Zwilazkowiec Alliancer, October 26, 1968

              i?i
tn _Ał
4śJi Tii" —
'ZWlĄZKOWtEC" PAŹDZIERNIK (Oetober) sobola 26 — 1968
-- --
£ %& f V f7rź&?f?a ' i-- łS Sttól KkHES- -
i i nnii _ wSyielil:
r ''"' '
cj3 polska do Ma
7ednoczonych rekruto-we
w przeważającej
Jś- - ? ludzi mało albo
Tffcale niewyksztako- -
K0ZpOCZVIiaia "- - "_"
kontynencie uu naj-najgorz-ej
płatnej
fizycznej iNaiiie jc- -
mele iUŁj iuj
iv wbijając się chlu-e- '
wszystkich dziedzi- -
jrcia uiuiLyuu jłoi it™ tycn Murzy
jŁji tam bezpośrednio
liffOJną 1UD po mej nirt--
Uza sobą poważne
JK}-m-:ed- a nauKue
"SdyujrSjJadnych zestawień sta- -
-- B kuk atwnch oDrazującycn
i££l nllArr tir iwiio'
M nie na wiadomo
Iłjednak że obecnie ilość
OSTCOW pUfJlUUŁCJiia fri
o wynosi przeszło zuuu
i-- -t Miiurrhiłnini- -
h należy dodać W skład
„chodzą naukowcy róż- - H instytucji badawczych
wszelkiego ro- - _liornmłi mn_ Polukroi ii] — LIlcII"V-Łi'J-- "i "
z sota ajch pnemysfowycn ia- -
'szanejii TiiTch itp wszyscy oni
dodatki tac się nieustannie i do-bją- c
farby szeregu nieraz bar- -
nażnycń i cennycn ou--
:howe i wynalazków uczestm- -
'zki cd] hre wzbogacaniu kraju
nargam blazki ich są nawet w
żeczlip- - amerykańskiego rozma- -
1'3 tl rozwojowego bardzo wa- -
siekam
nieraz zaskakujące przy- -
posieli
2C ich twórcom wielkie
em doc sorty poważne stanowi--
nargarj-- i funkcje no i oczywiście
jac ma! Łmiednie rekompensaty
ia i nr Insoue
' Di jkładowo kilka nazwisk
masłem
Wjfor
Łitnych naukowców poi
li ą
c w leci '1967 roku zmarł uczony
i i 10 d ący się światową sławą
azić W lny lingwista i slawista
Icław Lednicki oraz odkry--
zać
it! ! witamin Kazimierz Funk
kii t jeden jak i drugi znajdo- -
sami w
marou
ołówka: M-Ł- "c:'' -- v
ned p
na!e p!
' ' I - ' '
ii'-
-
Kie musicie hvć
VYDIPi-7rtt#- % T-- _-_ u£
wan się w czołówce najbar
dziej sławnych i cenionych
przedstawicieli świata nauko-wego
Lednicki który był wykła-dowcą
na Uniwersytecie Ja-giellońskim
a później w Bru-kse- li osiedlił się na stałe w
Stanach Zjednoczonych w
1939 roku obejmując zaofia-rowaną
mu katedrę "na słyn-nym
Uniwersytecie Harvard
następnie zaś przeniósł sie w
1944 roku do Uniwersytetu
Kalifornijskiego w Berkeley
na którym wykładał aż do
przejścia na emeryturę Napi-sał
on znakomite dzieło "o
Puszkinie i jego twórczości
prace o Sienkiewiczu Mic
kiewiczu i innych obrazują
cych olbrzymi wkład Pola
ków do literatury światowej
W języku angielskim wydał
on m m znane dzieła: "Life
and Culture in Poland" oraz
"Poland and World" Ku ucz-czeniu
jego zasług pisarskich
i naukowych wydana zosta
ła z okazji 50 lecia jego twór
czości księga pamiątkowa z
pracami wybitnych slawi--
stów i romanistów
Kazimierz Funk uczony na
miarę wszechświatową pra-cował
początkowo w Wielkiej
Brytanii gdzie dokonał odkry-cia
nieznanych dotychczas
życiodajnych substancji naz-wanych
przez niego witami-nami
