000518 |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
i
n f
'S!$ rryffltA ~ i "#ł%
STR 2 ZWIĄZKOWIEC — Środa 10 sierpnia 1977 r NRĆ5
"Związkowiec" (The Alliancer)
Printed and Published evcry Monday and Wedncsday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
1638 Bloor Słreeł West — Toronto Onf Canada — M£P Ai
Tplephpnes: 531-249- 1 531-249- 2
Seeond class mail rcglstrątion numbcr 1673
S - r ~ - i - " -
Q(I-ja- J Ofąap of Tbc Polish Alllance of Canęda
Jan Bldas — Chalrman of Ihe Board Barbara Snagleka — Secretary
Jeny Bowaflotriltl —_ Edltrr Gustaw Słodkowski — C-edlt-or
Oesław E}as7k — Manajzej- -
PRENUMERATA
Roc7na w Kanadzie S1500 (j Za granicą — Roczna $1700
Półroczna $ 8M fi Półroczna 51000
Kwartalna $ 500 # Pojedynczy numer 20c
POCZĄTEK ZOSTAŁ ZROBIONY
Propozycja prezydenta Egiptu Anwara Sadata zwołania konferencji ministrów spraw zagranicznych
państw arabskich i Izraela w Stanach Zjednoczonych spot-kała
sic w -- Tej Awiwie z natychmiastowym spontanicznym
uznaniem Rząd Izraela z premierem Beginem na czele pod-kreślając
ważność tego zagadnienia nie omieszkał jednak
w zawoalowanej formie zaznaczyć iż w gruncie rzeczy on
sam dawno to już proponował
Propozycja ta została wysunięta przez prezydenta Sada-ta
w czasie pobytu w Aleksandrii sekretarza stanu USA
Cyrusa Vance'a który od Egiptu rozpoczął swój dwunasto-dniow- y
objazd państw obszaru środkowego Wschodu Nie
ulega wątpliwości iż w przypadku zrealizowania tego pro-jektu
byłby to niechybnie bardzo ważny krok naprzód w
rozwiązaniu zagadnienia ustanowienia pokoju na Środkowym
Wschodzie
Gdy Vance opuszczał Waszyngton udając się w te po-dróż
z całą pewnością nie przewidywał takiej ewentualności
nawet biorąc pod uwagę swój własny optymizm i taki sam
panujący w Kairze i Tel Awiwie Obecnie okazało się iż
optymizm ten miał podstawy i że może on okazać się bardzo
owocny
Nie oznacza to jednak by przed wznowieniem rozmów
w Genewie nie piętrzyło się wiele różnych niełatwych do
pokonania przeszkód różnego rodzaju które mogą postawić
pod znakiem zapytania spodziewany ich sukces Egipt Izrael
i Stany Zjednoczone zgodzą się oczywiście na taką konferen-cję
wstępną ministrów spraw zagranicznych państw arab-skich
i Izraela liczyć się jednak trzeba z tym iż mogą po-między
nimi zaistnieć i zaistnieją z całą pewnością duże
różnice zapatrywań jeżeli chodzi o takie czy inne zagadnienia
Nie ulega wątpliwości iz najpoważniejszym z nich będzie sprawa uczestniczenia czy nieuezestniczenia reprezenta-cji
Palestyńczyków w obradach w Genewie Izrael jak wia-domo
stanowczo jest temu przeciwny ponieważ otwarcie
odmawiają oni uznania go jako państwo i dążą do jego
zniszczenia Z drugiej strony państwa wchodzące w skład
Ligi Aarbskiej udzielają im swego poparcia uważając Ruch
Wyzwolenia Palestyny za formalną reprezentację Palestyń-czyków
i uznają jego dążenia do uzyskania państwowej sa-modzielności
Prezydent Sadat uważa że jeżeli Izrael rzeczy wiście dąży
do ustanowienia pokoju na Środkowym Wschodzie da się
?o przeprowadzić i są sposoby zrealizowania tego Trzeba
jednak --jasno je sprecyzować i osiągnąć jakiś realny kom-promis
W pierwszym rzędzie Palestyńczycy muszą wyrzec sie
swych dążeń do zniszczenja Izraela i uznać go za samodziel-ne
niezawisłe państwo Na ten temat musza równocześnie
wypowiedzieć sie państwa arabskie które popierają dążenia
Palestyńczyków jak i te które pomocy mu nie udzielają
y tym przypadku z całą pewnością dojdzie do gorących
sporów z racji różnych zapatrywań na to zagadnienie ze
strony Egiptu Syrii Jordanii Libanu Libii Iraku Arabii
Saudyjskiej- - Uzgodnienie więc tego zagadnienia i osiągnięcie
jakegoś' kompromisowego rozwiązania jak już powiedzieliś-my'
z całą pewnością nie będzie łatwe 'Poza tym też trzeba
będzie brać pod uwagę również i to co powie Izrael
W przypadku osiągnięcia porozumienia odnośnie udziału
Palestyńczyków w obradach w Genewie wyłonią się nowe
znów problemy przede 'wszystkim zagadnienie zwrotu przez
Izrael okupowanych ód 1967 i 1973 roku terytoriów państw
arabskich Już obecnie Izrael stanowczo stwierdza iż w żad-nym
przypadku nie zrezygnuje z terenów Jordanii leżących
na prawym brzegu rzeki Jordan które zajął w 1967 foku
i które obecnie zaludnja własną -- ludno&cia wbrew zastrzeże-niom-naw- ef
z popierających" go Stanów Zjednoczonych
Należy jedwnasltcępnuafaćkonżfeereznapcjraoponnaowszacnzaeblpurzmezinipsrteerziyadlneynmta
da jakieś wyniki "Jest to możliwe przy wzajemnej ustępli-wości
mających wziąć w niej udział państw Czy jednak
bardzo można na nią liczyć?
Jakby nie było początek został zrobiony Co z tego
wyniknie — pokaże dopiero przyszłość (r)
Piękny szlak wodny
Ponad dwieście lat temu wy-budowano
Kanał Bydgoski któ-ry
połączył rzeki: Wisłę i Brdę
z Notecią i Wartą tworząc w
ten sposób wspólny szlak wod-ny
dla Europy Wschodniej i
Zachodniej Już przedtem wy-korzystywano
przepływającą
przez miasto rzekę Brdę do
transportu towarów Wisłą do
Gdańska Przypominają o tych
i późniejszych czasach stare
Spichrza Zresztą i obecnie port
śródlądowy w Bydgoszczy jest
ważnym elementem w wodnym
transporcie towarowym na szla-ku
wiodącym z ZSRR do kra-jów
Europy Zachodniej
Brda płynąca przez znaczny
obszar województwa bydgoskie-- f
go jest ponadto rnalownjczym
szlakiem' dla wodniaków: tury-stó- w
i sportowców a pobliskie
Bóry Tucholskie zachęcają do
długich rajdów pieszych kolar-skich
i motorowych Przez Byd-goszcz
wiodą główne "szlaki ko-munikacyjne:'
"drogowe kolejo-we
i' lotnicze którymi można
sij udać do Gdańska na Maz-urydo
Warszawy oraz na połu-dnie
kraju- - Nic więc dziwnego
że miasto sta!or siej ważnym "o-środkiem
'ruchu 'tarysryemego
zwlas2cza"jvi miesiącach letnich]
Liaae vdecżkł'vorązi turyści'
indywidualni ''zwiedzają Iprzy'
okazji pobytu miejscowe zabyt-ki
oraz' lokalne placówki nauko'
wJqBUuralM? '"
Walory turystyczne miasta
zyskają wkrótce znacznie przez
projektowane zagospodarowanie
Wyspy Młyńskiej położonej w
malowniczym zakolu rzeki Brdy
wśród pięknego starodrzewia
Odkryto tam stare piwnice z
XV-X- yi wieku w których znaj-dzie
pomieszczenie duży ośro-dek
muzealny Przewiduje sie
tam ekspozycję zbiorów numiz-matycznych
'w tym wyrobów
dawnej mennicy bydgoskiej
medalierstwa a także rzemiosła
oraz jnilitarii Oddzielne miej-sce
zajmą zbiory związane z hi-storią
walk i męczeństwa spo-łeczeństwa
bydgoskiego Przy-pomnieć
należy że w okresie
Ii' wojny światowej ludność
Bydgoszczy przeżyła prawdziwą
gehennę ponosząc ogromne
straty
MAPY DLA RYBĄKóyy
Wspólnym wysiłkiem kar-tografów
oceanografów ich-tiologów
i geologów opraco-wuje
się w 'Morskim Instytu-- 1
cie Rybackim dokładne mapy
dna morskiego przeznaczone
dla jednostek rybackich! O-pa- rte
one są na szczegóło-wy- m
badaniu" dna dzięki cze-mu
dają ściślejsze 'inofrniacje
od map jnórz" powszechnie
stosowanych w nawigacji
