Zwilazkowiec Alliancer, October 05, 1968

              i Zim
ifMsmtp
imm str 2 "ZWIĄZKOWIEC" PAŹDZIERNIK (Ocfober) soboto 5 — 1963 Jttl jwmtfg?
fl2T44?
S(VmĄ
fC
57 fir
r
4
v 8fL "i iStf fe
1&S3K
Tł
ri %
(The
Prlnted nd Publljhed for erery Wedneidiy
nd Sttordiy by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Sr IŁ WoLnlk CŁilnaŁa of Tb Botrd Kr A Jikóbtzik SeereUrf
OfflcUI Organ of Tbft Pollili AUUnca Frfsndly Society of Caad
Edltor-ln-Chle- f — B Heydenkorn —
Business Manager — R Frlkke —
General Manager S Konopka
PrinOng Manager — M Poezynlak
Eubscrlptlon: In Canada 1700 per year In other Countrlei J3 00
Authorlzed ai second claai mail by tbe Post Office Department OŁtaws
and for payment of poitage In caah
1475 Quten SI West Toronto 3 Ontario Tel: 531-249- 1 531-249- Ł
Roczna w Kanadzie $700 l Zagranicą — Roczna $fi w
Półroczna C400 Półroczna J450
Kwartalna $250 Pojedynczy numer 15
A NTONIO de 01iveira Salazar rządził Portugalią od 1928
r„ kiedy to objął ministerstwo sk3rbu nieomal zbank
rutowanego państwa Portugalia w tym czasie nie mogła
znikąd otrzymać kredytu Salazar 40-let- ni profesor ekono-mii
okazał się cudotwórcą gdyż nie tylko potrafił natych-miast
zrównoważyć budżet ale osiągnąć nadwyżki dochodów
nad wydatkami W 1932 r obejmuje urząd premiera i odtąd
aż do ubiegłego tygodnia był absolutnym władcą kraju W
ten sposób pobił też wszelkie rekordy jeśli chodzi o czas
dzierżenia nawy państwowej
Dr Salazar był dziwnym swoistym zupełnie dyktatorem
Przede wszystkim nie doszedł do władzy w wyniku jakiegoś
spisku zamachu stanu czy rewolucji Został powołany przez
nrozvdentn nnńsfwa pen Carmone WDlerw na ministra skar-- ' mieć to
bu a następnie również na szefa rządu Nigdy nie usiłował
usunąć prezydenta państwa aczkolwiek uprawnienia lego zo-stały
w konstytucji z 1931 r znacznie zmniejszone Nie stwo-rzył
żadnego systemu ani ideologii W przeciwstawieniu do
wszystkich dyktatorów świata nie szukał popularności nie
powołał komórki dla propagowania jego wielkości zasług
itp Nie przemawiał na żadnych zebraniach publicznych nie
uczestniczył w pochodach manifestacjach itp
Był człowiekiem skromnym do ostatecznych granic Sa-motnik
który SDędzał czas nad książkami Nie miał ani żo-ny
ani przyjaciół Nie szukał uznania ale wykonywał swój
obowiązek Rządzenie Portugalia traktował jako rodzaj misji
dziejowej Nie kierowały nim absolutnie żadne względy na-tury
osobiste] W polityce był twardym bezwzględnym Nie
kierował się żadnymi sentymentami Był politvkiem prakty-cznym
i nie opierał się na żadnych "wiecznych" założeniach
Głosił potrzebę ciężkiej pracy i oszczędnego trybu żvcia
znaczy również spokoju W konsekwencji więc Sala-zar
zakazał' wszelką działalność polityczną która naruszała
te zasady Praktycznie zlikwidował opozycję Teoretycznie
zezwalał na wystawienie nawet opozycyjnego kandydata do
wyborów prezydenckich ale zawsze tak się składało iż w o-stat- niej
chwili kandydat wycofywał się Salazar umiał rów-nież
stosować bardzo drastyczne środki wobec przeciwników
politycznych
Naturalnie w Portugalii — jak w każdym systemie dyk-tatorskim
monopartyjnym — działał rozbudowany aparat
cenzury i nie mniej rozbudowany aparat jawnej i tajnei po-licji
Cenzura była ostra ale grubo łagodniejsza aniżeli w
którymkolwiek państwie rządzonym przez komunistów Nie
