000433 |
Previous | 2 of 12 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
"Związkowiec" (The Alliancer)
Prlnted and Publlshed for every Tuesday
ind Friday by
POLISH ALU ANCE PRESS LIMITED
Offlclal Organ of The Pollsh AlUance Frlendly Soclety of Ctmda
K J Mazurkiewicz Cbalnnan of the Board S Lasek SecreUry
Edltor-ln-Chl- ef — B Heydenkorn — General Manager — B F Konopka
Builneił Manager — R Frlkke
SubacrlpUon: In Canada $10 00 per year In otber Countrlw 11100
Second claia mail reglstratlon number 1673
1475 Quein St WToronto 156 Ontario Ttl 531-249- 1 531-249- 2
'PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $1000
Półroczna $ 550
Kwartalna $ 350
Zawieszenie broni w Płd Irlandii
trzech latach bezustannych gwałtów aktów terroru
strzelaniny zapanował spokój w Płn Irlandii 1RA (Ir-landzka
Republikańska Armia} przerwała swoją akcję
zbrojną celem umożliwienia podjęcia rokowań politycz-nych
W dotychczasowych walkach zginęło około 400 osób
a szkody materialne wynoszą wiele wiele milionów dola-rów
Wyrósł mur nienawiści między większością protestan-cką
a mniejszością katolicką i nie wydaje się by istniała
możliwość wyrównania wzajemnych stosunków Pogłębiły
się różnice a elementy umiarkowane po obu stronach stra-ciły
wpływy
Min Whitelaw doprowadził do zawieszenia działań
zbrojnych bez przyjęcia warunków kapitulacyjnych To IRA
musiała wpierw ogłosić zawieszenie broni a dopiero wów-czas
zareagowała strona brytyjska Odmówił on również
prowadzenia bezpośrednich rozmów z przedstawicielami
IRA ale to oczywiście nie znaczy iż nie przyjął wielu po-stulatów
strony przeciwnej Należy wręcz podkreślić iż roz-począł
urzędowanie od gestów pojednawczych wobac IRA
i dlatego między innymi spotkał się z opozycją bojowych
protestantów
Zakładając nawet iż zawieszenie działań będzie prze-strzegane
że nie wybuchną w najbliższym czasie znowu
gwałtowne walki nie należy wykluczyć drobnych incyden-tów
Zarówno jednak rząd brytyjski jak i przywódcy na-cjonalistów
irlandzkich będą starali sie podjąć jak najrych-lej
rokowania polityczne i nie dopuścić do wznowienia ak-cji
terrorystycznej Przywódcy IRA są zdania iż osiągnęli
bronią dostatecznie wiele mianowicie zlikwidowali auto-nomiczny
rząd Płn Irlandii i złamali sztywne stanowisko
Londynu W tej sytuacji powstały szanse na pomyślne ro-kowania
Najbardziej skrajny postulat IRA domaga się to znaczy przyłączenia 6 powiatów Płn
Irlandii do niepodległej Irlandii Stanowić on będzie jed-nak
pozycję wyjściową politycznych przedstawicieli IRA
podobnie jak strona brytyjska zgłosi jako swój najdalej
Macy projekt: zniesienie wszelkiej dyskryminacji wobec
ludności katolickiej a następnie gotowość przeprowadzenia
plebiscytu Rząd irlandzki ma w zanadrzu kompromisowe
projekty Zmierzają one wprawdzie też do zjednoczenia
ale akcję rozkładają na etapy Podyktowane to jest rów-nież
względami gospodarczymi Irlandia obawia się nas-tępstw
gwałtownego wchłonięcia większej ilości ludności
Nie chce ponadto zaostrzać stosunków z Wielką Brytanią
Poważna rolę odgrywa wreszcie ludność protestancka
która stanowi większość w Płn Irlandii
Kto będzie brał udział w rokowaniach zmierzających
do rozwiązania tego" złożonego 'problemu? Nacjonaliści ir-landzcy
zapowiedzieli iż domagać się będą by uczestniczyli
przedstawiciele wszystkich irlandzkich ugrupowań podczas
gdy rząd brytyjski chce rozmawiać wyłącznie z przedsta-wiciela- ni
ludności Płn Irlandii
WirJka Brytania może zgodzić się w toku rokowań na
plebiscyt który zapewne doprowadziłby w konsekwencji
do podziału tej prowincji na dwie części Powiaty o więk-szości
piotestanckiej wypowiedzą się na rzecz Wielkiej Bry-tanii
podczas gdy powiaty z większością katolicką za po-łączeniem
z Irlandią
Ale właśnie takiego podziału chcą uniknąć przywód-cy
IRA i jej politycznych przybudówek gdyż oznaczałoby
to utratę pewnych obszarów Stoją oni na stanowisku iż
całe terytorium jest Irlandią i ci którzy nie czują się Ir-landczykami
niechaj opuszczają ten kraj Tymczasem na
ierytorium tym protestanci są również Irlandczykami ale
więzami lojalności związani z Wielką Brytanią nawet
