Zwilazkowiec Alliancer, July 18, 1959

              X- -h'
u
U
u
I
i M
'! '!'" łl Jyl 'I W—tli
STJL 4
T i Ł jHSwmŁmmSŁw' Ją f"?0
Skąd się wziął okręt
Było to dawno bardzo dawno
:może sto może dwieście tysięcy
lat temu tego dokładnie powie-dzieć
nie można Ale tak bło
gdyż mówią o tym badania
uczonych bardzo stare wykopa-liska
i odnalezione stare rysun-ki
Człowiek pierwotny zagubiony
wśród puszcz najchętniej osie-dlał
się w w pobliżu rzek i jezior
Łatwiej mógł tu upolować zwie-rzynę
która przychodziła do wo-dopoju
Nie znał wówczas czło-wiek
ani łodzi ani tratwy a na
drugi brzeg rzeki mógł się prze-dostać
tylko w najpłytszych miej-scach
Kiedy rzeki wzbierały pa-trzył
człowiek na unoszone przez
prąd potężne drzewa Czasem na
pniu widział siedzące ptaki cza-sem
małpy które w ten sposób
odbywały swoje wędrówki Może
ten widok zachęcił człowieka do
spróbowania takiej jazdy Może
uciekając przed powodzią lub in-nym
niebezpieczeństwem wsko-czył
na niesione przez rzekę drze-wo
i usiadłszy okrakiem dał się
ponieść prądowi
Bardzo mu się taka podróż po-dobała
Z czasem wpadł na po-mysł
że można sobie pomagać
rękami a jeśli woda płytka mógł
obłamaną gałęzią lub długim
drągiem odpychać się od dna
Nje stało się to od razu lecz do-piero
z czasem nauczył się czł-onek
kierować płynącym pniem
Nie wiadomo ile minęło czasu
ale człowiek nauczył się wiązać
kilka pni razem i' w ten sposób
zbudował pierwsze urządzenie
pływające— tratwę (raft) Mógł
Rybka mała duża
szczupak
Nęczygfówka '
Znajdźcie przeciwieństwa (eon-tras- t)
do podanych niżej wyraz-owy
Początkowe znalezio-nych
przez przeciwieństw
góry dół dadzą 'roz-wiązanie
2 Bojażliwy
4 Pierwszy
Ruchliwy
6
7 Fachowy
8 '
PALM RESTAURANT
Największa restauracja
dobry przy jedzeniu
lub jako sam napój
MES l)P
świeżym czyslym
smaku
-- Miej zawsze 'pod ręką
jDdpowiedni zapas 7-U- p
na wszystkie Twoje przy- jęcia Każdy lubi świeży
--xyirynowy aromat musu-jącego
7-U- p zarówno
przypędzeniu jako
£sam napój Zaopatrz
zi4 wwygodny
Jkowy karton 7-U- p
4Nic lepszego nad 7:Up
już wtedy pływać dalej i bezpie-czniej
mógł przedostawać się
nawet na wyspy położone na je-ziorach
i morzach
Dopiero znacznie później zbu-dował
człowiek pierwsze czółno
(boat) z pnia drzewa w którym
wydubał podłużne wgłębienie Z
czasem gdy człowiek chciał pły-wać
dalej od brzegów budował
coraz i mocniejsze ło-dzie
a jeszcze później statki
Z początku używano do budo-wy
drzewa
blachy i żelaza oraz stali
Najpierw człowiek posuwał
swą kłodę płynącą drągiem po-tem
łodzie dostały żagle następ-nie
poruszano statki parą lub ro-pą
A jak będzie w przyszłości?