wolno było atakować wprawdzie rządu ale nic trzeba było
dowodzićMż jest najlepszy na świecie Od nikogo nie wyma-gano
hołdów dla dra Salazara nie wysyłano pod jego
i serwilistycznych rezolucji pism itp
Oczywiście prasę" zagraniczną można było bez trudu naby-wać
" J
Nie stawiano też przeszkód osobom pragnącym wyjechać
zagranicę czy też emigrować Ilość więźniów politycznych
jest też grubo niższa aniżeli w którymkolwiek państwie blo-ku
sowieckiego
Zapewne ogólna atmosfera w Portugalii nie była sprzy-jająca
dla działalności politycznej stąd też tylko elementy
skrajne podejmowały od czasu do czasu próbę wywołania za-mieszek
Kończyły się one bardzo szybko
Stopa życiowa przytłaczającej większości obywateli jest
niska Potrzeba zwiększenia wydatków na wojsko na obsza-rach
kolonialnych musiała się oczywiście odbić ujemnie na
stopie życiowej
pozostała właściwie jedynym mocarstwem
Jest małym słabo przemysłowo rozwiniętym
państwem europejskim z ludnością ponad 9000000 ale po- siada olbrzymie kolonie z ludnością ponad 14000000 tubyl-ców
Dochody z kolonii stanowią największe wpływy Portu-galii
są podstawą jej gospodarki narodowej W ostatnich
kilku latach dochody te zmniejszyły się głównie z powodu
wzrostu wydatków na utrzymanie kolonii
Na temat panującego w nich systemu opinie są bardzo
podzielono Niewątpliwie faktem jest że Portugalia nie upra
wia rasizmu to znaczy iż nie dyskryminuje ludności tubyl-czej
co jednak jest obecnie nie wystarczające
Zapewne system rządów w koloniach nie jest łagodniej-szy
aniżeli w kraju macierzystym To samo odnosi się do sto-py
życiowej W sumie więc powodów do utyskiwania jest
dość Do tego dochodzi ruch niepodległościowy
Ryzykowne byłoby utrzymywać iż nie posiada on żadne-go
poparcia że działa li tylko ograniczona partyzantka a
wobec tego nie należy do tego przywiązywać wielkiej wagi
Wydaje się raczej że nawet administracja
kolonialna jest zagrożona ruciiami lud-ności
tubylczej
Dr Salazar był absolutnie przekonany w słuszność swo-jej
linii i utrzymywał że mieszanie się innych państw — ich
dobre i złe rady — utrudniają mu jedynie należyte rozwią-zanie
przyszłości kolonii Ale nie wydaje się by jego następca
nbyiml wNaslteażnyierakcrzoecjzypćrzytpąusszacmzaąć drżoegąw idzuietrjazcyhmaPćorstpuagdaelkii zpa-o
kończyła się jedna epoka i rozpoczyna się nowa
Jaka?
lip™
"Związkowiec" Alliancer)
PRENUMERATA
adre-empałwpchwalczy-ch
Portugalia
najhberafnicjsza
niepodległościowymi
Nie ma takiej rzeczy któ-rej
za odpowiednią oczywiście
cenę nie możnaby kupić Na-wet
mózgu ludzi — specjali-stów
różnych rodzajów: inży-nierów
uczonych lekarzy
itp
Najbardziej widoczne jest
to w Stanach Zjednoczonych
gdzie przemysł potrzebuje
' rluodczzni ieo śrwedynkisoztaołckeonłoiu 75te0c0h-0
nicznym podczas gdy uczel
nie wypuszczają rocznie nie
więcej niż 45000 takich fa-chowców
Powstaje więc nie--dobó- r- który z roku na rok
powiększa sie Obok dalszej
rozbudowy uczelni technicz
ie
'dostępnych krajach
W 1965 roku zwerbo-wano
na terenie Wielkiej
Brytanii najlepszych spe-có- w wrożńych dziedzinach
Od1949_do 1965"roku z obsza
ru Europy przybyło do ita- -
— T
flEiiWMW
wszelkiego rodzaju specjali-stów
(w tym i lekarzy) ina-czej
mówiąc przeszło 10 pro- cent elity naukowej konty-nentu
europejskiego
Co skłania ich do opuszcza- nia krajów pochodzenia i
przenoszenia się do Stanów
Zjednoczonych?
