnego o północy 10 wizrśnia 1511 in-ku nastąpiło gwałlownc tizęsie-ni- c ziemi 7 towarzyszącym mu obeiwnnicin chminy Pękł kra-le- r Agua i awaite w nim masy wody i hłola tuiięly na stolicę W gulach i powodzi zginęła piękna Donia wraz ze swoimi damami dwom Zginęło lównioz 700 Hispanów oraz Indianie któiych ju nikt nie liczył byli bowiem "gente sin lazon" cy- - u siwoieninmi nicioumnynii Zabobonni mnisi opJoMli ze lo knia Itnska spadla na ządn) świeckiej władzy dumną Bentii-c- c Pozoslali piy zciu opuścili Itagiczne giiizy i miasto odbudo-wali o kilka kilometiów dalej Ki aj był piękny Doliny zielo-n- c i uiod7ajnc wulkaniczną gle-bą Powielnc upajające Roślin-nos- ć bujna tropikalna Podoba-ło im się tułaj i mimo 7łnwio gicgo sąsiedztwa wulkanów mc chcieli szukać czegoś innego ZAWIADAMIAMY NASZYCH KLIENTÓW i" oh'fMip opióit WCGLA mamy im iprjcdal i clotldtcratny do domów olej do opalu "WHITC ROSK- - W seionlpxoleltnyiminicieonnye nu wfgiel Dzwoń do rOLSKICJ SKŁADNICY CTAtU lia "obUiiga RU 3-22- 00 406 Aii Gilhctt Avcnuc Konopka Fucls Ltd 39 E TERAZ POZNAJ LEPIEJ KANADĘ - POCIĄGIEM! rrr Cfi!R później SIOOOO minimum 10"" mlitv — snlałv dn ?1 mlrc 7alcżtiir od pozostałej kwoty Finansujemy połączo-ne wjcieczki pociqcowo occaninic Wielka rozmaitość miejsc w diicń ! w nocy ♦ 150 funtów wolnego bagażu DWA WIELKIE TRANSKON7YNENTALNE POCIĄGI DZIENNIE NA WSCHÓD I ZACHĆD L7 - ' miasta ''' ' " ' a' ' ~f-t- ~ — t --NTłCw : v ar sic do —— UJJanffnenfa 5VP-6- 1 ALEKSANDER GROBICKI Nowa stolica właśnie ta Anti-gua na której głównym placu te-raz stoję powstała jak za dot-knięciem rozdzki czarodziej-skiej Ledwie sznurami wytyczo-no ulice a juz poczęły wzdłuż nich wyrastać monumentalne pałace wspaniałe kościoły i klasz tory zasobne rezydencje Plano-wali wielcy hiszpańscy artyści Budowali Indianie nazwani od tego czasu amerjkanskimi Gre-kami Na spółkę tworzyli sztukę indo-hiszpansk- ą i sławny "barok Antiguy" Łamane łuki sklepień mające" w jtrzymać trzęsienia zie-mi przysiadłe i na 4 do ó stóp grube mury baryłkowate ko-lumny arkady nawy fasady — wszystko zdobne koronkowymi rzez"bami lub majestatyczne" w swojej kamiennej prostocie cał-kiem swoiste nie mające nic po- dobnego w Hiszpanii czy gdzie indziej w Ameryce Miasto kwitło i rozwijało się Mimo olbrzymich trudności ko-munikacyjn-jch z otaczajacjm go światem czy to na wschód z No-wą Hiszpanią (Meksykiem) czy na zachód z Hondurasem (nie mówiąc juz o dalekiej hiszpań-skiej metropolii) — było znane wielkie i bogate na długo przed wylądowaniem pierwszch an-gielskich "Pielgrzymów" na wy- brzeżu Ameryki Północnej Li-czyło blisko 50 kościołów i kla-sztorów miało 6 000 domów 60 ule 7 S7kół i 5 szpitali amic-S7kiwal- o je 00 do 80 000 ludnoś-ci Od 1G7G roku miało własny u-niwer- sytet (sw Karola Boromcu-sza- ) kolebkę środków o-amery-ka-ńskiej kultury skutecznie kon kutujący ze sławnymi uniwersy-tetami w Meksyku i Limie (Pe-ru) Wydawało "sławnych poetów pisarzy malarzy i architektów Równocześnie jednak było mia-stem tiagicznym bezustannie na wicdanjm pi zez wszelkiego ro-dzaju kataklizmy #alczne i nie-zależne od ludzi Niema] co roku powtarzające się trzęsienia zie-mi zarazy bunty uciskanych In-dian lub żądnych przywilejów polo m k ó w konkw istadorów skandale cywilne i kościelne spory o władzę między kapitana-mi gcncialnjmi a biskupami Klątwa izucona na kraj prze? "officium" Świętej Inkwizjcji (za niezbjt gorliwe tępienie "po ganslwa wśiód Indian — co In-l- o prawdą nigdio bowiem w Środków lej Ameryce tjlu Indian nic uchowalo się jak właśnie w Owalcmali) przepędzenie zako-nu Jezuitów (17(57) W ostat-nim półwieczu swojego istnienia trzęsienie ziemi najwyższego sto-pnia nawiedziły miasto w latach 1717 1740 1750 i 1701 Budyn-ki i kościoły dopicio co wysta-wione waliły się w gruzy Nick- - tóie z upoi cm odbudowywano hub tcpeiowano inne z lezygna-cj- ą opuszczano Traaicznc dzieje Tiagiczny dla Antiguy lok 177') tozpoczal się wstrząsami ktoic piawie