Zwilazkowiec Alliancer, February 27, 1955

              SSM£IM€ffil sisasaa
nttjfpi)f3vy™' $
a-- i " "
H --_ ''-- D s
DODATEK
i UW m
literacki itżjfaiaKCT-- — sscS V T t! I steraraa
ST sssnsEsasssEisEnEEsssniz Łi:jflrrvriftuiuww
Wie Sekcja Druga "ZWIĄZKOWIEC" LUTY (FEBRUA—RY) '13 — 1955 ————
as- -
Wl
na o
Kafle
e id
i kurf:
tf
rept
anie
KRI
lazwiil
tl nr- -
arde"- -
z Bfi
obej- -
JUu
$1
o S30
inyit
sło 91
jbrv
III- -
33SE
sv
ą
11
osf
jan3lewski
5 'Tvtus Chałubiński z Warszą- -
fctóry sporadycznie przy]ez- -
Tatry od roku 1850 -S- d?°v roku 1873 na stałe WZa:
Sanem które odkrył dla całej pE jako cudowny ośrodek
ro'_:„v swvm osromnym en- -
1 Łein energią i namiętnym Laniem Tatr 1 Zakopanego
dr Chałubiński rozbudził w
oleczeństwie polskim miłosc
Z tei prześliczne] ziemi podha-£Li0- f
nip tvlko iako W- - ama- -
ei miejscowości gruźlicę leczą-rP- i
lecz 1 jako ośrodka ruchu tu- -
" r rin 7sl-nnnnfp- n 7a- -
-- imoid przybywać coraz liczniej'
si "goście"' Ta podróż wymagała
ńwrzesnych warunkach duże- -
1i ?on„„u„mnaiłrocwiaaniasieTatrTrizepbeawnbeygłoo
1 bowiem tłuc się od Krakowa dwa
1 jni irńralska furka po wyboistych
9 Arnazrh a do nrzybyciu do Zako li! panego zadawalać się prymityw
_ : -- Tiriinl-ami hvfnwania w
s ' _i_ist 7hnfl1 TDr-- 7 wnnanu
fe majestatyczne piękno Tatr
odrębność i niezwykłość sztuki
Góralskiej ludność tak niepodob-na"
do reszty ludności w Polsce
_ to wszystko sprawia że "ciąg"
pod Tatry i do Zakopanego staje
się żywiołowy i przybiera formy
entuzjazmu 1 zacnwyiu ahupd-n- e
staie u progu swego złotego
j okresu W owym to czasie żyje
i działa w zaKopanem t zw
"Wielka Czwórka Zakopanego":
Dr Chałubiński pierwszy pro-boszcz
zakopiański ks Stolarc-zyk
Stanisław Witkiewicz i Sa-bala
Powstaje 'pierwszy kośció-łek
drewniany w Zakopanem
wybudowany samotnym początk-owo
trudem księdza plebana co
miał ponad dwa metry wzrostu
(to beł ale ksiondz a nie bzdur-a"
mówili o-ni-m
zakochani paraf-ianie)
na pół pogański naród
podhalański zaczyna się zwolna
nawracać na wiarę chrześcijańs-ką
W roku 1873 powstaje Towar-zystwo
Tatarzańskic roztaczają
ce opiekę nad Zakopanem 1 gó-rami
w roku 1885 doprowadzo-no
dzięki staraniom dr Chałubiń- -
"$f skiegb kolej żelazną z „Krakowa
do Chabówki a w rok później
rząd austriacki uznaje Zakopane
jak"o stację klimatyczną Powsta-je
Komisja Klimatyczna która
wespół z zarządem gminy zako-piańskiej
pod --wójtostwem zna-nego
i przedsiębiorczego dr
Chramca — rodowitego zakopia-nina
— modernizuje Zakopane
wprowadza szereg niezbędnych
k-ulturalnych urządzeń Wreszcie w roku 1899 Zakopane uzy-skuje
połączenie kolejowe z Cha-bówka
i w ten sposób łączy się
bezpośrednio z całą Polską Za-padła
nieznana"do niedawna wio-ska
góralska robi błyskawiczną
karierę" i staje się "letniąstolica
Polski" a od roku 1908 edv oni'
ubil$f
tckJ%
liii SM ruch narciarski nabiera na
a siic — staje się Zakopane row-- I meż "stolicą sportów'zimowych" "'i4 juz me tyiKo całej Pdscei
r
Jednym z głównych powodów
dlaczego jesl tylu oszustów to
fakt ze ludzie sa tak łatwnwier- -
w ni lak skorzy do'wierzenia w to
ą tu uica wierzyć w roku loaa
I w loronto został opatentowany
yrcyrząa ao leczenia polegający
na baterii elektrycznej jeden
biegun której był łączony do płyt
M metalowej na której siedzący
na krześle pacjent opierał nogi
drugi zaś do uchwytu który się
zakładał na lewe (koniecznie le-we)
ucho
Stosownie do opisu tego ge-nialnego
wynalazku — gdy pa-cjent
siedział w skarnntkarh —
PO Włączeniu nradn trnri7nv mi
neralne wylewały się tym lewym
uchem Jeżeli jednak nacjent
