Zwilazkowiec Alliancer, September 26, 1969

              ws
Henio
"ossc
°sterbeefc
głAK }
t0arzC
n Przeiac
o Polsfce
'rtelni
c'"a Jej i
"'CCI i fc
Iae chti
hą ?jde
' ej -
chwały
tygenda
RYGI
zumiały
oaąi
njm fiu
"a Cleooj
y
żadmcłl
u ją dji
podda- -
R
2r:
pisu
papierach Oberkomman-d- o
der Wehrmacht za- -
[ sie protokół narady
rń- - Abteilung Landesver--
mng Sztabu Operacyjnego
sierpnia 1940 r "Jeanost--
n zadań specjalnych 800
£ Brandenburg) będzie uży- -
jbo v Anglii amo u coku
viW — postanowiono
Has w trakcie planowania
liiszjch akcji wojskowych
Inostka nr 800 rozbudo- -
i An cv miłL-l-l nr7n
3 JUt uu j fM w- -
ja właśnie przeszkolenie
zebne do akcji na froncie
ntoMjm w Wielkiej tfryta- -
gdzie miała wylądować w
iii rozpoczęcia zaplanowanej
yray Wehrmachtu Batalio- -
"Brandenburczykow" scią--
to po zakończeniu kampa- -
francuskiej do obozów ćwi- -
do skoku na Dover
j-wn-ie
j tjm samym czasie sojusz- -
włoski szkował sie do ata- -
nia pozycji brytyjskich w
ocie 1J września latu i
iz na żądanie Mussolinis- -
pierwsza ofensywa włoska
froncie afrj kańskim pod do--
Iztuem marszałka Grazianie- -
Sztab włoski od początku
Izo sceptycznie odnosił się
tej hj prawy Niemieccy szta
by _ również Ale Duce
:iał mieć swoją wojnę i swo- -
'własne triumfy Wydawało
m się że Wielka Brytania za
ijbżona lądowaniem Niemców
fe zdoła utrzymać pozycji pół- -
ja biedallcnoafrykańskich Niemieckie
yskiego ilwczelne Dowództwo nie kwa-- K
zamiIfo się oczywiście do odziera-Wersali- K
Mussoliniego z iluzji Szta-akładanieR- cy
Wehrmachtu prawdopo
nich pjKbnie lepiej znali faktyczną
bogaa c DOjową i sian uzDrojenia
ii włoskiej niż twórca im- -
num faszystowskiego Dlate- -
zakładali konieczność skie--
nania do Libii co najmniej
wersyjnej formacji Abweh- -
Niebawem okazało się że
moc niemiecka dla Włochów
Afryce musi być grubo gru-więks- za
i bardziej konkret--
[Wbrew planom sztabu opera- -
fjnego OKW — "Brandenbur
scy" nie znaleźli się ani na
foncie angielskim ani na fron- -
le afrjkańskim Fuehrer za- -
się bowiem inną sprawą
lieniły się więc i plany ope- -
icyjne
Na stoły sztabowe OKW
iszedł problem Hiszpanii IZgo- -
inie z instrukcjami Hitlera
Dr7vwip7ip
[goda się oczach
rozpoczęto opracowywać zarysy
militarnej interwencji niemiec-kiej
na półwyspie iberyjskim
Cel: zdobycie Gibraltaru i za-bezpiecze- ńie
południowozachod-nie- j flanki Europy przed ewen-tualnym
desantem brytyjskim
Ale przedtem należało przygo- - iuat eiuiu pomyczny i wcią-gnąć
Hiszpanię frankstowską
aktywnego współdziałania z
Rzeszą Caudillo serdecznie gra- tulował Fuehrerowi sukcesów
orężnych" w wojnie z aliantami
lecz pozostawał na uboczu ca-łego
konfliktu
Na zwiad do Hiszpanii ruszył
z ramienia kierownictwa Rzeszy
sam szef Abwehry Dlaczego
właśnie Canans?