bez pizerwy trwalj do lipca Stolica zjla w strachu Jedni w nosili się z niej inni nocowali po palkach w "pa-tiach" lub wprost na ulicach Sam ni ej biskup wolał spiać w karocy aniżeli w swojej' sjpial nej komnacie Zabobonni India-nie poczęli omijać miasto jak zapowietrzone Az nadszedł pamiętny "dzień świętej Maity" 20 lipca" 1771 lo ku Od tana gwallowre wstrząsy wypędziły ludność pod gole nie-bo latujac tm samjm jej zy cic bowiem ljchlo nastąpiły dwie minuty trwające konwui-si- c ziemi któie dosłownie "po-lnzsl- y miasto na kolana" Jak prz gniecione pienia ni-lu z ma runęły miny Jak ban-ki prysncly piękne ozdoby i od wieków zbierane bogactwa dniu święte Uat ty histo _ nti m_u(__ w„i„i1u_i " m:„ujV iłiiiii„iu:u_il' ti 0Ji0JZK!„ ' "" ' u -- „ J-"- "rt l r7y nie mogli sic rozdać z mia - stem nawet w rumach bedacm Gdy Capitano General mimo sprzeciwu i klątwy biskupów na-kazał przeniesienie stolicy o 45 kilometrów dalej na miejsce gdzie do dziś ona stoi (pragnąc nie tylko oddalić ją od niszczy-cielskich wulkanów ale również wyzwolić snod władzy Kosciołal — ci uparci wrócili Odbudowali trochę domostw Za nimi pociągnęli inni I tak z czasem sławna stolica która przez 230 lat z Meksykiem i Li- - I ! - I B U mą konkurowała o prj'mst w hi-szpańskich zamorskich posiad-łościach — przekształciła iię w małe prowincjonalne śpiące miasteczko w którym po kocich łbach uliczek gfo-n- o stukają san-dały Indian i obcasy turystów w któiym śpią ruinv dawnej chwa-ły a w ich cieniu zgodnie juz niekończącą się =iestc" odpra-wiają potomkowie dawnych zwy-cięzców i pokonónjch Stukam i ja po Uch kocich łebkach Podziwiam piękny hiszpańsko maurytanski styl domów z wiel-kimi okapami ocieniających wą-skie chodniki i ozdobionymi hi-szpańskimi herbami z kamien-nymi kolumienkami przy drew-nianych okutjch wrotach z bal-konikami i nielicznjmi oknami gęsto okratowammi drewniany-mi mocnymi słupkami (przy-pominają się arabskie haremy) Zaglądam do środka — w zalane słońcem ciche pełne zieleni "patia" zdobne kamienna fon-tanna i otoczone chłodnjmikruz gankami mroczne pokoje o za-dymionych drewnianych puła-pach kamiennjch kominkach umeblowane staroświeckim sty-lowym sprzętem To miJośnicy Antiguy głów-nie bogaci Amerykanie te odre-staurowane XVI czy XVII wiecz-ne rezydencje w bwoje prywat-ne muzea zamienili by w "kolo-nialnej" atmosferro ciszy i wy poczynku oderwać się od XX-t- o wiecznej atmosfery szaleń-stwa zgiełku i ruchu Wśród ruin Idę dalej W ruiny wjłaniają-c- c się za każdym rogiem ulicy poszarpaną masą kamieni góru-jące nad 'dachami miasteczka To potrzaskane ale ciągle jesz-cze piękne fasady chwastami porosłe i smutnie w niebo ster-czące ściany resztki bogatjch sklepień i spękane łuki — koś-ciołów i klasztorów Jest ish dziesiątki Mnic)sze i większe Niektóre częściowo odicstauro-wan- e inne pozostawione tak jak legły w dniu świętej Mai ty Klasztor Jezuitów — w które-go pozbawionych sklepienia mu-rach mzsiadl się "mercado" czy-li rjnek pełen indiańskich ko-lorowj-ch przekupek ludowych wyiobów oraz płodów okolicz-njc- h wiosek plantacji i ogro-dów Kościół Rcdolektów — nieg-dyś największy i najokazalszy ze wszystkich a dzisiaj malowni-cza kupa olbrzjmich gruzów pięścią Ilcikulesa zgniecionych i na tle wspanialej panoramy wulkanów rozrzuconjch Kościół "La Merced" — jedy-ny który ocalał najpiękniejszy ponoć zabUck w całej Ameryce Klasztor Santa Clara — z kruż-gankami płonącymi czerwonym kwieciem Klasztory San Domingo San Prancisco Santa Teresa — przy czjm ten ostatni ślicznie przez amerykańska milionerkę odno-wiony zloto-biazowy- m kolorem i delikatnymi rzeźbami na fasa-dzie do złudzenia przypominają-cy ozdobny piernik toruński Jest również klasztor "La Con-cepcion- " w którym 103 mniszki obsługiwało przeszło 700 indiań-skiej służby i jest najciekawszy ze wszystkich klasztor Kapucy-ne- k o pełnych sicdniowiccznego uroku "patiach" otoczonych pod-cieniami wspartymi na" przysa-dzistych beczkowaty eh kolum-nach