kiedy są — jak obecnie — w twardej opozycji do polityki
aktualnego rządu
Londyn jeksotncoebsjeicniWe nciieąwguątpmliwiniieony'sckhłontnrzyechdo ladtalzeekbo-rał
dostatecznie wiele przekonywujących dowodów destruk-cyjnej
siły IRA oraz beznadziejności walki z nią by uczy-- -
nić wszystko aby' nie nastąpił powrót do dawnego stanu
Wielka Brytania ani chce ani może użyć siły zbrojnej do
otwartej walki z IRA gdyż byłaby to wojna domowa a_ wo-bec
tego musi szukać pokojowego politycznego rozwiąza-nia
Mniejszość okazała się nie tylko bojowa] ale przede
wszystkim- - zdecydowana na wszystko terrorem zmusiła do
milczenia a' nawet posłuchu katolickie elementy umiarko-wane
W tej walce zwycięstwo mogła osiągnąć druga strona
stosując jeszcze większą siłę Oczywiście do tego rząd bry-tyjski
nie uciekł się Nadzieje na odzyskanie siły przez
przeciwników terroru nie spełniły się W tym stanie rze-ez- y
— zważywszy zmęczenie wszystkich — rokowania mu-szą
doprowadzić do rozwiązania sytuacji
Przypuszczalnie rząd brytyjski pójdzie na wielkie ustę-pstwa
lecz nie będzie to kapitulacja to znaczy przyjęcie
postulatu włączenia 6 powiatów Płn Irlandii do niepod-ległej
Irlandii
Dążeniem Londynu jest przywrócenie spokoju na ob-szarze
prowincji ogarniętej od trzech lat falą terroru Za
ten spokój trzeba będzie zapłacić odpowiednią cenę
Dochody
Dochód farmerów wyniósł
globalnie w ub roku $1360-00000- 0
podczas gdy w 1970
roku wynosił §1200000000
Stanowi to zwyżkę o125%
Jeżeli chodzi o poszczególne
prowincje zwyżka ta nastąpi-ła
jedynie tylko w niektórych
z nich w innych zanotowano
spadek i -- to dość znaczny Bri-(is- h
Columbia wykazała do-chód
w wysokości $97300-00- 0
w 1970 roku $85600000
Alberta £300700000 i $244-40000- 0 Śaskalchewan $489-90000- 0
i $208000000 Mani-łob-a
$162400000 i $84500-00- 0
Ontario 'wykazało-spade- k
— '$326000000 i '402100000
(Juebec $183500000 i $195- -
Zagranicą — Roczna $1100
Półroczna $ 600
Pojedynczy numer 15
rolnictwa
700000 New Brunswick $10-3000- 00
i $17100000 Nova
Scotia $17800000 i $23300-00- 0
Prince Edward Island
$6000000" i $13800000
POWAŻNA POMOC
W okresie następnych 5 lat
Rząd Federalny "wyasygnuje
§25000000 na pomoc w roz-woju
i działalności centrów
informacyjnych i szkolenio-wych
dla "Indian których ce-lem
jest przystosowanie ich
do życia wśród białego społe-czeństwa
Istnieje ich jui obe-cnie
37 takich ośrodków i
prowadzona przez nich w tym
zakresie praca posiada wie-lkie
znaczenie
"Mikołajem Kopernikiem " do
WIECZÓR W
Słynna polska gościnność
w pełni przejęta
przez ambasadorów kanadyj-skich
w Polsce Nie tylko
przez nich gdyż równie goś-cinni
— nie mówiąc już o
uczynności — są pracowni-cy
ambasady Być może nie-sprawiedliwie
jest utrzymy-wać
że nasz personel dyplo-matyczny
w Warszawie zara-ził
się polską gościnnością
gdyż byli nimi poprzednio
ale nie jest to zbyt krzyw-dzące
już chociażby dlatego
że powiązanie z wpływami
polskimi brzmi wyjątkowo
dobrze A przecież zadaniem
tej placówki jej personelu
jest utrzymanie stałego kon
taktu z Polską wiązanie obu
krajów
Rola placówek dyploma-tycznych
jest wielka często
wręcz decydująca gdy chodzi
o stosunki między państwa-mi
które reprezentują i w
których urzędują Od ich bo-wiem
informacji ocen kon-taktów
miejscowych zależy
stosunek państwa którego są
przedstawicielami Kierowni-cy
placówek doprowadzają do
zacieśnienia lub rozluźnienia
stosunków itp
Lodowate powojenne sto-sunki
polsko-kanadyjsk- ie roz-ładował
p Gordon Hamilton
Southam ostatni charge d'af-fair- es
i pierwszy ambasador
Kanady w Polsce Wraz z je-go
nominacją do Warszawy
--' grudniu 1954 r odjechała
z Ottawy pierwsza partia pol-skiego
wojennego depozytu
znanego pod nazwą "Skarby
Wawelskie" Oczywiście og-romnie
ułatwiło to mu zada-nie
Wielkie znaczenie miała
lównież zmiana jaka nastąpi-ł- r
w Polsce po październiku
1956 r Powoli więc zaczęła
się nawiązywać nić między
obu państwami Polonia jej
organy w tej akcji nie brały
— i nie biorą — udziału na-tomiast
niewątpliwie jest —
i była — wysoce aktywna w
nawiązywaniu i utrzymywa-niu
bezpośrednich stosunków
z narodem polskim
Obecny szef placówki dyp-lomatycznej