Powszechnie znany jest udział
formacji niemieckich w hisz-pańskiej
wojnie domowej 6-g- o
czerwca 1939 r wśród ogrom-nych
oklasków dwadzieścia ł
sięcy "ochotników" legionu
Condor powrocie z Hiszpa-nii
defilowało w Berlinie przed
Adolfem Hitlerem Hitlerowscy
doradcy wojskowi hitlerowscy
technicy i mechanicy hitlerow-scy
lotnicy i artylerzyści —
krótko mówiąc legion Condor
pod dowództwern gen Luftwaf-f-e
— Hugo Sperrle który wy-stępował
jako gen Sander wal-nie
przyczynił się do zwycię-stwa
zbuntowanej prawicy hisz-pańskiej
Tnterwencja niemiecka w Hisz jl pana ucnoaziła w opinii
światowej na ogół za osobiste
dzieło Goeringa Mniej znany
natomiast jest fakt że właści
wym promotorem niemieckipj
akcji zbrojnej w Hiszpanii był
szef Abwehry Wiosną 1936 r
gdy wybuchła rebelia genera-łów
hiszpańskich ich wódz —
gen Francisco Bahamonde
Franco ówczesny dowódca gar
nizonu na wyspach kanaryj
skich nie mógł przetransporto
wać ociciziałow rebenanckich z
Maroka do metropolii Flota
hiszpańska pozostała wierna
rządowi Franco zwrócił się wte-dy
zamieszkałych w Tetua-ni- e
dwóch kupców niemieckich:
Bcrnhardta i Langenheima —
z prośbą o osobiste przekazanie
jego pisma Ministerstwu Lot-nictwa
w Berlinie Za pośred-nictwem
gen Willberga wy-słannicy
Franco trafili do Goe
ringa — i wkrótce zaczął dzia
łać pierwszy w historii 'most po-- wi
etrzny Hispano-Marokkanisch- e
Transport-Aktiengesellscha- ft o- -
sławiona później "Hisma" zor-- J
na
Pomówili poradzili i nanisalio rade do
ftadka z Bronikiem Prosili nozornie
radę ale zarazem domawiali się o po- -
°c gdyż o nią właśnie im chodziło
W Odpowiedzi otrzymali nronozvcie wv- - #łania Stacha do nich do Ameryki —
lasujcie tu do nas smarkacza — pisał
ładek — to go wyuczymy na co tylko
echce Jest tu wszelakich szkół fiimna- - mo wszelakiej swobodności w nauctwie
v)f' jakim chcesz jeżyku że tylko miło Da--
'ajcie tu smyka to z niego
apdzi zrobimy a nam weselei z nim bę--
CiZlv ~ V tydzień 150 rubli na drogę przy
Stach przyjął propozycję z zapałem Zgo-zi- ł
się też i ojciec Matka zrazu sprzeci-wia
się ale Dotem 1 ona Drzvstała Na- - wdio iyiKo poszukać starszego i znajome-if- o
towarzysza do nnrlrń7v ffrlvż Stach za- -
Jledwo liczył niecałych 13 lat Akurat po- -
wszeii ze na przyszłą wiosnę wybiera się P Ameryki wujek Stacha zamieszkały
oKoacacn miasteczka Berezyny posta- -
! ieay naft zaczekać
O wstęp do gimnazium ma się różu
je" już się nie starali Pozostał w domu
fzy gospodarce W wolnym czasie zimą
Omagał Kazikowi w Trnwarl7Pniii szkółki
albo zaczytywał sip w nnwifiśriach i marzył
jĘfi kraju swej przyszłości Wiosną wędro- -
Wa coparę tygodni do wujka i naglił go
u" wyjazdu gdyż ten marudził odkładał
z miesiąca na miesiąc wahał się Obawiał
s:? iż się rozmyśli i wcale zaniecha zapo-wiedzianego
wyjazdu
Ale Wknńpn cia Trlonurlnwoł 7nnłnnili
Zydkowi agentowi --nr7ewo7nwemu koszta
POdrÓŻy i w nm-rmimion- ni 7 Tim ustalili
Jltermin wyjazdu Ze względu na ogromną
"uiegiosc ich domów ułożyli się ze wujek
nie będzie zajeżdżał do Smołami-al- e poje-dzie
beZDOŚrortnin rin Pnliriiicl-- n at7AP 'Ra- -
liaszewicz svna
Lato już bvło — 'sam kośhowv czas Po- -
aż migało w
do
po
do
Wybrali s?p w H-1- o onńiirw Tin TJOłU--
dniu tak aby być'w'Bo-orujsk- u
Ze względu nć czas
przyszli tylkg krewni'i najbliżsi 'Stacha
Przyjaciele: Kościk-Wasilewsk- i KazikJZda-nowic- z
Adaś Łapanosyi Karapuzy sierota
}vziętj' przez strvia'lIarcina za svna Matka
1 braein nlitfii rftiT„nQio anówniali
ganizowana przy pomocy dwóch
eskadr samolotów-- " niemieckich
"Pablo" i "Pcdro" transport
wojsk marokańskich z Tetuanu
w Afryce do Jerez de la Frćn-ter- a
pod Sewillą" Lecz zarówno
Goering jak i Hitler w tym
czasie oceniali dość sceptycznie