Odkrycie to dokonało
prawdziwego przewrotu nie
tylko w zasadach żywienia
się ale i w medycynie
W 1939 roku Funk
nia _ _ w oddano _ do — — — — -- -- ——i
dyspozycji znakomicie
wyposażonej nazwa-nej
Fundation
nia w kierunku zna- -
skutecznego lekarst- -
wa W dziedzinie tej
pracował on do końca życia
rtrifr?n'nn TC -- Ł —
wy nie mogłaby i
dokonując wiele niezwykle
odkryć _ W tej dziedzinie poważne
wyniki osiągnął drugi uczo-ny
polski profesor Uniwer-sytetu
Hilary
Koprowski który wraz z tro-- fesorem' Kleinem z Akademii
Medycznej w Sztokholmie
prowadzi badania nad wpły-wem
wirusów na przedrako-w- e
przemiany w komórkach
Prócz Koprowski
wynalazł skuteczną szczepion
kę przeciw polio która w
wielkiej mierze przyczyniła
się do opanowania i likwida
cji tej tak groźnej choroby
Jak wysoko oceniany jest
wkład profesora Koprowskie
go świadczy wybrania go
prezesem Ak?demii Nauk ści
słych w Nowym Jorku Bar
dzo znanym uczonym ró
wnież jego lekarka pro- fesor Uniwersytetu Filadel-fijskiego
kierowniczka Ośro-dka
Badań and Rakiem w
Brooklyn Należy ona do naj-większych
specjalistów
dziedzinie walki z rakiem nic
tylko w Stanach Zjednoczo-nych
ale na całym świecie
Nie również na
terenie Stanów Zjednoczo-nych
wybitnych matematy-ków
polskiego pochodzenia
Są nimi m in Alfred Tarski
Stanisław Ulani i Antoni Zy
gmunt Pierwszy z któ
ry ukończył Uniwersytet
Warszawski i był docen
tem katedrze prof Sier
pińskiego od
matematyki i lo
cha! do Francji a następnie matematycznej na Uni-d- o
Stanów Zjednoczonych 'wersytecie Kalifornijskim w
gdzie prowadził dalsze bada-- ! Berkeley będąc współtwór- -
"''' '-- v
-'-
-'
u- -
1'
naukowo
jego
placówce
Funk Bada
jego szły
lezienia
na raka
studentem aby
SlPobzebować lampy typu"Co!lege"
wam równie
interesujących
Filadelfijskiego
ciała tego
fakt
jest
żona
brak jest
nich
jest
przy
jest 1942 roku
giki
ca nowocześnie poiętei se--
- -- - mantyki matematyki i meta
logiki Jest on prezesem a- -
merykańskiego Związku Lo-gików
i członkiem Narodo-wej
Akademii Nauk w USA
Ułam absolwent Uniwer-sytetu
we Lwowie przebywa
rłllSmiWmife)y
" —'" - H
A ' ' - ''' 'W 'i'"' ''''''' 7 '!'t ' 'I
Lampa typu "College" zawdzięcza swą nazwę temu iz studenci pierwsi uzmy-wi- li
jej i każdy kto do
a wiec do czytania pisania szycia wiązania -odczuje wygodę którą daje światło
kmpy typu "College"
światło tei lamov nieiarzy sie Nie rzuca cieni Daje 'duże oświetlenie równo
daje tyle korzyśristudentom pomyślcie
uuw m- -v
w
tó-co- uel: iimpa tu "Couejorontorwara
w Stanach Zjednoczonych od
1936 roku Do 1943 roku był
profesorem na Uniwersyte-cie
Harvard następnie w
Wisconsin i w Madison a od
1963 roku wykłada na Uni-wersytecie
Kalifornijskim w
Las Angeles Brał udział w
obliczeniach termonuklear-ne- j
reakcji wodorowej oraz
pełnił funkcję członka rady
naukowej przy "prezydencie
Kennedym Wydał liczne pra-ce