Oczyw iście w pierwszym
rzędzie perspektywa dosko-nałych
zarobków po drugie
wspaniałe możliwości pracy
dzięki najbardziej nowoczes-nym
urządzeniom i wyposaże-niu
wszystkich zakładów ame-rykańskich
Takich pracowni
naukowych laboratoriów i po-mocy
rzadko gdzie w Euro- - snpyecchjalpisrtoówwadziwesię wreskzryusttkacicjhę r można mg
np
350
Amerykanie ze swe i strony
też robią na tym niemały in-teres
Obliczono tam iz spro-wadzenie
tych fachowców
dało oszczędność przeszło
$4000000000 poprostu dla-tego
że koszt wykształcenia
wysoko wykwalifikowanego
nów Zjednoczonych 85000 'specjalisty jest znacznie wyż
Polskis
Zbliżający się Zjazd KPK
będzie reprezentowany nieo-mal
przez całą Polonię Win-ny
tez bc omówione w
pierwszym rzędzie sprawy ży-da
Polonii na po:zątku Zja-zdu
Sprawy najważniejsze a
mianowicie szkoły polskie i
młodzież nasza winny się zna-leźć
w jednym z pierwszych
punktów Zjazdu a nie pozo
stawiać je na ostatek Zjazdu
gdy juz delegaci wyjeżdżają
do domów
Przyszłością narodu są dzie-ci
Przyszłością Polonii są
polskie szkoły których absol-wenci
zasilają polonijne orga-nizacje
młodzieżowe i są
przyszłymi działaczami polo-nijnymi
Każdy rozumie znaczenie
szkoły codziennej w każdym
państwie i rolę jaką odgrywa
w przysposobieniu obywateli
do życia osobistego i kiero-wania
nawą państwową
Tę samą rolę winny i mu-szą
mieć sokoły polskie w zy-ci- u
Polonu oraz musza tez
samo u tylko poruszone ale
Ostatni
JULIAN KULSKI- - Stefan Starzyński w pamię-ci
Instytut r 134 ce-na
50
w księgarni
ni miejsce ani data śmier-ci
Stefana Starzyńskiego
nie są pewne Gestapo zabra-g- o
go z biura w Ratuszu 27
października 1939 r a na kro-tko
przed świętem Bożego
Narodzenia został wywieziony
w nieznane miejsce w Niem-czech
Wszelkie wysiłki zmie-rzające
do ustalenia miejsca
jego uwięzienia spełzły na ni-czym
Nie udało się tez uzy- skać żadnych informacji o je-go
losie ani od władz niemie-ckich
ani od osób które
przebywały w różnych obo-zach
koncentracyjnych i wię-zieniach
niemieckich
Po wojnie misja wojskowa
PRL w Berlinie miała ustalić
że Stefan Starzyński został
rozstrzelany 17 października
1943 r w odległości kilku ki-lometrów
od obozu koncen-tracyjnego
w Dachau Nie
ogłoszono jednak materiałów
na podstawie ktorycli misja
wojskowa ustaliła datę
Nie ma żadnych wiadomo-ści
o latach spędzonych przez
niego w obozie czy więzie-niu
— w Niemczech nie zna-leziono
dalej żadnych zapisów
w aktach hitlerowskich
Stefan Starzyński należy
juz niemal do legendarnych
postaci Nie dlatego iż zył da-wno
temu i zatarł się realny
obraz jego dziełalności ale z
wzniósł się na poziom który
wydawał się wręcz nieosią-galny
Stał się żywym symbo-lem
walczącej ludności stoli-cy
a gdy stwierdził iz dalsza
walka jest niemożliwa poddał
Warszawę Nie opuścił jednak
ludności Pozostał na poste-runku
by bronić ją przed o-kupan- tem będąc świadom iż
zapłaci za swoje stanowisko
najwyższą cenę — to jest ży-cie
W poczet bohaterów naro-dowych
wszedł Starzyński za
postawę działalność niespeł-na
dwóch miesięcy września
i października 1939 r
roy brew dyspozycji
Vt Starzyński postanowił
zostać w Warszawie Swoim
najbliższym współpracowni-kom
powiedział m m jak
podaje Julian Kulski w pracy
p t „STEFAN STARZYŃ-
SKI W MOJEJ PAMIĘCI"
„Nie jestem prezy-dentem
miasta z wboru
ludności ale mam obowią-zek
działać w jej interesie
i pozostać w jej służbie
Nie mogę pozostawić lud-ności
bez organizacji i or
i@
szy w Stanach Zjednoczo-nych
niż w Europie
Niezależnie tego olbrzy-mią