szanse gen Franco i nie chcieli
angażować się bezpośrednio w
jego imprezę Szef Luftwaffe
wolał sprzedać zbuntowanym
generałom trochę samolotów
broni przeciwlotniczej i amu-nicji
a przy okazji przeszkolić
swoich ludzi
do sztabu gen Franco w cha-rakterze
instruktorów
Tym który spowodował zmia
nę w ustosunkowaniu się kie-rownictwa
Rzeszy do puczu ge-nerali- cji
hiszpańskiej — był
admirał Canaris Od czasów
swojej osobistej działalności w
Hiszpanii w I wojnie światowej
szef Abwehry dysponował sze-rokimi
kontaktami w tamtej-szych
sferach wojskowych Znał
również i wysoko cenił gen
Franco Jednym z pierwszych
kroków Caudillo było też na
wiązanie łączności z szefem
niemieckiego wywiadu wojsko
wego
Szef Abwehry oceniał per
spektywy powstania w Hiszpa
nii inaczej niż Goering i po
osobistym porozumieniu się
szefem wojskowego wywiadu
włoskiego — płk Roatta przed
stawił swój punkt widzenia
Keitlowi i Goeringowi W re-zultacie
Hitler zgodnie z suge-stią
Canarisa postanowił wy-słać
do gen Franco oficjalne-go
przedstawiciela Wehrmach-tu
Został nim płk Walter War-limo- nt
— późniejszy szef Ab-teilun- g
Landesverteidigung Szta-bu
Operacyjnego Naczelnego
Dowództwa Wehrmachtu Cana-riso- wi
zlecono prowadzenie roz-mów
polityczno-wojskowyc- h z
gen Franco Canaris również
pertraktował z Roattą w spra
wie proporcji liczebnej niemiec
kich i włoskich oddziałów in
terwencyjnych w Hiszpanii Wj-ni- k
tych rozmów znalazł odbi
cie w planach operacyjnych
określonych kryptonimem Un- -
ternehmen Feuerzauber — Ope
racja Czar Ognia Był to pierw-szy
plan akcji zbrojnej opraco
wany w sztabie Wehrmachtu
Legion Condor realizował go
na ziemi hiszpańskiej pod szy-ldem
rzekomych "ochotników"
IJdział Canarisa w rozmowach
niemiecko-hiszpańskiełmiebg- ra
niczał się tylko do kwestii zwią- -
3CC
NADBEREZYNCY
Powieść osnuła tle prawdziwych wydarzeń
FLORIAN CZARNYSZEWICZ
prawdziwych
następnej'0'ranka
'na~pożegna-ni- e
oddelegowanych
21
o swym przywiązaniu żalu i prosili o pa-mięć
Kościk przysiadł się na wóz ofiaru-jąc
swe towarzystwo parę wiorst za wieś
— Staszku — rzekł wyjechawszy z uli-cy
_ zrobił ja ci kiedy coś złego?
— Nie nigdy Droższy ty mi od rodzo-nych
był i będziesz
— Tedy gdy wybijesz się to może
i mnie zabierzesz do Ameryki
— Pojechałbyś do mnie?
— Bez Karuśki to nie ale gdyby i ona
zechciała to czemu nie
— Póki żyw będę ciebie nie zapomnę
ostatnim kawałkiem chleba ostatnią ko-szula
się podzielę z tobą
— No to ja odpłacę się! — pochwycił
Stacha w ramiona
Wiózł ojciec syna pouczał jak należy
prowadzić się w drodze nakazywał odma-wiać
rano i wieczór pacierze w drodze
słuchać we wszystkim wuja w Ameryce
stryjów i — nie zapominać o rodzicach
— Pamiętaj synku — mówił — choć-byś
tam i wysoko się wybił nie zostań
świnią My ciebie karmili hodowali uczyli
tedy i ty o nas musisz pamięć mieć
Zachodem popaśli się z godzinę i je-chali
nocnym chłodkiem dalej
Jadać szosą świtaniem spotkali czwór-kę
strażników konnych mknących wich-rem
— Gdzieś pokradli konie albo Żyda za-rżnęli
— zauważył Bałaszewicz
Nie' przejechali więcej'jak pół wiorsty
znowu tym samym pędem przemknęło
dwóch strażników a po chwili dwóch sta-nowych
'i pluton kozaków
— Ale to co się stało?! Pożar jaki albo
bunt może? — dziwili się
Niedługo spotkali rząd wiejskich furma-nek
i te jakby przed kimś uciekały pę-dziły
że aż" kola do góry podskakiwały
Bałaszewicz' próbował tego owego zatrzy-mać
by wypytać o powód pośpiechu) ale
na jego' machanie ręki najmniejszej uwa-gi
nie zwracano'
Lecz wracał akurat z miasta Pokłacki
z Jam który poznawszy ich sam się za-trzymał
i zagadnął pierwszy
Niech będziepochwalony Jezus Chry-stus
powie Bałaszewicz:
Na' 'wieki wieków amen tpowie Po--
Icłćicjki
— Atoakrazdo miasta wybralisię?
