Zwilazkowiec Alliancer, September 18, 1973

              fMiif)S-'ii~)iMryy- - WatMJfa&tó 4 - - i ł-HwVVw-tvAirfAyl6f
" -- +♦ - iK4v--a-w-Mk-4-S'-4-'- 5Ł' K v- - -- +-
STU 2 "ZWIĄZKOWIEC" WRZESIEŃ (Sepłgmbcr) wrortk U - IW Nft74
ŻSSfetf związkowiec" (The Alliancer)
'no
PrUit4 u4 PubUibtd for mry Tutti?
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
MfUUt Orf u Th Foli AUUao frlłodljr totfttr Cmk
IM LoploU — Chilnnin ot th Boird I Lok — MertUrr
Mltar4a-Cbi- W — B Htydłnkon — (Hntrtl Muunr — I 7 Koaota
BvuliM Mtntftr — rrikk
ubwripUoa: tu Cndt 110 00 pr jttr la othtr CountrlM UM
cond clm mail rtglitriUon number 1073
147S OuMn Ił W Tronł 154 OnUrlo Tl 331-249- 1 IJ1-14- M
M4R 1A1
PRENUMERATA
Rocuu w Kimdili ' 11000 m Zagranic — Roczna 11100
Półroczna $ 550 Półroczna $ 000
Kwartalna $ 350 Pojedynczy numer 16
Politycznie uzasadnione
Wniosek Partii Postępowo-Konserwatywn- ej o votum
dla rządu prem Trudcau został w poniedzia-łek
10 bm odrzucony Nie było to niespodzianką lecz wręcz
przeciwnie pos Stanfield doskonale wiedział jaki los spot-ka
jego wniosek Poa Lewis przywódca Nowej Partii De-mokratycznej
zapowiedział bowiem na kilka dni przed gło-sowaniem
iż wniosku tego nie poprze Oświadczył iż oba-lenie
obecnie rządu byłoby aktem z wszeehmiar nieodpo-wiedzialnym
Należy bowiem dac Rządowi Federalnemu
szanse przeprowadzenia programu walki z inflacją i z fala
drożyzny Programu który zresztą zawiera szereg postula-tów
Nowej Partii Demokratycznej Wskazał dalej iż na po-rządku
obrad Izby znajdują się ważne projekty ustawodaw-cze
w tym podwyższenie zasiłków rodzinnych wyrównanie
różnych dotacji ze skarbu państwa
Można więc zapytać dlaczego pos Stanfield zgłosił wnio-sek
o votum nieufności skoio wiedział iz zostanie obalony?
Zapewne z większą słusznością można by było takie pyta-nie
stawiać w okresie poprzedniej kadencji Izby Gmin kie-dy
to Liberałowie mieli absolutną większość W ustroju par-bimentarn- ej
demokracji obowiązkiem opozycji jest stale
kontrolować pracę rządu krytykować ją próbować wpro-wadzać
różne zmiany w projektach ustawodawczych w kie-- i
unku polityki Byłoby fałszywe nie dostrzegać iż rządy dy-sponujące
większością w Parlamencie biorą pod uwagę za-strzeżenia
czy sugestie opozycji Zapewne nie zawsze i czę-sto
nie natychmiast ale wpływ opozycji jest w ustroju par-lamentarnym
znaczny
Kiedy rząd jest w Izbie w mniejszości rola opozycji jest
giubo większa ciąży tez na niej większa odpowiedzialność
Rząd jet w tej działalności bardziej ostrożny i stara się
uwzględniać postulaty co najmniej części opozycji od któ-ic- j
poparcia żywot jego jest uzależniony '
W wypadku obecnego rządu prem Trudeau odnosi się to przede wszystkim do Nowej Partii Demokratycznej
Tylko ona posiada dostateczną ilość głosów by zadecydo-wać
o utrzymaniu względnie obaleniu rządu Konserwaty-ści
próbowali oczywiście po wyborach pozyskać Nową Par-tię
Demokratyczną jednakże pos Lewis uznał iż 'poparcie