korzyść przynosi ich pra-ca
i ich wynalazki które nie
tylko usprawniają przemysł
amerykański ale sprzedawa-ne
zagranicę dają wielkie zy-ski
W sumie razem państwa
które w ten sposób dostarcza
ją Ameryce tych specjali-stów
podwójną strat-ę-
tracą fachowców i następ-nie
zmuszane sa kupować za
drogie pieniądze patenty ich
wynalazków
Sumy asygnowane przez
Stany Zjednoczone na cele
badawcze i doświadczalne w
dziedzinie techniki są bardzo
wysokie wvnoszace rocznie
około $15000000000 Do te-go
dochodzą wydatki na ten
cel ponoszone przez prze-mysł
prywatny sięgające mi
my od S5000000000 do
$7000000000
Oczywiście odpływ specja
opiekę każdej ' cie należycie i poważnie o- -
polonijnej organizacji Ta sa- - mówione na jeździe KPK
ma częsc budżetu organizacji
winna isc na szkoły polskie
w tej samej proporcji jaka
część budżetu 1 1 zgładzenie nauczycieli w o- -
pochłania szkolnictwo w pan
stwie kanadyjskim
(Artykuł
poszczególnej
państwowego
Popatrzmy prawdzie w o-c- zy Polonia kanadyjska kur-czy
się szkoły istniejące
wegetują wiele z nich likwi-duje
się z roku na rok
Dzisiaj gdyby szkoła co-dzienna
nie była obowiązko-wa
juz byłoby nie wiele
rodziców którzyby dzieci me
posyłali do szkoły bowiem
znaczenie jej jest absolutnie
zrozumiane i ocenione
Inaczej ciągle jest w życiu
Polonii Ciągle jeszcze jedy-nie
jednostki dbają i zabie-gają
o istnienie szkół pol-skich
a tym samym o utrzy-mani- e naszej młodzieży w
polskich organizacjach i ż
ciu Polonu Ogół nie rozumie
znaczenia polskiej szkoły dla
życia i przyszłości kolonii
Te spraw" winny byc nie
zrozumienie całkowi
prezydent
mojej
— Literacki Paryż 1968 str —
$2
Do nabycia „Związkowca"
śmier-ci
—
rządu
—
—
—
od
ponoszą
—
—
ganu kierowniczego Prze-ciwstawiłem
się woli Min-istra"
Kiedy rząd opuścił stolicę
kiedy przestał tam działać
aparat państwowy Stefan Sta-rzyński
objął wszystkie obo-wiązki
stał się faktycznie
„uosobieniem jedynej władzy
polskiej" Mianowany został
Cywilnym Komisarzem Obro-ny
Warszawy i na tym stano-wisku
ujawnia obok innych
zalet imponujący wręcz hart
ducha Jest opiekunem lud-ności
ale i przywódcą w wal-ce
W ostatnim swoim prze-mówieniu
radiowym wygło-szonym
23 września kiedy
los dalszych zmagań był juz
przesądzony powiedział min
„Chciałem aby War-szawa
b)ła wielka dziś
Warszawa? broniąca hono-ru
Polski jest u szczytu
swej wielkości"
Sylwetkę Stefana Starzyń-skiego
nie tylko z okresu
tych największych i najtrud-niejszych
jego dni kreśli Ju-lian
Kulski który był z nim
Llisko związany przez ponad
lat też ciu października 1957 r na
nym bliskim współpracowni'
kiem wiceprezydentem War
szawy Jego praca „Stefan
Starzyński w mojej pamięci"
nie jest — na szczęście —
bałwochwalczym peanem ale
udaną próbą zwięzłej charak-terystyki
i oceny działalności
publicznej Starzyńskiego
Jest to relacja bezpośred
nia i serdeczna Nuta osobi-stej
przyjaźni nie przesłania
jednak obiektywizmu Sta-rzyński
był jednostką dyna-miczną
i ambitną Nie uchy-lał
się od najcięższej pracy
był wymagającym wobec sie-bie
i dlatego nie wahał się być
takim samym wobec pod-władnych
Był może oschły
w stosunkach z ludźmi ale —
jak dowodzi Kulski — spra-wiedliwy
Był niezwykle u-czy- nny
i bardzo lojalny
Autor zaprzecza jakoby
Starzyński w polityce perso-nalnej
kierował się kumoter-stwem
politycznym Cenił
wysoko fachowość
Starzyński był z wykształ-cenia
ekonomistą i po prze-wrocie
majowym 1926 r
zaczął wywierać poważny
wpływ na politykę gospodar-czą
On to był głównym rzecz-nikiem
„etatyzmu" to jest