Rzeszy" w walkach?jrebellantów
z rządem madryckim Szef Ab- -
wehry i jego współpracownicy
nadzorowali takie akejg£mku-pywaniabro- ni
dla gen ijranjo
w Czechosłowacji i Ameryce
Pośrednicy niemieccy współpra-cowali
tu z pewnymi" Kołami
brytyjskimi które kredytowały
frankistowskie zamówienia na
broiiT ' ' ' "v"'jT y
W okresie hiszpańskiej woj-ny
domowej rCanaris poszerzył
swoje kontakty "osobiste "S do
wódcami dyplomatami i przed-stawicielami
świata gospodar
czego którzy opowiadali się za
"rewolucją nacjonalistyczną" Je
go stosunki z gen Franco sta-ły
sie bliskie i serdeczne
Gen Franco uwikłany w
przerastające jego siły działania
bojowe na frontach hiszpań-skich
lawirujący między we-wnętrznymi
konkurentami we
własnym obozie całkowicie za
leżny od pomocy zagranicznych
opiekunów — widział w Cana- -
risie lojalnego sojusznika i bez
interesownego protektora Do
niego też kierował swych po-wierników:
radcę ambasady
hiszpańskiej w Berlinie — Var-gas- a
oraz attache wojskowego
hr Roccamora Szef Abwehry
parokrotnie sam zjawiał się w
Hiszpanii żeby złagodzić tarcia
między generalicją hiszpańską
a oficerami niemieckimi
To też gdy Hitler po złama-niu
Francji stanął na rozstaj-nych
drogach — sytuacja zmu
szała go bowiem do powzięcia
decyzji czy do dalszej walki z
Wielką Brytanią wciągnąć mar
szałka Petaina czy też gen
Franco — do Madrytu wysłał
admirała Canarisa Reichsaussen- -
minister von Ribbentrop i am-basador
niemiecki w stolicy
hiszpańskiej — von Stohrer
prowadzili już wówczas ener
giczną ofensywę dyplomatyczną
żeby skłonić Caudillo do
ny postawy wobec konfliktu
wojennego Ale Canaris miał
lepsze niż którykolwiek Nie
miec możliwości zorientowania
się co właściwie myśli rząd
gen Franco
f o powrocie szefa Abwehry z Hiszpanii pod konie
sierpnia 1940 r opracowano w
sztabie Wehrmachtu pierwszy
projekt zdobycia Gibraltaru
Brytyjska baza morska bloku-jąca
przejście z Atlantyku na
Morze śródziemne w wąskiej
cieśninie między południowym
cyplem Hiszpanii i brzegiem
Afryki est niedostępna " od'
stroriy_morza: j$!tronyn lą%
=LE
zmia
uusippi jiu niej wymaga jjewnejt
skoczne
podcinki
3CE
kle ryzykownych- - akcjach" snc
ejalnych w czasie kanwami za
chodniej (uporałyby się
wątpliwie również vi '„? garn jztf-ne- m
-- gibrajtarikint Opanowa-nie
Gibraltaru zachwiałoby sy-stem
kontroli brytyjskiej w ba- -
senie śródziemnomorskim otwo
rzyłoby drogę' marynarce włos
kiej na Ocean a Niemcom —
szlak północnoafrykański Baza
gibraltarska tkwiąca na teryto
rium Hiszpanii od dawna draż
niła potomków dumnych ko:v
kwistadoróv Berlin sądził że
propozycja oddania Gibraltaru
w ręce hiszpańskie będzie do-brą
przynętą dla rządu madryc
kiego że Franco nie oprze się
takiej pokusie i za cenę Gibral-taru
przystąpi do wojny
16 września 1940 r Serrano
Suner — nowy minister spraw
zagranicznych Hiszpanii spotkał
się w Berlinie z Fuehrercm
Nacisk Niemców na Madrt
wszedł w fazę decydującą W
kilka tygodni później — 23 paź-dziernika
1940 r Hitler odbjl
osobistą rozmowę z gen Franco
w Hendaye — nadgranicznej
miejscowości francuskiej Roz-mowa
dwóch "wodzów" nie da-ła
rezultatów oczekiwanych w
kierownictwie niemieckim
Hiszpanio wysuwali niezwy
kle wygórowane żądania Z jed
nej strony domagali się dostaw
broni amunicji paliw sprzętu
technicznego i zboża z drugiej
zaś — aneksji terytorialnych:
Gibraltaru Maroka francuskie-go
części Algcrii powiększe-nia
swojej kolonii Rio de Oro
kosztem sąsiednich terenów ko-lonialnych
Francji wreszcie
obszaru nad Zatoką Gwincjską
Gdyby Hitler chciał zaaprobo-wać
terytorialne aspiracje Hisz-panów
wszedłby w otwarty kon-flikt
z rządom Petaina Teryto-ria
zamorskie które uznawały
Petaina jako szefa państwa od-padłyby
na pewno z chwilą
przeprowadzenia takiej opera-cji
Brutalny atak floty brytyj-skiej
na francuską eskadrę w
Oranie powstrzymał co prawda
władze francuskie w koloniach
od przejścia na stronę wyspia- -
Lecz działał poszerzcnja
już gen de Gaullc który zor
ganizował Narodowy Komitet
Wolnych Francuzów Z każdym
dniem rosło niebezpieczeństwo
usadowienia się gaullistów i
Brytyjczyków we francuskich
posiadłościach Hit-ler
znalazł się sytuacji poli-tycznie
nicrozwiązalnej
i W Hendaye i gen Franco od- -
irzupijr prc-PRzycj- ę przyłączenia
sję do walki z Wiel!q Brytaną
go wysiłku lecz jednostki Wehr-- 1 począwszy od slycznis 1941 r
— Tak oto chłopcażdo Ameryki
— Chłopca do-Ameryki?- !' A to wra-caj
waszmość domu
— Do domu?! Co się stało?!