w Warszawie
amb McCordick jest zdecy-dowanym
rzecznikiem przy-jaźni
polsko-kanadyjski- ej
Działa więc konsekwentnie
w tym kierunku nie zanied-buje
żadnej okazji by budo-wać
nie pomost ale stały
most Mówił o tym bardzo
pięknie podczas kolacji 8 ma-ja
w Warszawie Zaprosił na
nią pp Haidaszów Spremo
red M Fergusona z CBC ni-żej
podpisanego — a więc
grupę przybyłą na otwarcie
komunikacji lotniczej z Ka-nady
do Polski prof Adama
Bromkego z Ottawy prof Ja-na
Szczepańskiego z małżon-ki
z Warszawy dr Jacka
Woźniakowskiego z Krakowa
Stronę oficjalną Kanady uzu-pełniali
p R Wilson z mał-żonką
sekretarz handlowy
ambasady
Wybór gości polskich nie
przypadkowy ale
bardzo uzasadniony Dr Jan
Szczepański najwybitniejszy
polski socjolog nie tylko zna
wcale dobrze Kanadę ale
wykładał również na tutej-szych
uczelniach I tak był
profesorem na Sir George
Williams University w Mont-realu
i kilkakrotnie gościn-nie
wykładał na innych uni-wersytetach:
w Ottawie Ha-miltonie
Montrealu itp Dr
Jacek Woźniakowski bawił
wprawdzie tylko dwukrotnie
w Kanadzie ale za to zjechał
bodajże cały kraj Pobił nie-wątpliwie
rekord jakiegokol-wiek
wykładowcy zaproszo-nego
na gościnne występy
gdyż w przeciągu krótkiego
okresu czasu miał prelekcje
w kilkudziesięciu uczelniach
od Halifaxu do Vancouver
W najbliższym czasie ukaże
się jego "dziennik podróży"
pełen interesujących uwag o
Kanadzie i obserwacji z róż-nych
dziedzin naszego życia
Można by zaryzykować
twierdzenie iż amb McCor- -
dick skupił niejako czołowych
aktorów dialogu polsko-kanadyjskieg- o
Albo więcej! Pra-cujących
nad stworzeniem platformy współdziała-nia
Specjalną wyniowę ma
oczywiście fakt iż po stronie
kanadyjskiej owymi' rzeczni-kami
są osoby polskiego po-chodzenia
A więc przede
Xvszystkim dr Haidasz Oczy-wiście
nie chodzi tutaj o je-go
działalność w Izbie" Gmin
czy też poza nią jako repre-zentanta
ludności okręgu To-YOfjtoiParkd-ale"
jako działa-cza
polonijnego jako polity
ka liberalnego lecz o jego
poczynania na polu zbliżania
kanadyjsko-polskieg- o Wiado-mo
już dziś powszechnie że
z jednej strony starał się pre-zentować
czynnikom państ-wowym
i społeczeństwu ka-nadyjskiemu
realny obraz
rzeczywistości polskiej a z
drugiej strony Polsce takiż
obraz Kanady Spotykał się z
oficjalnymi przedstawiciela-mi
PRL na różnych konfe-rencjach
zjazdach wizytach
w Kanadzie Polsce i nie-zmiennie
był rzecznikiem
tych samych spraw Uważał
słusznie iż Polonia może być
znakomitym pomostem ale
tylko wówczas kiedy uzna się
bez zastrzeżeń jej niezależne
stanowisko kiedy pamiętać
się będzie iż składa się z oby-wateli
kanadyjskich rdzen-nych
czy naturalizpwanych
ale prawdziwie i głęboko
przywiązanych do swego kra-ju
urodzenia i osiedlenia
Prof Adam Bromke w od-różnieniu
od pos Haidasza
nie urodził się w Kanadzie a
więc nie jest rdzennym ale
naturalizowanym Kanadyjczy-kiem
Ma za sobą jeszcze u-dz- iał
w Powstaniu Warszaw-skim
o czym wspominamy by
podkreślić że jego więzy z
Polską są nie tylko uczucio-we
Jest on wybitnym znaw-ca
i badaczem problemów po-litycznych
Europy Wschod-niej
autorem wnikliwych
prac z tej dziedziny Przyzna-je
mu się prym gdy chodzi
o problematykę polską w
najszerszym tego słowa zna-czeniu
Nie powinno to oczy-wiście
nikogo zaskoczyć ale
błędem byłoby uważać iż
zamknął się w sprawach pol-skich
Jest ich wprawdzie
mnóstwo i starczyłoby ich na-wet
dla zespołu specjalistów
nie mniej jednak Bromke
zajmuje się jeszcze wieloma
innymi zagadnieniami
Na polu naukowych kon-taktów
z Polską dokonał chy-ba
najwięcej Z jego inicjaty-wy
zaproszono już co naj-mniej
kilkunastu uczonych
polskich na różne prelekcje
Potrafił zainteresować nimi
nie tylko Carleton Universi-t- y
uczelnie w której wykła-da
gdzie jest przewodniczą-cym
wydziału nauk politycz-nych
lecz szereg innych
Brał udział jako delegat ka-nadyjski
w konferencjach
"okrągłego stołu" w Polsce
mówił i pisał o polityce pol-skiej
na licznych zjazdach
naukowych w Kanadzie oraz
w różnych państwach
I chyba nie będzie przesa-dy
w twierdzeniu iż pp Hai
Społeczność polska w
w swych za-sadach
w swych pryncypiach
pewne wspólne cele — któ-lyc- h
osiąganie zmierza do je-dnego