zdejmował skarpetki — wylewa-0- '
się z organizmu ta sama dro-gą
trucizny roślinne'
Inny wynalazek z tegosamego owesu polegał na pogrążaniu
Pięknie ubranych ciał zmarłych
™™ dPłryennnyium tswzkolrezyło któprrzeezro-"yspt- oy blok stawiany później Pionowo na pokaz rodzinie i przy-na?0ł?- m' Rysunek dołączony do
patentu pokazuje zmarłego męż-czyznę
stojącego w pozie niedba-'e- j
z jedną ręka w kieszeni
?!s w braku miejsca nie stawiać całego ciała a obci- - Mylko głowe ' zawarta w
siole szescianie'stawiac na
&Ł "iscowości amerykan-z- n
?LRhuebeck pewna kobieta
aresztowana za odmowę
pnerwama rozmowy na tak zwa"
i przez Nią ukochaną lecz' cenio-ną
również i podziwiana przez
narciarzy i turystów z całej Eu-ropy-
Zaiste czy mógł przewi- dzieć pierwszy pionier zakopiań-ski
młynarz Paweł Gąsienica że
jego osiedle stanie sie tak sław-nym?
i
Lecz tajemnica wielkości i za- wrotnego powodzenia Zakopane-go
nie tkwiła --w jego material-nych
formach rozwojowych Le- żała ona gdzie indziej Bowiem
Zakopane stworzył Bog i czło- wiek Ludzie w Zakopanem przy- - uotc i uuuu sjJuiyKaja sie lam
z niezwykłym pięknem 'Tatr
przez Boga stworzonych oraz z podhalańskim regionalizmem
tworem rąk ludzkich rak góral- skich U podnóża Tatr powstaje
niezwykła jedyna w Polsce sym- bioza ducha1 i ciała ludzkiego
Człowiek odzyskuje tam nie tyl-ko
zdrowie fizyczne lecz w strze-listych
tatrzańskich szczytach wi-dzi
uosobienie wolności której
zabrakło w Ojczyźnie W tym po- łączeniu piękna boskiego i ludz-kiego
tkwi ta przedziwna tajem-nica
że gdy się mówi o Zakopa-nem
to ludzie sie uśmiechają
miłośnie Tatry i ićh jedyne na
świecie piękno są wieczne To też
zawsze' młodzi i starzy' Polacy bę-dą
lecieli w góry tatrzańskie i za
wadzą o Zakopane Po zdrowie
i radość życia po szeroki
dech po wolność i młodość po'
uśmiechy słoneczno utajone w
prześlicznych górskich zakat--' kach Jak latali ich dziadowie
i ojce
Lecz wróćmy do historii Zako-panego
Oczywiście nie zmieści-my
jej w krótkim artykule dzien
nikarskim Tedy — 'krótko a zwie
źle Przed pierwszą wojną świa-tową
Zakopane gości co roku b
wielu rodaków ze wszystkich
trzech' zaborów Polski Tutaj mo-gą
mówić ze sobą swobodnie o
sprawach ojczystych Do Zako-panego
spieszą poeci pisarze
muzycy i malarze elita artystycz-na
i kultuarlna ówczesnej Pol-ski
Gdy się stykają z odrębna
góralską kulturą ludową — o-dgarnia
ich zachwyt i entuzjazm
którym dają' wyraz w swym arty-stycznych
utworach Wielu z nich osiada na stale w Zakopa-nem
Witkiewicz i Tetmajer roz-sławiają
Tatry do całei Polsce
stawiają nieśmiertelne pomniki
chwały gwarze góralskie] i pięk- ności sztuki podhalańskiej
Malarze jak Kossak Aksento-wic- z Malczewski Skoczylas Ja-recki
i wielu wielu innych —
uwieczniają piękno tatrzańskiej
przyrody Paderewski komponu-je
w Zakopanem swe "Tańce Ta-trzańskie"
zaś w latach odrodzo-nej
Polski Szymanowski urze-czony
pięknem i oryginalnością
góralskiej muzyki tworzy głoś-nych
"Harnasi" Po rewolucji
1905 roku przybywa do Zakopa
nego fala uciekinierów i rewolu- -
cjonistów z zaboru rosyjskiego
znajuując pou latrami aimosie
Rjfl
nej telefonicznej "party linę" łą-czącej
szereg domów gdy proszo-no
ją o zawieszenie słuchawki b
móc zameldować pożar
Co za brak zrozumienia psychi-ki
kobiecej! Jasnym powinno
być chyba dla każdego że dla
wielu kobiet omawianie nowego
kapelusza wspóln- -' znajome
jest bez porównania ważniejsze
od jakiegoś tam pożaru
Pisma angielskie donoszą tri-umfalnie
że podczas rozpoczętej
przez księżniczkę Małgorzatę sio
stre królowej podróży po brytyj-skich