z łazienką — w któicj dwio kamieine 'wanny z ogroda-mi i fontannami oraz 7 tajemni-cza "wieża" wokół któicj moz-nab- y osnuć niezły romans Jest to przysadzista piętrowa budowla na której szczycie wo-kół otwartego podwórca znajdu ja się ciemne cele wewnątrz zaś wielka kamienna okien pozba-wiona mroczna i wilgotna o-kra- gla sala wspaita 'pośiodku jedna gruba kolumna Przeciw-nicy Kościoła twierdza ze była to "Wieża Męczeństwa" gdzie udawały się one na modlitwę lub nokute Scentycy wreszcie u- - wazaia iż zna dowa a sin ani iu irusui Kiaszinnia nraiin a -- Kwszstko NnuyuJ leuncuu unia zairzy- - mala sie historia i mfa-'- „ steczko wokoło nich skupione i śmacy nad nimi wiszący wulkan Czy sic kiedyś na nowo zbudzi9 Niewiadomo" Ale juz sto lat te-mu 1 L Stephens znalazł w je-go kraterze napis- - "dnia 26 sier-pn- a 1834 roku wypiliśmy tu kil-ka butelek szamoana" a pod nim trzy anglosaskie podpisy A wokoło ciza i spokój Jędr-na zieleń oarodów i jurna czer-wień kwiatów Rażąca oczv biel tm rodowch kaplic na cmentarzu ' i wblakle hc-b- v na murach i' M m B Qi B 5P-f- i Drzewo budowlane obiobione dykty wszelkiego rodzaju (playwood) ramy okienne "Trim-y- " NAJTANIEJ KUPICIE W FIRMIE LAMBTON LUMBER 4210 Dundas Si West Toronio TEL RO 2-83- 73 PRZY ZAMÓWIENIU POWOŁAJCIE SIE NA JOE ARABSKI A OTRZYMACIE "DISCOUNT" wsIwMz _j flKnfliiHiiiiiiBH W i j iiir Podpisanie kanadyjsko-japońskiog- o traktatu współpracy nad rozwojem energii atomowej dla celów pokojowych Traktat podpisują ambasador Japonii przy rządzie kanadyjskim pan Toru Haąiwara i minister spraw zagranicznych Kanady pan Green Obecnym przy tej ceremonii jest szef protokołu dyplomatycznego ministerstwa spraw zagranicznych pan Feaver Oprócz współpracy naukowej w tej dziedzinie Kanada dostarczy Jaocnii pewne ilości uranium Podobne_ umowy Kanada zawarła uprzednio z Niemcami Zachodnimi Szwajcaria i Pakistanem T0 I OWO AMERIGO VESPUCCI HANDLARZEM OG0RK0W Amerykańska Izba Handlowa ogłosiła "na rok 1958 listę dni i tygodni w których Amerykanie będą specjalnie uszczęśliwiani A więc będzie Dzień Jowialnoś ci — 18 kwietnia Tydzień Śmie chu — od 7 do 14 kwietnia Ty-dzień Długich Kalesonów — pod czas którego będzie przepiowa-dzoti- a propaganda kupowania cieplej bielizny Będzie też Ty-dzień Pikli w czasie któiego wszyscy Amerykanie zajmą się maijnowanlcin ogórków ku ucz-czeni! pamięci Amcrigo Vcspuc-c- i od któiego imienia pochodzi nazwa Ameryki a który według wiadomości zdobytch przez A-meiykańs-ką Izbę Handlową — miał być wielkim handlarzem o górków NOS NAD NOSAMI Najdłuższym nosem szczycił sc w XVIII wieku Anglik Tho-mas Weddcrs lodem z Ymk Shiic Wedclcis zarabia! na ży-cie piczcntujac swój nos jako osobliwość na jarmarkach i uto czystośclach Cenny ten jego organ miał 7 i pół cala długości a tozpoczy-naja- c się w połowic coli zwi sal majestatycznie do poziomu dolnej wargi KONKURS WŁAMYWACZY W pewnym mieście odbywał sie międzynaiodowy konkurs włamywaczy szybkiego otwieia-ni- a kas pancernych Pierwszy do dzieła bierze się Amciykanin Wyją 1 elektronowy aparat po-kręcił w zamku wszyscy patizą na zegaiki — lównc tizy minu-ty Brawo! Diugi staitujc Francuz Zza Ucha wyjął szpilkę podłubał w zamku 'Obecni patrzą na zegar-ki równe dwie minuty Brawo! Jako trzeci startuje Sowiet Wyjął widelec zza cholewy i cos tam dłubał dłubał z ciekaw o scia wszyscy patrzą na zegarki i zegarków nic ma' okaipach ' Toruńskie pierniki !