— Wojna się zaczęła Mówili o nie lu-dzie
mówili i namówili
— Wojna?! Prawdaż to?! Waszmość mo-że
bresze?
— Jej Eohu wojnasię zaczęła Z Gier-mańca- mi
i Austriakami Zapas do 40 lat
wzywają Jak mnie nie wierzycie to jedź-cie
i zobaczycie sami jaka kołatanina w
mieście
— Ot tobie masz! Ot wybrali się!
Ot dociągnęli Przez wujkaż to
tak przez niego synku Niechajże teraz
poświszcze jak taki był mądry — despe-rowa- li
Bałaszewicze narzekając na wuja
za opieszałość
Pojechali aby go obiajać porządnie
W mieście wrzało Gońce wojskowi po-licyjni
biegali w różne strony jak opętani
chwila przeciągały ulicami silne patro-le
Cywile snuli się w tłumie spiesznie od-zywali
się krótko gorączkowo oblicza
mieli poważne W miejscach naklejonych
afiszów przystawali krótko i dalej
Gazeciarze darli się w niebogłosy:
— Wojna! Kurier!' Telegrama! Birże-wyj- e
Wiedomości! Wojna! Mobiliza-cja!
Rekwizycja! — Stacje kolejowe ję-czały
sygnałami bez ustanku
Monopole i restauracje szynkujące sta-ły
zamknięte Przy monopolach były nawet
straże Wiele sklepów i manufaktur w oba-wie
przez rozruchami stało zaporem W
otwartych wszystko kosztowało w dwójna-sób
Wujek wcale nie przybył widocznie
spotkała go wiadomość o wojnie w drodze
Agent oświadczył że o wyjeździe już na-wet
mowy być nie może Ale ze zwrotem
pieniędzy kazał zaczekać dobę aż je po-dejmie
w kasie swego Towarzy$twa
Ponieważ łatwo było w takim czasie w
mieście o niemiłą przygodę tedy zabtwili
żywo jakie mieli zakupy i wycofali się co
rychlej do Zielonki do znajomej stojącej
na uboczu zagrody
Niemal dwie'ydoby_ upłynęło" nim się
czekali zwrotu pieniędzy od żyda 4Potem
ruszyli do Smolarni
Rezerwiści wbrew przepowiedniom
14 1 ul ' l
=n=
gromadzkich cześć na własnych w-- towa- - '"-'- =
zxzz
stowydr-dostaw- r sprzętu Avojeib
nogo w ilościach nie do przyję-cia
dla Niemców Niedawny
podopieczny tiajwulocznlej uchy
lał się od'JspJaty 'dłfcguiwdzięczj
nosci
W rprzeddzień rozmowy w
Hcńdaye i w dzień po ńiejtlit-le- r
spotkał się w Montoire z
L-iwuw-ynu
osooisiosciami vicny
wpierw z Lavalem później z
Petainem Badał szanso wcią-gnięcia
Francuzów do wojny i
Wielką Brytanią Kusił i groził
Laval przyjmował sugestie
Furhrera i nawiązywał dysku
sje w "europejskim języku"
Hitlera Petain jej nie podej- -
Lmował Ogranicza! się do spraw
bieżących ważnych swoje-go
kraju Partnerzy rozeszli się
bez konkretnych wniosków
Jedno tylko było' oczywiste:
Hiszpania ani Vichy nie
chciały dać się wciągnąć w bez-pośrednie
działania wojenne
Niecały miesiąc później Hit-ler
podpisał instrukcje nr 111
Wytyczyła ona kierunek dalsze-go
działania politycznego i mi-litarnego
Instrukcja szeroko
omawiała plany interwencji
zbrojnej na półwyspie iberyj
skim — w Hiszpanii i ewen
tualnie Portugalii Operacja
"Feli" — tak zaszyfrowano
plan wyprawy hiszpańskiej — --
miała na celu zdobycie Gibrnl-ta- i
u i zabezpieczenie półwyspu
przed inwazją brytyjską
dostała nowe zada-nia
Przygotowanie opera-cji
"Felix" na obszarze Hiszpa-nii
zlecono szefowi Amt Aus-landAbwc- hr
I tym razem pla-nowanie
sztabowe nic odbiega-ło
od tradycyjnego już sche-matu
W pierwszej lazic oficerowie
niemieccy w cywilu mieli się
zająć -- lustracją terytoriów hisz-pańskich
od Pirenejów po Gi-braltar
ustalić trasy przemar
szu wybrać lotniska potrzebne