wyspach u wschodnich wy-brzeży
amerykańskich — Grena-da
Barbados Jamajka itd ża-rn
iflszkałvch nrzeważnie przez
Murzynów i Mulatów — nie bę-dzie
"przegrody kolorowej" (co-lo- r
bar) czyli dyskryminacji ra-sowej
Podczas pobytu królowej ns
tych wvspach do przyjęć i ban-kietów
oficjalnych byli dopusz-czani
jedynie "biali" stanowiący
znikomą mniejszość ludności
Badania wykazały że przecięt-na
rodzina kanadyjska spędza
przed telewizją 3 godziny dzien-nie
Jak zmienne i lokalne są gu- -
ł-- + fM-rAr- ir An-wtnAi- y -- falrł 7P sto- -
najbardzier popularnym progra- -
mem w Toronto zaś program
zwany "On Camera" cieszy
powodzeniem w
natomiast program
"On Camera" podawany jest na
rę wolności W roku 1912 pow- staje w Zakopanem z inicjatywy
Józefa Piłsudskiego Polski Skarb
Wojskowy rozwija się "Strze-lec"
witany zawsze owacyjnie na
[ ulicach Zakopanego gdy oddzia
ły jego wracały z polowych ćwi-czeń
Zakopane pęcznieje w tych
latach "od pomysłów które mają
zaważyćna losach przyszłej od-rodzonej
Polski Pierwsza "wojna
światowa oszczędza Zakopane
które tez staje się azylem dla wie
lu rodaków ciężko dotkniętych
losami wojny Osiadają tutaj na
stałe m in Żeromski i sławny
karykaturzystą Sichulski W po- bliskim Poióninie Kasprowicz
tworzy "Księgę Ubogich" Ich
stałym miejscem spotkania jest
sławna restauracja Karpowicza
na Krupówkach W odrodzonej
niepodległej Polsce — Zakopane
tętni coraz bujniejszym życiem
Zapiowadzono elektryczne oświe
tlenie i wodociągi oraz kanaliza-cję
wybudowano szereg nowych
ulic gmachów użyteczności pu- blicznej "sanatoriów przystąpio-no
do regulacji miasta-uzdrow- i ska Nie wszystkie pomysły były
szczęśliwe nie wszystkie budo-wle
zachowały rodzimy podha-lański
styl którego entuzjastą j
promotorem był wielki Witkie-wicz
Mimo tych usterek i zanied-bań
Zakopane staje się znanym
już w całej Europie ośrodkiem
turystycznym klimatycznym i
sportowym Na pierwszy jednak-że
plan wybija się sezon narciar-ski
Zakopane staje się najwięk-szym
polskim ośrodkiem zimo-wych
sportów a międzynarodo-we
zawody narciarskie ściągają
do Zakopanego elitę międzynaro-dowych
zawodników Nie można
zaprzeczyć ze ten oszałamiający
rozwój Zakopanego i idąca za
nim łatwość zarobkowania —
zdemoralizowały częściowo lud-ność
Zakopanego W dużym stop-niu
przyczyniły się do tego masy
przyjeżdżających snobów i rze-komych
sportowców szukających
tylko przyjemności życiowych
pod Tatrami Lecz trzon rdzen-nej
zakopiańskiej ludności pozo-stafzdrow- y moralnieL fizycznie
Tatrzańscy przewodnicy i ratow-nicy
jak sławny np Klimek Ba
FRANCISZEK KMIETOWICZ
lezżeńsfwo u
Prawie każda jednostka przy-należna
'do ludu prymitywnego
usiłuje możliwie szybko po doj-ściu
do dojrzałości wejść w zwią-zek
małżeński Małżeństwo wyda"-j- e
się ludziom tym jako coś tak
niezbędnego że aż lekceważą oni
osobnika" który pozostaje 'bez-żenny-m
U ludów prymitywnych
np Santali obu płci pogardzają
starym kawalerem stawiając go
na równi ze złodziejem lub cza-rownicą
i nie uważając go za męż-czyznę
Kafer nieżonaty nie ma
głosu w "kraalu" U Tupiów (Bra
zylia) kawaler nie może brać u--
pierwszym miejscu podczas gdy
komik (ileason prawie ze na os
tatnim
Potwierdza to znany dobrze re
daktorom 1 publicystom laki ze
"jeszcze się taki nie urodził co
by wszystkim dogodził"
Największy dziennik kanadyj-ski
"Globe and Mail" w artykule
redakcyjnym zatytułowanym nie
bez racji "Doroczny skandal ot- -
tawski omawia sprawę rozwo-dów
udzielanych przez parlament
federalny
W istocie dziwnym i nieprak-tycznym
się wydaje zmuszanie
niezgodnych par małżeńskich