„i : : 's _t~„ i j„ 1 IUUIIIIL'111 MUIIVtilIMll JtUlrt- - j „i „i _ii„„: :„ „„ d„mania i nrzhvtki riurhnw ' „„„'„ u zakonne habity Sprawca tego wszystkiego wul-kan zadumany milczy I nasu-wa sie mimów oh porównanie z jakzez większymi i tragicznicj-szym- i runiami XX-t- o wiecznyc! miast Sprawca ich — człowiek — szuka tylko okazji by na no-wo coś niszczyć' PiUiny można podziwiać ale trudno jest długo wśród nici wytrzymać Przv2niataia histo i rs ehmi r-rf(- -i ri it it-iił-- vi „m 0„im Trok „oi „ ciekac do zeia do natun i ic piękna razem to tuinyljub szczclim-- w murach Swiats- - zaspane ICIASTOTM lAK — ALE zBR m 'A i 4 Jp$kW&t&VJ%LjJBi Aroiv"r3S' "b' KSJJI r """"A Syx v v$ 4 i V Pan Macchta rodam z Venecji który przybył do Kanidy przed czteroma laty postanowił odbyć marsz w poprzik c-ił- oj Kanady Pic:za vyprave rozpoczął od Halifaxu który opuścił 1 maja Spodziewa sie on dotrzeć do Vnnccuvsr w końcu września "Spacer" ten liczyć bedris ponad 3500 mil Wyczynu takiego w historii Kanady dokonali tylko raz przed nim czterej mężczyźni i j?dns kobieta którzy wyruszyli równocześnie usiłując zdy-stansować współkompetyterów OLIWA OPAŁOWA aiilomit)(vnn doMaa Talnlkl - leparacja ) ismiini 7 ori7ruanla ponlitrrem na wodę Solidno wknnanp przz "k=p€rt6' SACCO OIL CO 1Z?3 Avenue Rd Inlornucjc: VJ V Oesen lub C Stm"tn o ka7dm czaiic RU 1-6- 137 29 P --- L — MSBATORY Odpływa do Souihamplon Kopenhagi i GDYNI z MONTREALU _JtM W NA JESIEŃ 21 IRPNIA Inne cdjaidy: 16 pcid7iornika 13 listopad? Ns Boie Nnrodzcnic i OUEBEC — 9 grudnia Zwracaicic się do lokalnych agentów lub GDVi!!A AMERICA LINĘ Pickford & Elack Limited — General Agpnłs 192 Bsy St WlaJcKiel E 1 CICHON b 2DES 'eel — MoMreal DO POLSKI! 13 WRZEŚNIA Toronto 1 Canf 43F 5-55- 35 45 klerowml! GAL'u 1 OPEIS or — VI I-S4- 74 Rezeryujsie bilety na "MS Batory" Four Seasons Travcl 10? Blcor St W — Toronta — Teł WA POLSKIE BIURO PCDROZY "GENERAL TOURS Popieraj firmy ogłaszające się w "Związkowcu 5 1 iik 'Ir 1} liflt fi" T i' tci ?'Bc Hi l( r '" P c r--3
Object Description
Rating | |
Title | Zwilazkowiec Alliancer, July 25, 1959 |
Language | pl |
Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
Date | 1959-07-25 |
Type | application/pdf |
Format | text |
Identifier | ZwilaD2000327 |
Description
Title | 000251a |
OCR text | -- hh :jw- - STR 4 "ZWIĄZKOWIEC LIPIEC UvM SOBOTA 25 — 19S9 0!Lł ZA SIEDMIOMA RZEKAMI OGIEŃ I WODA Wysiadłem 7 m autobj-- u na 'C a "Plaże de Ar mai nac liro nu ocienionym v£r A olbrzjrnimi drze wami teiba za sadzonymi tam Lt jeszcze przez hi- - KŚ£m I sznańskich kon kwistadorów Stanąłem przed "Casas Rcalcs" majestatycznym pałacem spod którego 54 cięż-kich kamiennych arkad trzy- - dziestu pięciu "Capitanos Gene-ral" rządziło Gwatemalą w ciągu 230 lat istnienia miasta Zdobiły £o herby starci Castilli i strzc-fl- y kamienne lewki Zwróciłem się w stronę napo) zrujnowanej katedry Św Józefa w której po burzliwym życiu wieczny spoczynek znalazł rudo-włosy Don Pedro de Alvarado i jcfio piękna Donia Beatrice Kklonilcm się w stronę przyle-głego do placu domku w któ-rym zgrzybiały juz towarzysz Cortcza Hernard Diaz dcl Ca-ftill- o pisał (1568) swoją "Praw-dziwą HiFtorię podboju Nowej Hiszpanii (Meksyku) i Gwatema-li" SfotoRrafowałcm się pod fon-tanną przedstawiającą kobietę której z kamiennych piersi try-ska woda i wokół której w "ko-lonialnych" jak to się dzisiaj mó-wi czasach w XVI XVII i XVIII wieku odbywały się ludowe za-bawy i szlaihetfcic turnieje wal-ki byków i publiczne egzekucje Wicszcic — w7iokięm pobie-głem ponad wąskie czyste ulicz-ki starannie i staromodnie ka-mieniami wybrukowane ponad okoliczna stoki bujną zielenią ogrodów i plantacji porosłe — ku sterczącemu nad miastem klasycznemu niemal stóknwi Chmury otaczały jego wierzcho-łek i zdawało się ze znowu jak dawnej "dymi" Od tego powinienem by I zi-czą- ć opis Gwatemali Od nici w szego zetknięcia się z OGNMKM i jego bczpośtednimi skutkami Nic od dzWcjscj stolicy kraju z pięknym ptaszkiem Qiietznlcni w herbie żyjącej przed tym O gnicm w stiachu — ale od jej "kolonialnej" popiednicki kio lą Ogień ten "poloy ł na kola na" Zwie się ona dzisiaj ynligui czyli Stntnytiri Niegdjs jednak za czasów swoici chwal v nosiła indany ic ni zez kio a Insnnn- - ►kiego pompatuny ttul "La Muy Noble y Ality Ieil Ciudacl de Santiago dc Los Cnlullcras William Shoe Storę WlflW B Ciatnota Poleca nhimlc Impnrlnuiin t kanailjjsklp Wj)Um lóunlri obuwie lo ToMd S0 Oueen 31 W EM 3-48- 98 I' Udzielamy pożyczek na II 2 "Mortgage" od $1550— $45000 na spłatę do 8 lał Morc zmusziTi JcstKric opła-cić własny PIMWSBY lub IUtUCtl "inoitĘaRp"? f Mnfc pogadacie 7a mało pl"nlcdzy na wpłatę Ci1umi pajmeiit) Mo?r chcielibyście umIKcIć władne ploniqdc na IMKUWSY lub DUUOl "moitpRc"? Mo?c sprzedaliście swój dom uicho wujac na nim "inortRape"? ~ MoJeniy udiclić Wam cołjciki władnie na tcu "inortESRc" Golówku w ptipciggu 10 dni Packard lnvcstmenł Cotp Lid 3114 Dundaj V (High Park) ' Toionlo — RO 7-S4- 31 95? Woodblnt tllanforth) tofpnlo — OX 97117 1 r TODRÓŹUJ a Płać 'oł7tfnentał de Goathcmala" t j "Najwier-nicj-zeg- o i Najszlachetniejszego Miasta Santiago Rycerzy Gwate-mali a w tarczy miała świętego Jakuba pędzącego na spienio-nym rumaku ponad Ogniem — czyli trzema wulkanami Miecz w ręku świętego patro- - na oznaczał zagładę pogan czyli Indian Dym wydobywający się I ze środkowego wulkanu przepo--' wiadał zagładę samych Hiszpa-nów' Don Pedro dc Alvarado pod-biwszy kraj i poczuwszy się juz wystarczająco mocno w siodle gdy poczęło mu doskwierać ko-czownicze życic pod namiotami i w prowizorycznych szałasach lub indiańskich bambusowych chat-kach a prestiż zdobywców i hi-szpańska duma wymagały "po-kazania ic" nakazał budowę re-prezentacyjnego miasta Wybra-no na ten cel z iście hiszpań-skim poczuciem piękna dolinę Al molongo położoną malowniczo u stóp trzech wulkanów które od tego czasu tak złowieszcza ro-lę miały odegrać w historii kra-ju i które tez w ten sposób tra-fiły do herbu tej nowej hiszpań-skiej prowincji zamorskiej liyły nimi wulkany Acatenan-g- o 1'ucgo (Ogień) i Agua (Wo-da) Dwa pierwsze żyły przy czym Fuego krwawą łuną czer-wieni! w nocy niebo i stąd jego nawa- - "Ogień" Trzeci optycz nie najpiękniejszy i najokazal-szy 112000 stóp wysokości) daw-no juz był wygasł We wnętrzu jego w lodowej grocie spoczy-wać miał wielki bóg indiański Hunaphii w kraterze zaś titwo-izyl- o się jezioro — skąd i na7wa wulkanu powstała: "Woda" Tam właśnie w 1527 roku na zielonych i urodzajnych stokach Agua Don Pedro począł wno-sić swoja stolicę Początek miasla Poległ w 151] roku w meksy-kańskiej Guadalalajara podczas zdobycznej wyprawy do legen-darnej Kalifornii lego dwudzie-stoletnia piękna Donia Pcntrice nakaila pałac gubernal orski pomalować na czatno a ładnym wybrać się nowym "capi-tan- o gencial" cvli przedstawi-cielem króla ledcn tylko dicń była ni lsm stanowisku Nazapiln po podpisaniu wła-snego deki clii nominacyjnego o północy 10 wizrśnia 1511 in-ku nastąpiło gwałlownc tizęsie-ni- c ziemi 7 towarzyszącym mu obeiwnnicin chminy Pękł kra-le- r Agua i awaite w nim masy wody i hłola tuiięly na stolicę W gulach i powodzi zginęła piękna Donia wraz ze swoimi damami dwom Zginęło lównioz 700 Hispanów oraz Indianie któiych ju nikt nie liczył byli bowiem "gente sin lazon" cy- - u siwoieninmi nicioumnynii Zabobonni mnisi opJoMli ze lo knia Itnska spadla na ządn) świeckiej władzy dumną Bentii-c- c Pozoslali piy zciu opuścili Itagiczne giiizy i miasto odbudo-wali o kilka kilometiów dalej Ki aj był piękny Doliny zielo-n- c i uiod7ajnc wulkaniczną gle-bą Powielnc upajające Roślin-nos- ć bujna tropikalna Podoba-ło im się tułaj i mimo 7łnwio gicgo sąsiedztwa wulkanów mc chcieli szukać czegoś innego ZAWIADAMIAMY NASZYCH KLIENTÓW i" oh'fMip opióit WCGLA mamy im iprjcdal i clotldtcratny do domów olej do opalu "WHITC ROSK- - W seionlpxoleltnyiminicieonnye nu wfgiel Dzwoń do rOLSKICJ SKŁADNICY CTAtU lia "obUiiga RU 3-22- 00 406 Aii Gilhctt Avcnuc Konopka Fucls Ltd 39 E TERAZ POZNAJ LEPIEJ KANADĘ - POCIĄGIEM! rrr Cfi!R później SIOOOO minimum 10"" mlitv — snlałv dn ?1 mlrc 7alcżtiir od pozostałej kwoty Finansujemy połączo-ne wjcieczki pociqcowo occaninic Wielka rozmaitość miejsc w diicń ! w nocy ♦ 150 funtów wolnego bagażu DWA WIELKIE TRANSKON7YNENTALNE POCIĄGI DZIENNIE NA WSCHÓD I ZACHĆD L7 - ' miasta ''' ' " ' a' ' ~f-t- ~ — t --NTłCw : v ar sic do —— UJJanffnenfa 5VP-6- 1 ALEKSANDER GROBICKI Nowa stolica właśnie ta Anti-gua