Liberałów jest korzystniejsze dla kraju Konserwatyści oczy-wiście
nie szczędzą z tego powodu cierpkich słów pod jego
adresem Przypominają iż podczas kampanii wyborczej bar-tfz- o
oslto i zdecydowanie atakował politykę finansową Rzą-du
federalnego1 zarzucającemu dofinansowywanie wielkich
przedsiębiorstw PowienienLwięcteraz wyciągnąć konsek-wencje
i "obalić ten rząd"
Pos Lewis może naturalnie wskazać że jego partia
głosowała w Izbie przeciwko udzieleniu ulg podatkowych
tym przedsiębiorstwom a wówczas w odsiecz Liberałom
pizyszli konserwatyści Stowarzyszenie przemysłowców na
kilka tygodni przed głosowaniem opublikowało list do pos
Stanfielda w którym przypomina mu jego stanowisko w tej
sprawie Wynikało z tego wyraźnie że gdyby Partia Postę-pów
o-Konserw- atyw na zamierzała głosować przeciwko tym
ulgom to naturalnie poniesie daleko idące konsekwencje
Nie trzeba być zbyt domyślnym by zrozumieć całą wymo-wę
opublikowania listu równocześnie z wysłaniem go do
pos Stanfielda Oczywiście nie miał innego wyjścia jak
głosować za tym przedłożeniem rządowym
Zgłaszając wniosek o votum nieumosci uzasadnia się
go Jest to okazja do formułowania własnego programu
Regulamin obrad parlamentarnych dokładnie określa kiedy
i w jakich okolicznościach można składać wnioski o votum
nieulności Gdyby można to czynić codziennie wówczas
li ba nie byłaby w stanie pracować
Pos Stanfield w ubiegłym tygodniu atakował stanowisko Partii Demokra-tycznej
— poza Izbą — Nowej
obarczając ją odpowiedzialnością za obecną sytua-cję
gospodarczą Popietając bowiem rząd prem Trudeau
uniemożliwia ona przeprowadzenie niezbędnych zmian na-leżytych
reform Te właśnie J— zdaniem jego — mieszczą
się w programie Partii Postępowo-Konserwatywn- ej Rządo-wy
program walki z inflacją i drożyzną przedstawiony w
Izbie przez prem Trudeau jest niedostateczny i dlatego
właśnie wniósł o votum nieufności Jego program przewi-duje
natychmiastowe zamrożenie cen i płac na okres 90
dni oraz ustanowienie ich kontroli na dalszy okres 18 mie-sięcy
Czy ten program pos Stanfielda jest zbawienny nie
sposób powiedzieć Niektórzy uważają iż powinien dać po-zytywne
wyniki inni są odmiennego zdania i twierdzą iż
może nawet zaostrzyć sytuację gdyż związki zawodowe są
zdecydowanie przeciwne zamrożeniu i kontroli płac Tak
czy owak jest to konkretny projekt i pos Stanfield kon-sekwentnie
podtrzymuje go W tym stanie rzeczy jak naj-bardziej
uzasadniony jest jego demonstracyjny wniosek o
olum nieufności Pozwala bowiem Konserwatystom na za-manifestowanie
swojego stanowiska na stwierdzenie iż pro-gramu
rządowego nie popierają i nie przyjmują zań żadnej
odpowiedzialności
Czy wobec tego będą np w Izbie głosować przeciwko
projektowi o podwyższenie dotacji rodzinnych? Na pewno
nie A przecież są one częścią rządowego programu walki
z drożyzną Ale ten brak konsekwencji nie powinien niko-go
zaskoczyć jako że podyktowany jest względami taktycz-nymi
żadna partia nie będzie występować przeciwko ubez-pieczeniom