polityki czynnego udziału
państwa w gospodarce naro-dowej
Niektórzy określali to
mianem „państwowego socia--
dotkliwą stratą dla niedoroz-winiętych
— prawdziwa ka-tastrofą
Przykładem tego
mogą być nisko stojące pod
tym względem Indie z któ-rych
około 1200 specjalistów
wyjechało do Stanów Zjedno-czonych
1 pozostało tam na
stałe
Wielka Brytania i szereg
innych państw stara się zapo- biec temu odpływowi sil fa-chowych
przez stwarzanie im
na miejscu coraz to lepszych
i korzystniejszych
pracy Nie wiele to jednak
pomaga — takich warunków
jakie oferuje im Ameryka
me są w stanie im zapewnie
Dowodem tego jest fakt iz z dziesiątków tysięcy specjali-stów
którzy od 1951 roku
wyjechali do Stanów Zjedno-czonych
wróciło do Wielkieil
Brytanii jedynie około 100M
esob
W pewnym sensie sytuacja
ta jest kłopotliwa i dla USA
ponieważ z różnych względów
nie chcą one z tym czy inny m
listów z kraiow rozwiniętych stosunków ZaoroDonowaH- - technicznie jest dla nich dość więc one by zachjd--
li kiręposlup
dyskusyjny)
wróg w czasie 11 wojny
światowej zaczął niszczenie
narodu od likwidowania szkół
bozach śmierci
Szkoła polska to rdzeń Po-lonii
to jej kręgosłup Nikt
t nas nie może sobie wyobra-zić
jakiegokolwiek narodu
bez szkoły Ta sama zasada
obowiązuje Polonię Bez szko-ły
polskiej nie ma Polonii
Dotychczasowe postawienie
spraw y szkolnictwa polskie-go
wśród Polonii Kanadyj-skiej
— to jest zabawa w ciu-ciubabkę
Jeśli są szkoły — to dzieło
jednostek Ogół nie zawsze
popiera i wspiera a co gor-sza
jest mnóstwo jednostek i
często tak zwanych działaczy
którzy robią wszystko aby
polska szkołę zniszczyć i zli-kwidować
całkowicie
Oczywiście KPK jest od re-prezentowania
Polonii w Ka-nadzie
Ale gdy Polonia za-niknie
nie będzie co i kogo
lizmu" Był wpierw dyrekto-rem
departamentu w mini-sterstwie
skarbu a następnie
wiceministrem tego resortu
W 1932 r opuścił minister-stwo
skarbu i objął stanowi-sko
wiceprezesa Banku Gos-podarstw
a Krajowego a 1 sier-pnia
1934 r mianowany zo-stał
komisarycznym prezy-dentem
Warszawy
Kulski jest zdania że
na wszystkich
poprzednich stanowiskach
Starzyński wiele zdziałał wy-wybijaj- ąc
się to prawdziwe
pole do pracy otrzymał do
piero na ostatniej placówce
Jako jeden z jego zastępców
autorytatywnie informuje o
jego pracy o osiągnięciach
w Warszawie Był dbałym go-spodarzem
o szerokich hory-zontach
Nie zaniedbywał
więc żadnego problemu miej-skiego
poświęcał uwagę ko-munikacji
i przedsiębior-stwom
miejskim szkolnictwu
i parkom teatrom i muzeum
ozdabiał Warszawę w kwiaty
Chciał by Warszawa była nie
tylko chlubą Polski ale jed-nym
z najpiękniejszych"miast
Europy Miał wspaniałe pla-ny
które z powodu wojny nie
zostały zrealizowane
Julian Kulski na odsłonię- -
20 Był jego podwład-- 1 27
warunków
państwa
rowazKacn tymczasowego po-mnika
Stefana Starzyńskiego
wygłosi ł krótkie przemówie-nie
którym zamyka opubliko-wane
teraz wspomnienia Po-wiedział
wówczas m in:
„Nie ma konieczności
odtwarzania kolejnych od-cinków
drogi jaką Sta-rzyński
kroczył od młodo-ści
do dnia śmierci w wie-ku
lat pięćdziesiątych Wy-starczy
gdy dziś stwierdzi-my
że był to patriota ob-darzony
nieugiętą wolą
Człowiek wielkiej odwagi
bojowej i cywilnej Bojow-nik
który wiedział co go
czeka od wroga a który
nie ugiął się pod groźbą i
wytrwał na osamotnionej
placówce walki jaka stała
się Warszawa w dniach
września 1939 I wystar-czy
chyba jeśli dedamy
że ten wielki syn Warsza-wy
szedł przez całe życie
ożywiony jedna ideą: wier-nej
służby Polsce"