Łopuszański
0 wspólny front wołki
Nie łatwo jesf scharaktery
zować skromna rozmiaranu a
bogata w treść książkę da-mą'
'Michnijca "Ifćściół lewi-ca
dialog"' (Paryż? "jnstyfut
Literacki" 1977 Bibjiojijia
"KjJUufy" t 277) Fascynuje
ona wpikłjjyą analiza prze-mian
ideologicznych które
zaszły #' oijgu ostatnich trzy-dziestu
lat w świadomości in-telektualnie
dojrzałych
warstw społeczeństwa pol-skiego
w Kraju — i to po
obu stronach barykady w
obozie lewicy laickiej i w obo-zie
laickim A jednocześnie
jest książka Michnika kroni-ką
vsjki którą sjg toczy' bez
chwili wytchnienia między
naporem totalitaryzmu a opo-rem
społeczeństwa między
próbą zsowietyzowania kultu-ry
polskiej a obroną najlep-szych
tradycji narodowych tj przywiązania do ogólno-ludzkich
wartości humanisty-cznych
Centralnym problemem
książki jest konflikt między
lewicą laicką a Kościołem W
oczach ideologów lewicy kon-flikt
ten spóźniony w Polsce
o przeszło sto lat był nie-uniknionym
starciem między
myślą racjonalistyczną po-stępową
a" przeżytkami pier-wiastków
irracjonalnych w
psychice ludzkiej Dla ludzi
lewicy Kościół katolicki w
Polsce był obrońcą wszyst-kich
sil reakcyjnych wstecz-nych
zacofanych wszystkie-go
co stało na drodze postę-pu
Jeżeli Kościół jako insty-tucja
był po prostu uosobie-niem
Ciemnogrodu to kato-licyzm
miał być odpowiedzial-ny
za wiekowy zastój kultury
narodowej
Tak się przedstawiała sy- tuacja na płaszczyźnie walki
ideologicznej z Kościołem ka-tolickim
w latach czterdzie-stych
i piędziesiątych Nic
dziwnego że w imię rozdziału
Kościoła i Państwa lewica po- witała z „uznaniem wprowa- dzenie zaraz po wojnie ślu-bów
cywilnych i rozwodów
tak jak później poparła usu-nięcie
nauczania religii w
szkole Były to przecież etapy
na-drod- ze do niezbędnej lai-cyzacji
życia polskiego odro-bienie
zaległości dziejowych
Myliłby się jednak kto by
sądził że szło tu o zwykły
antyklerykalizm Atakując
Kościół fanatycy lewicy go- dzili w samą religię jako ta-ką
Ci wyznawcy światopo-glądu
materialistycznego
skupieni pod sztandarem wo-jującego
atelzmu zmierzali
do wyrwania wiary w Boga
z duszy ludzkiej do zabicia
zduszenia w zarodku instynk-tu
religijnego przekonania o
Tolerancja
Wychodzący w Londynie
Polski
obecnej Polsce
podajemy
Polska dała dobrą lekcję
zarówno ZSRR jak i zachod-nim
krytykom polityki obro-ny
praw człowieka prezyden-ta
Cartera Pokazała ona iż
system komunistycz-nych
może zdobyć się na pe-wne
koncesje narażenia
się na dyskredytowanie się
samemu i na jakieś niebez-pieczeństwa
Prz)Tvódca Ludowej Polski
Edward Gierek poczynił
tym kierunku ostatnio szereg
kroków za które należy mu
się uznanie
Najważniejszym z nich by-ło
ogłoszenie amnestii z oka-zji
święta narodowego 22 lip-ca
na podstawie której zwol-niono
z więzień nie tylko ty-siące
drobnych przestępców
ale również grupę krytyków
Obrony Ro-botników
Komitat len od momentu
swego powstania we wrześ-niu
roku był solą w oku
rządzących Polską czynników
jego było obrona
robotników — uczestników
protestacyjnych wystąpień
przeciwko' podwyżce cen ar-tykułów
żywnościowych w
czerwcu 1976 roku prześla-dowanych
następnie przez
władze brutalnie traktowa-nych
przez organy bezpie-czeństwa
i następnie skaza-nych
na długoletnie kary 'wię-zienia
Pięciu Ko-mitetu
i -- czterech jego współ-prącownik- W
aresztowano
maju i oskarżano" ó współ-pracę
ze 'znajdującymi się za-granicą
--wToginii Polsce' Lu-dowej
kołami'
Obecnie zostali pni zwolnje-i- y i dochodzenie przeciwko
istnieniu bytu transcenden
talnego Na tym pojega we-dług
Michnika bjąd a w okre-sfonyp- n
kontekście historycz-nym
wina lewicy polskiej
Ludzie skądinąd szlachetni i
prawi nie dostrzegali że
zwalczając bezwzględnie Ko-ściół
sojuszu z systemem
komunistycznym staja po
stronie totalitaryzmu ze do-magając
się odebrania Koś-ciołowi
"przywilejów" unie-możliwiają
mu ogóle jego
działalność tak duszpasterską
jak katechetyczną i charyta-tywna
A tym samym opowia-dają
się po stronie prześla-dowcy
ogółu wiernych to
znaczy lwiej części społeczeń-stwa
polskiego Nie mogło ja-koś
przyjść im do głowy że
walka o odebranie względnie
ograniczenie swobody wyzna-wania
i praktykowania reli-gii
jest częścią walki systemu
totalitarnego z wolnością
człowieka i obywatela wol-nością
w każdej -- jej postaci
wolnością słowa i myśli wol-nością
opinii i poglądów wol-nością
informacji w druku i
na falach eteru wolnością
stowarzyszenia się i wyjazdu
za granicę
Michnik był i jest człowie-kiem
poglądów lewicowych
człowiekiem niewierzącym
Dźwiga i on jakaś cząstkę wi-ny
za brak zrozumienia po-stawy
i posłannictwa Kościo-ła
w tym świecie Kiedy je-sienią
1965 r biskupi polscy
wystosowali słynny list do bi-skupów
niemieckich Michnik
przyłączył się z własnej woli
do rozpętanej nagonki praso-wej
przeciwko autorom
pierwszej poważnej próby
pojednania obu narodów
duchu wzajemnego wybacze-nia
sobie i odpuszczenia win
niedawnej przeszłości Publi-czne
przyznanie się do błędu
na którego samo wspomnie-nie
jak pisze czerwieni się
ze wstydu przynosi zaszczyt
naszemu autorowi Faktem
jest że Michnik wyzbył się
dawnych uprzedzeń wyrósł z
powijaków antyreligijnego
obskurantyzmu co nie ozna-cza
bynajmniej że wyrzekł
się swoich przekonań
vAle --mipio akcentówftlbio-graficznyc- h
które wprowa-dzają
do omawianej tu książ-ki
pewien łatwo dostrzegalny
ton osobisty nie jest ona his-torią
ewolucji intelektualnej
autora Raczej jest to kronika
wzajemnego stosun-ku
dwóch antagonistycznych
prądówr duchowych z któ-rych
każdy reprezentuje po-tencjalnie
ogromną siłę ideo-wą
— nie mówiąc już o re-zonansie
socjalnym nauki Ko-ścioła
z jednej strony a ideo- -
-
ciekawy artykuł odnoszący się do sytuacji w
który poniżej tłumaczeniu:
rządów
bez
av
tzw Komitetu
ub
Zadaniem
członków
w
ich
w
w
Z
w
rozwoju
to
"The Economist" zamieścił
nim umorzono Dwóch uprze-dnio
jeszcze wypuszczono z
powodów zdrowotnych i rów-nież
ich uniewinniono obec-nie
W więzieniu pozostało
nadal pięciu uczestników
zajść czerwcowych
Należy domyślać się iż ci
ostatni" nie zostali zwolnieni
dla wykazania iż rząd nie ma
zamiaru ulegać presji ze
strony Komitetu Obrony Ro-botników
i popierających go
kół zagranicznych
Równocześnie Gierek wy-kazuje
tendencję polepszania
stosunków z hierarchią Koś-cioła
Katolickiego będącego
instytucją z którą władze
chcąc nie chcąc muszą poważ-nie
się liczyć W przemówie-niu
swym wygłoszonym w
Sejmie 30 czerwca Gierek
oświadczył iż "stosunki łączą-ce
ludzi o różnych wyzna-niach
winny być nacechowa-ne
tolerancją" Być może jest
to stwierdzenie bez znacze-nia
sądzić jednak należy iż
raczej mówiąc to chciał on po
prostu przestrzec wszystkich
tych ze sfer rządowych i par-tyjnych
którzy są zwolenni-kami
utrzymywania polityki
twardej ręki w odniesieniu
do Kościoła
Zupełnie niespodziewaną
tolerancję daje się też zaob-serwować
w stosunku do
przejawów życia kulturalne-gó- ?