W przyszłości może okręty po-ruszać
się będą paliwem atomo-wym
Już teraz takie budują
Z "Płomyczka"
Pieśń flisaków
Czy to w dzień zachodzie
Płyniemy w dal
Leci nasza po wodzie
Niesiona prądem fal
W słońcu czy w blasku
Wiele mijamy miast
Z góry hen gdzieś od Krakowa
Wieziemy Wisłą plon
Choć płyniemy wciąż w szeregu
Przez smutne szare dnie
Ala gdzieś na
Zostawił serce swe
I choć koclicnia
Płyniemy wdal
Ale wróci z drogi
Do swe niebogi znów
i -Ufi~
Widząc w wodzie robaka rybka jedna mała
że go połknąć nlei mogła wielce żałowała
Nadszedł robak sie przed nim nie osiedziai
połknął go a z nim haczyk o którym nie wiedział
Gdy rybak ciągnął na brzeg zdobycz okazałą
rzekła rybka: "Dobrze ło czasem być małą"
IGNACY KRASICKI
litery
was
czytane z na
Szeroki
'3' Krótki
--- 5
Krzywy
Zły
lub
większe
statków potem gru-bej
czy o
ciągle
gwiazd
każdy brzegu
żal
ciągle
każdy
i
Zagadki
Powiem krótko w paru sło-wach:
jest dziurawa chociaż nowa
Mokla w wodzie cztery doby
piękną nam przyniosła zdo-bycz
Mam nożyce lecz nie
i wrzącej się wody boję
Miliony ziarnek koloru sło-my
wnet z nich zbuduję twierdzę
1 domy
PLAŻA
89 RONCESVALLES AVE — LE 5-45-
40
kuchnia — Upporlzsekjama obsługa SwaleTonraonbtaonkie—ty S"mshaocwznera ppaorltsyk"a
Występy polskich artystów i muzyków
S5P
o
się
6-but- ek
pieiń
kroję
J(awr'i _aWJ
Popitrajci tych którzy ogłaszają si_w "Związkowcu"
57
Rzeczka
Dziadzie stoi na wystającej
skale i raz poraź zarzuca wędkę
Tomek chlapie się w czystej
chłodnej wodzie rzeki
— Dziadziu — woła Tomek —
patrz przepłynąłem rzekę w po-przek
Zawsze myślałem że to
niebezpieczna woda a to tylko
taka sobie rzeczka
— Taka sobie rzeczka jak ją
nazywasz zatopiła wielu i to o
wiele większych i silniejszych
jak ty — uśmiechnął się dzia-dzio
Tomek przestał wycierać się
ręcznikiem i spojrzał na dziadzia
zaciekawiony
— Jak to może być dziadziu
przecież ona płytka i tak spokoj-nie
płynie?
— Teraz latem tak Ale żebyś
ją widział wiosną nie nazwał byś
jej taką sobie rzeczką A jeśli
pójdziesz w dół rzeki tam za tym
zakrętem zobaczysz jak pieni
się huczy i uderza o wystające
spod wody skały Tą rzeką pły-nęli
kiedyś pierwsi odkrywcy te-go
kraju w swych małych lek-kich
łódeczkach
— Dlaczego nie jechali drogą
dziadziu? Przecież drogą łatwiej
— Dróg wtedy nie było Tom-ku
Rzeki to naturalne drogi
więc płynęli wodą A jak natra-fili
na wodospady lub skały pod-wodne
musieli brzegiem przeno-sić
łódki albo płynąć wprost
przez niebezpieczne miejsca
Niejedną łódź rozdarły ostre
skały niejeden dzielny podróż-nik
zginął w odmętach
Zamyślił się dziadzio o tych
dawnych czasach Zamyślił się
Tomek a po chwili rzekł:
— Dziadziu jak dorosnę mu-szę
taką łódką pojechać wdól tej
rzeki jak ci dawniejsi odkrywcy
Spojrzał dziadzio przerażony
na Tomka ale chłopiec dojrzał
w tej chwili ruch linki w wodzie
i krzyknął:
— Dziadziu rybka bierze!
Obaj zajęli się wyciąganiem
na brzeg ogromnego szczupaka
Największy łgarz
(liar)
Strażnik lasów państwowych
widzi że jakiś stary rybak siedzi
z wędką nad wodą właśnie w
tym miejscu gdzie jest napis:
"Ryb łowić nie wolno'S Pewny
swej ofiary podchodzi i zapytuje
słodko:
— No jak tam stary rybki
dzisiaj biorą?
— Dzisiaj jeszcze nie ale
wczoraj złapałem tu taaaaką
ogromną rybę! — chwali się ry-bak
— No to bardzo się cieszę Za-płacisz
zaraz karę bo złowiłeś ją
w niedozwolonym miejscu Wiesz
kto ja jestem? Strażnik państwo-wy
— A ja — odpowiada szybko
myślący rybak — jestem naj-większym
łgarzem w całej oko-licy
Każdy to panu powie
Pomyślcie
1 Jakich kamieni znajdziecie
w wodzie najwięcej?