Wspomnienia Kulskiego
wzbogacają nasze wiadomości
o tym który — jak to sam
powiedział — chciał „aby
Warszawa była wielka dziś
Warszawa broniąca honoru
Polski jest u szczytu swej
wielkości"
B H
niej Europy przede wszyst-kim
te które wchodzą jako
członkowie do Paktu Północ-no
Atlantyckiego utworzyły
różne instytucje badawczo--naukow- e które będą znajdo-wały
sią pod nadzorem ame-rykańskim
Współpraca taka
byłaby odpowiednio opłacana
przez Amerykę wyniki zaś
prac szłyby na korzyść wszyst-kich
partnerów Jak ustosun-kująsi- ę
one do tej oferty —
jeszcze nie wiadomo
Nie jest wykluczone iż sze
reg państw chcąc zabezpie-czyć
się przed odpływem ich
specjalistów za Ocean mogą
zawiązać pomiędzy sobą ja-kąś
umowę odnośnie współ-pracy
w dziedzinie naukowo- -
--technicznej To może i dało-by
sie zrobić czy zapewni to
jednak fachowcom danie ta-kich
możliwości pracy i upo-sażeń
jakie zapewniają Sta-ny
Zjednoczone — raczej na-leży
wątpić
Wygląda więc na to iż za
bieranie fachowców przez
państwem zadrainiać-ptzfi- z tojtarriJljfHinoczone—z-innyc- hJ
państw nie pręaKo się SKon
czy O ile skończy się wogóle I
BSSs
o o 1MH11
reprezentować Trzeba więc
omówić to co musi istnieć
żyć rozwijać się Nakreślić
ramy rozwoju Polonii
Bezwzglądna uwaga musi
być zwrócona na zorganizo-wanie
przedszkoli przy każ-dej
polskiej szkole oraz za-wiązania
organizacji absol-wentów
Zacznijmy od pod-staw:
przedszkole szkoła
młodzież dojrzali Polonia
Sprawy powyższe są kom-pletnie
zaniedbane Na ostat-nim
Zjeździe KPK dużo czasu
poświęcono na ustalenie or-derów
a na przyszłość Polo-nii
— młodzież — zabrakło
czasu Komuż będą potrzebne
ordery gdy wogóle Polonia
przestanie istnieć
Polonia i szkoła polska_ to
są dwie nierozerwalne części
które stanowią jedną całość
Jedno bez drugiego nie może
istnieć Szkoła polska nie mo-że
istnieć bez Polonu Polo-nia
zaniknie gdy przestanie
istnieć szkoła polska
Niestety znaczenie polskiej
szkoły rozumie minimalna
cząstka Polonu
Bezpośrednim celem każdej
polonijnej organizacji jest
szkoła polska opieka nad nią
moralna 1 materialna oraz
zdobycie zawodowego nowo-czesnego
nauczyciela
Szkoła polska w Kanadzie
będzie szwankowała dotąd
dopóki nie będzie fachowców
którzy będą się zajmowali
tylko nauczaniem Gdy nau-czanie
jest dodatkowa pracą
do zarobkowej — nauczający
nie może poświęcić wiele
czasu na pracę pozaszkolną
tak samo ważną i konieczną
jak i szkolna
Dotychczas organizacje z
małymi wyjątkami sprawę
szkół polskich traktują albo
po macoszemu albo wręcz
odnoszą się wrogo do istnie-jących
szkół
A przecież Polonia Kana-dyjska
ma ambicję słuszną
włączenia polskiej kultury do
mozaiki kultury kanadyj-skiej
Bez polskiej szkoły le-go
nie da się zrobić
Przestańmy każdy sobie
rzepkę skrobać Ramy rozwo
ju Polonii winny być ustalone
na Zjeździe KPK
Przypomnijmy sobie iz po-chodzimy
z narodu który
pierwszy na świecie ustano-wił
ministerstwo oświaty —
Komisję Edukacji Narodowej
już w 1773 r (dnia 14 paź-dziernika
) właśnie wówczas
gdy narodowi zagrażała za-głada
państwowości
Zbliżający się zjazd KPK
musi wybiec w przyszłość
Postanowienia muszą być da-lekowzroczne
i związane z
życiem i istnieniem całej Po-lonii
Helena Pierzchalska
MIESIĘCZNIK KULTURA
Numer podwójny 89
sierpień —wrzesień 1968 r
zawiera m in następujące
pozycje:
Czesław Miłosz: Liturgia
Efraima
Witold Gombrowicz: Frag-ment
z dziennika
Jan Warski: Kino Centralne
Bogdan Adamski: My home
my castle
Wacław Iwaniuk: Najmniej-sza
Antologia
Juliusz Mieroszewski: Czyja
krowa?