— do zachowania pol-skości
W metodach osiągania
tych celów różnimy się nieraz
diametralnie — z powodu
tych różnic wywołanych inny-mi
poglądami następują per-sonalne
tarcia uprzedzenia
nieprzyjaźnie — dosłownie
osobista wrogość Te objawy
są naszym największym nie-szczęściem
społecznym i w ich
wyniku ponosimy naiwieksze
szkody w naszej pracy A wła
ściwie tak łatwo byłoby je
ominąć Wzajemna tolerancja
i szacunek połączona z kom-promisowym
rozwiązaniem
Daje następujące przykłady
naszej negatywnej pracy spo-łecznej
które wprost napa-wają
goryczą W 1968 roku
odwiedzając Polskę złożyłem
wizytę dr Lorentzowi dyrek-torowi
Muzeum Narodowego
w Warszawie i człowiekowi o
którym chodzą wprost legen-dy
gdy chodzi o jego poświę-cenie
się sprawie odbudowa-nia
Zamku w Warszawie
Wtedy to byłem w towarzy-stwie
red Kotkowskiego re-prezentującego
londyński ko-mitet
odbudowy Zamku pod
przewodnictwem dr Czajkow-skiego
Były to czasy gdy lu-dzi
tego Komitetu prawie wy- klinano bo pśniielmsię zbie-rać
na przyszłą odbudowę
która niewiadomo kiedy mo-głaby
zaistnieć Przeciwni od-budowie
byli wtedy Gomułka
v Polsce i prawie cala emi-gracja
polityczna Za odbudo-wą
był dyrektor" Lorentz gru-pa
"przy dr Czajkowskim i
chyba 'większość spoleczeń- -
'stwa w Polsce 'Bo ktokolwiek
lozsądny pppątrzyfw' Warsza-wie
na tę ruiny Zamku nie
mógł sobie nie wyobrazić ze
t
Warszawy
AMBASADZIE
dasz i Bromke są najbardziej
reprezentatywnymi rzecznika-mi
i działaczami na polu
współpracy kanadyjsko-pol-skie- j
Wolno wobec tego
przypuszczać iż amb McCor-dick
uznał pp Szczepańskie-go
i Woźniakowskiego jako
ich odpowiedników po stro-nie
polskiej
się więc owego
wieczoru 8 maja w miesz-kaniu
państwa McCordick
długa i żywa dyskusja na te-maty
związane ze współpra-cą
polsko-kanadyjsk- ą z u-dział- em
w niej różnego ro-dzaju
naukowców Przepro-wadzono
nie konfrontację po-glądów
ale raczej rozważa-no
praktyczne możliwości
rozbudowy kontaktów kultu-- i
alno-naukowy- ch Wymienio-no
nazwiska specjalistów ka-nadyjskich
którzy w najbliż-szym
czasie zjawią się w Pol-sce
oraz nazwiska polskich
naukowców udających się do
Kanady Mówiono o wysta-wach
sztuki o przekładach
książek itp Wskazywano je-dnak
również na trudności
zarówno natury politycznej
jć-- k i finansowej Wszyscy je-dnak
zgodnie podkreślali ce-lowość
utrzymywania kontak-tów
gdyż bez tego nie istnie-je
prawdziwa współpraca
Trzeba się przecież wzajem-nie
poznać Naturalnie mó-wił
amb McCordick Kana-dyjczycy
polskiego pochodze-nia
mogą i muszą w tym pro-cesie
odegrać najbardziej po-zytywną
rolę
Sztuka polska zawitała w
mury oficjalnej rezydencji
amb McCordicka Oboje od-wiedzają
salony "Desy" i
"Artu" poznali już pewną
ilość artystów i powoli uzu-pełniają
swoje zbiory Nie
inaczej postępują pp Wilso-nowi- e
którzy może za rok
wrócą do Kanady Obrazy
Które widziałem u nich chęt-nie
posiadałbym Mają oni
bardzo dobry smak Nie
znam całego zbioru pp Mc-
Cordick ale wiem iż jest
wcale bogaty i wielce uroz-maicony
Największym jed-nak
kolekcjonerem dzieł
sztuki jest wśród dyplomatów
kanadyjskich p Gordon Ha-milton
Southahm- - który po-siada
też sporo obrazów pol-skich
artystów w tym Józefa
Czapskiego Należy on do ad-mirator-ów
talentu tego wiel-kiego
artysty
Gospodarze mówią iż sztu-ka
mogłaby odegrać poważ-ną
rolę w "pokazaniu" spo-łeczeństwu
kanadyjskiemu
Polski ale jest to niestety
tu coś nie w porządku Jak to
cała Warszawa odbudowana a
Zamek nie Komitet londyń-ski
zebrał blisko 2000 fun-tów
i zamarł zmaltretowany
wrogością emigracji politycz-nej
Ta pionierska wtedy idea
zbiórki wśród społeczności
polskich zagranicą kraju na
rzecz Zaniku w Warszawie
obudziła się w wyniku tego
przede wszystkim że jej naj-większy
przeciwnik Gomułka
stracił władzę i że konkretnie
przystąpiono w kraju do pla-nowej
akcji odbudowy Sam
widziałem naocznie tego roku
na wiosnę że roboty postępu-ją
szybko naprzód Pierwsza
reakcja Polonii zagranicznej
na te fakty była bardzo pozy-tywna
Wszyscy bez względu
na przekonanie polityczne po-parli
ideę pomocy finansowej
U nas w Kanadzie (nie
wiem jak gdzieindziej) zbiór-ka
szybko utknęła w miej-scu
Dlaczego?