2 Gdy do kija dodasz imię
dziewczynki otrzymasz — nazwę
żaby w początkowym jej rozwo-ju
CO
Randal Lemoine: Kochane
O dzieciach nie dla dzieci
tłum Magdalony Samozwa-niec
Czytelnik 1958 251 str
Do nabycia w Księgarni
"Związkowca" CENA 070f
Opowiastka Lemoine'a o tzw
"naszych milusińskich" zdobyła
w roku 1954 francuską Nagrodę
Humoru i zapowiedź ta zdawało-by
się powinna być gwarancją
setnego ubawienia się połącze-nie
elementów całkiem zachęca-jące
— humor francuski cieszy
się jak najlepszą opinią dowci-py
o dzieciach mają piętno mię-dzynarodowe
i nie wymagają
znajomości podłoża terenu dla
ich zrozumieniawreszcie nagro-da
udzielona książce zdaje się
być rękojmią jej wartości humo-rystycznej
Ale humor to sprawa bardzo
delikatna Tak jak najlepszy
dowcip można zabić nieumiejęt-nym
opowiedzeniem tak i naj-odpowiedniejszy
nawet temat do
powieści humorystycznej można
uczynić płaskim i bezbarwnym
przez' brak umiejętności pisania
niewłaściwe podejście czy zby-tnie
silenie się na dowcip i "za-bawnoś- ć" Niestety tak się stało
w wypadku "Kochanych mał-żeńst- w' nie jest wcale wyklu-czone
że przy współudziale tłu-maczki
Magdaleny Samozwaniec
która choć sama jest dowcipna
zdaje się że nie bardzo umiała
sobie poradzić z obcym tekstem
Historyjka dotyczy dwu chłop-ców
popisujących Łsię swymi wy-czynami-psikus-ami
na przemian
u rodziców na podparyskiej wsi
i u dalszych krewnych min u
wytwornej babci Być może w
oryginale tekst ma posmak zi-bawno-ści
inaczej bowiem tru-dnob- y przypuszczać by dostał na
ZWIĄZKOWIEC" LIPIEC (July) Sobera 18 — 1959
i ~3-£Kt-
-vV "" --- '-- ł£sSivi-- -
~x &- - X_"'± M l m&mL?
mim&im±t
PICKNO POLSKI Ruiny zamku w Niedzicy w Pieninach Tuta korzystając z dobrze
zachowanych murów nakręcono film kolorowy oparły na komedii A Fredry "Zemsta"
Z
(CS) Parki Narodowe to obsza-ry
które ustanowione zostały i za-rządzanej
przez władze dominialne
Obecnie parków takich mamy w
Kanadzie 33 i rozrzucone są one
na terenie całego kraju Spełniają
one trzy zadania: dają godziwy
wypoczynek i rozrywkę zaznaja-miają
z fauną i florą kraju wresz-cie
zachowują naturalne piękno
i konserwują glebę
Większość z nich to po prostu
wielkie obszary kśne zarezerwo-wane
na obozowanie i wycieczki
gdzie każdy może rozbić namiot
jeździć łodziami i pływać w roz-licznych
jeziorach czy rzekach
Największe obszarami parki znaj-dują
się w Górach Skalistych
gdzie jest ich sześć położonych
po obu stronach granicy dzielącej
Albertę i Brytyjską Kolumbię
Cztery z nich łączą się ze sobą
tworząc razem największy na kon-tynencie
Ameryki Północnej kom
pleks rezerwatów Są to parki:
Yoho Kootenay Banff i Jasper
Jasper jest największym par-kiem
rozrywkowym obejmuje bo- -
grodę Ale w wydaniu polskim
mamy jednocześnie: silenie się
na "spolszczenie" tekstu poprze?
używanie słownictwa trącącegc
Wiechem i dziwną nieporadna
sztywność zdań mały przykład:
"Mam nadzieję że dostaniem
jakąś uczciwą zagrychę" powia-da
01ivier u którego wszystko
"tchnęło szlachetnością: posta
wa rysy ręce" tenże sam mło-dzian
kiedy indziej pyta: "Za-tknęło
cię co żeśmy tak wcze-śnie
zjechali" Być może styl te
go typu i nie najczystszą pol-szczyznę
należy położyć na karb
chęci schlebiania szerokim ma-som
czytelników na nasz jednak
gust próba to chybiona
Książka przetłumaczona zosta-ła
w roku „ubiegłym i to jest chy-ba
jedynym elementem uspra-wiedliwiającym
Należy do okre-su
gdy w kraju tłumaczono
wszystko có wpadło w ręce by
nadrobić zaległości w przeko-naniu
żewszystko napisane po-za
Polska rtnuii być dobre
Być może rodzice chłopięcych
pociech znajdą w książce jakieś
elementy"żnajome sobie i bliskie
Jedno jest-- c pewne: nie zmęczą
się przy tejMekturze nie wyma-ga
ona bowiem żadnego umysło-wego
wysiłku W naszych oczach
to jej największa zaleta w okre-sie
letnich 'niespodzianek termo-metru
i barometru
J J T
fPaorlbski nacskiyłańd kutcohwenjrnóywch olerlaaitnych pny-boro- w wodociągowych I ogrzewania J&J:
J --Stefaniak właić
74S Chieen St W - EM M8&3
BeSzoplłiadtsnae opbosrłatfislj v—spNraiswkaiechceknayna- - Uzacjl I ogrzewania S
„_w_— t- - vm J ' ' y' ! ! 'Wzi kiiit''Łi- - ±±&33S£SS?rA
" "Cr
! ' 'i ń
w) n ' -
i' _iY(X usiraJ
PTc assaa ł-- i via A ii Vivtin 33 ?5ł-- -9
UMEk'mSSm'i
ZIEMI KANADYJSKIEJ
Narodowe Parki Kanady
CZYTAĆ?