na której głównym placu te-raz stoję powstała jak za dot-knięciem rozdzki czarodziej-skiej Ledwie sznurami wytyczo-no ulice a juz poczęły wzdłuż nich wyrastać monumentalne pałace wspaniałe kościoły i klasz tory zasobne rezydencje Plano-wali wielcy hiszpańscy artyści Budowali Indianie nazwani od tego czasu amerjkanskimi Gre-kami Na spółkę tworzyli sztukę indo-hiszpansk- ą i sławny "barok Antiguy" Łamane łuki sklepień mające" w jtrzymać trzęsienia zie-mi przysiadłe i na 4 do ó stóp grube mury baryłkowate ko-lumny arkady nawy fasady — wszystko zdobne koronkowymi rzez"bami lub majestatyczne" w swojej kamiennej prostocie cał-kiem swoiste nie mające nic po- dobnego w Hiszpanii czy gdzie indziej w Ameryce Miasto kwitło i rozwijało się Mimo olbrzymich trudności ko-munikacyjn-jch z otaczajacjm go światem czy to na wschód z No-wą Hiszpanią (Meksykiem) czy na zachód z Hondurasem (nie mówiąc juz o dalekiej hiszpań-skiej metropolii) — było znane wielkie i bogate na długo przed wylądowaniem pierwszch an-gielskich "Pielgrzymów" na wy- brzeżu Ameryki Północnej Li-czyło blisko 50 kościołów i kla-sztorów miało 6 000 domów 60 ule 7 S7kół i 5 szpitali amic-S7kiwal- o je 00 do 80 000 ludnoś-ci Od 1G7G roku miało własny u-niwer- sytet (sw Karola Boromcu-sza- ) kolebkę środków o-amery-ka-ńskiej kultury skutecznie kon kutujący ze sławnymi uniwersy-tetami w Meksyku i Limie (Pe-ru) Wydawało "sławnych poetów pisarzy malarzy i architektów Równocześnie jednak było mia-stem tiagicznym bezustannie na wicdanjm pi zez wszelkiego ro-dzaju kataklizmy #alczne i nie-zależne od ludzi Niema] co roku powtarzające się trzęsienia zie-mi zarazy bunty uciskanych In-dian lub żądnych przywilejów polo m k ó w konkw istadorów skandale cywilne i kościelne spory o władzę między kapitana-mi gcncialnjmi a biskupami Klątwa izucona na kraj prze? "officium" Świętej Inkwizjcji (za niezbjt gorliwe tępienie "po ganslwa wśiód Indian — co In-l- o prawdą nigdio bowiem w Środków lej Ameryce tjlu Indian nic uchowalo się jak właśnie w Owalcmali) przepędzenie zako-nu Jezuitów (17(57) W ostat-nim półwieczu swojego istnienia trzęsienie ziemi najwyższego sto-pnia nawiedziły miasto w latach 1717 1740 1750 i 1701 Budyn-ki i kościoły dopicio co wysta-wione waliły się w gruzy Nick- - tóie z upoi cm odbudowywano hub tcpeiowano inne z lezygna-cj- ą opuszczano Traaicznc dzieje Tiagiczny dla Antiguy lok 177') tozpoczal się wstrząsami ktoic piawie bez pizerwy trwalj do lipca Stolica zjla w strachu Jedni w nosili się z niej inni nocowali po palkach w "pa-tiach" lub wprost na ulicach Sam ni ej biskup wolał spiać w karocy aniżeli w swojej' sjpial nej komnacie Zabobonni India-nie poczęli omijać miasto jak zapowietrzone Az nadszedł pamiętny "dzień świętej Maity" 20 lipca" 1771 lo ku Od tana gwallowre wstrząsy wypędziły ludność pod gole nie-bo latujac tm samjm jej zy cic bowiem ljchlo nastąpiły dwie minuty trwające konwui-si- c ziemi któie dosłownie "po-lnzsl- y miasto na kolana" Jak prz gniecione pienia ni-lu z ma runęły miny Jak ban-ki prysncly piękne ozdoby i od wieków zbierane bogactwa dniu święte Uat ty histo _ nti m_u(__ w„i„i1u_i " m:„ujV iłiiiii„iu:u_il' ti 0Ji0JZK!„ ' "" ' u -- „ J-"- "rt l r7y nie mogli sic rozdać z mia - stem nawet w rumach bedacm Gdy Capitano General mimo sprzeciwu i klątwy biskupów na-kazał przeniesienie stolicy o 45 kilometrów dalej na miejsce gdzie do dziś ona stoi (pragnąc nie tylko oddalić ją od niszczy-cielskich wulkanów ale również wyzwolić snod władzy Kosciołal — ci uparci wrócili Odbudowali trochę domostw Za nimi pociągnęli inni I tak z czasem sławna stolica która przez 230 lat z Meksykiem i Li- - I ! - I B U mą konkurowała o prj'mst w hi-szpańskich zamorskich posiad-łościach — przekształciła iię w małe prowincjonalne śpiące miasteczko w którym po kocich łbach uliczek gfo-n- o stukają san-dały Indian i obcasy turystów w któiym śpią ruinv dawnej chwa-ły a w ich cieniu zgodnie juz niekończącą się =iestc" odpra-wiają