ł przedev wszystkim jeżeli
chodzi o kinematografię U-stośunkowy-wanie
cię do tej
dziedziny zawsze było w Pol-sce
Ludowej wskaźnikiem pa-nującej
atmosfery politycz--
Od wielu lat producenci
fUimówi ograniczani cenzurą
'nlifręcali przeważnie 'obrazy
z totautommem
drugiej strony Nie mniej
jednak kierunek tej ewolucji
zdaza — nie bez oporów i
nawrotów do pozycji wyjścio-wych
— do zbliżenia się do
lepszego poznania sie i zdania
sobie sprawy że to co oba
obozy łączy jest o wiele waż-niejsze
niż to co jg dzieli A
łączy lewicę z Kościołem
myśl postępową z katolicy z-m- em
głęboki respekt osobo-wpśc- i
ludzkiej poszanowanie
swobody wewnętrznej i wol-ności
od przymusów zewnę-trznych
każdego człowieka
Człowieka nie jako cząsteczki
większej od niego zbiorowo-ści
jak klasa społeczeństwo
naród Inaczej uzasadnia te
nie podlegającą zakwestiono-waniu
wartość każdej jedno-stki
ludzkiej chrystianizm
inaczej humanizm świecki
któremu obcy jest punkt wi-dzenia
eschatologiczny i wia-ra
w zbawienie Ale zarówno
chrześcijanin jak i intelektua-lista
lewicowy o ile tylko jest
wierny ideałom wolnościo-wym
tego nurtu myśli euro-pejskiej
musi odrzucić pod-porcądkowa- nie
człowieka ano-nimowym
silom Historii
wszystko jedno czy będzie to
postęp czy rasa czy mit bez-klasowe- go
społeczeństwa w
którym znikną wszelkie kon-flikty
i sprzeczności
Autor roztacza przed czy-telnikiem
panoramę tej ewo-lucji
— od konfliktu do dia-logu
od nieskrywanej -- wrogości
do zrozumienia ze opo-nent
nie musi być przeciwni-kiem
że — owszem — może
być sojusznikiem w obronie
człowieczeństwa przed naj-większym
niebezpieczeń-stwem
które mu kiedykol-wiek
zagrażało tj przed ni-hilizmem
totalitaryzmu Dia-log
w koncepcji Michnika to
nie czysto koniunkturalne
taktyczne porozumienie to
nie rozgrywka o władzę ale
spotkanie ludzi lewicy laic-kiej
z chrześcijaństwem w
anty totalitarnym oporze Je-żeli
dialog ten nie ma pro-wadzić
do nic nie wartego
kompromisu ideologicznego
do zamazania czy zaklajstro-wani- ą
głębokich różnic któ-re1
dzielą 'oba obozy to celem
jego musi być uświadomienie
sobie przez każdą ze stron
że oponent reprezentuje pew-ne
wartości nie tylko godne
szacunku ale niezbędne w ca-łokształcie
kultury polskiej
Bo i w chrześcijaństwie i w
ideologii laicyzmu dochodzą
do głosu- - do pełni ekspresji
te pierwiastki psychiki ludz-kiej
które słabo dźwięczą o
ile nie są w ogóle zagłuszone
u drugiego uczestnika dialo-gu
lekcją dla
o tematyce z odległej prze-szłości
unikając poruszania
drażliwych zagadnień teraź-niejszości
Od kilku miesięcy
sytuacja ta uległa zmianie i
przystąpili oni do produkowa-nia
filmów ukazujących sto-sunki
panujące w powojen-nej
komunistycznej Polsce
bardzo nieraz kontrowersyj-ne
Dwa z tych obrazów (poda-jemy
ich nazwy w brzmieniu
angielskim nie znając pol-skich):
"Man of Marble" tre-ścią
którego jest epoka rzą-dów
stalinowskich we wczes-nych
latach pięćdziesiątych i
"Camoufłage" odnoszący sie
do zagadnień konformizmu i
cynizmu sfer intelektualnych
obecnych czasów zostały
ostro skrytykowane przez
Centralny Komitet Partii
tym niemniej jednak nie zdję-to
ich z' ekranu
Sądzić na podstawie tego
należy iż Gierek doszedł do
przekonania ze mimo wszyst-ko
trzeba pogodzić sie i zna-leźć
formy współżycia z poli-tyczną
opozycją intelektuali-stów
Oczywiście istnieje pewne
ryzyko w takim dawaniu swo-body
wypowiadania się spe-cjalnie
jeżeli chodzi o Polskę
której pełne temperamentu
społeczeństwo nie łatwo daje
się wtłoczyć w ramy jakiejś
cenzury- - "i zakazówr Ma to
jednak równocześnie i swe
polityczne zalety Ta nowa
tolerancja może dopomóc
Gierkowi w realizowaniu jego
przyszłych planów gospodar-czych
o wielkim znaczeniu
przede wszystkim jeżeli cho-dzi
o zwyżkę cen artykułów
pierwszej potrzeby która wy-daje
się nieunikniona
""Przywódca ZSRR Leonid
Brefnięjf jnoże przekonać się
na przykładzie Polski że pe
Ale zęby spotkanie które
jest istotą dialogu nie zatrzy-mało
się na powierzchni zja-wisk
lecz dotarło do ich isto-ty
musi się odbyć w trzech
wymiarach Będzie to zatem
"spotkanie z Bogiem spotka-nie
z Kościołem-instytucj- ą
spotkanie' z chrześcijańskim
systemem wartości" Spotka-nie
w pierwszym wymiarze
to największy szkopuł dla lu-dzi
niewierzących to spotka-nie
z tajemnica której ani
ogarnąć ani zrozumieć nie po-trafią
a której istnienia każe
im kwestionować zakorzenio-ny
nawjk masłowy Miarą
głabi intelektualnej młodego
jeszcze autora (ur w 1940 r)
jest takie ujecie tego zagad-nienia
któiego nie powsty-dziłby
sie niejeden intelek-tualista
katolicki Niewątpli-wie
jest to kulminacyjny
punkt całej książki
Byłoby błędem nie do da-rowani
zostawić czytelnika
tej krótkiej z konieczności
recenzji ze mamy do czynie-nia
z czysto intelektualna
abstrakcyjną dysserlacją na
temat opozycji Kościół — le-wica
w PRL Przeciwnie
książka Michnika pulsuje ży-ciem
pełna jest faktów opi-sów
kolejnych aktów represji
wymierzonjch przez władze
komunistyczne w Kościół Au-tor
współuczestnik tych zda-i'ze- ń
wprowadza na scenę
protagenistów lego sporu od
Kardynała Wyszyńskiego do
najznakomitszych intelektua-listów
lewicowych i katolic-kich
Z olśniewającą erudy-cja
sytuje ich pisma i wypo-wiedzi
uwzględniając kazania
ks Prymasa listy biskupów
polskich encykliki papieskie
dzieła europejskich teologów
doby współczesnej przemó-wienia
Jerzego Zawieyskiego
i Stanisława Stommy w deba-cie
sejmowej nad interpela-cją
koła "Znak" w sprawie
brutalnego postępowania m-ilicji
wobec młodzieży akade-mickiej
w marcu 1968 r
Nie sposób wyliczyć całego
bogactwa tej przykuwającej
książki trzeba więc ograni-czyć
sie do trzech punktów
które nasuwają się przy lek-turze:
"rewizjonizm" Michni-ka-
ciągłość dialogu książka
i życie
Co sie tyczy punktu pierw-szego
to pozycja autora nie
jest wyniosłym "au-del- a de la
melee" nie stara sie on za-jąć
stanoAriska ponad z natu-ry