społecznym zmniejszeniu ciężaiu podatkowego
pomocy dla rodzin emerytów pensjonariuszy itp Dlatego
też i posłowie konserwatywni po odrzuceniu ich wniosku
o obalenie rządu prem Trudeau będą w ciągu dalszej pra-cy
Izby głosować za niektórymi projektami stanowiącymi
część rządowego programu walki z 'drożyzną i inflacją
Obrady naukowców
W Krakowie odbył się XXIII
Zjazd Fizyków Vzielo w nim
udział ponad 550 naukowców
z instytutów szkól wyższych
i resortowych- - reprezentują-cych
blisko 2-tysięc-zną
rzeszę
fizyków w Polsce Na zjazd
przybyły także delegacje za-graniczne
'
1
Sprawy zanieczyszczenia i
ochrony życia biologicznego w
akwenach wodnych były te-matem
zjazdu hydrobiologów
polskich
Brało w nim udział kilku-set-
specjalistów z całego kra-ju
i naukowcy z Czechosło-wacji-
Rumunii i ZSRR
W 10 rocznicę śmierci dra Turka
Dnia 18 bm mija 10 śmierci dra Wikto-ra
Turka założyciela i pierw-szego
dyrektora Polskiego In-stytutu
Badawczego którego
nazwa została później zmie-niona
na PolShO-Kanadyjs- ki
Instytut Badawczy Instytu-cja
która powstała z jego i-nic-jatywy
była tez warszta-tem
jego pracy naukowej
Lył pierwszym naukowcem
który poświęcił się wyłącz-nie
problematyce polonijnej
Spełnił też rolę pionierska
gdy chodzi o bibliografię
Ktokolwiek dziś chce poznać
i badać sprawy polonijne się-ga
przede wszystkim do prac
dra Turka
Interesował się Polonia w
najszerszym tego słowa zna-czeniu
Pierwsza jego pruca "Poles
in Manitoba" stanowiła fun-dament
dla jego dalszych ba-dań
Gdy przystąpił do opra-cowywania
dziejów Osadnict-wa
polskiego w prow Mani-toba
stwieidził iż weie za-sadniczych
podstawowych
materiałów brak Organiza-cje
polonijne nie przywiązy-wały
wagi do swoich sprawo-zdań
nie przechowywały do-kumentów
Znajdowały się
one zazwyczaj w rękach ja-kiegoś
członka a gdy przestał
pełnić swoją funkcję papiery
albo gdzieś upychał albo wy-rzucał
Dziś jest nieco lepiej ale
na' pewno nie jest dobrze W
dalszym ciągu bowiem doku-menty
życia organizacyjnego
sa rozsiane pełne luk Bodaj-że
żadna organizacja polonij-na
nie posiada należycie u-porządkow- anego archiwum
dostępnego dla badaczy U-dostępni-ono
część materiałów
osobom które przygotowy-wały
Księgi Pamiątkowe ale
właśnie one bardzo wymow-nie
świadczą o lukach
Ten właśnie stan rzeczy
był bodźcem zorganizowania
Instytutu Badawczego Turek
postanowił rozwinąć szeroką
akcję w Polonii na rzecz
zbierania i zachowania wszel-kich
materiałów odnoszących
się do życia Polonii zarówno
do organizacji jak i jedno-stek
Wychodził ze słuszego
założenia iż jeśli będzie od-powiednia
komórka polonij-na
to wówczas sama będzie
gromadzić owe materiały i
ma szanse uzyskania ich od
różnych osób i organizacji
Instytut więc miał stać się
również placówką archiwal-no-biblioteczn- ą
Nie wszyst-kie
ambitne założenie i plany
dały się zrealizować niemniej
jednak dr Turek zdołał jesz-cze
sam w krótkim okresie
czasu wiele zdziałać a na
otworzonych przezeń funda-mentach