potomkowie dawnych zwy-cięzców i pokonónjch Stukam i ja po Uch kocich łebkach Podziwiam piękny hiszpańsko maurytanski styl domów z wiel-kimi okapami ocieniających wą-skie chodniki i ozdobionymi hi-szpańskimi herbami z kamien-nymi kolumienkami przy drew-nianych okutjch wrotach z bal-konikami i nielicznjmi oknami gęsto okratowammi drewniany-mi mocnymi słupkami (przy-pominają się arabskie haremy) Zaglądam do środka — w zalane słońcem ciche pełne zieleni "patia" zdobne kamienna fon-tanna i otoczone chłodnjmikruz gankami mroczne pokoje o za-dymionych drewnianych puła-pach kamiennjch kominkach umeblowane staroświeckim sty-lowym sprzętem To miJośnicy Antiguy głów-nie bogaci Amerykanie te odre-staurowane XVI czy XVII wiecz-ne rezydencje w bwoje prywat-ne muzea zamienili by w "kolo-nialnej" atmosferro ciszy i wy poczynku oderwać się od XX-t- o wiecznej atmosfery szaleń-stwa zgiełku i ruchu Wśród ruin Idę dalej W ruiny wjłaniają-c- c się za każdym rogiem ulicy poszarpaną masą kamieni góru-jące nad 'dachami miasteczka To potrzaskane ale ciągle jesz-cze piękne fasady chwastami porosłe i smutnie w niebo ster-czące ściany resztki bogatjch sklepień i spękane łuki — koś-ciołów i klasztorów Jest ish dziesiątki Mnic)sze i większe Niektóre częściowo odicstauro-wan- e inne pozostawione tak jak legły w dniu świętej Mai ty Klasztor Jezuitów — w które-go pozbawionych sklepienia mu-rach mzsiadl się "mercado" czy-li rjnek pełen indiańskich ko-lorowj-ch przekupek ludowych wyiobów oraz płodów okolicz-njc- h wiosek plantacji i ogro-dów Kościół Rcdolektów — nieg-dyś największy i najokazalszy ze wszystkich a dzisiaj malowni-cza kupa olbrzjmich gruzów pięścią Ilcikulesa zgniecionych i na tle wspanialej panoramy wulkanów rozrzuconjch Kościół "La Merced" — jedy-ny który ocalał najpiękniejszy ponoć zabUck w całej Ameryce Klasztor Santa Clara — z kruż-gankami płonącymi czerwonym kwieciem Klasztory San Domingo San Prancisco Santa Teresa — przy czjm ten ostatni ślicznie przez amerykańska milionerkę odno-wiony zloto-biazowy- m kolorem i delikatnymi rzeźbami na fasa-dzie do złudzenia przypominają-cy ozdobny piernik toruński Jest również klasztor "La Con-cepcion- " w którym 103 mniszki obsługiwało przeszło 700 indiań-skiej służby i jest najciekawszy ze wszystkich klasztor Kapucy-ne- k o pełnych sicdniowiccznego uroku "patiach" otoczonych pod-cieniami wspartymi na" przysa-dzistych beczkowaty eh kolum-nach z łazienką — w któicj dwio kamieine 'wanny z ogroda-mi i fontannami oraz 7 tajemni-cza "wieża" wokół któicj moz-nab- y osnuć niezły romans Jest to przysadzista piętrowa budowla na której szczycie wo-kół otwartego podwórca znajdu ja się ciemne cele wewnątrz zaś wielka kamienna okien pozba-wiona mroczna i wilgotna o-kra- gla sala wspaita 'pośiodku jedna gruba kolumna Przeciw-nicy Kościoła twierdza ze była to "Wieża Męczeństwa" gdzie udawały się one na modlitwę lub nokute Scentycy wreszcie u- - wazaia iż zna dowa a sin ani iu irusui Kiaszinnia nraiin a -- Kwszstko NnuyuJ leuncuu unia zairzy- - mala sie historia i mfa-'- „ steczko wokoło nich skupione i śmacy nad nimi wiszący wulkan Czy sic kiedyś na nowo zbudzi9 Niewiadomo" Ale juz sto lat te-mu 1 L Stephens znalazł w je-go kraterze napis- - "dnia 26 sier-pn- a 1834 roku wypiliśmy tu kil-ka butelek szamoana" a pod nim trzy anglosaskie podpisy A wokoło ciza i spokój Jędr-na zieleń oarodów i jurna czer-wień kwiatów Rażąca oczv biel tm rodowch kaplic na cmentarzu ' i wblakle hc-b- v na murach i' M m B Qi B 5P-f- i Drzewo budowlane obiobione dykty wszelkiego rodzaju (playwood) ramy okienne "Trim-y- " NAJTANIEJ KUPICIE W FIRMIE LAMBTON LUMBER 4210 Dundas Si West Toronio TEL RO 2-83- 73 PRZY ZAMÓWIENIU POWOŁAJCIE SIE NA JOE ARABSKI A OTRZYMACIE "DISCOUNT" wsIwMz _j flKnfliiHiiiiiiBH W i j iiir Podpisanie kanadyjsko-japońskiog- o traktatu współpracy nad rozwojem energii atomowej dla celów pokojowych Traktat podpisują ambasador Japonii przy rządzie