Włodzimierz Sznarbachow-ski- :
Włoska partia komu-nistyczna
o Czechosłowacji
Arkadij Bielinków: List
otwarty
Wienjamin Kawierin: Do
Konstantina Fiedina
Pavel Hanus Do przyjaciela --
Moskala
Pavel Hrisny: Odpowiedź pol-skiemu
koledze
Józef Lobodowski: Znamien
na napaść
Wiktor Weintraub: Dwugłos
o Sepie-Sarzjński- m i ba-roku
Adam Sułkowski: Międzyna-rodowa
wystawa sztuki go
tyckiej
Tadeusz Kotarbiński: Nie-zbędne
przypomnienie
W A Zbyszewski: Dwaj Led-niccy
Boyden Morison: Wspomnie-nie
o Profesorze
Zygmunt Nagórski sr: Dy-nastia
Kennedy'ch
Książki omawiają: Gustaw
Herling-Grudzińs- ki E Żagiel)
Adam Czerniawski Adam
Sułkowski i Andrzej Nakov
OBSERWATORIUM zawie-ra
ciekawe materiały doty-czące
Czechosłowacji w tym
pełny tekst sławnej już de-klaracji
intelektualistów cze-chosławek- ich "Dwa tysiące
słów" dalej "Apel czterech
S" oraz tekst pisma wystoso-wanego
do kierownictwa par- tii Czechosłowacji przez przy-wódców
partii ZSRR PRL
NRD Węgier i Bułgarii po
spotkaniu w Warszawie
Numer objętości 240 stron
Cena egzemplarza $2J0
-O-O-
NABYCIA W-KSIEGA- R-NI
'"ZWIĄZKOWCA"
Wkl
PRZYDAŁBY SIE
KAGANIEC
Przed sądem w Londynie
stanął 30 letni Rachel Wil-liams
oskarżony o dotkliwe
pogryzieriie 3 pracowników
autobusu miejskiego Naj-pierw
pogryzł on konduktor-kę
gdy domagała się ona od
mego opłaty na przejazd na-stępnie
interweniującego
kontrolera i w rezultacie na-czelnika
stacji
Krewki jegomość skazany
został na 30 funtów grzyicny
MĄDRA INICJATYWA
Brytyjski Royal Automo-bile
Club rozdaje za darmo
wszystkim kierowcom mapę
na ktorei naznaczone są
wszystkie niestrzeżone prze
jazdy kolejowe na drogach na
obszarze całego państwa
Okazało się to konieczne ze
względu na stały wzrost iuij- -
padków zderzeń na tych
skrzyżowaniach
JAK ONA TO WYTRZYMA?
Okazuje się iż bicie ióz- -
nych idiotycznych rekordów
me jest wyłącznym tylko
przywilejem Amenjkanow
Dowód tego dała angielska
zakonnica Emma Smith z
Londynu któia ośiciadczyła
iz chce pobić rekord przeby-wania
w tiumnie zakopanej
do ziemi Oczymście będzie
ona luyposazona w dopływ
powietrza 1 tym podobne ko
nieczne udogodnienia
Rekoid w tej dziedzinie na-lpż- y obecnie do Irlandczyka
Meaney'a który przebywał
pod ziemią pi zez okres 61
dni Smith oświadczyła iz bę-dzie
ona zakopana przynaj-mniej
przez 1000 dni
Z TAJEMNIC PRZYRODY
Jednym z najbai dziej ta-jemniczych
ptaków jest alba-tros
ktoiy potrafi bez trudu
pizelatywać olbizymie pizc-strzem- e
ponad morzami 1 oce-anami
Badacze życia ptaków —
ornitolodzy zastanaiuiah się
od dawna w jaki sposób może
on wytizymać tak długie o-kie- sy bez picia wody Jak za-spakaja
on pragnienie?
W czasie badań okazało się
iż albatros posiada specjalne
wyposażenie jak gdyby apa-la- t
który destyluje słoną wo-dę
morską Jak działa on nie'
udało się dotychczas stwier-- 4
dzic w każdym razie jest to
fakt juz dowiedziony iz oczy-szcza
on słoną wodę morską
z soli
Uczeni są zdania iż roz-wiązanie
tej fascynującej za-gadki
może dać ludziom iczor
w jaki sposób odsalać wodę
mórz i oceanów
wwi-K- i W 52H3Hjj SE!"
NAGRODA DLA GRAFIKA
Na trwającej w Muzeum
Sztuki Nowoczesnej w Vitto-ri- a
Brazylia Światowej 'Wy
stawie Grafiki — polski gra
fik prof K Srzednicki otrzy
mał złoty medal najwyższe
odznaczenie za zestaw ekspo
nowanych prac
W uczestniczą 34
kraje — każdy z nich repre-zentowany
jest przez jedne-go
artystę który pokazuje
dziesięć swoich prrc
I ZNOWU NIEWYPAŁ
Na polach wsi Łęgowo w
pow Pruszcz Gdański wyda-rzył
się tragiczny
Trzej chłopcy znaleźli po-chodzący
jeszcze z czasów II
wojny światowej niewypał
Podczas próby rozebrania
niewypału nastąpiła eksplo-zja