małżeńsłwa
HARDWARE
%T?&tj&!&2BM
wiem 4200 mil kwadratowych co
stanowi około 13 część Holandii
Banf£ za to jest najstarszym par-kiem
ustanowionym jeszcze w
1885 roku Początkowo obejmował
on jedynie obszar 10 mil kwadra-towych
(obecnie wzrósł do 2 564
mil kw) a stworzono go głównie
w tym celu by istniejące tu go-rące
źródła mineralne na Górze
Siarczanej (Sulphur Mountain) nie
dostały się w niepowołane ręce
i były eksploatowane prywatnie
bez żadnej kontroli
Trudno znaleźć piękniejsze i
wspanialsze widoki niż te które
podziwiać można w Górach Skali-stych
Wspaniała potęga natury
przejawia się tu niebotycznymi
szczytami gór na zboczach których
leżą wieczne śniegi i lody poniżej
zaś lśnią się w słońcu granity skal
obramowane migocącymi wodospa'
darni i kobiercem ukwieconych
łąk
Na drugim końcu kraju najbar-dziej
na wschód wysuniętym par-kiem
jest Cape Breton Highland
Leży on na północno-wschodni- m
cyplu Nowej Szkocji i turysta
który się tu zatrzyma podziwiać
może zapierający w piersiach od-dech
widok wściekłych ataków
wzburzonych fal bryzgających pia-ną
na skaliste wjbrzeże okrjte
płaszczem ciemnych lasów scho-dzących
do samej granicy wzburzo-nego
oceanu
Są też narodowe parki histo-ryczne
dzięki którym zachowane
zostają budnki czy też miejsca
związane z historią Kanady Oży- -
wiają one historię dając turyście
możność poznania tła na jakim
działy się wjpadki o których do-wiadujemy
sie już tylko z książek
Czasami "narodów e parki historycz-ne"
nie są wcale parkami w ści-słym
tego słowa znaczeniu ale
jedynie zabytkowymi pamiątka-mi
jak np Fort Batlcford w za-chodniej
części Saskatchewan lub
Fort Wellington na rzece św Wa-wrzyńca
W tejże kategorii "historycz-nych
parków" może znajdować się
także i zwykły dcm który zwią-zany
jest z imieniem wielkiego
Kanadyjczyka Tak jest w ypadku
pamiątkow ego budynku Woodside"
w Kitchener Ont gdzie żł w la-tach
dziecinnych i młodzieńczych
William Laon Mackenzie King za-służony
potitjk kanadyjski długo-letni
premier Kanady za którego
rządów Kanada stała się w pełni
dojrzałym samodzielnym państwem
Wreszcie parki narodowe dają
schronienie dzikiemu ptactwu
zwierzynie i zachowują pierwotne
okazy flory które inaczej cywili-zacja
całkowicie by wytępiła W
zasadzie każdy Dark narodowy ma
to zadanie ale niektóre z nich spe-cjalnie
w tym celu tylko zostały
założone Przykładowym parkiem
" -- - n -- r fcress&issssa
i
ł
— -- 4 —
tego typu jest rezerwat "Wood
Buffalo Park" położony na grani-cy
Albrety i Północno-Zachodnic- h
Terytoriów
Rezerwat ten uchronił od całko-witego
wyniszczenia bizony pół-nocno
amer kańskie któi ych przed
przybyciem białych myśliwych ży-ło
miliony na preriach tego kon-tynentu
Biały człowiek jednak w
krótkim czasie tak zmasakrował
te zwierzęta że pozostało ich za-ledwie
50 okazów przy życiu Z
tej ocalałej gromadki dawnych
królów prerii zdołano w "Wood
National Park" dochować się sta-da
liczącego około 40000 głów tak
że obecnie wydawane są nawet w
ograniczonej ilości licencje na
polowanie w rezerwacie
Parkami narodowymi Kanady za-rządza
ministerstwo spraw północ-nych
i zasobów krajowych (Dcpt