kanadyjskim pan Toru Haąiwara i minister spraw zagranicznych Kanady pan Green Obecnym przy tej ceremonii jest szef protokołu dyplomatycznego ministerstwa spraw zagranicznych pan Feaver Oprócz współpracy naukowej w tej dziedzinie Kanada dostarczy Jaocnii pewne ilości uranium Podobne_ umowy Kanada zawarła uprzednio z Niemcami Zachodnimi Szwajcaria i Pakistanem T0 I OWO AMERIGO VESPUCCI HANDLARZEM OG0RK0W Amerykańska Izba Handlowa ogłosiła "na rok 1958 listę dni i tygodni w których Amerykanie będą specjalnie uszczęśliwiani A więc będzie Dzień Jowialnoś ci — 18 kwietnia Tydzień Śmie chu — od 7 do 14 kwietnia Ty-dzień Długich Kalesonów — pod czas którego będzie przepiowa-dzoti- a propaganda kupowania cieplej bielizny Będzie też Ty-dzień Pikli w czasie któiego wszyscy Amerykanie zajmą się maijnowanlcin ogórków ku ucz-czeni! pamięci Amcrigo Vcspuc-c- i od któiego imienia pochodzi nazwa Ameryki a który według wiadomości zdobytch przez A-meiykańs-ką Izbę Handlową — miał być wielkim handlarzem o górków NOS NAD NOSAMI Najdłuższym nosem szczycił sc w XVIII wieku Anglik Tho-mas Weddcrs lodem z Ymk Shiic Wedclcis zarabia! na ży-cie piczcntujac swój nos jako osobliwość na jarmarkach i uto czystośclach Cenny ten jego organ miał 7 i pół cala długości a tozpoczy-naja- c się w połowic coli zwi sal majestatycznie do poziomu dolnej wargi KONKURS WŁAMYWACZY W pewnym mieście odbywał sie międzynaiodowy konkurs włamywaczy szybkiego otwieia-ni- a kas pancernych Pierwszy do dzieła bierze się Amciykanin Wyją 1 elektronowy aparat po-kręcił w zamku wszyscy patizą na zegaiki — lównc tizy minu-ty Brawo! Diugi staitujc Francuz Zza Ucha wyjął szpilkę podłubał w zamku 'Obecni patrzą na zegar-ki równe dwie minuty Brawo! Jako trzeci startuje Sowiet Wyjął widelec zza cholewy i cos tam dłubał dłubał z ciekaw o scia wszyscy patrzą na zegarki i zegarków nic ma' okaipach ' Toruńskie pierniki !„i : : 's _t~„ i j„ 1 IUUIIIIL'111 MUIIVtilIMll JtUlrt- - j „i „i _ii„„: :„ „„ d„mania i nrzhvtki riurhnw ' „„„'„ u zakonne habity Sprawca tego wszystkiego wul-kan zadumany milczy I nasu-wa sie mimów oh porównanie z jakzez większymi i tragicznicj-szym- i runiami XX-t- o wiecznyc! miast Sprawca ich — człowiek — szuka tylko okazji by na no-wo coś niszczyć' PiUiny można podziwiać ale trudno jest długo wśród nici wytrzymać Przv2niataia histo i rs ehmi r-rf(- -i ri it it-iił-- vi „m 0„im Trok „oi „ ciekac do zeia do natun i ic piękna razem to tuinyljub szczclim-- w murach Swiats- - zaspane ICIASTOTM lAK — ALE zBR m 'A i 4 Jp$kW&t&VJ%LjJBi Aroiv"r3S' "b' KSJJI r """"A Syx v v$ 4 i V Pan Macchta rodam z Venecji który przybył do Kanidy przed czteroma laty postanowił odbyć marsz w poprzik c-ił- oj Kanady Pic:za vyprave rozpoczął od Halifaxu który opuścił 1 maja Spodziewa sie on dotrzeć do Vnnccuvsr w końcu września "Spacer" ten liczyć bedris ponad 3500 mil Wyczynu takiego w historii Kanady dokonali tylko raz przed nim czterej mężczyźni i j?dns kobieta którzy wyruszyli równocześnie usiłując zdy-stansować współkompetyterów OLIWA OPAŁOWA aiilomit)(vnn doMaa Talnlkl - leparacja ) ismiini 7 ori7ruanla ponlitrrem na wodę Solidno wknnanp przz "k=p€rt6' SACCO OIL CO 1Z?3 Avenue Rd Inlornucjc: VJ V Oesen lub C Stm"tn o ka7dm czaiic RU 1-6- 137 29 P --- L — MSBATORY Odpływa do Souihamplon Kopenhagi i GDYNI z MONTREALU _JtM W NA JESIEŃ 21 IRPNIA Inne cdjaidy: 16 pcid7iornika 13 listopad? Ns Boie Nnrodzcnic i OUEBEC — 9 grudnia Zwracaicic się do lokalnych agentów lub GDVi!!A AMERICA LINĘ Pickford & Elack Limited — General Agpnłs 192 Bsy St WlaJcKiel E 1 CICHON b 2DES 'eel — MoMreal DO POLSKI! 13 WRZEŚNIA Toronto 1 Canf 43F 5-55- 35 45 klerowml! GAL'u 1 OPEIS or — VI I-S4- 74 Rezeryujsie bilety na "MS Batory" Four Seasons Travcl 10? Blcor St W — Toronta — Teł WA POLSKIE BIURO PCDROZY "GENERAL TOURS Popieraj firmy ogłaszające się w "Związkowcu 5 1 iik 'Ir 1} liflt fi" T i' tci ?'Bc Hi l( r '" P c r--3 |
Tags
Comments
Post a Comment for 000251a