Bo Kongres chce tak a
Związek 'Polaków chce ina-czej
Bo Kongres mówi że ze-brać
i trzymać "pieniądze i
przeznaczyć je na określone
wykończenie wnętrza jednej z
sal zamkowych a Związek Po-laków
mówi źe zebrać i prze-słać
wprost na ręceKomitetu
Odbudowy Zamku w Warsza-wie
I nie ma mowy o jakiejś
zgodzie i nie ma żadnej wła-ściwie"
akcji w sprawie5 zbiór-ki
Kongres w ogóle "nabrał
wody w usta a Związek Pola-ków
sobie coś samf poczyna
Nic dziwnego że cała akcja
kuleje Obrzydzenie —- wy-baczcie
Czytelnicy te słowa —
wywołuje taki' stan rzeczy
A czyż nie byłoby prościej
i ładniej — niechaj by był
wspólny komitet i wspólne
apele a donacje mogłyby
pójść za przeznaczeniem ta-kim
jakie'życzyłby sobie do-nator
-- Jeśli ktc chce prze-kazać
drogą taką jak to' pla--
(3)
droga bardzo skomplikowana
i trudna Oczywiście mają ra-cję
Ale jeszcze trudniejsza
jest zapewne prezentacja pol-skiego
teatru aw tej dzie-dzinie
Polska ma wiele do
pokazania Posiada doskona-łych
wspaniałych aktorów
reżyserów i niezwykle ory-ginalnych
scenografów Nie-stety
wypada stwierdzić że
dotychczasowa wymiana kul-tiraln- a
raczej — mówiąc
najdelikatniej — kuleje
Z Kanady poza śpiewaka-mi
popularnymi nie wystą-pił
w Polsce chyba żaden ar-tysta
Grali dwaj pianiści
Walter Buczyński i Marek
Jabłoński z okazji swoich u-dzia- łów
w Międzynarodo-wych
Konkursach Chopinow-skich
A przecież to świetni
artyści! Pierwszy syn imi-grantów
polskich urodzony
w Toronto jest jednym z
czołowych kompozytorów ka-nadyjskich
i znanym pianistą
a Jabłoński doskonałym pia-nistą
występującym z dużym
powodzeniem i poza Kanadą
Była w Polsce dotychczas
tylko jedna wystawa współ-czesnej
sztuki kanadyjskiej
v której niestety zabrakło
artystów polskiego pochodze-nia
Nie było nawet wspa-niałych
akwareli Rafała Mal-czewskiego
który stworzył
wielką serię krajobrazów Ka-nady
Prezentacja Polski przed-stawia
się nieco lepiej Mie-liśmy
tutaj — jak dotych-czas
— dwie wystawy pol-skiej
sztuki plastycznej: 15
współczesnych artystów-ma-larz- y
głównie ze zbiorów pry-watnych
i muzeów USA oraz
bardzo skąpej — jeśli chodzi
o ilość eksponatów — wysta-wy
ogólnej w Ottawie Znacz-nie
lepiej natomiast wypad-ła
prezentacja polskich mu-zyków
Obok występów solo-wych
kilku wirtuozów wys-tępowała
kilkakrotnie Filhar-monia
Warszawska świetny
zespół kameralny pod dyr
Karola Teutscha Kwintet
warszawski a obok niego zna-komite
zespoły "Mazowsze"
"Śląsk" "Słowiki Poznań-skie"
chór "Chłopców Poz-nańskich"
i wielka ilość ze-społów
rewiowych o różnym
poziomie
Naturalnie wyodrębnić na-leży
jako wyjątkowe ale
wyłącznie dla publiczności
polonijnej zespół dramatycz-ny
ze '"Skizem" Zapolskiej
Mieczysławę ' Ćwiklińską w
"Drzewa umierają stojąc" i
wszystkie występy Wojciecha
Siemiona
Czy to dość?
BH
nuje Związek Polaków — pie-niądze
byłyby tak przekazane
— jeśli przeciwnie ofiara mia-łaby
być złożona w depozycie
według planu Kongresu — ta-kie
życzenie też mogłoby być
wykonane Najgorsze rozwią-zanie
to takie jak istnieje te-raz
— kłócić się i nie lub bar-dzo
mało dawać To jest ta
nasza niby społeczna praca w
Kanadzie!