na jego osiągnię-ciach
rozwijała się w następ-nych
latach praca Instytutu
Powstała więc dzięki
— i do-tychczas
jedyna — bibliote-ka
posiadająca druki odno-szące
się do Polonii Kanadyj-skiej
Gromadzi się tam
wszelkie druki polonijne a
wiec również np zawiado-mienia
organizacyjne zapro-szenia
spisy itp Biblioteka
Instytutu gromadzi w pierw-szym
rzędzie prace autorów
polskich w Kanadzie i prace
polskich autorów o Kanadzie
łącznie z przekładami na ję-zyk
polski dzieł autorów ka-nadyjskich
Obok tego biblio-teka
posiada naturalnie licz-ne
prace w różnych jeżykach
dotyczące problemów emi-gracyjnych
oraz imigracyj-nyc- h
Powiedzieliśmy iż zakres
zainteresowań Turka był sze-roki
edy chodzi o problemy
poloniine Stał sie więc auto-rem
nierwszej poważnej nau-kowej
pracv o osadnictwie
polskim w Manitobie oraz au-torem
pierwszej naukowej
pracy o Kazimierzu Gzow-ski- m
najbardziej reprezen-tacyjnym
imigrancie polskim
Turek bvł niezwykle skru-pulatnym
by nie powiedzieć
drobiazgowym badaczem
Podchodził do każdego zagad-rieni- a
obiektywnie Natural-nie
nie znaczy to iż były mu
one obojętne ale ani nie sto-sową}
"taryfy ulgowej" ani
nie dawał ponosić się takim
czy innym uczuciom Kon-frontował
każdą informację
każda notatkę wszelkie da-ne
nawet statystyczne Wy-ciosał
bardzo ostrożnie wnio-ski
natomiast jasno i zdecy-dowanie
formułował sady czv
postulaty Uporczywie szukał
tropił wszelkie ślady polsko-śc- i
w Kanadzie-Jem- u też za-wdzięczamy
znalezienie wie-lu'
Nie tylko znalezienie -- ale
należyte ich uwypuklenie
Wystarczy- - wskazać np bro-szurę
pt "Poles amongthe
De Meuron soldiers" która
miała stanowićjedęn zroz--
działów jego największej pra-cy
"Poles in Manitoba" Uka-zała
się ona jednak oddziel-nie
już w 1954 r a wobec
tego już nie weszła do wy-żej
wspomnianego dzieła
które wydaliśmy nakładem
Instytutu w 1967 r jako
wkład w Stulecie Federacji
Kanady
ego monografia o Gzów-ski- m I jest nie tylko naj-dokładniejsza
najbardziej
źródłowa ale również spopu-laryzowała
tę postać histo-ryczna
pozwoira na należy-te
ocenienie jej Turek by-najmniej
nie ukrywał i sła-bych
stron Gzowskiego nie
narzucał go Polonii ale
przedstawiwszy spokojnie
beznamiętnie jego szlak ży-ciowy
na tle otoczenia poz-wolił
na absolutnie sprawie-dliwy
osad Ta monografia
spowodowała następnie ak-cję
która doprowadziła do
nazwania jednego parku w
Toronto imieniem Sir Casi-mi- r
Gzowski a następnie do
wzniesienia mu pomnika Jak
już wspomnieliśmy biblio-grafia
opracowana przez Tur-ka
jest absolutnie niezbęd-nym
przewodnikiem w prob-lematyce
Polonii Kanadyj-skiej
W krótkim okresie od 1957
r do 1963 r dr Turek opub-likował
monografię o Gzów-ski- m
obszerna bibliografię
vW #f v
'
:
4
"Polonica Canadiana" oraz
dzieło o pismach w języku
polskim w Kanadzie pt "The
Polish-Languag- e Press in Ca-nad- a"
Traktował to dzieło
jako wkład w uczczenie Ty-siąclecia
Polski Obok tego
opracowywał regularnie bib-liografie
bieżących druków
polskich które publikował w