rzeczy jednostronnymi by
użyć jego terminologi syste-mami
wartości Raczej pod-daje
on ostrej lecz intelek-tualnie
nieposzlakowanej kry-tyce
założenia ideologii lewi-(Dokończe-nio
na str 4)
wne "popuszczenie cugli" nie
koniecznie musi oznaczać klę-skę
Nauka ta jest dość zna-cząca
biorąc pod uwagę iż
od końca ubiegłego roku w
ZSRR rozpętała sie fala za-krojonych
na szeroką skalę
represji w odniesieniu do
tzw dysydentów jak określa
sie politycznych opozycjoni-stów
Jak dotychczas Breżniew w
przeciwieństwie do Gierka
uważa iż życie społeczeństwa
bezustannie znajdować się
musi pod ścisłą kontrola par-tii
To w wyniku spowodowa-ło
znaczne obostrzenia w za-kresie
tolerancji wykazało
wTażliwość systemu władzy i
w dużej mierze zdyskredyto-wało
ZSRR w opinii zagrani-cy
W chwili obecnej Moskwa
prowadzi ostrą kampanię
przeciwko polityce prezyden-ta
Cartera domagającej się
poszanowania praw człowie-ka
Kontrast jaki zaistniał po-między
ZSRR i Polską jest
także i lekcją dla Zachodu
Przede wszystkim dla Fran-cji
której prezydent Giscard
d'Estaing twierdzi iż presja
w kierunku większej toleran-cji
odnośnie szanowania praw
człowieka powoduje zwiększe-nie
się w państwach komuni-stycznych-
stosowanych repre-sji
Polska mająca znacznie
więcej kłopotów aniżeli
ZSRR zaprzeczyła tym te-zom
Opozycja świata pracy
przede wszystkim kił rebrt-niczyc- h
popierana przez ko-ła
intelektualistów i Kości Z
wygrała uzyskując większą
niż dotychczas tolerancje
Gdyby to nie nastąpiło Pd-sk- a
z pewnością powróciłaby
do represyjnej formy rządów
w s'tvlu Gomułki
1 KANADY
OFIARY WEEKENDU
W czasie minionego week-endu
poniosło śmierć w róż-nyc- h
tragicznych wypadkach
46 osób
Ilość ofiar w Ontario wy-niosła
12 osób z których 8
zginęło na drogach
REZERWY FINANSOWE
Pod koniec lipca rezerwy
skarbu państwa wynosiły
$0010000000 podczas gdy
w końcu czerwca $5100000-00- 0
W skład ich wchodziło
$2670000000 amerykań-skich
$15160000 innych wa-lut
zagranicznych $895900-00- 0
złota
ŚMIERĆ PILOTA
W pobliżu miejscowości
1'cluelet w rejonie Vancou-ve- r
uległ katastrofie śmigło-wiec
pilotowany przez Gary
Bergforda 44 który zginął
na miejscu pod szczątkami
rozbitego aparatu Powód ka-tastrofy
bada specjalna ko-misja
Z MONTREALU
DO OTTAWY
Coraz to nowe firmy i
przedsiębiorstAs a opuszczają
Quebec i przenoszą się do in-nych
prowincji przecie wszy-stkim
do Ontario Ostatnio
opuściła Montreal Combus-tio- n
Engineering Canada Ltd
przenosząc swą główną kwa-terę
z 250 pracownikami do
WIEŚCI z
POLONIJNE SPOTKANIA
W zielonogórskim amfitea-trze
oraz w zabytkowym pa-łacu
kultury żagania odbyły
sie w dniach od 26 lipca do
4 sierpnia pierwsze polonijne
spotkania z piosenka polską
Udział w koncertach wzięły
polskie zespoły i soliści z
CSRS Francji Kanady NRF
Węgier i ZSRR
W STAREJ PAPIERNI
Jedyne w Polsce Muzeum
Papiernictwa w Dusznikach-Zdroj- u
zwiedza codziennie
ponad 500 turystów z kraju
i zagranicy W muzeum znaj-duje
się wiele "białych "kru-ków"
m in słynne rękopisy
tamilskie pisane na liściach
bambusowych oryginalna
prasa drukarska z czasów Gu-tenberga
Atrakcję muzeum
stanowi uruchomiona według
średniowiecznych receptur i
technologii produkcja papie-ru
czerpanego Muzeum mie-ści
się w zabytkowym gma-chu
papierni z 1605 roku
OŚRODEK NAUKOWY
W okresie 4 najbliższych
lat 7 wyższych szkół Krakowa
otrzyma ponad 20 nowych
obiektów W tym samym cza-sie
liczba miejsc w domach
studenckich zwiększona zo-stanie
do 22000 podobnie
rozbudowana zostanie sieć
stołówek W następnych la-tach
tj do 1990 roku Kraków
w którym studiować będzie
ok 100000 studentów otrzy-ma
nowe obiekty w obszarze
ok 1000 ha Część tego tere-nu
uzyska się w cbrebie sta-rego
Krakowa (głównie dla
potrzeb rozbudowy Uniwer-sytetu
Jagiellońskiego) a re-sztę
— przez powstanie mini-mia- st satelitów Krakowa Ta-kimi
miasteczkami będą m
in już powstające kompleksy
obiektów dla Politechniki
Krakowskiej Wyższej Szkoły
Wychowania Fizycznego Aka-demii
Sztuk Pięknych oraz
Akademii Medycznej
AKTYWNY UDZIAŁ
UNESCO — organizacja
ONZ stawiająca sobie za cel
zacieśnienie współpracy mię-dzy
narodami w dziedzinie
oświaty nauki i kultury w
swej działalności podejmuje
ważne problemy współczesne-go
świata których realizacja
przyczynia się do utrwalenia
pokoju i współpracy między-narodowej
Od ponad 30 lat Polska
bierze aktywny udział w pra-cach
tej organizacji Liczne
inicjatywy Polski zmierzały i
zmierzają do współdziałania
w-- różnych dziedzinach będą-cych
przedmiotem działalno-ści
UNESCO Polska uczestni-czy
w realizacji wielkich
programów tej organizacji
dotyczących istotnych spraw
dla ludzkości takich np jak
program ochrony środowiska
naturalnego "Człowiek i bio-sfera"
Polsce powierzono
odpowiedzialną funkcję eu-ropejskiego
koordynatora te-matu
"Ochrona środowiska
obszarów zurbanizowanych i
uprzemysłowionych" N a
Ottawy Zakłady jej znajdu-jące
się w Sherbrooke w Que-be- c
chwilowo jeszcze pozosta-ły
na miejscu
CENY ŻYWNOŚCI
Ceny artykułów żywnościo-wych
stale idą w górę i do
końca br zwyżkują od 7% do
9% w porównaniu do ubie-głorocznych
Zwyżka ta za-leżna
jest od takich czynni-ków
jak pogoda wpływająca
na zbiory zbóż i jarzyn oraz
od wahań cen rynkowych
mięsa zależnych od podaży
STAN BUDOWNICTWA
W okresie czerwca zanoto-wano
wzrost budownictwa w
okręgach lniejskich Ontario
Rozpoczęto w tym miesiącu
budowę 0994 nowych jedno-stek
mieszkaniowych o 11%
więcej niż w tym samym mie-siącu
przed rokiem
W pierwszym półroczu br
rozpoczęto budowę 88955
jednostek co stanowi zniżkę
o 10% w skali ogólnokrajo-wej
i o 15% jeżeli chodzi o
okręgi miejskie Ontario
ZASIŁKI BEZROBOCIA
W maju zasiłek bezrobocia
pobierało 725000 osób o
15 6% mniej aniżeli w kwie-tniu
gdy było ich 859000 o
3% jednak więcej aniżeli w
maju ub roku 38% z pobie-rających
zasiłek było w wie-ku
poniżej 25 lat
ymmmimmmm?