Jest jeszcze inne rozwiąza-nie
w danej sytuacji: złożyć
ofiarę osobiście dyrektorowi
Lorentzowi podczas jego po-bytu
w Toronto
A oto drugi przykład Nikomu świadomemu
swego pochodzenia swej przy-należności
duchowej i cośkol-wiek
obeznanemuz sytuacją
Polaków w Toronto — mam
na myśli tych różnych Pola-ków
— młodyen starych Ka-liadyjczyków-Pola-ków
i Pola-ków-Kanadyjczyk-ów
— wszy-stkie
kolory Polaków — ale
mam na myśli Polaków a nie
Nie-Polakó-w
— powtarzam
więc jeszcze raz: Nikomu
świadomemu swej identycz-ności
polskiej nie trzeba tłu-maczyć
że jeśli jest kultural-nym
człowiekiem to chce
mieć kulturalny nowoczesny
dom społeczny gdzie mógłby
z przyjemnością i dumą pójść
czy na jakiś odczyt czy przed-stawienie
czy zabawić się czy
napić się wódki i porozma-wiać
ze znajomymi i gośćmi
Tego nia trzeba tłumaczyć
I to jest powszechną wiado-mością
i tych co się tu naro-dzili
i tych co tu przyjechali
Ale- - nie można wytłumaczyć
ludzionij że "do zbudowania
domu za pół miliona dolarów
trzeba ofiar trzeba wiary
trzeba zgody trzeba pracy
Pracownicy są! Obecny Za-rząd
Kombatantów torontoń-skieg- o
Kola zdał kompletnie
egzamin z pracowitości i ma
WAŻNE I
PRODUKCJA ANTYKÓW
W USA jedna z firm samo-chodowych
zaczęła obecnie
produkować seryjnie wozy
sportowe modelu 1926 Te
fałszywe antyki są tańsze od
prawdziwych ale droższe od
nowoczesnych samochodów
NAJNOWSZY MODEL
W oborach PRG w całej
Polsce nie wykorzystuje się
dojarek przewodowych war-tości
prawie pół miliarda zło-tych
Jest to sprzęt importo-wany
najczęściej z Czecho-słoicac- ji
któiy przy należy-tym
funkcjonowaniu gwaran-tuje
oprócz icydajności wy-soką
higienę doju
Jest to zgodne z relacją
pewnej pracownicy pege-crowski- ej
obory Gdy ją za-angażowano
zapytała czy w
oborze są mechaniczne do-jar- ki
Odpowiedź brzmiała:
— Tak wy będziecie naj-nowszy
model
SŁUSZNA DECYZJA
Hiszpańska policja nie wy-daje
prawa jazdy długoioło-sy- m
Uzasadnienie: niemożli-iooś- ć
zidentyfikowania
ŚWIĘTE KROWY
święte krowy stają się co-raz
poważniejszym proble-mem
w Indiach Liczba ich
przewyższa już znacznie po-wierzchnię
łąk i pastwisk
zdolnych wyżywić te zwierzę-ta
Krowy zjadają więc ostat-ki
krzeioów naruszając rów-nowagę
w przyrodzie i po-wodując
erozję gleby
Na jednego mieszkańca
Indii przypada już jedna kro-wa
ale tylko 60 proc tych
zioierząt może kraj wyżywić
Tymczasem zaróiono religia
iak i przepisy państwowe za-bijania
świętych krów na-wet
choiych czy starych
I SZCZURY
Przeprowadzone badania
unjkazały że same tylko In-die
tracą 26 milionów ton
zboża rocznie (10 proc pro-dukcji)
pożeranego przez
szczury Wedle danych sza
cunkowych ilość ich równa
się ilości ludzi na świecie i
zjadają rocznie tyle zboża ile
wynosi produkcja całej za-chodniej
Europy
DOBRY SPOSÓB
Pewien zamiłowany hodow-ca
ryb dzierżawiący staw
miał kłopoty z turystami
którzy często korzystali z
kąpieli w stawie płosząc mu
iyby Napisy "kąpiel wzbro-riona- "
nikogo nie zniechęca-ły
Ustawił więc tabliczkę
"Uwaga w jeziorze są gaste-rost- ei
actuali" I pomogło
Turyści bowiem nie noszą
lezultaty i chce budować po-trzebny
nam nowy dom
SPK i ma plany i zebrał już
pokaźne fundusze Ale jest
pewne "ale"
Potrzeba dalszych ofiar Do
dalszych ofiar potrzeba wiary
a do uzyskania i ofiar i wiary
potrzeba zgody I tu znów tak
jak między Związkiem Pola-ków
a Kongresem — jest
między Kołem SPK Toron-to
a Zarządem Głównym
SPK Różne poglądy perso-nalia
wrogość Gdyby to cho-dziło
o rzecz błahą pomyślał-bym
sobie niech się kłócą Ale
tutaj chodzi o przyszłość —
przyszłość naszą i naszych
młodych Jest krańcowo anty-społecznym
stanowiskiem po-dejście
takie: Niech się wszy-stko
zawali ale ja jemu ręki
nie podam ja mu nie pomogę
chociażby on konał
A niestety tak jest Stwier-dzam
że budować czy symbo-liczny
dom przyszłości czy rze-czywisty
dom kombatantów
można tylko mając wiarę u-niesie- nie
i zgodę w sercu
Zarząd Gł SPK i Koło
w Toronto powinny dojść do
zgody bezwarunkowo Budo-wa
domu jest konieczna i nie
może dłużej czekać Zbiórkę
należy prowadzić pożyczkę
zaciągnąć i zacząć budowę na
przyszłą wiosnę
Dąłem dwa przykłady
gdzie "njezgbda rujnuje" W
pierwszym wypadku czeka
nas moralny wstyd że przez
brak udziału w odbudowie
Ząmku wpieramy się Polski
wdrugimzaś żespór czy kłó-tnia
jest dla nas ważniejszą