Luftwaffe Następnie oddziały
specjalne Abwehry przerzuco
ne w rejon Gibraltaru miały
zabezpieczyć dojście do bazy
brytyjskiej od strony lądu i
uniemożliwić ewentualną próbę
rzy w Londynie jej przedpola
zamorskich
w
do
wszystko
Co
śpie-szyli
do--
dla
ani
Ustalone plany przewidywały
że w drugiej fazie Luftwaffe
na dany sygnał przeprowadzi
zmasowanymi siłami atak na
port i twierdzę gibraltarska
Punkt obserwacyjny w Algccl-ra- s
będzie regulował natężenie
i czas bombardowania Eskadry
niemieckie startujące z terenu
Francji po wykonaniu zadań
miały osiadać riawyznaczonych
lotniskach' hiszpańskich 'ł "tł
Dokończenie na str 81
znz
zamknięcie monopolek w domu nic każdy
miał kwaterkę w zapasie Czasami tylko
niektóry konia spotkanego nie rezerwisty
puhą smagnął albo bydło pasące się na
drodze albo leż jakiegoś wyrostka czy
babę i tyle
Jeden obóz się kończył drugi zaczynał
i tak ciągle Od czasu do czasu patrole ko-zackie
przebiegały
żniwo i kośba wstrzymały się prawie
kompletnie W polu pojedyncze tylko żnij-k- i
gdzie niegdzie błąkały się bezśpiewu
bez rozhoworu Natomiast we wsiach tłu-my
zalegały ulice żegnano odjeżdżających
Lament był że nie daj Boże Kobiety za-wodziły
śpiewem jak po umarłych Pła-kali
też i mężczyźni którzy byli słabi na
serce i oczy gdyż sceny odbywały się
wstrząsające — "Tatko rodny nie idź na
wojnę nie zostawiaj nas"! — jęczały cze-redy
drobnych dzieci czepiając się ojco-wych
spodni — "Synku drogi sokole mój
nie ujrzę ja ciebie już nie ujrzę"! — roz-paczały
stare matki trzymając w ramio-nach
kurczowo swe skarby
Wojna zaczynała się dopiero
MANIFEST
W Smolarni Bałaszewicze więcej nowo-ści
znaleźli niż ich ze sobą z miasta i drogi
przywieźli
Przybył już manifest wielkiego księcia
Mikołaja Mikolajewicza naczelnego wodza
armii który schlebiał orężowi polskiemu
obiecywał Polakom wolność i wzywał do
walki z odwiecznym wrogiem Słowian —
"Jeszcze nie zardzewiał miecz Wasz z bi-twy
pod Grunwaldem" — pisało w mani-feście
Zrazu nie wiedzieli co za miecz
co za Grunwald aż dopiero Kazik z Ja-siem
dokopali sie w książkach że pod
Grunwaldem Jagiełio z Witoldem pobili
Niemców Jakąś błogością słodką i na-tchnieniem
biło od owych tłustych liter
manifestu Patrzyli czytali niezliczone ra-zy
uczyli się nawet na pamięć
— Teraz dopiero zaczniemy żyć jak na-leży
— cieszyli się — Teraz to już pobu-duj
em kościół we Wończy I nie będziemy
już z polskim elementarzem się kryć Dq-- S
syć korzenia się przed uradnikfem albo
przed takim śockim! Ha' kacapy! Ty go
pój ty go maż 'ty go gładź a on ci jeszczej
luoblUadl- - cSSSu tłurnn W e-P- owinni nam kazionną" 'polską
"k0łę wcWrz? PPbudować Ajakźel roococWr L E-nira- h Wv™V Rcy mają mają a my iq co me
jzystwie tfraci synów żonek 'Rozlegały-si- ę ł Stary Piotrowski twierdził żc-jnanife- st
polki na harmoniach regionalne wydano skutkiem zabiegów pana Nie-- '
przyśpiewki" krzyki i pomstować śmiertelnego —'Głowę daję-- odciąć mó- -
nia na'Gienji2ńcav—' "CzapkamCzańuci- - wiłj'że gdyby nie pań Nieśirnertelhyrna- -
my Giermańców''!liWo!anb— 'Damyżr~~m
my"' jemu maszeniKU parny? za ''naszego poiainejjJujiiiiidł'jiiŁŁ( juujiu iyui
cara z nasien emreo wynicziozymŁ aioo fliiKoiajewiczu-Kuybm- y w utauiv me uyu
nakoniec świata na Sachalinlzagonim''! — L
unfegoVspraWfebudo !