POLSKI
wniosek Polski program ten
został rozszerzony o proble-matykę
społeczną i ekonomi-czną
Polska uczestniczy też
w badaniach oceanograficz-nych
geologicznych hydrolo-gicznych
oraz w pracach nad
międzynarodowym systemem
informacji naukowej i tech-nicznej
CIĄGNIK NA MOKRADŁA
Nowy specjalny rodzaj
ciągnika gąsienicowego prze-znaczonego
do pracy na pod-mokłych
terenach produko-wać
będzie huta "Stalowa
Wola" W tej sprawie zawar-te
zostało między stalowolską
hutą a amerykańskim kon-cernem
International IIarve-erst- er
Company porozumie-nie
kooperacyjne Oryginal-ność
konstrukcyjna tego ciąg-nika
polega na zastosowaniu
odpowiednie gąsienic nowe-go
typu przekładni napędu i
innych rozwiązań którespra-wi- ą
iż wyposażony w silnik
o mocy 140 KM będzie on wy-wierał
bardzo małe naciski
na podłoże a równocześnie
miał uciąg 300-konnyc- h ciąg-ników
kołowych
Zgodnie z umową jeszcze
pod koniec 1978 r stalowo-wolsk- a
huta dostarczy pierw-sze
23 ciągniki na eskport do
Stanów Zjednoczonych Tego
typu ciągników nie produku-je
żaden z krajów europej-skich
REZERWAT AZALII
W Woli Zarczyckiej 10 km
od Leżajska znajduje się re-zerwat
azalii pontyjskiej Jest
to jedyne miejsce nie tylko
w Polsce ale i w całej Euro-pie
gdzie krzew ten (zwany
także różanecznikiem żółtym)
rośnie w stanie naturalnym
Rezerwat znajduje się na pia-szczystej
wydmie w otoczeniu
bagnistych łąk Azalia kwit-nie
na przełomie maja i
czerwca a jej odurzający za-pach
roztacza się w promie-niu
ponad 200 metrów Już
od wczesnej wiosny ciągnie
w te strony wiele wycieczek
pragnących obejrzeć unikal-ne
krzewy
OBURZAJĄCY WYROK
Sąd frankfurcki wydał wy-rok
w toczącym się 4 lata pro-cesie
byłego unterschar-fuehrer- a
SS Huberta Gomer-skieg-o
oskarżonego o udział
w zamordowaniu 150000
więźniów obozu koncentracyj-nego
w Sobiborze w Polsce
Gomerski został uprzednio
skazany na dożywocie wypu-szczono
go jednak z więzienia
w roku 1972 i wznowiono pro-ces
ponieważ oskarżony za-żądał
rewizji Mimo iż H Go-merski
był jednym z najbru- -
talniejszych oprawców w obo-zie
koncentracyjnym w Sobi-borze
sąd frankfurcki tskazał
go tym razem jedynie na 15
lat więzienia Ponieważ zaś
oskarżony odbył już karę 22
lat sąd zasądził na jego rzecz
odszkodowanie za siedem lat
"nadprogramowego"' przeby-wania
wwiezieniu
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, August 10, 1977 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1977-08-10 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2001122 |
Description
| Title | 000518 |
| OCR text | i n f 'S!$ rryffltA ~ i "#ł% STR 2 ZWIĄZKOWIEC — Środa 10 sierpnia 1977 r NRĆ5 "Związkowiec" (The Alliancer) Printed and Published evcry Monday and Wedncsday by POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED 1638 Bloor Słreeł West — Toronto Onf Canada — M£P Ai Tplephpnes: 531-249- 1 531-249- 2 Seeond class mail rcglstrątion numbcr 1673 S - r ~ - i - " - Q(I-ja- J Ofąap of Tbc Polish Alllance of Canęda Jan Bldas — Chalrman of Ihe Board Barbara Snagleka — Secretary Jeny Bowaflotriltl —_ Edltrr Gustaw Słodkowski — C-edlt-or Oesław E}as7k — Manajzej- - PRENUMERATA Roc7na w Kanadzie S1500 (j Za granicą — Roczna $1700 Półroczna $ 8M fi Półroczna 51000 Kwartalna $ 500 # Pojedynczy numer 20c POCZĄTEK ZOSTAŁ ZROBIONY Propozycja prezydenta Egiptu Anwara Sadata zwołania konferencji ministrów spraw zagranicznych państw arabskich i Izraela w Stanach Zjednoczonych spot-kała sic w -- Tej Awiwie z natychmiastowym spontanicznym uznaniem Rząd Izraela z premierem Beginem na czele pod-kreślając ważność tego zagadnienia nie omieszkał jednak w zawoalowanej formie zaznaczyć iż w gruncie rzeczy on sam dawno to już proponował Propozycja ta została wysunięta przez prezydenta Sada-ta w czasie pobytu w Aleksandrii sekretarza stanu USA Cyrusa Vance'a który od Egiptu rozpoczął swój dwunasto-dniow- y objazd państw obszaru środkowego Wschodu Nie ulega wątpliwości iż w przypadku zrealizowania tego pro-jektu byłby to niechybnie bardzo ważny krok naprzód w rozwiązaniu zagadnienia ustanowienia pokoju na Środkowym Wschodzie Gdy Vance opuszczał Waszyngton udając się w te po-dróż z całą pewnością nie przewidywał takiej ewentualności nawet biorąc pod uwagę swój własny optymizm i taki sam panujący w Kairze i Tel Awiwie Obecnie okazało się iż optymizm ten miał podstawy i że może on okazać się bardzo owocny Nie oznacza to jednak by przed wznowieniem rozmów w Genewie nie piętrzyło się wiele różnych niełatwych do pokonania przeszkód różnego rodzaju które mogą postawić pod znakiem zapytania spodziewany ich sukces Egipt Izrael i Stany Zjednoczone zgodzą się oczywiście na taką konferen-cję wstępną ministrów spraw zagranicznych państw arab-skich i Izraela liczyć się jednak trzeba z tym iż mogą po-między nimi zaistnieć i zaistnieją z całą pewnością duże różnice zapatrywań jeżeli chodzi o takie czy inne zagadnienia Nie ulega wątpliwości iz najpoważniejszym z nich będzie sprawa uczestniczenia czy nieuezestniczenia reprezenta-cji Palestyńczyków w obradach w Genewie Izrael jak wia-domo stanowczo jest temu przeciwny ponieważ otwarcie odmawiają oni uznania go jako państwo i dążą do jego zniszczenia Z drugiej strony państwa wchodzące w skład Ligi Aarbskiej udzielają im swego poparcia uważając Ruch Wyzwolenia Palestyny za formalną reprezentację Palestyń-czyków i uznają jego dążenia do uzyskania państwowej sa-modzielności Prezydent Sadat uważa że jeżeli Izrael rzeczy wiście dąży do ustanowienia pokoju na Środkowym Wschodzie da się ?o przeprowadzić i są sposoby zrealizowania tego Trzeba jednak --jasno je sprecyzować i osiągnąć jakiś realny kom-promis W pierwszym rzędzie Palestyńczycy muszą wyrzec sie swych dążeń do zniszczenja Izraela i uznać go za samodziel-ne niezawisłe państwo Na ten temat musza równocześnie wypowiedzieć sie państwa arabskie które popierają dążenia Palestyńczyków jak i te które pomocy mu nie udzielają y tym przypadku z całą pewnością dojdzie do gorących sporów z racji różnych zapatrywań na to zagadnienie ze strony Egiptu Syrii Jordanii Libanu Libii Iraku Arabii Saudyjskiej- - Uzgodnienie więc tego zagadnienia i osiągnięcie jakegoś' kompromisowego rozwiązania jak już powiedzieliś-my' z całą pewnością nie będzie łatwe 'Poza tym też trzeba będzie brać pod uwagę również i to co powie Izrael W przypadku osiągnięcia porozumienia odnośnie udziału Palestyńczyków w obradach w Genewie wyłonią się nowe znów problemy przede 'wszystkim zagadnienie zwrotu przez Izrael okupowanych ód 1967 i 1973 roku terytoriów państw arabskich Już obecnie Izrael stanowczo stwierdza iż w żad-nym przypadku nie zrezygnuje z terenów Jordanii leżących na prawym brzegu rzeki Jordan które zajął w 1967 foku i które obecnie zaludnja własną -- ludno&cia wbrew zastrzeże-niom-naw- ef z popierających" go Stanów Zjednoczonych Należy jedwnasltcępnuafaćkonżfeereznapcjraoponnaowszacnzaeblpurzmezinipsrteerziyadlneynmta da jakieś wyniki "Jest to możliwe przy wzajemnej ustępli-wości mających wziąć w niej udział państw Czy jednak bardzo można na nią liczyć? Jakby nie było początek został zrobiony Co z tego wyniknie — pokaże dopiero przyszłość (r) Piękny szlak wodny Ponad dwieście lat temu wy-budowano Kanał Bydgoski któ-ry połączył rzeki: Wisłę i Brdę z Notecią i Wartą tworząc w ten sposób wspólny szlak wod-ny dla Europy Wschodniej i Zachodniej Już przedtem wy-korzystywano przepływającą przez miasto rzekę Brdę do transportu towarów Wisłą do Gdańska Przypominają o tych i późniejszych czasach stare Spichrza Zresztą i obecnie port śródlądowy