gdzieś z Novej Fundlandii do
przyjazdu aż do Ottawy i zabiera-nie
czasu parlamentowi swoimi
sprawami osobistymi '
Pora już chyba na bardziej ra-cjonalne
i bardziej nowoczesne
podejście do sprawy rozwodów
Niewielu ludzi umie logicznie
dyskutować lub polemizować
Nieraz na te dolegliwość choru-ją
całe narody u których fana-tyzm
taki czy inny — zamracza
umysły Oto anegdota ilustrują-ca
metody polemiczne komuni-stów:
Sowiecki urzędnik oprowadzał
po Moskwie pewnego amerj kań-skiego
dyplomatę Na dworcu
kolejowym Rosjanin oświadczył
gościowi "kapitalistycznemu"
któremu chciał zaimponować
osiągnięciami bolszewickimi:
ty pociąg do Warszawy z toru
Nr 2 co dwie minuty pociąg do
Ki owa a z toru Nr 3 co minutę
poesg uu CuiiiSiauu
Zdumiony Amerykanin odparł:
Ależ my tu stoimy przeszło go
do przeprowadzonej an- - - Na tym dworcu panuję nie-liet- y
okazuje się że Jackie Glea- - ma największy ruch na świecie
ripima udewilowa iest Z toru Nr 1 odchodzi co 3 mmu- -
sie
Sipegu
chleda zapisali piękna kartę w
dziejach Zakopanego jako wzo
ry odwagi zręczności 1 poświęce-nia
Niektórzy z nich życie swe
oddali w służbie ratowniczej jak
wymieniony powyżej Bachleda
Coruś Józek Szymczak Antoni
Zakopane wydało również w tych
czasach gromadę wspaniałych za-wodników
narciarskich i skocz-ków
co sławę imienia polskiego
po dalekich obcych dziedzinach
roznieśli Jeśli zaś idzie o młodą
góralską inteligencję to wniosła
ona wiele dodatnich cech i rze-telnej
pracy zarówno na Podha-lu
jako też w życiu całej odro-dzonej
Polski Po staipmu Zako-pane
w odrodzonej Ojczyźnie
ściągało liczne rzesze polskich
artystów związanych głębokimi
nieprzemijającymi węzłami du-cha
z pięknem Tatr ludowej
sztuki podhalańskiej i całej gó-ralszczyzn}'
Dla wielu z nich Ta-try
i Podhale bjły źródłem na- tchnienia Jeden z największych
naszych poetów Kasprowicz któ-ry
w odrodzonej osiadł na stałe
pod Tatrami leży pochowany we
własnym domku na Hareńdzie
Zaś na starym zakopiańskim
cmentarzyku spoczywają wielkie
aucny zakopanego w zgodzie
braterskiej leżący obok siebie i
Sabała i dr Tytus Chałubiński
i Witkiewicz wraz z księdzem
Stolarczykiem i bracia Dembow-scy
i Stryjeński i Orkan Patrzy
się na nich miłośnie cale prze-ogromne
Jaśnie Państwo tatrzań-skiej
przyrody z górskimi szczy- tami na czele
W drugiej wojnie światowej
Zakopane dało m in Polsce' naj-lepszych
przewodników i kurie-rów
Wielu Polaków zawdzięcza
im przejście na Zachód do pol- skich oddziałów wojskowych
wielu z rodaków dzięki im unik-nęło
hańby i nieszczęścia łagrów
1 ooozow koncentracyjnych- - Zas
uciział joanaian w podziemnej
Armii Krajowej w oddziałach
icsnycn len Donaiersiwo 1 po-święcenie
— są dostatecznie zna
ne by skłonie przed nimi głowy
w hołdzie pośmiertnym
Podhale przetrzyma i tę nową
potworną okupację sowiecką"
Spłynie ona po Tatrach jak woda
po psie A Tatry i wierny Polsce
lud podhalański pozostaną nie
zmienni chociaż dziś bardzo --nie
szczęśliwi jak caiy polski na- -
lod
Coś dla starych kawalerów
różnych ludów
działu w uroczystych ucztach
Wyspiarze futuańscy (Polinezja)
wierzą iż by być dopuszczonym
do udziału w szczęśliwości poza-grobowej
trzeba być żonatym
względnie zamężną i że ci z męż
czyzn i kobiet którzy pozostali w
stanie kawalerskim względnie
panieńskim muszą przed wej-ściem
do "państwa umarłych''
poddać się samoudręczeniu i cie
lesnemu męczeniu
Na Fidżi sądzą że każdego
mężczyznę który umiera bezżen-n- y
w drodze do raju zatrzyma
bóg Nangganangga i na atomy
dzinę i nie widziałem ani jedne-go
pociągu
Na to Rosjanin: Wy jednak źle
sie obchodzicie z Murzynami!