-- Slavica Canadiana" wydał
rodzaj antologii pt "The Po-Ls- h
Past in Canada" oraz
bardzo interesujący esej o
Alfonsie Staniewskim iedak-torz- e
"Związkowca" w latach
1934 — 1941
Nie wyczerpują jednak te
publikacje pracowitego ży-wota
Turka Był nie tylko
pracownikiem naukowym
ale również publicysta Za-bierał
dość cesto głos na ła-mach
pism "polonijnych prze-de
wszystkim właśnie "Związ-kowca"
gdzie ukazała się os-tatnia
jego praca a mianowi-cie
obszerny artykuł analizu-jący
niektóre aspekty pow-szechnego
spisu ludności z
1961 r
Swoją łączność z Winnipe-gie- m
gdzie spędził przecież
kilka lat i przez krótki okres
czasu był nawet redaktorem
"Gazety Polskiej" utrzymy-wał
za pośrednictwem tygod-nika
"Czas" Zasilał to pis-mo
jak również Kalendarz
który "Czas" przez kilka lat
wvdawał
(
Nie można wreszcie zapom-nieć
o spisie pracowników
naukowych polskiego pocho-dzenia
w Kanadzie któremu
również Turek dał początek
Miał jeszcze wiele pomysłów
projektów ale niestety przed-wczesna
śmierć nie pozwoli-ła
na ich realizację
W 10 lak bardzo smutną
dla nas rocznice stwierdza-my
iż w osobie jego Polonia
Kanadyjska miała swego
pierwszego prawdziwego hi-storyka
i bibliografa które-go
zasługi sa ogromne Pozo-stawił
po sobie trwały pom-ruk
BH
CENNY ZBIÓR ZEGARoW
Muzeum zegarów słonecz-nych
w Jędrzejowie wzboga-ciło
się o nowe eksponaty
Kolekcja znajdująca sie tam
licząca przeszło 400 ekspona-tów
należy do najbardziej bo-gatych
w Europie Prócz nich
można w niej podziwiać uni-kalne
zegary mechaniczne np
o kształcie kulistym jaki za-wieszano
nad stolikiem do
giy w karty w XVII wieku
mały zegarek wykonany z
górskiego kryształu z tegoż
okresu zegar wahadłowy je-den
z najstarszych na świecie
będący własnością króla Jana
Kazimierza oraz wiele innych
niemniej cennych ekspona-tów
#&&&&&&&&
że się Pani znalazła w Kanadzie
do 30 listopada 1972 r i pozostaje tu od
tamtego czasu a czy w innym
charakterze lecz również bez stanu
prawnego
od teraz w ciągu 60 dni ulgi
które się skończą o północy 15
ze znacznie przepi-sów
i ubiegać się o na stały pobyt w
Kanadzie
Jeśli Pani ułożyła życie w Kana-dzie
to można oczekiwać że zostanie Pani uzn-anya
za imigranta
starań przed północą 15
nie za sobą żadnej z powodu
przybycia lub pobytu w Kanadzie A jeżeli
prośba zostanie odrzucona to jeszcze ciągle istnieje
możliwość odwołania się do (od rządu)
urzędu
Jednakże po północy 1 5 ani
praw imigranta w czasie w
Kanadzie ani odwołanie się do urzędu
nie będzie już więcej możliwe
rl
and
Robert Andfas
mrMP m j&
-- #-
WIEŚCI z POLSKI
'4&&SAA4
PŁYWAJĄCY DOK
W Gdańskiej Stoczni Re-montowej
zakończono montaż
największej w Polsce kon-strukcji
morskiej — doku
pływającego o nośności 25
lys ton on zasadni-czy
element zakładu remontu
masowców jaki powstaje w
tejże stoczni
Montażu kadłuba dokonano
w ciągu 17 miesięcy W I
kwartale przyszłego roku dok
kompletnie juz wyposażony w
urządzenia
ma być przekazany do użyt-ku
Pływający kolos o długości