--NT__Xt i_ki~ ' uijs nniii -- „_ 11 nlinurct m nAwMnłam on nu Ycv i' nvł!nr t
te Nowoetetny) łolkl Slon AT'
"MAKY'5 HAIR (5TTUNG''
Specjalno- -: modne układanie
włosów -- — kolorowani? — rot- -
JaSnlante) I trwała ioniHiłacJa'(
12U BLĆOR ST Wl TORONTO 4
' jTTEU SM-S47- 1' "
Otwarte wieczorami 43-- P
en ty sci
1 Dr W SaDAUSKA$
LEKARZ DENTYSTA- - 'PnjJmujB u uprzednim tetofo
niemyTml porozumieniem 531-425- 0"
129 Grensdisr Rd
(drogi dom ort BoncMvaDef
DW JMellus
LEKARZ DENTYSTA
przyjmuje takie' wieczorami l w
soboty za uprzednim porozumie-niem
telefonicznym
184 Ellis Ave — Toronto 3
Tel 762-100- 9
37--P
Dr DANUTA
LUBICZ LE PARSKA
LEKARZ DENTYSTA
Przyjmuje zn uprzednim tclcfo- - nlczmm porozumieniem
Tel 535-991- 7 282 Roncesvalles Av
(róg Geoffrey St)
13-- P
Dr M JINDRA
Dr V JINDRA
LEKARZ! DENTYICI
przyjmują takie wieczorami I w
obotr tr uprzednim porozuml
nlem telefonicznym
18 Spadina Rd — 922-084- 4
(powyżej Bloor) 9-- P
i
OPTOMETWŚm#it
r —t—ri_ft''al''
i [SZYDŁOWSK&AA MvłWsr?4Vi
Wizyty telefonicznym
porozumieniu
BROGOWSKI
Roncesvller
telefonicznym
porozumieniu
BUKOWSKA BEJNAR
Roncesva1let
Geoffrey)
telefonicznym
porozumieniu
LUNSKI
LUNSKI
telefonicznym
porozumieniu
JAN ALEXANDROWICZ
NOTARIUSZ PROWINCJI ONTARIO
Kentrtkty Pełnomocnictw Testamenty Ciynnolcl
tw
l $
'
-
H ef
wszelkich Rodzinnych1 Spadkowjrcm
Malatkowych Zagranicą
OD
KL H-- G
po
i CD
Av
Howard' l-ork- )
Wizyty po
f'
B OD
274
(przy
Wizyty po
Wierzytelno Tłumaczenia Dokumentów lmljracjl
odszkodowaniach hltlerowłJch
Biuro: Queen Toronto Canacla
Wieczorem: Scarborough
WIELKIE POLSKI
JETEM TORONTO ÓD $398
BOŻENARODZENIENARTY POLSCE
ODLOT GRUDNIA
Wyjazd "STEFANEM BATORYM" $47940
Montrealu pobyt Polsce
Indywidualne przeloty przeazdy "STEFANEM BATORYM"
apronadzanie narzeczonych
Przedstawicielstwo'
BARBARA PRZERADZKA
NAJWIĘKSZE PODRÓŻY KAMIEŃSKIEGO
FOUR SEASONS TRAVEL LTD
Yonge (wejście 'Balmuto iCharlcś)'
Wycieczki samolotowe okrętowe indywidualne ifzbiorovcA
Sprowadzanie krewnych przyjaciół Paszporty
kupony WYSYŁKA ZLECEŃ
Załatwia najwlękize polskie Podróży
HIGH PARK JRAVEL CENTRĘ
o:
JERZYŁUCKI
Bloor Toronto
533-9496533-94-
97 533-841- 7
ZAŁATWIAMY
Indywidualna Batorym
Przaiytamy pieniądza
Sprzodalamy apartamanly'1
Sorowadzamy
20'
Sti
653-378- 4
412
531-425- 1
532-549- 3
L RO
M MSc
470 College St- - --
(blisko Bathurst St)
Wizyty po
921-392- 4
LLM
DLA
eraz Akty Prawa
Pomoo prawna
Clalr
Krviiwił viiiiiw i"--
"r
Bathurst
(blisko
we sprawach
1 w Polsce 1
ZNIŻKI
1574i
aamoioMml
wyrobfanlu dokumant6woodr£żv