of Northern Affaires and Nalional
Resources) Służąc za miejsce wy-poczynku
dla ponad' miliona osób
rocznie dając schronienie ptac-twu
i zwierzynie oraz rośliności
parki narodowe spełniają wyzna-czone
im zadanie ustawą która
głosi: parki te zakładane są z my-ślą
by służyły ludności Kanady
dla rozrywki i nauki mają one
być tak prowadzone by piękno ich
i pożytek zachowany został na
użytek przyszłych pokoleń"
do
CENA
C
KU l-- OIJ
li" B
fAa'LaLLLHH
-
w oc
W tym wycieczko
lasach Północnego Ontario
obserwować będą przelataj
nad głowami żółte saraoloH
'Beaver" i "Otter" Są to
przeznaczone przez Mjjj- -
Ziem i Lasów do patroloft- -
sów
Patrole powietrzne zostĄ
waazone w ivzł roku o1
czasu nota powietrzna
powiększyła się Dziś bczv£
molotów i 5 helikopterów f
szar patrolowania doszpj
175000 mil
Samoloty odegrały donLi]
w ochronie lasów W latach
iyju pożar niszczył prj
511388 akrów lasu roczmi
(1950—1958) pastwą jego ps~
ło 116338 akrów lasu a
wie pięć razy mniej niż 20
mu
Samolot "Beaver" odbji
pierwszy lot w Toronto w r
ku Został on skonstruowali
firmę "De Havilland AircraŁ
sownie do potrzeb patrol- -
lasów Posiada zarówno
jak i naity Mimo slounko
żego ładunku jaki zabiera j
startować z małych i
Tc zalety spowodowały U
ver" stał się bardzo popuMijjO
tylko w Kanadzie ale i zaliP
cą Dziś znany on jest nałM0
nentach gdyż 58 państw Łrn
so do ochrony swoich lawiPW
Ministerstwem Ziem i LasółRf1
Ontario przeszło 210 ma!rł?
AUIMIJ 1UI1U apuiiw UIi""iJij
pauuaiit japvtiiivLv ilu
ich potrzeb
Samolot "Otter" równie
jektowany i wykonany w id
ści przez inży
i zakłady "De Havilland" p
swój lot odbył w grudniu
Zabiera dwa razy większy
niż "Beaver"
#
Wrogiem lasów jest lek™
człowiek i piorun O ile pJ
powoduje pożary przewai:
skraju dokąd motni
sic drogą o tyle drugi ii
piorun uderza często w
rosnące głęboko w lesie gdi
stęp jest trudny Bez pona
molotów nie udałoby sie ii
wielu pożarów wy
w ustroniackf
Patrolowanie powietrzne
w skrócie OPAS (Ontario I
ciał Air Serv!ce) wykonuje I
kowc czynności a więc pra
narybek z jednej rzeki II
gicj przewozi chorych doi
nr?vJn'n"c"l 7anwnfncfvr7ufwriip rnwł-in-tł
w lasach
pracuje z policją prowincje
Dzięki wiciu udoskonal
"Bcavcr" a zwłaszcza "Ottc
gasi pożary Zabiera ładui'
dy wagi 34 tony Jeżeli poi
w odległości mili od jezi"
jeden samolot potrafi w cif
dżiny przewleźó 14 ton wo
lać ją na płonący las
Związek Polaków w Kij
lo związek społeczne! pni
pleraicie go i witępujciil
lak lal
wuiw ut-Auow-A automatyczna dostana Palniki — reparacja i m=1 trn T 'i111 llfl ™™s- - uouane w) Konanie przez essper o każdjm czasie r2!AvrnIL:e Rd- - informacje: W V Oesen labCSiW
roku
rzek
lasu
wać
La
ttłłai
iunuiuu hŁ
F BOMBIER % Najstarsza polska Agencja wszelkich ubezpieczeń %
1366 Dundas St West Tors Ą s
Telefony: LE 2-64-
33 LG 2-58-
33 9p
Tytoń
papierosów
OPAKOWANIE 25
PACZKA
Łagodne
chłodne
Lołnicłwo
4 £ L
f aiiiB? X T: --_ "Ą
lasów
kwadratowych
kanadyjskich
niedostępnych
zatrudnionym
ifldUilAJNUL 5LHYIUŁ
WYGODNE
OFEROWANA
IDU li g
mOutM
przy paleniu
'Oń tKj
liLiS?fefSKsS# 'Jaw
Z
n
lft
Cl
—
—
"ł lk i Wm--r
I I ktl
Zć
ó
t
a
l
pr
e
i
Oi