z zakresu teorii mnogości
rachunku prawdopodbieńst-w- a
i fizyki matematycznej o
treści rowelucjonizującej te
pojęcia
Zygmunt ukończył Uniwer-sytet
w Wilnie i przybył do
Stanów Zjednoczonych bez-pośrednio
po zakończeniu mi-nionej
wojny W wyjątkowo
szybkim czasie stał się jed-nym
z najsłynniejszych ma-tematyków
amerykańskich
Wykłada na Uniwersytecie w
Chicago bierze żywy udział w
licznych zjazdach i kongre-sach
naukowych z dziedziny
fizyki i matematyk
Znanym i cenionym matę- -
matykiem jest również Jerzy
Splawa - Neyman profesor ii
dziekan Wydziału Statystycz-nego
na Uniwersytecie Kal-ifornijskim
w Berkeley Jest
on autorem licznych wybit-nych
prac naukowych człon-kiem
Polskiej Akadmii Nauk
oraz Nailonal Academy of
Science w USA
Również profesorem i
dziekanem Wydziału Mate-matycznego
jest na Uniwer-sytecie
w Boston Stanisław
Bezifszko Otrzymał z Funda-cji
Popierania Nauk Matema-tyczno
- Przyrodniczych zna-czną
dotację na doskonalenie
metod nauczania
Znany historyk i humani-sta
Antoni Milnar jest wykła-dowcą
na Uniwersytecie Ohio
Northern W 1963 roku pełnił
on funkcję dyrektora Insty-tutu
Studiów Amerykańskich
który kształci wykładowców
uczelni w stanie Ohio Michi-gan
Indiana Pennsylwania
Kentucky i West Virginia
Profesor medycyny dr Le-on
Dmochowski wykładający
na Uniwersytecie w Houston
wykrył wirusa powodującego
raka krwi dr-Ludwik-
Węg-rzyn
pełnił w 1958 roku fun-kcję
prezesa Stowarzyszenia
Lekarzy i Chirurgów w A-mery- ce
i był prezesem Mię-dzynarodowej
Akademii Stu-diów
nad Prakseologią
Polak znany slowista Zbig-niew
Folejewski obecnie wy-kładający
w Vancouver na
Uniwersytecie British Co-lumbia
pełnił przez dłuższy
czas funkcję prezesa Ame-rykańskiego
Stowarzyszenia
Profesorów Języków Sło-wiańskich
Wszyscy ci uczeni są tylko
przykładem wkładu nauki
polskiej w rozwój życia Sta-nów
Zjednoczonych po pro-stu
zacytowani tylko jako
przedstawiciele Prócz nich
niemniej wybitnych specjali
stów z rożnych dziedm — na-szych
rodaków znajduje się
na kontynencie amerykań-skim
cały legion Praca ich i
jej wyniki nieraz rewelacyj-ne
świadczą najlepiej o na-szym
wkładzie w rozwój po-tęgi
tego kraju
HUMOR
Myszka wraca do nory z roz-dartym
uchem podrapanym no-sem
pokiereszowana Od progu
woła:
— Co za idiota opowiadał że
czarny kot przynosi szczęście?
— Czy modlicie sie zawsze
przed jedzeniem?
— U nas nie trzeba proszę
księdza Nasza mama dobrze
gotuje
Jeżeli w dzisiejszych czasach
urodziwa dziewczyna chce zro-bić
karierę filmową lub secnicz-- '
na musi nauczyć się pięknie'
rozbierać Dopiero po pewnym
czasie istnieją szanse że bę-dzie
ją siać na to by się pięk-nie
ubierać
Z uznaniem: 'To nudra dziew-czyna!
Wcześnie zorientowała
się że więcej wydusi z św M-ikołaja
jeśli w pończoszkach zo-stawi
swoje nogi"
Robiąc wiosenne porządki z
dumą: "Nie znoszę bałaganu w
domu Dziś sama 'wyniosłam na
śmietnik choinkę!"