Szkoci którzy twierdzą że
królowa Elżbieta jeżeli chodzi o
ich kraj niesłusznie tytułuje się
Elabietą Drugą gdyż Szkocja nie
uznawała Elżbiety pierwszej za
swą królowę — ostatnio dali wy-raz
w sposób mało dżentelmeń-ski
swym nastawieniom separa-styczny- m
wypisując wielkimi li-terami
na murze zamku królew-skiego
w Edynburgu stolicy
Szkocji: "Wynoś się angielska
Elżbietko!" Tylko że angielska
wersja niemożliwa do dokładne-go
przetłumaczenia brzmiała
znacznie bardziej impertynenc-ko- :
"Gel out Limey Lizzie!"
Ponieważ dochodzenia nie u- -
stalilykto był winny wypadkowi
samolotowemu który spowodo
wał snucie byłego czterokrotne-go
burmistrza Toronto Saun-ders'- a
komisja przeprowadzają-ca
te badania oświadczyła oficjal-nie
że powodem katastrofy był
"Act of God"
Czy ci panowie doprawdy wie-rzą
ze to Bóg celowo stracił ten
samolot by pozbawić życia pana
Saunders'a?
"Act of God" "Bóg zapłać" i
"Bóg to wam wynagrodzi" Czy
nie jest to aby owym zakazanym
"używaniem imienia Pana Boga
nadaremnie?"
Łatwiej jest oczywiście powie-rzać
Bogu zapłacenie komuś niż
wykazać samemu swą wdzięcz-ność
w sposób praktyczny
Wytrwałość jest na ogol cechą
bardzo chwalebną Ale nie gdy
przejawia się w ukradzeniu trzy
razy tego samego samochodu w
jak to uczynił pewien młody czło
wiek z Weliana
ss£5 fc j
' - C7ytelnikOW ("
" ________ L
HALTON
"Tylko nowa
Zacnod — takim jakim go zna-my
— jest skończony a powo- dem naszego nieszczęścia jest
grzech Nie jest moralnie słuszne
by mały odcinek ludzkości —
Europa i Ameryka — posiadały
lwią część bogactw tego świata
i cywilizacji I ten stan rzeczy
nie może tiwać Głodne masy
Azji półtora biliona ludzi nie-spokojne
obecnie i burzące się —
będą miały ostatnie słowo do po- wiedzenia w tej sprawie Jest jed-nak
szansa na zapobieżenie woj- nie i opanowaniu świata przez
komunistów Zachód może oca-lić
siebie i cywilizację zmieniając
się duchowo i przez energiczne
propagowanie swych idei
Oto myśl przewodnia słynnego
kaznodziei niecodziennego typu
Mam tu na myśli nie jakiegoś
członka kleru 'lecz najbardziej
omawianego historyka dzisiejsze
go doktora Arnolda Toynbee
Nazwiska naukowców rzadko
kiedy ukazują się na łamach pra
sy ale loynbee jest wyjątkiem
Upu bukował on właśnie niedaw-no
ostatnie cztery tomy swego
monumentalnego dzieła "A Siu-dy
of History"Jest to praca nie-słychanie
długa — 10 tomów za-wierających
3150000 słów i dla
przeciętnego czytelnika zawiła
i niezbyt jasna Niemniej pisze
o niej wiele prasa i dyskusje nad
nią odbywają się po całym świe-cie
gdyż af niej autor mówi świa-tu
zachodniemu co ma uczynić
by się ocalić
Według Toynbee nie ma żad-nej
racji dlaczego cywilizacja za-chodnia- nie miałaby zniknąć tak
jak to się stało z wielu cywiliza-cjami
w przeszłości Ale historia
nie koniecznie się powtarza Na
sza cywilizacja mogłaby się oca-lić
pod warunkiem że zmienimy
nasze postępowanie
Aby wyżyć aby wygrać walkę
z komunizmem — Zachód musi
stworzyć coś w rodzaju nowej
religii Pewną syntezę czte-rech
wielkich relioii świata
— chrześcijaństwa hinduizmu
buddyzmu i mahometanizmu Je-żeli
chodzi o ścisłość twierdzi
Toynbee — produkowanie no-wych
religii jest właśnie celem