cUdnzyielnamayi rolnykcohnkuInrtfnoerymlnatcji palnym lltztonwaenzlaanlul
vrjf
€:
SYRENA
TRAVEL LIMITED
rr—rw'
- Pomoc w do
USA 1 — liicome Tax~
618 Si W Onh
Tel 368-544- 1 — J41-948- 9
tfv-- P
DO NA ROK 1969 I I
z
VJ —
19
—
z — w 33 dni
oraz
rodzin I oowroty do PolikJ' Ito
ORBISU- -
załatwia
POLSKIE BIURO J
730 St z ulic „
d
Av
OD
Toronto 5 — Tel WA 5-55- 55 IB
1 — wizy
ORBIS — PKO
Biuro
wf
-- Sr Wr — Onh
Tel #
' potfrtt tub
Gruoowa wvllidv różna etny
szybko
domki (adno rodzinna
Krawnycn i przyiicioi
wmiftM)
Pomaaanw
oioblfcla lub
tą tlowi
'
u
w
w
1686 QUEEN STi W (przy Roncesvallei)
Toronto 3 Ont Tel 532-543- 2 532-524- 2
NAJWIĘKSZY ODDZIAŁ
MIĘDZYNARODOWEGO BIURA PODROŻY
KENNEDY TRAVEL BUREAU LTD
296 Queen St W Toronto 2B Ont EM 2-32-
26 424 Bloor Sr W Toronto 3 Ont 921-372- 1
TANIE GRUPOWE WYCIECZKI DO POLSKI
BOŻE NARODZENIE W POLSCE:
Odlot z Toronto 21 grudnia 1969 na 3 tygodnie
Podróże indywidualne samolotem lub "Batorym"
Przedstawicielstwo ORBISU — Wysyłka 'zleceń" PE'KAOv
Zwracajcie sie pp informacje' w języku polskim
MIĘDZYNARODOWE BIURO PODRÓŻY
POST H0USE TRAVEL BUREAU
2402 Bloor Street Wesr Toronto — 767-540- 1 H
TANIE GRUPOWE WYCIECZKI DO POLSKI
SAMOLOTEM ORAZBATORYM 1
Sprowadzanie rodzin powroty do Polski ifd
GRUPOWE WYCIECZKI ŃA EXPO 1970
Tanie przeloty na1 Wyspy Karaibskie Meksyk Hawafe itp
Zwracajcie sie zupełnym zaufaniem łJ?i g
SŁUŻY POLONII LAT
r637- -
(hllikn
linii)
- CAMIAGA CO LTD PEKAO
NOWE CENNIKI NA ROK 196970
-- DO POLSKI — JUŻ SA
M
W
Vi
UET-J- S NAJLEPSZA JNAJSZYBSZA ORGANIZACJAj„i(W#
WYSYŁKOWA nrs H£vrrimx£ y-- i s-eriri- r P11 Ouonn Stre-P- t W — Toronto ?3 OnK-J- ? 7
4-55-
74
AT ": D
HaUgUl JCUUdft W 'JJUlUJ'iU iHJMJ- - ™jt„- -
pdmv-uwy- m uueen wrest -- Ąieieion: oj-uo- oi
l
"
'
"
i
'
h
"
i U'K
i t P H
'
w — -- j -
a K -
mmm
II
mzm
%Wi
tm
laitKJAKaea2aa
'imwm
JffrJttłfeftt &m$®W&WIłiil
MMnnMiHiJk aa jS1
EiS'ii2&'ZWOhMliji'SVJrSinifOgJł
poDoramireKrutowjaKie-sicoaDywai- y — juk wm uumcwj yai dtreet
_-- "i t _-
- th _i aa_i: _T_ m im w t - i t i - yłiffti ninnn t oin - iia i#--i nio i- -i m m -- - mi - a~"t - i j---i- —i — v m --- r w hij— — m — Tut rt § i
gi i liii I
?y
-- ! I
?&vj£ MV
r fi "Wjfr'
fc?vVIT
H Bt--S
sias tmv rsćm
iysr-h- W tirrA
'Tel EM- -
rO"
B
kUU"!- -
roi
mm imm&mmtai
jeałfc-iru- j Azezwui:i7ziiijynndu ac uuau- - !- ludzka Pi2ycźyin!o:)sie teo paezprne będ-zie 'możnia'vcobś jdo-stać po dobroci- - u-azie- 1- ca- łKO- WireKoszTy"po—grzeDUsqnizsze%£ ™llW
mm nsssrwM fflBi
łHfrjtEf
PWśh
♦
i&iii-£&TKA- Jt Fimm
ml
mm
Kj'!rai
--mwm
do' sie