niż naszą W'łasna przyszłość
nasz byt Takie podejście do
życia społecznego JĆT nie róż-nice
fdeowe ib nie walka o
niepodległość urojoną czy
rzeczywistą to nie polityka —
tiTjest głupota tym' gorsza]im
jest wjeedj szkodliwą i więcej
samobójcza
Negatywna praca społeczna
i
"t JKs
1 E ŁŁ-vS£lt£v3t- i i ?_ VŁv£xAv4-4:tiAi&Ź£Ł- i #4-o6rffhC- v --:fc-ifjfc:-
ti}ftwi 5aecań!cj3sa®f j--a-
-ry-Ł-st-i ys fet
i-- w --vyr w --a
S$©S$9£
NIEWAŻNE
pizy sobie łacińskich słoioni-fió- w
i nie iciedzą że ów po-twór
wodny to rybki — cicr-ni- ki
popularnie zwane "kol-ki"
GIMNASTYKA
W SAMOLOCIE
Pasażerowie w samolotach
fińskich linii lotniczych o-trzym- ują
foldery z tekstem
poświęconym gimnastyce
którą zaleca się 10 czasie
dłuższych przelotów Rzecz
jasna iż z braku przestrzeni
i możności przechadzania się
ruchy ogranicza się do pozy-cji
siedzącej Okazuje się je-dnak
iż siedząc w stosunko-wo
ciasnym fotelu lotniczym
można gimnastykować się i
dzięki temu znacznie zmniej-szyć
zmęczenie podróżą U u-stiow- any
folder zaleca szcze-gólnie
ćwiczenia nóg stóp
bioder lamion kręgosłupa
klatki pieisiowej karku —
wszystko w takim zakresie
aby przeciwdziałać niekorzy-stnym
objawom długiego sie-dzenia
W icyjaśnieniu podaje się
że "krążenie krwi i przemia-na
mateńi ulega w czasie
długiego siedzenia zmęcze-niu
a to z kolei przyśpiesza
zmęczenie mięśni szkielcto-vyc- h
prowadzi naicct do
bólów a poza tym przyczy-nie
się do zaburzeń w prze-wodzie
pokaimowym"
OSTATNI ŚWIADEK
Charlie Smith jest żyjącym
świadectwem niewolnictwa
na amerykr'-kie- j ziemi U-wdz-ony
w Liberii w Afryce
został jako 12-let- ni chłopiec
schwytany sprzedany i wy-iciezio- ny
do Nowego Orlea-nu
w USA Ostatnio obcho-dził
113 uiodziny
KOŚCIÓŁ ARSENAŁEM
W czasie spowiedzi w koś-ciele
św Franciszka w Ge-nui
(Włochy) pioboszcz usły-szał
od spowiadającego się
że ten posiada jeszcze 120 ła-dunków
wybuchowych Jako
pokute spowiednik kazał mu
przynieść je do kościoła
Wkrótce w świątyni znalazły
sie te ładnuki kilkaset zapal-ników
i 36 metrów lontu
DOMOWE LISY u
Na doświadczalnej farmie
pod Nowosybirskiem nau-kowcy
sowieccy wyhodowali
150 domowych lisów Zwie-rzęta
te po lalach hodowli
zachowują się jak psy rea-gując
na tiesurę Domowe
odżywianie spowodowało tak-że
zmiany zewnętrzne u tych
zwierząt Mają one grubszą
skórę krótszy ogon i więk-szy
tułóio
TROSKLIWI STRAŻACY
Londyńska straż pożarna
uwolniła w jednym z biur
młodziutką pracownicę któ-rej
długie włosy zostały
wciągnięte w tryby maszyny
powielającej Można było u-ż- yć
nożyczek jednakże stra-żacy
nie chcieli narazić na
szwank urody dziewczyny i
rozebrali maszijnę na czynni-ki
pieiwsze
MIESIĘCZNIK
KULTURA
Numer 5 — maj 1972 r
zawiera min następujące po-zycje:
Jóief Czapski: Na marginesie
wystawy Cieślewicza
Czesław Miłosz: Zapisane
wczesnym rankiem
Gustaw Herling -- Grudziński:
Dziennik pisany nocą
Alicja Iwańska: Pod bar kacia
Juliusz Mieroszewski: "Kula-we
kaczki" i "święte krowy"
E Żagiell: Litwini
Adam Kruczek: W sowieckiej
prasie
Bogdan Mieczkowski: Rocznik
Statystyczny 1971
Józef Gidyński: Turyści za-graniczni
w PRL a prze-stępstwa
skarbowe
Gen Wacław Stachiewicz:
Marszałek śmigły
W Arkuszu Poetyckim'
wiersze Tadeusza Chabrów-skieg- o
Książki omawiają: M Broń-ski
Maria Czapska Kaz-imierz
Sowiński Bogdan Mie-czkowski
i AS
Ponadto w numerze Wyda-rzenia
miesiąca komunikaty
Listy do Redakcji
Numer objętości 160 stron
Cena pojedynczego
egzemplarza $150
Do nabycia w księgarni
"Związkowca"
Na składzie lpwież niektó-re
numery poprzednje jak i
pojedyncze numery" "Zeszy-tów
Historycznych"
MUsimy patrzeć w przy-szłość
musimy myśleć i sta-rajmy
sie poprawić — jeśli
chcemy budować domy po-magać
Polsce zachowaćj pol-skość
i być kimś i czymś w
Kanadzie"
Wojciech Krajewski
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, July 07, 1972 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1972-07-07 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2000919 |
Description
| Title | 000433 |