cywilizacji
Malenkow powiedział niedaw-no
że współistnienie '(coexist-ence- ) jest możliwe I jeżeli nie
będzie wojny — najlepszy system
zwycięży ideowo 1 obejmie rządy
nad światem W wywiadzie da-nym
mi prof Toynbee zgodził
się z tym założeniem Zachód mu- -
zetrze W Flaskali lak bardzo po-gardzano
bezżeństwem że na
znak hańby ucinano włosy doro-słym
mężczyznom którzy żadną
miarą nie chcieli się żenić
Chińczycy pilnie' zważają by
ich dzieci zaraz po okresie doj-rzewania
weszły w związki mał-żeńskie
Gdyby umarł syn jako
kawaler a córka jako panna to
byłoby to w oczach rodziców
czymś nad wyraz godnym pożało-wania
Niezbędność zawierania
związków małżeńskich jest tak
wielką że nawet zmarłych łączy
sie w 'stadła małżeńskie żeni się
mianowicie w odpowiednim cza-sie
duchy osobników męskich
które umarły jako młodzi chłop-cy
z duchami przedwcześnie
zmarłych dziewcząt W Korei nie
nazywa się nigdy mężczyzną oso-bnika
pici męskiej który jest
nieżonaty bez względu na jego
bweizekkarnleicez "znjaietwauaż"ać Dzicezcyinnmieogąi
słownie 30-letnie- go "jalau" ten
ześ nie ma nawet odwagi by się
poskarżyć
żydzi w czasach biblijnych u-waż- ali
mężczyznę niechętne"go
małżeństwu za osobnika który
znieważa podobieństwo Boże i od-wraca
oblicze Boga od Izraela i Stąd aby uniknąć gniewu nieba
zmuszano osoby bezżenne do za-warcia
związku małżeńskiego na
co mamy liczne dowody w pis-mach
Starego Testamentu
Mahometanin uważa małżeń-stwo
za obowiązek równie męż-czyzn
jak i kobiet którego bez-przyczync-we
niespełnienie upra-wnia
'do udzielenia surowej na-gany
Hindusi uważają zwykle
starego kawalera za zbytecznego
niemal członka społeczeństwa po
zostającego poza obrębem natury
wierzą że dusze młodzieńców I
zmarłych przedtem nim zostali
ojcami błądzą nędzne nie mogąc
zaznać spokoju jak ludzie z o-gromn- ymi długami których spła-cić
absolutnie nie mają możności
Cicero w dziele "De legibiis"
wyraźnie proponuje by cenzorzy
nałożyli specjalny podatek na bez
żennych
Dop redakcji — Autor jest
też kawalerem powiedzmy sobie
średnim wieku winien' więc
mieć na uwadze co z takim zrobi
bóg Nangganangga
jiJijiBiiiitMgftjgiwtrMfflv lh :_:_' 'ri '"tKi mmłymmymwimjm':im'rymMmMm
Second Section ?I
religia może ocalić
si obecnie sie zmagać- - z ogrom--1
nyni nieuuzpieczensiwem iuuze
on zwyciężyć i wyżyć jedynie pod
warunkiem przewartościowania
swych podstaw religijnych Mu-simy
iść w świat i głosić nową
naukę Może zimna wojna jest
dobrą rzeczą powiedział Toyn-bee
Może zmusi ona Zachód (do
wyleczenia się z tych błędów
które komuniści niu zarzucają
Powiedziałem żo hic widzę w
jaki sposób nowa religia może
nas ocalić od wojny atomowej
Co się skinie jeżeli komuniści nie
przyjmą naszej nowej religii na-wet
gdyby była ona lepsza? We-dług
mnie nie ulega wątpliwości
że tylko strach po obu stronach
żelaznej kurtyny możq zapobiec
wojnie
Na krótką metę — tak twier-dzi
Toynbee Jednak na długa
metę komunizm zwycięży jeżeli
Zachód nie stworzy i nie zacznie
propagować nową łepski Har-dziej
ofiarną wiarę Najbiedniej-szy
z nas jest jeszcze bogaczem
w porównaniu do czterech na
pięciu Azjatów Jak taki stań rze
czy może istnieć w nieskończo-ność?