230 m zdolny do podnoszenia
statków rzędu 60 tys DWT
zbudowany został przy zasto-sowaniu1
oryginalnej polskiej
metody łączenia elementów
na wodzie
GAZ DLA TRÓJMIASTA
Ponad 600-kilometro- wy ru-rociąg
prowadzący z gazonoś-nych
zlóz Podkarpacia dotarł
nad morze Pierwsza porcja
gazu ziemnego zasiliła siec
Trójmiasta
Jeszcze w tym roku gaz zie-mny
otrzyma około 10 tys
odbiorców w Gdyni
et
'- - f ♦
łC60OOO
NAJNIŻSZY W EUROPIE
Z danych ogłoszonych przez
Główny Urząd Statystyczny
wynika iż w 1971 roku
1000 zawartych małżeństw
wybudowano tylko 653 miesz-kania
Był jeden z
w całej Eu-ropie'
TARGAMI
Wielkie zainteresowanie za-granicznych
kupców i produ-centów
wzbudziły I między-narodowe
Targi Artykułów
"Takon-73- "
które odbędą się po raz
pierwszy w Poznaniu w
23-3- 0 bm
Na targach wystąpi ok
1500 firm z 36 krajów euro-pejskich
i
ROZBUDOWA LODZI
Realizacja programu roz-woju
i modernizacji Lodzi na-biera
coraz większego
Z roku na rok nakłady inwe-stycyjne
rosną o trzydzieści
kilku procent W bieżącym ro-ku
osiągną one kwotę 9 mld
zł W minionych dwóch la-tach
wybudowano tu 50 tys
nowych izb mieszkalnych a
w roku bieżącym przybędzie
dalszych 29 tys
Jeśli Fan(i) pragnie uznać Kanadę za
swój kraj nasze Canada Immigration
Centres w tym Panu® dopomoga mając
teraz biura otwarte wieczorami czynne
również i w soboty aż do północy
1 5 października 1 973
Przypuszczamy
najpóźniej
jako odwiedzający
uregulowanego
Poczynając specjalnej
października może
Pani złagodzonych
pozwolenie
sobie pomyślnie
legalnego
Rozpoczęcie października
pociągnie kary niele-galnego
niezależnego
apelacyjnego
października uzyskanie
legalnego przebywania
apelacyjnego
przeciwko deportacji
# Manpower
Immigration
Minister
Stanowi
specjalistyczne
konstrukcyjnych
Panui dopomóc w załatwieniu tej
sprawy i przed upływem tej daty Panu i
na rękę Biura Canada Centres będą
otwarte dla podań w dni
od 8 rano do 8 wieczorem w soboty od 9 rano do
po południu a w 15 będą
czynne aż do końca terminu o północy
Może Pan i zatem przyjść o dowolnej porze i wy-brać
sobie druki pełne
w tych sprawach Nikt nie będzie zada-wać
"pytań
Panaią aby nasz kraj uznała za
swój
Dla dalszych prosimy
pisać lub przyjść do Canada
Centrę albo w braku takiego biura w
pobliżu do Canada Centrę
(Pomoc i porady udzielane przez urzę-dników
są
Biura Canada Centres są otwarte dla
podań w dni od rano do
8 wieczorem w sobory od 9 rano do 5 po południu
a w 15 od 8 rano do pół-nocy
Main-d'cąuv- re
Immigration
Robert Antfras mmtstrs
iMiimimiMiMiiMMiimniift
nV
na
to najniż-szychwskaźnikó- w
ZAINTERESOWANIE
Konsumpcyjnych
dniach
pozaeuropejskich
tempa
to
skorzystać
Chcielibyśmy
pójdziemy
Immigration
przyjmowania powszednie
5
poniedziałek października
ostatecznego
informacyjne zawierające
szczegóły
żaćlnych
Zapraszamy
otrzymania informacji tele-fonować
najbliższego
Immigration
najbliższego Manpower
kanadyjskich
imigracyjnych bezpłatne)
Immigration
przyjmowania powszednie 8
poniedziałek października