w wyniku której 11-let- ni Waldemar Ginalski zginął na
miejscu zaś jego dwaj kole-dzy
— bracia 9-let- ni Roman
i 11-let- ni Leszek Kuśmierscy
z licznymi ranami rąk i nog
przebywają w szpitalu powia-towym
w Pruszczu Gdańs
kim
GROŹNY POŻAR
Tylko energicznej akcji 17
oddziałów straży pożarnych
należy zawdzięczać ugaszenie
groźnego pożaru w Tomaszo
wie Lubelskim Strażom o
chotniczym pomagały jedno-stki
straży zawodowej z Za
mościa i z Lubaczowa z woj
rzeszowskiego
Mimo natychmiastowej po-mocy
10 budynków
mieszkalnych i gospodar-czych
oraz kilka sklepów Po
zlokalizowaniu ognia doga-szenie
pożaru zakończono na-stępnego
dnia
Wedłu? wsteDnei opmw
i NIEWAŻNE
NIESFORNI ANGLICY
z AcoTrieazmotoaa' rbarcndKz--ie„ j 3 i
wych władze bryty
łowego
W b r zanotnim
214 pogwałceń prj chu o 135000 r"V
tCTfcej 1966 roku Tytułem L]
'"""ii iupifaciii rńrrm
tosc S18520 000 co srf
'"!("'f u ji procet u cieniu i lutaem poprui
ZA MAŁO MIĘSA
Zebrane z terenu
świata dane statystyc-- r kazują iż jest za nnh
W ub wku eapotrzeboif"
na mięso wymowo 9' m
ton wypi odukowano v-f- ? yŁ "lUUVUUU 1071 bór był 10 ia:y nnę} pued 4 laty
tacnowcy sa zdam stan ten będzie noaamJ
z roku na wk i odpoirel
uusc lego pożywienia bn „„ ji _ uie unmuuicac wHL
tylko kraje o wysokim J
fłKtr luuiiLiua i nodoirli dła
"POŁUDNIK ZERO"
Az do XVIII br ska żegluga miała mit
potów z oki e sianiem c--
1
Aby znaleźć jakieś wyjseft
lej mewygoanej sytuacji aen z najstynniejszv:h
czesnycn astronomów fi
królewskiej mości ustali!
na południku przebite
cym pizez Gieenwich pri
mieście Londynu okres' I
qo mianem "zero" tre:
Kioreao oa icj poru :cc 1
reąulować czas w kv I
miejscu na świecie
Oficjalne uznanie
stemu nastąpiło w l&$ir
na konferencji miedzyw
wej i czas ten u:r I
za powszechnie oboinc
cy
W loku w prceJ
jącej części państw eml
skich wpi owadzono
smejszy o godzinę od
Greenwich za wyjątkiem
kiedy obowiązywał czas !
Za przykładem tum posi:
końcu i Wielka Brytowi
chWalając posuniecie t
b'r)ótlzine napizód]lokv
ma miejsce na fcoiitynri
Obserwatoi tum— aslri
miczne w Greenwich pod
ło jednak przy dawnym s
mie me chcąc
-- n „-„- o nJ„ IV
III-HUWU- JI L LUOJVJ yuy ka Bi litania była ma
nia mórz i swata mimo
mtiicło to juz bezpoW
Jii3
KKku
został
1949
czaili
worów
I li teset % roiBRW
wystawie
wypadek
spłonęło
pdiUtd praej krafcesf
ZJAZD CHIRURGÓW
W Krakowie odbył sie
dniowy XLIV Zjazd C
gów Polskich Obrady Zj
toczyły się w nastepujai
sekcjach: niedrożność ]i
rhinirpii rrzelvku i żoll
chirurgii doświadczalnej
raz kardiochirurgii
DOSTAWY DLA RUMPj
W "Centromorze" vr
skn pościła delegacja
skiej Centrali Handlu Ł
niczn-jg- o W wyniku pn!
wadzonvch rozmów po
no duży kontrakt na dosjg
do Rumunii polskiego
sażenia okrętowego
Kontrakt obejmuje m
rlnstnwe urządzeń stero
z gdańskiego "Hydro
wirówek z WSK Krakoff nncni' mu i?acvineS0
rządzeń kUmatyzacyjn™1!
dzi ratunkowych i K3F
nia elektrycznego
Zakontraktowane 3?
onio ntretowe ZObwK
cfnrf7nrie 'nrzez "Centro:
w przyszłym roku
DAR DLA BIBLI01
NARODOWEJ
Amhn:ndor RuiMmii
Polsce przekazał na r?
rektora Biblioteki
wej dr W Stankiewica
ok 400 ksiązeK iu- -
autorów
Uroczystość odbyła -c-
-
Połinif R7PC7Vt0Sp0U'eJ
_ t- - :j-- i 'ii edzie 11
pi rvra:ui:An-- i o—
się siedziba zbiorów T
t„ r'rnu-nn- e KS
i-o-iit-d-
łnfla-ia się fot
różnych dziedzin Pjj
l-cin- il-i nonlrnwe !"-"- "
irorsiacfc -v-j:i: „rt n- - jt ' ' -f-cSB
_t_2_i rnrr-TTCin- ei łKiej um"" — -
l--i oi i rncłńsfciei
Z0-?aS-aaru
mmiiine -
StratV CTVMrfułnttonz nmn _ _-_:- _"„
" ' - - "" f" trtitSlf? u-- -- zorgaxujuaio - j- -f gien przekroczyły milion zło- - rjisów i starodruków
o en cyrh Rumunii
CK
v