— zapytuje Toynbee
Pomimo że Toynbee uważa
się za liberała starego typu to
określenie nie bardzo do niego
pasuje gdyż nie jest 011 zwolen-nikiem
nieograniczonej przedsię-biorczości
prywatnej lecz sądzi
że świat będzie musiał wypraco-wać
coś pośredniego między so-cjalizmem
a klasycznym libera-lizmem
gospodarczym W zakre-sie
religijnym Toynbee określa
siebie po prostu jako chrześcija-nina
ale jego chrzęści jańskóść
jest równic nie klasyczna jak je-go
liberalizm
W pewnym punkcie naszej dy-skusji
sugerowałem że niektórzy
agnostycy (wyznawcy doktryny
że ani istnienie Boga ani począ- tek świata nie są znanej znane
być nie mogą Red) — ciklórzy
noszukuia nrawdy nie hamowa
ni żadnymi ograniczeniami i za
kazami — sa może bardziej praw--
uziwie religijni niz wiciu nie my-ślących
nie zastanawiających! sic
wierzących Gdyż 'czuja oniiiźc
jusi janas tajemnica poza zasio-n- ą ludzkiej niewiedzy Toynbee
powiedział — "Ma pan rację!"
Istotną podstawą dzieła Toyn-bce'eg- o jest wiara w wartości du-chowe
W początkowych fazach
Toynbee był przekonany że gló
wnym celem religij jesU tworze
nie nowych cywilizacji Teraz
twierdzi on że cywilizacje istnie-ją
po to tylko by dawać początek
nowym lepszym religiom
W pracach swych Toynbee a-naliz- uje
21 większych znanych
cywilizacji które istniały pod-czas
5000 lat znanej historii'ludz
kości "Człowiek zachodni wraz
z tym co stworzył nie jest lepiej
zabezpieczony od zniknięcia niż
nie istniejące już obecnie cywi-lizacje
Azteków Inkasów Sumę-rejczykó- w i Hittytów twierdzi
Toynbee Ale dokładne studia
nad przeszłością i należyta nowa i
ocena nas samych może nas ura-tować
Nie można rozumieć czasów
dzisiejszych ani wpływać ha
kształtowanie sie orzvszłoścf bez i rozumienia przeszłości Pisana
historia obejmuje niesłychanie
krótki okres czasii Jak mawiał
mój nauczyciel historii — jeżeli
określimy czas istnienia zyciana
naszej planecie jako 70 lat (prze-ciętną
długość życia' człowieka)
— okres historyczny odstarożyt-ne- j
Grecji do naszych czasów bę-dzie
się równał 10 minutom
"Uczymy się z historii ale mu-simy
uczyć się wieli" rzeczy na
nowo gdyż sama przeszłość sic
zmienia" mówił prot Toynbee
"Uczeni robią -- odkrycia rzucają-ce
nowe światło na przeszłość
naświetlając przez to odmiennie
nie tylko teraźniejszość ale może
pizyszłość Nasz obraz prze-szłości
wciąż się zmienia i przez i
to zmienia się również nasza kon-cepcja
przyszłości!'
Toynbee pragnie by chrześci-jaństwo
stało się głębszym i szer
szym by wybierało najlepsze ce-chy
ze wszystkich religii Hindu
cywilizacje"
izm pod niektórymi względami
jest 'mądrzejszy od chrześcijani-zm- u
Jest on bardziej "katolic-ki"
(powszechny) w przyjmowa-niu
dobrych cech z innych reli-gii
Muzułmanie uważają Chry-stusa
za wielkiego proroka dla-czego
więc my nie mamy przy-jąć
najbardziej wzniosłych nauk
Konfucjusza Buddy'i innych Iw'
końcu stworzyć 'religię uniwer-salną
która odegnałaby widmo
komunizmu?