w Bydgoszczy jest ważnym elementem w wodnym transporcie towarowym na szla-ku wiodącym z ZSRR do kra-jów Europy Zachodniej Brda płynąca przez znaczny obszar województwa bydgoskie-- f go jest ponadto rnalownjczym szlakiem' dla wodniaków: tury-stó- w i sportowców a pobliskie Bóry Tucholskie zachęcają do długich rajdów pieszych kolar-skich i motorowych Przez Byd-goszcz wiodą główne "szlaki ko-munikacyjne:' "drogowe kolejo-we i' lotnicze którymi można sij udać do Gdańska na Maz-urydo Warszawy oraz na połu-dnie kraju- - Nic więc dziwnego że miasto sta!or siej ważnym "o-środkiem 'ruchu 'tarysryemego zwlas2cza"jvi miesiącach letnich] Liaae vdecżkł'vorązi turyści' indywidualni ''zwiedzają Iprzy' okazji pobytu miejscowe zabyt-ki oraz' lokalne placówki nauko' wJqBUuralM? '" Walory turystyczne miasta zyskają wkrótce znacznie przez projektowane zagospodarowanie Wyspy Młyńskiej położonej w malowniczym zakolu rzeki Brdy wśród pięknego starodrzewia Odkryto tam stare piwnice z XV-X- yi wieku w których znaj-dzie pomieszczenie duży ośro-dek muzealny Przewiduje sie tam ekspozycję zbiorów numiz-matycznych 'w tym wyrobów dawnej mennicy bydgoskiej medalierstwa a także rzemiosła oraz jnilitarii Oddzielne miej-sce zajmą zbiory związane z hi-storią walk i męczeństwa spo-łeczeństwa bydgoskiego Przy-pomnieć należy że w okresie Ii' wojny światowej ludność Bydgoszczy przeżyła prawdziwą gehennę ponosząc ogromne straty MAPY DLA RYBĄKóyy Wspólnym wysiłkiem kar-tografów oceanografów ich-tiologów i geologów opraco-wuje się w 'Morskim Instytu-- 1 cie Rybackim dokładne mapy dna morskiego przeznaczone dla jednostek rybackich! O-pa- rte one są na szczegóło-wy- m badaniu" dna dzięki cze-mu dają ściślejsze 'inofrniacje od map jnórz" powszechnie stosowanych w nawigacji Łopuszański 0 wspólny front wołki Nie łatwo jesf scharaktery zować skromna rozmiaranu a bogata w treść książkę da-mą' 'Michnijca "Ifćściół lewi-ca dialog"' (Paryż? "jnstyfut Literacki" 1977 Bibjiojijia "KjJUufy" t 277) Fascynuje ona wpikłjjyą analiza prze-mian ideologicznych które zaszły #' oijgu ostatnich trzy-dziestu lat w świadomości in-telektualnie dojrzałych warstw społeczeństwa pol-skiego w Kraju — i to po obu stronach barykady w obozie lewicy laickiej i w obo-zie laickim A jednocześnie jest książka Michnika kroni-ką vsjki którą sjg toczy' bez chwili wytchnienia między naporem totalitaryzmu a opo-rem społeczeństwa między próbą zsowietyzowania kultu-ry polskiej a obroną najlep-szych tradycji narodowych tj przywiązania do ogólno-ludzkich wartości humanisty-cznych Centralnym problemem książki jest konflikt między lewicą laicką a Kościołem W oczach ideologów lewicy kon-flikt ten spóźniony w Polsce o przeszło sto lat był nie-uniknionym starciem między myślą racjonalistyczną po-stępową a" przeżytkami pier-wiastków irracjonalnych w psychice ludzkiej Dla ludzi lewicy Kościół katolicki w Polsce był obrońcą wszyst-kich sil reakcyjnych wstecz-nych zacofanych wszystkie-go co stało na drodze postę-pu Jeżeli Kościół jako insty-tucja był po prostu uosobie-niem Ciemnogrodu to kato-licyzm miał być odpowiedzial-ny za wiekowy zastój kultury narodowej Tak się przedstawiała sy- tuacja na płaszczyźnie walki ideologicznej z Kościołem ka-tolickim w latach czterdzie-stych i piędziesiątych Nic dziwnego że w imię rozdziału Kościoła i Państwa lewica po- witała z „uznaniem wprowa- dzenie zaraz po wojnie ślu-bów cywilnych i rozwodów tak jak później poparła usu-nięcie nauczania religii w szkole Były to przecież etapy na-drod- ze do niezbędnej lai-cyzacji życia polskiego odro-bienie zaległości dziejowych Myliłby się jednak kto by sądził że szło tu o zwykły antyklerykalizm Atakując Kościół fanatycy lewicy go- dzili w samą religię jako ta-ką Ci wyznawcy światopo-glądu materialistycznego skupieni pod sztandarem wo-jującego atelzmu zmierzali do wyrwania wiary w Boga z duszy ludzkiej do zabicia zduszenia w zarodku instynk-tu religijnego przekonania o Tolerancja Wychodzący w Londynie Polski obecnej Polsce podajemy Polska dała dobrą lekcję zarówno ZSRR jak i zachod-nim krytykom polityki obro-ny praw człowieka prezyden-ta Cartera Pokazała ona iż system komunistycz-nych może zdobyć się na pe-wne koncesje narażenia się na dyskredytowanie się samemu i na jakieś niebez-pieczeństwa Prz)Tvódca Ludowej Polski Edward Gierek poczynił tym kierunku ostatnio szereg kroków za które należy mu się uznanie Najważniejszym z nich by-ło ogłoszenie amnestii z oka-zji święta narodowego 22 lip-ca na podstawie której zwol-niono z więzień nie tylko ty-siące drobnych przestępców ale również grupę krytyków Obrony Ro-botników Komitat len od momentu swego powstania we wrześ-niu roku był solą w oku rządzących Polską czynników jego było obrona robotników — uczestników protestacyjnych wystąpień przeciwko' podwyżce cen ar-tykułów żywnościowych w czerwcu 1976 roku prześla-dowanych następnie przez władze brutalnie traktowa-nych przez organy bezpie-czeństwa i następnie skaza-nych na długoletnie kary 'wię-zienia Pięciu Ko-mitetu i -- czterech jego współ-prącownik- W aresztowano maju i oskarżano" ó współ-pracę ze 'znajdującymi się za-granicą --wToginii Polsce' Lu-dowej kołami' Obecnie zostali pni zwolnje-i- y i dochodzenie przeciwko istnieniu bytu transcenden talnego Na tym pojega we-dług Michnika bjąd a w okre-sfonyp- n kontekście historycz-nym wina lewicy polskiej Ludzie skądinąd szlachetni i prawi nie dostrzegali że zwalczając bezwzględnie Ko-ściół sojuszu z systemem komunistycznym staja po stronie totalitaryzmu ze do-magając się odebrania Koś-ciołowi "przywilejów" unie-możliwiają mu ogóle jego działalność tak duszpasterską jak katechetyczną i charyta-tywna A tym samym opowia-dają się po stronie prześla-dowcy ogółu wiernych to znaczy lwiej części społeczeń-stwa polskiego Nie mogło ja-koś przyjść im do głowy że walka o odebranie względnie ograniczenie swobody wyzna-wania i praktykowania reli-gii jest częścią walki systemu totalitarnego z wolnością człowieka i obywatela wol-nością w każdej -- jej postaci wolnością słowa i myśli wol-nością opinii i poglądów wol-nością informacji w druku i na falach eteru wolnością stowarzyszenia się i wyjazdu za granicę Michnik był i jest człowie-kiem poglądów lewicowych człowiekiem niewierzącym Dźwiga i on jakaś cząstkę wi-ny za brak zrozumienia po-stawy i posłannictwa Kościo-ła w tym świecie Kiedy je-sienią 1965 r biskupi polscy wystosowali słynny list do bi-skupów niemieckich Michnik przyłączył się z własnej woli do rozpętanej nagonki praso-wej przeciwko autorom pierwszej poważnej próby pojednania obu narodów duchu wzajemnego wybacze-nia sobie i odpuszczenia win niedawnej przeszłości Publi-czne przyznanie się do błędu na którego samo wspomnie-nie jak pisze czerwieni się ze wstydu przynosi zaszczyt naszemu autorowi Faktem jest że Michnik wyzbył się dawnych uprzedzeń wyrósł z powijaków antyreligijnego obskurantyzmu co nie ozna-cza bynajmniej że wyrzekł się swoich przekonań vAle --mipio akcentówftlbio-graficznyc- h które wprowa-dzają do omawianej tu książ-ki pewien łatwo dostrzegalny ton osobisty nie jest ona his-torią ewolucji intelektualnej autora Raczej jest to kronika wzajemnego stosun-ku dwóch antagonistycznych prądówr duchowych z któ-rych każdy reprezentuje po-tencjalnie ogromną siłę ideo-wą — nie mówiąc już o re-zonansie socjalnym nauki Ko-ścioła z jednej strony a ideo- - - ciekawy artykuł odnoszący się do sytuacji w który poniżej tłumaczeniu: rządów bez av tzw Komitetu ub Zadaniem członków w ich w w Z w rozwoju to "The Economist" zamieścił nim umorzono Dwóch uprze-dnio jeszcze wypuszczono z powodów zdrowotnych i rów-nież ich uniewinniono obec-nie W więzieniu pozostało nadal pięciu uczestników zajść czerwcowych Należy domyślać się iż ci ostatni" nie zostali zwolnieni dla wykazania iż rząd nie ma zamiaru ulegać presji ze strony Komitetu Obrony Ro-botników i popierających go kół zagranicznych Równocześnie Gierek wy-kazuje tendencję polepszania stosunków z hierarchią Koś-cioła Katolickiego będącego instytucją z którą władze chcąc nie chcąc muszą poważ-nie się liczyć W przemówie-niu swym wygłoszonym w Sejmie 30 czerwca Gierek oświadczył iż "stosunki łączą-ce ludzi o różnych wyzna-niach winny być nacechowa-ne tolerancją" Być może jest to stwierdzenie bez znacze-nia sądzić jednak należy iż raczej mówiąc to chciał on po prostu przestrzec wszystkich tych ze sfer rządowych i par-tyjnych którzy są zwolenni-kami utrzymywania polityki twardej ręki w odniesieniu do Kościoła Zupełnie niespodziewaną tolerancję daje się też zaob-serwować w stosunku do przejawów życia kulturalne-gó- ? ł przedev wszystkim jeżeli chodzi o kinematografię U-stośunkowy-wanie cię do tej dziedziny zawsze było w Pol-sce Ludowej wskaźnikiem pa-nującej atmosfery politycz-- Od wielu lat producenci fUimówi ograniczani cenzurą 'nlifręcali przeważnie 'obrazy z totautommem drugiej strony Nie mniej jednak kierunek tej ewolucji zdaza — nie bez oporów i nawrotów do pozycji wyjścio-wych — do zbliżenia się do lepszego poznania sie i zdania sobie sprawy że to co oba obozy łączy jest o wiele waż-niejsze niż to co jg dzieli A łączy lewicę z Kościołem myśl postępową z katolicy z-m- em głęboki respekt osobo-wpśc- i ludzkiej poszanowanie swobody wewnętrznej i wol-ności od przymusów zewnę-trznych każdego człowieka Człowieka nie jako cząsteczki większej od niego zbiorowo-ści jak klasa społeczeństwo naród Inaczej uzasadnia te nie podlegającą zakwestiono-waniu wartość każdej jedno-stki ludzkiej chrystianizm inaczej humanizm świecki któremu obcy jest punkt wi-dzenia eschatologiczny i wia-ra w zbawienie Ale zarówno chrześcijanin jak i intelektua-lista lewicowy o ile tylko jest wierny ideałom wolnościo-wym tego nurtu myśli euro-pejskiej musi odrzucić pod-porcądkowa- nie człowieka ano-nimowym silom Historii wszystko jedno czy będzie to postęp czy rasa czy mit bez-klasowe- go społeczeństwa w którym znikną wszelkie kon-flikty i sprzeczności Autor roztacza przed czy-telnikiem panoramę tej ewo-lucji — od konfliktu do dia-logu od nieskrywanej -- wrogości do zrozumienia ze opo-nent nie musi być przeciwni-kiem że — owszem — może być sojusznikiem w obronie człowieczeństwa przed naj-większym niebezpieczeń-stwem które mu kiedykol-wiek zagrażało tj przed ni-hilizmem totalitaryzmu Dia-log w koncepcji Michnika to nie czysto koniunkturalne taktyczne porozumienie to nie rozgrywka o władzę ale spotkanie ludzi lewicy laic-kiej z chrześcijaństwem w anty totalitarnym oporze Je-żeli dialog ten nie ma pro-wadzić do nic nie wartego kompromisu ideologicznego do zamazania czy zaklajstro-wani- ą głębokich różnic któ-re1 dzielą 'oba obozy to celem jego musi być uświadomienie sobie przez każdą ze stron że oponent reprezentuje pew-ne wartości nie tylko godne szacunku ale niezbędne w ca-łokształcie kultury polskiej Bo i w chrześcijaństwie i w ideologii laicyzmu dochodzą do głosu- - do pełni ekspresji te pierwiastki psychiki ludz-kiej które słabo dźwięczą o ile nie są w ogóle zagłuszone u drugiego uczestnika dialo-gu lekcją dla o tematyce z odległej prze-szłości unikając poruszania drażliwych zagadnień teraź-niejszości Od kilku miesięcy sytuacja ta uległa zmianie i przystąpili oni do produkowa-nia filmów ukazujących sto-sunki panujące w powojen-nej komunistycznej Polsce bardzo nieraz kontrowersyj-ne Dwa z tych obrazów (poda-jemy ich nazwy w brzmieniu angielskim nie znając pol-skich): "Man of Marble" tre-ścią którego jest epoka rzą-dów stalinowskich we wczes-nych latach pięćdziesiątych i "Camoufłage" odnoszący sie do zagadnień konformizmu i cynizmu sfer intelektualnych obecnych czasów zostały ostro skrytykowane przez Centralny Komitet Partii tym niemniej jednak nie zdję-to ich z' ekranu Sądzić na podstawie tego należy iż Gierek doszedł do przekonania ze mimo wszyst-ko trzeba pogodzić sie i zna-leźć formy współżycia z poli-tyczną opozycją intelektuali-stów Oczywiście istnieje pewne ryzyko w takim dawaniu swo-body wypowiadania się spe-cjalnie jeżeli chodzi o Polskę której pełne temperamentu społeczeństwo nie łatwo daje się wtłoczyć w ramy jakiejś cenzury- - "i zakazówr Ma to jednak równocześnie i swe polityczne zalety Ta nowa tolerancja może dopomóc Gierkowi w realizowaniu jego przyszłych planów gospodar-czych o wielkim znaczeniu przede wszystkim jeżeli cho-dzi o zwyżkę cen artykułów pierwszej potrzeby która wy-daje się nieunikniona ""Przywódca ZSRR Leonid Brefnięjf jnoże przekonać się na przykładzie Polski że pe Ale zęby spotkanie które jest istotą dialogu nie zatrzy-mało się na powierzchni zja-wisk lecz dotarło do ich isto-ty musi się odbyć w trzech wymiarach Będzie to zatem "spotkanie z Bogiem spotka-nie z Kościołem-instytucj- ą spotkanie' z chrześcijańskim systemem wartości" Spotka-nie w pierwszym wymiarze to największy szkopuł dla lu-dzi niewierzących to spotka-nie z tajemnica której ani ogarnąć ani zrozumieć nie po-trafią a której istnienia każe im kwestionować zakorzenio-ny nawjk masłowy Miarą głabi intelektualnej młodego jeszcze autora (ur w 1940 r) jest takie ujecie tego zagad-nienia któiego nie powsty-dziłby sie niejeden intelek-tualista katolicki Niewątpli-wie jest to kulminacyjny punkt całej książki Byłoby błędem nie do da-rowani zostawić czytelnika tej krótkiej z konieczności recenzji ze mamy do czynie-nia z czysto intelektualna abstrakcyjną dysserlacją na temat opozycji Kościół — le-wica w PRL Przeciwnie książka Michnika pulsuje ży-ciem pełna jest faktów opi-sów kolejnych aktów represji wymierzonjch przez władze komunistyczne w Kościół Au-tor współuczestnik tych zda-i'ze- ń wprowadza na scenę protagenistów lego sporu od Kardynała Wyszyńskiego do najznakomitszych intelektua-listów lewicowych i katolic-kich Z olśniewającą erudy-cja sytuje ich pisma i wypo-wiedzi uwzględniając kazania ks Prymasa listy biskupów polskich encykliki papieskie dzieła europejskich teologów doby współczesnej przemó-wienia Jerzego Zawieyskiego i Stanisława Stommy w deba-cie sejmowej nad interpela-cją koła "Znak" w sprawie brutalnego postępowania m-ilicji wobec młodzieży akade-mickiej w marcu 1968 r Nie sposób wyliczyć całego bogactwa tej przykuwającej książki trzeba więc ograni-czyć sie do trzech punktów które nasuwają się przy lek-turze: "rewizjonizm" Michni-ka- ciągłość dialogu książka i życie Co sie tyczy punktu pierw-szego to pozycja autora nie jest wyniosłym "au-del- a de la melee" nie stara sie on za-jąć stanoAriska ponad z natu-ry rzeczy jednostronnymi by użyć jego terminologi syste-mami wartości Raczej pod-daje on ostrej lecz intelek-tualnie nieposzlakowanej kry-tyce założenia ideologii lewi-(Dokończe-nio na str 4) wne "popuszczenie cugli" nie koniecznie musi oznaczać klę-skę Nauka ta jest dość zna-cząca biorąc pod uwagę iż od końca ubiegłego roku w ZSRR rozpętała sie fala za-krojonych na szeroką skalę represji w odniesieniu do tzw dysydentów jak określa sie politycznych opozycjoni-stów Jak dotychczas Breżniew w przeciwieństwie do Gierka uważa iż życie społeczeństwa bezustannie znajdować się musi pod ścisłą kontrola par-tii To w