W wielu samochodach w USA
ziinstalowano nagrany na taś
mę domniemany głos patrona
automobilistów — św Krzyszto
fa Przy przekroczeniu 120 km
na godzinę głos ten przestrzega:
"O key Od tej chwili umywam
ręce Nie licz na mnie"
— Panie doktorze cierpię na
otropny zanik pamięci
—„ Od dawna' pan na to cier
Ostatnia wędrówka łososia
Zapewne mało który z na
szych Czytelników-wedkarz- y
ma czy miał okazje łapania
łososi Jest to jedna z naj-piękniejszych
i najbardziej
tajemniczych ryb jeśli chodzi
o jej obyczaje
Romantyczna tragedia łoso-sia
z gatunku "Sockeye" roz-grywa
się corocznie w polo-wie
października w rzekach
Adams i Little w British Co-lumbia
na zachód od Salmon
Arm W okresie tym Sockeye
Salmon przybywa tam z pół
nocna eh obszarów Oceanu
Spokojnego do strumieni w
których przed czterema laty
przyszedł na świat Na tle
wspaniałego rozkwitu kolo- -
&uw i?™m znacayblJU meami"
lin uuua aiiiivi nu
Wody Adams stają się jed-nym
olbrzymim kłębowi-skiem
ryb które przybyły tu
by złożyć ikrę i umrzeć Ko-lor
wody nabiera wówczas
szkarłatu' — wszystkie przy-byłe
tu łososie zmieniają bar-wę
Fenomen ten do tej pory
Zabytki architektury
W Starej Wsi (pow Wę
grów) znajduje się jeden z
najciekawszych na Mazowszu
zabytków dawnej architektu-ry
pałacowej Jest to rene-sansowy
pałac Radziwiłłów
przebudowany w XIX wieku
w stylu gotyku romantyczne-go
Przeprowadzone przez
warszawskich archeologów
pod kierunkiem mgr K Jani-szewskiego
prace ujawniły
wiele nieznanych tajemnic
tej zabytkowej budowli Ba-dania
pozwoliły odtworzyć
wszystkie fazy rozbudowy
zamku który powstał w XVI
wieku Początkowo był to pa-łac
o charakterze obronnym
następnie został przekształco
nie doczekał się jeszcze wy-jaśnienia
przez ichtiologów
Pchane jakąś dziwną niewy-tłumaczalną
silą łososie zbie-rają
się w' Zatoce Alaski w
czwarty rok po swych urodzi-nach
Sa one w okresie roz-kwitu
ich siły Pozostają u
ujścia rzeki Frascr przez
okres kilku tygodni po czym
wpływają w nią Jak znajdują
one to miejsce w swej wę-drÓA- ce
z głębin Oceanu odle-głych
o setki mil — nie wia-domo
Niektórzy uczeni są-dzą
iż kierują się one wę- chem inni sa zdania iż we-dług
gwiazd Faktem jest iż
wpływają one w rzekę dopie-ro
wtedy gdy temperatura
jej wody osiąga dokładnie 58
stopni Fahrenheita
Wszystkie ryby które unik-nęły
sieci zastawianych
przez rybaków rozpoczynają
wędrówkę w górę rzeki Nić
przyjmują już żadnego poży-wienia
żyjąc zapasami tłusz-czu
nagromadzonego w ciele
na te ostatnią swą w życiu
wędrówkę
I wówczas następuje kom- -
ny stopniowo na rezydencje
Badania archeologiczne wy-kryły
szczątki renesansowych
fortyfikacji otaczających pier-wotny
pałac Znaleziono tu
ślady wałów fragmenty niei-stniejących
iuż baszt i bram
późnogotyckich oraz zbudo-wany
z granitu fundament
najstarszego fragmentu skrzy-dła
pałacowego Natrafiono
też na pierwotny poziom XVI-wieczne- go dziedzińca Pod-czas
badania nasypów ziem-nych
odkryto szczątki cera-miki
wczesnośredniowiecz-nej
z X XI i XII stulecia co
świadczy o istnieniu w tym
rejonie starego osadnictwa
Bank Nova Scotia wprowadza CzekOYa Kartę Gwarancyjną
Cheąue Guarantee Card
Do czego ona sfuźy?
Do płacenia czekami prywatnym! nawet w miejscach gdzio
Cię nikt nie zna Do realizowania czeków bez pytań zvToki
ani kfopolu
Co jest w niej nowego?