To jest tematem podstawo-wym
Toynbee'ego założenia któ-rego
spotkały się z ostrymi kry-tykami
Jeden z historyków za-rzuca
mu dobieranie faktów pa-sujących
do jego teorii odrzuca-nia
zaś tych znich które fnu nie
odpowiadają Inny podczas swe-go
przemówienia radiowego o-kre- ślił
jego analizę' społeczeńs-twa"
zachodniego jako "zbiera-nino
komunałów z bieżących
analiz społecznych i politycz-nych
połączoną z pobożnymi ży-czeniami
(wishful thinking) i wąt-pliwej
wartości rozmyślaniami"
Nie zwracając uwagi na kryty-ki
Toynbee" trwa przy swym prze-konaniu
że musimy przebyć pe-wien
okres współistnienia z ko-munizmem
po czym musimy wy-grać
walkę propagandową —
walkę religij Aby zwyciężyć —
musimy mieć lepszą wiarę Jjdy
zaś ta Nwalka ideowa zostanie" wy-grana
— stanie się możliwym
rząd światowy ' ' "
Rzym i Persja śmiertelni wro
gowie istnieli obok siebic'yprźez
600 lal Współistnienie 'z 'komu-nizmem
jest obecnie możliwe
gdyż komuniści nie pragnąswic-ce-j
wojny od nas Są oni przekó
na ni że mogą zwyciężyć w dro-dze
propagandy A "propagan- da" mówi Toynbee — "jest4tra-Uycyjn- ą bróniąjcligii misjonar-skich
wyznawcy k(órycli'są:prźc-- '
konani ze mają wyłączność praw-dy
i że prawda musi zwyciężyć"-Człowiekzachodn- i
musi postępo-'--'
waćw4cn sam sposób
Zabawną stroną-zirnnej- — woj
ny„ powiada Toynbee jest tożc'
óbie strony 'robią' dobre rzeczy
klórychnie robiłyby' w„ innych
warunkach! Rosja wyciągnęła!
Amerykę z jej izolacjonizmlii
i wyciąga obecnie Europę zjeji
tysiącletnich walk bratobójczych
Jeżeli ten stan rzeczy będzie
trwał — Rosja może jeszcze wy-grać
walkę dla nas Będziemy
zmuszeni do osiągnięcia wielu
pożądanych celów jak uzyskanie'
sprawiedliwości społecznej i pOj
maganie zacofanym i głodnymi
narodom
toAnliee pmoawteiardiaaliztmen hniastwoeryt k nai—j-światlejszy
zbawi cywilizację
lećzwyższa formawiary Wpraw-dzie
'religie nigdy dotąd nie~za
pobiegły wojnom ale"jedynie no-wą
religia"będzief w stanie izjef—
dńoćzyć cały świat i zapobiec
przyszłym wojnom
Wysunąłem swoje wątpliwości
Powiedziałem że nowa religia
jaką mój rozmówca ma na myśli
przewidywałaby dzielenie się po-wiedzmy
przez Kanadyjczyków
Australijczyków naszym dobro-bytem
i naszymi pustymi obsza-rami
z masami azjatyckimi ale
my tego nie zrobimy To samo
da się powiedzieć o małżeństwach
mieszanych z osobnikami innych'
"kolorowych" ras Jak można się
spodziewać po nas chrześcija-nach
— stosowania wyższych za
sad religijnych w skali świato-wej
gdy my nie stosujemy ich
na własnej ulicy
"To właśnie co mam na myśli"
powiedział Toynbee "Sądzę że
jeżeli zimna wojna zmusi nas do
doprowadzenia do porządku na-szego
własnego" "domu — przy-szłość
należy do nas I stworzymy
na świecie "klimat" społeczny
duchowy' który w końcu po
działa na jedną szóstą świata
iiiajoującij się owecniu w ręKacn
komunistów Nie nastąpi to za-pewne'
szybko ale będzie osią-galne
za życia naszych dzieci czy
wnuków1'
Kalendarz "flowego świata"
na rok 1955
(Specjalne vydawniclwo na Detroit Kanadę i Buffalo)
Kalendarz "Nowego świata" na r 1955 zawiera:
— Najciekawsze wydarzenia światowo
— Interesujące zdarzenia z życia Polo-nii
Kanadyjskiej
— Wyjątki z dziejów Polski
— Dużo ciekawych opowiadań
212 stron druku
Cena tylko I dolar
Do 'nabycia w Księgarni "Związkowca" 700 Cłueen St W'
Toronto 3 Ont
'
kł
ns
O
ł
iB "
I '
1
m
mi
pWW&iNlS
Ei iXc j V" i" ?
ifl
mmtrfri' 1 'mŁMwSai
mmh
fiw
ł- -
v Ai 1 j 1 PM
y'
W €~
mm mil " r51 ?m
l "Kra1: UtM'eMr&nM&? 'l
-- ??'
łi '# JSjj-- 2