wyniku spowodowa-ło znaczne obostrzenia w za-kresie tolerancji wykazało wTażliwość systemu władzy i w dużej mierze zdyskredyto-wało ZSRR w opinii zagrani-cy W chwili obecnej Moskwa prowadzi ostrą kampanię przeciwko polityce prezyden-ta Cartera domagającej się poszanowania praw człowie-ka Kontrast jaki zaistniał po-między ZSRR i Polską jest także i lekcją dla Zachodu Przede wszystkim dla Fran-cji której prezydent Giscard d'Estaing twierdzi iż presja w kierunku większej toleran-cji odnośnie szanowania praw człowieka powoduje zwiększe-nie się w państwach komuni-stycznych- stosowanych repre-sji Polska mająca znacznie więcej kłopotów aniżeli ZSRR zaprzeczyła tym te-zom Opozycja świata pracy przede wszystkim kił rebrt-niczyc- h popierana przez ko-ła intelektualistów i Kości Z wygrała uzyskując większą niż dotychczas tolerancje Gdyby to nie nastąpiło Pd-sk- a z pewnością powróciłaby do represyjnej formy rządów w s'tvlu Gomułki 1 KANADY OFIARY WEEKENDU W czasie minionego week-endu poniosło śmierć w róż-nyc- h tragicznych wypadkach 46 osób Ilość ofiar w Ontario wy-niosła 12 osób z których 8 zginęło na drogach REZERWY FINANSOWE Pod koniec lipca rezerwy skarbu państwa wynosiły $0010000000 podczas gdy w końcu czerwca $5100000-00- 0 W skład ich wchodziło $2670000000 amerykań-skich $15160000 innych wa-lut zagranicznych $895900-00- 0 złota ŚMIERĆ PILOTA W pobliżu miejscowości 1'cluelet w rejonie Vancou-ve- r uległ katastrofie śmigło-wiec pilotowany przez Gary Bergforda 44 który zginął na miejscu pod szczątkami rozbitego aparatu Powód ka-tastrofy bada specjalna ko-misja Z MONTREALU DO OTTAWY Coraz to nowe firmy i przedsiębiorstAs a opuszczają Quebec i przenoszą się do in-nych prowincji przecie wszy-stkim do Ontario Ostatnio opuściła Montreal Combus-tio- n Engineering Canada Ltd przenosząc swą główną kwa-terę z 250 pracownikami do WIEŚCI z POLONIJNE SPOTKANIA W zielonogórskim amfitea-trze oraz w zabytkowym pa-łacu kultury żagania odbyły sie w dniach od 26 lipca do 4 sierpnia pierwsze polonijne spotkania z piosenka polską Udział w koncertach wzięły polskie zespoły i soliści z CSRS Francji Kanady NRF Węgier i ZSRR W STAREJ PAPIERNI Jedyne w Polsce Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroj- u zwiedza codziennie ponad 500 turystów z kraju i zagranicy W muzeum znaj-duje się wiele "białych "kru-ków" m in słynne rękopisy tamilskie pisane na liściach bambusowych oryginalna prasa drukarska z czasów Gu-tenberga Atrakcję muzeum stanowi uruchomiona według średniowiecznych receptur i technologii produkcja papie-ru czerpanego Muzeum mie-ści się w zabytkowym gma-chu papierni z 1605 roku OŚRODEK NAUKOWY W okresie 4 najbliższych lat 7 wyższych szkół Krakowa otrzyma ponad 20 nowych obiektów W tym samym cza-sie liczba miejsc w domach studenckich zwiększona zo-stanie do 22000 podobnie rozbudowana zostanie sieć stołówek W następnych la-tach tj do 1990 roku Kraków w którym studiować będzie ok 100000 studentów otrzy-ma nowe obiekty w obszarze ok 1000 ha Część tego tere-nu uzyska się w cbrebie sta-rego Krakowa (głównie dla potrzeb rozbudowy Uniwer-sytetu Jagiellońskiego) a re-sztę — przez powstanie mini-mia- st satelitów Krakowa Ta-kimi miasteczkami będą m in już powstające kompleksy obiektów dla Politechniki Krakowskiej Wyższej Szkoły Wychowania Fizycznego Aka-demii Sztuk Pięknych oraz Akademii Medycznej AKTYWNY UDZIAŁ UNESCO — organizacja ONZ stawiająca sobie za cel zacieśnienie współpracy mię-dzy narodami w dziedzinie oświaty nauki i kultury w swej działalności podejmuje ważne problemy współczesne-go świata których realizacja przyczynia się do utrwalenia pokoju i współpracy między-narodowej Od ponad 30 lat Polska bierze aktywny udział w pra-cach tej organizacji Liczne inicjatywy Polski zmierzały i zmierzają do współdziałania w-- różnych dziedzinach będą-cych przedmiotem działalno-ści UNESCO Polska uczestni-czy w realizacji wielkich programów tej organizacji dotyczących istotnych spraw dla ludzkości takich np jak program ochrony środowiska naturalnego "Człowiek i bio-sfera" Polsce powierzono odpowiedzialną funkcję eu-ropejskiego koordynatora te-matu "Ochrona środowiska obszarów zurbanizowanych i uprzemysłowionych" N a Ottawy Zakłady jej znajdu-jące się w Sherbrooke w Que-be- c chwilowo jeszcze pozosta-ły na miejscu CENY ŻYWNOŚCI Ceny artykułów żywnościo-wych stale idą w górę i do końca br zwyżkują od 7% do 9% w porównaniu do ubie-głorocznych Zwyżka ta za-leżna jest od takich czynni-ków jak pogoda wpływająca na zbiory zbóż i jarzyn oraz od wahań cen rynkowych mięsa zależnych od podaży STAN BUDOWNICTWA W okresie czerwca zanoto-wano wzrost budownictwa w okręgach lniejskich Ontario Rozpoczęto w tym miesiącu budowę 0994 nowych jedno-stek mieszkaniowych o 11% więcej niż w tym samym mie-siącu przed rokiem W pierwszym półroczu br rozpoczęto budowę 88955 jednostek co stanowi zniżkę o 10% w skali ogólnokrajo-wej i o 15% jeżeli chodzi o okręgi miejskie Ontario ZASIŁKI BEZROBOCIA W maju zasiłek bezrobocia pobierało 725000 osób o 15 6% mniej aniżeli w kwie-tniu gdy było ich 859000 o 3% jednak więcej aniżeli w maju ub roku 38% z pobie-rających zasiłek było w wie-ku poniżej 25 lat ymmmimmmm? POLSKI wniosek Polski program ten został rozszerzony o proble-matykę społeczną i ekonomi-czną Polska uczestniczy też w badaniach oceanograficz-nych geologicznych hydrolo-gicznych oraz w pracach nad międzynarodowym systemem informacji naukowej i tech-nicznej CIĄGNIK NA MOKRADŁA Nowy specjalny rodzaj ciągnika gąsienicowego prze-znaczonego do pracy na pod-mokłych terenach produko-wać będzie huta "Stalowa Wola" W tej sprawie zawar-te zostało między stalowolską hutą a amerykańskim kon-cernem International IIarve-erst- er Company porozumie-nie kooperacyjne Oryginal-ność konstrukcyjna tego ciąg-nika polega na zastosowaniu odpowiednie gąsienic nowe-go typu przekładni napędu i innych rozwiązań którespra-wi- ą iż wyposażony w silnik o mocy 140 KM będzie on wy-wierał bardzo małe naciski na podłoże a równocześnie miał uciąg 300-konnyc- h ciąg-ników kołowych Zgodnie z umową jeszcze pod koniec 1978 r stalowo-wolsk- a huta dostarczy pierw-sze 23 ciągniki na eskport do Stanów Zjednoczonych Tego typu ciągników nie produku-je żaden z krajów europej-skich REZERWAT AZALII W Woli Zarczyckiej 10 km od Leżajska znajduje się re-zerwat azalii pontyjskiej Jest to jedyne miejsce nie tylko w Polsce ale i w całej Euro-pie gdzie krzew ten (zwany także różanecznikiem żółtym) rośnie w stanie naturalnym Rezerwat znajduje się na pia-szczystej wydmie w otoczeniu bagnistych łąk Azalia kwit-nie na przełomie maja i czerwca a jej odurzający za-pach roztacza się w promie-niu ponad 200 metrów Już od wczesnej wiosny ciągnie w te strony wiele wycieczek pragnących obejrzeć unikal-ne krzewy OBURZAJĄCY WYROK Sąd frankfurcki wydał wy-rok w toczącym się 4 lata pro-cesie byłego unterschar-fuehrer- a SS Huberta Gomer-skieg-o oskarżonego o udział w zamordowaniu 150000 więźniów obozu koncentracyj-nego w Sobiborze w Polsce Gomerski został uprzednio skazany na dożywocie wypu-szczono go jednak z więzienia w roku 1972 i wznowiono pro-ces ponieważ oskarżony za-żądał rewizji Mimo iż H Go-merski był jednym z najbru- - talniejszych oprawców w obo-zie koncentracyjnym w Sobi-borze sąd frankfurcki tskazał go tym razem jedynie na 15 lat więzienia Ponieważ zaś oskarżony odbył już karę 22 lat sąd zasądził na jego rzecz odszkodowanie za siedem lat "nadprogramowego"' przeby-wania wwiezieniu |
Tags
Comments
Post a Comment for 000518