1 Ma Twoja fotografię Kolorowa Jest to dowód ze Jesteś
osoba za ktdfa się podajesz 2 Jest to również dowód ie
Bank"Nova Scótia gwarantuje pokrycie dla Twojego czeku
Kiedykolwiek Gdziekolwiek
Fotografia wszystko załatwia Karta gwarancyjna Scotia-ban- k
to natychmiastowy dowód tożsamości Nie ma' więc
żadnego ryzyka dla osoby przyjmującej czek
Jeszcze inna korzyść Jeżeli wypiszesz czek na sumę
większa aniżeli masz na koncie karta gyarancyjna gvaran-tuj- e
Ci automatycznie kredyt bankowy
He karta kosztuje?
Dwa dolary I to jest wszystko Nie ma żadnych kosztów
dla osoby przyjmującej Twój czek
Przyjdź do Banku Nova Scotia Zrobimy Ci kolorowe
zdjęcie naszym specjalnym aparatem
Po otrzymaniu Czekowej Karty G warancyjnej nos ja zavsze
przy sobie Pokazuj ją za każdym razem gdy wystawiasz czek
VŻ sklepie W restauracji Gdziekolwiek
Bez zwfokl bez kfopotu bez pytań
piętna zmiana ich koloru Ło-soś
ten jest normalnie barwy
błękitno-srebrne- j Gdy zaczy-na
swą ostatnią podróż zmie-nia
kolor na szkarłatny przy
czym głowa jego nabiera bar-wy
zielonkawej W górnej
szczęce samca wyrastają du-że
ostre jak brzytwa zęby
które umożliwiają mu walkę
z rywalami o wdzięki samicy
Te ostatnią wędrówkę łoso-sia
bez przesady nazwać moż-na
cierniową Musi on prze-zwyciężyć
w niej liczne wy- sokie nieraz wodospady i po-rohy
kapryśnej rzeki Fraser
z której następnie kieruje się
w jej dopływ Thompson po
tym Południowy Thompson
by przepłynąć jezioro Little
Shuswap rzeczkę Little jezio-ro
Big Shuswap i w końcu
dotrzeć do rzeki Adams odle-głej
od ujścia Fraser o 300
przeszło mil
Mimo tych przeszkód nie-łatwej
trasy łososio przeby-wają
dziennie trasę około 20
mil zatrzymując się w nocy
na odpoczynek w spokojnych
zatokach Cała ta wędrówka
ich trwa wiec przez co naj-mniej
15 dni
Gdy przybędą na miejsce w
którym przed czterema laty
przyszły' na świat większość
z nich jest wyczerpana do
ostatka poraniona przedziera-niem
się przez liczne prze-szkody
głazy podwodne zwa-lono
pnie drzew i ich gałęzie
Tłusta pełna jeszcze nic tak
dawno ryba dociera do celu
w stanie krańcowego zmęcze-nia
Mimo to natychmiast przy-stępuje
do ostatniej swej w
życiu misji — sporządzenia
kryjówek-gniaz-d w których
złożona zostanie ikra
Samice kładą się na bok
na żwirowatym dnie i kręcąc
się z boku na bok oraz dopo-magając
sobie ogonem wier-cą
w nim zagłębienia Wybie-rają
w tym celu miejsca
gdzie prąd wody jest spcclal-ni- c
bystry w którym szybko
przepływająca woda zapewnić
iest w stanic złożonej ikrze
i wylęgłemu z niej następnie
potomstwu odpowiednią ilość
tlenu
Gdy samica pracuje nad
sporządzeniem gniazda sa-miec
krąży tuż obokj-otaku-- jąc
natychmiast każdegoM)li
żającego się rywala Toczą "się
między nimi zaciekłe walk}
często kończące się śmiercią
jednego z przeciwników ptf
A'yrmvw"?z'"-'''m?sZp1{- t &ZKJ£Z%m& :
f--rs-'ćS x-i- r#s- ux-- —ix— -'- - mK—ia"wTnvił D7u17 f
infitvtxttitMtt0uain'i
OHWttWtCmfMtfaMKMaMllyy
? 'JSi'
f# o MUOnf iwmtet nptuc wio
W tumu nt
"i~"ypw4'4y!lZtfii'ZVA
(tł sku tmH ma ms
Ha odnocle
klcrraacjf tt
winiła-c- e
XT - 'tV ranionegoostryrńiJ2ębami ryf'
wala W tynlsarnym czasie"
samica odpędza 'rywalki ktM
re pragnęłyby' skorzystać gź
wykonanych już przez nią
gniazd na ikrę
Gdy gniazdo jest już goto-we
składa ona w nim około
3000 sztuk ikry natychmiast
zapładnianej przez samca po
czym zasypuje je żwirem i
piaskiem
Zakończenie tych czynności
jest równoznaczne z końcem
życia tak samicy jak i samca
Wycieńczone i bezwładne bez-wolnie
spływają one z prą-dem
i umierają
Ze złożonej ikry młode ło-sosio
wykluwają się w okre-sie
około C tygodni Żywią
się początkowo specjalnym
zawartym w ikrze pożywie-niem
i w maju lub czerwcu
się z pokrywające-go
ich żwiru spływaia w kie-runku
jeziora Big Shuswap
Rosną szybko wędrując na-stępnie
rzeką Little przez je-zioro
Little Shuswap aż do
rzeki Adams pozostając w
słodkiej wodzie aż do następ-nej
wiosny Wielkość ich wy-nosi
iuż wówczas około l
cale Opuszczają te zbiorniki
wodne i wpływają do Oceanu
odbywając w ten sposób w
odwrotnym kierunku ostatnią
drogę swych rodziców
Po 3 latach gdy iuż sa w
pclni dojrzałego wieku nie-znana
siła każe im wrócić do
rzek Adams i Little Tak jak
ich rodzice i przodkowie od
niepamiętnych czasów by od-być
swą ostatnia w życiu wę-drówkę
mająca na celu utrzy-manie
gatunku
Ten niewyjaśniony dotych-czas
cud natury jest fenome-nem
który ściąga nad obie'
te rzeki corocznie dziesiątki
tysięcy ludzi nodziwiaiących
masowa wędrówkę szkarłat-nych
ryb Jest to widok do-prawdy
niezapomniany Milio-ny
ich zabarwiają wodę na
kolor żywej krwi klóra odbi-ja
swą niezwykła barwa od
zieleni brązu i złota otacza-jących
ja stojących w iosien- -
nej szacie drzew z których
spływają na nia wolno
w powietrzu liście jak
wielkie łzy ranione nad udv
iacvmi sie w ostatnią podróż
Sockeye Salmohs
Na tym kończymy nasz te-goroczny
"Kącik wdkarski'V
który oczywiście wznowimy
na wiosnę przyszłego roku
Jerzy Roiwadowtki
A
-- V — --nil1 i ' ' i w '
W'WiT?r
""itr" hjt~tjr " łf6
4£#rrtASąl-łcVi- f
3f&Mli'iL'StXv?2mX3'?E''2:2jmh&Zk
S St" i"fjtłtWiVe"wMIiIłMirVłlwl' ionSiSi
T tt tut wi ow atwoew
''tśZKOtS&n&rirTb ~ u~~ zz±agftii UyU+ hłflmMMUHrwUuŁIr11Uu#I£IrUyJ'
tułutHcaMf" :
&SSlSSSSH j & #%i
a aw%vir bum m ttxUh£
karty znajdzke
temat gwarancji
V ' ' ' - '' ''''"„ „
'
łte i ~ KifhM ĄisJtinuirttiwiMti tu mcm
rąmKMHuai
wydostają
i ~i' tJ'SrZ'X'Ae 'ttW
- OIWIBHJ WiWIS %TK!JHvZXatMO WSKMU U MCJO U-- ł
Scofiabank gwarantuje pokrycie
dla Twoich czeków Gdziekolwiel
pi? i " isł -- fł~srWjrł¥TOrTWSmwcs-3rtj-i--- j h'')'tr47!r $ --i i li&mi&pnę-ts sr M?"iii
KPHl
tmimm i
' EH
I
I
BW
m
iti
--?h
5&?iSl MMSńiSi'trŁiliSl 25 lwi
m$Ę
Hm
RH ? 3a
lff Ii
IT JM KU
mUŁmu'Hfi:
MM
r m %
Pi fe '-- 4
su i
mmnm
fJŁ
miLir? Ł li
V
e t
n" rtLtW'ńh K SHlSiIHlBI'
' & liii mmtUtłM i golili iHI
- '
- Hil Uli - m 111
- i li 1UI
n-m-ił
--Sm UŁ I1 3
i%m
ML