| OCR text | "Związkowiec" (The Alliancer) Prlnted and Publlshed for every Tuesday ind Friday by POLISH ALU ANCE PRESS LIMITED Offlclal Organ of The Pollsh AlUance Frlendly Soclety of Ctmda K J Mazurkiewicz Cbalnnan of the Board S Lasek SecreUry Edltor-ln-Chl- ef — B Heydenkorn — General Manager — B F Konopka Builneił Manager — R Frlkke SubacrlpUon: In Canada $10 00 per year In otber Countrlw 11100 Second claia mail reglstratlon number 1673 1475 Quein St WToronto 156 Ontario Ttl 531-249- 1 531-249- 2 'PRENUMERATA Roczna w Kanadzie $1000 Półroczna $ 550 Kwartalna $ 350 Zawieszenie broni w Płd Irlandii trzech latach bezustannych gwałtów aktów terroru strzelaniny zapanował spokój w Płn Irlandii 1RA (Ir-landzka Republikańska Armia} przerwała swoją akcję zbrojną celem umożliwienia podjęcia rokowań politycz-nych W dotychczasowych walkach zginęło około 400 osób a szkody materialne wynoszą wiele wiele milionów dola-rów Wyrósł mur nienawiści między większością protestan-cką a mniejszością katolicką i nie wydaje się by istniała możliwość wyrównania wzajemnych stosunków Pogłębiły się różnice a elementy umiarkowane po obu stronach stra-ciły wpływy Min Whitelaw doprowadził do zawieszenia działań zbrojnych bez przyjęcia warunków kapitulacyjnych To IRA musiała wpierw ogłosić zawieszenie broni a dopiero wów-czas zareagowała strona brytyjska Odmówił on również prowadzenia bezpośrednich rozmów z przedstawicielami IRA ale to oczywiście nie znaczy iż nie przyjął wielu po-stulatów strony przeciwnej Należy wręcz podkreślić iż roz-począł urzędowanie od gestów pojednawczych wobac IRA i dlatego między innymi spotkał się z opozycją bojowych protestantów Zakładając nawet iż zawieszenie działań będzie prze-strzegane że nie wybuchną w najbliższym czasie znowu gwałtowne walki nie należy wykluczyć drobnych incyden-tów Zarówno jednak rząd brytyjski jak i przywódcy na-cjonalistów irlandzkich będą starali sie podjąć jak najrych-lej rokowania polityczne i nie dopuścić do wznowienia ak-cji terrorystycznej Przywódcy IRA są zdania iż osiągnęli bronią dostatecznie wiele mianowicie zlikwidowali auto-nomiczny rząd Płn Irlandii i złamali sztywne stanowisko Londynu W tej sytuacji powstały szanse na pomyślne ro-kowania Najbardziej skrajny postulat IRA domaga się to znaczy przyłączenia 6 powiatów Płn Irlandii do niepodległej Irlandii Stanowić on będzie jed-nak pozycję wyjściową politycznych przedstawicieli IRA podobnie jak strona brytyjska zgłosi jako swój najdalej Macy projekt: zniesienie wszelkiej dyskryminacji wobec ludności katolickiej a następnie gotowość przeprowadzenia plebiscytu Rząd irlandzki ma w zanadrzu kompromisowe projekty Zmierzają one wprawdzie też do zjednoczenia ale akcję rozkładają na etapy Podyktowane to jest rów-nież względami gospodarczymi Irlandia obawia się nas-tępstw gwałtownego wchłonięcia większej ilości ludności Nie chce ponadto zaostrzać stosunków z Wielką Brytanią Poważna rolę odgrywa wreszcie ludność protestancka która stanowi większość w Płn Irlandii Kto będzie brał udział w rokowaniach zmierzających do rozwiązania tego" złożonego 'problemu? Nacjonaliści ir-landzcy zapowiedzieli iż domagać się będą by uczestniczyli przedstawiciele wszystkich irlandzkich ugrupowań podczas gdy rząd brytyjski chce rozmawiać wyłącznie z przedsta-wiciela- ni ludności Płn Irlandii WirJka Brytania może zgodzić się w toku rokowań na plebiscyt który zapewne doprowadziłby w konsekwencji do podziału tej prowincji na dwie części Powiaty o więk-szości piotestanckiej wypowiedzą się na rzecz Wielkiej Bry-tanii podczas gdy powiaty z większością katolicką za po-łączeniem z Irlandią Ale właśnie takiego podziału chcą uniknąć przywód-cy IRA i jej politycznych przybudówek gdyż oznaczałoby to utratę pewnych obszarów Stoją oni na stanowisku iż całe terytorium jest Irlandią i ci którzy nie czują się Ir-landczykami niechaj opuszczają ten kraj Tymczasem na ierytorium tym protestanci są również Irlandczykami ale więzami lojalności związani z Wielką Brytanią nawet kiedy są — jak obecnie — w twardej opozycji do polityki aktualnego rządu Londyn jeksotncoebsjeicniWe nciieąwguątpmliwiniieony'sckhłontnrzyechdo ladtalzeekbo-rał dostatecznie wiele przekonywujących dowodów destruk-cyjnej siły IRA oraz beznadziejności walki z nią by uczy-- - nić wszystko aby' nie nastąpił powrót do dawnego stanu Wielka Brytania ani chce ani może użyć siły zbrojnej do otwartej walki z IRA gdyż byłaby to wojna domowa a_ wo-bec tego musi szukać pokojowego politycznego rozwiąza-nia Mniejszość okazała się nie tylko bojowa] ale przede wszystkim- - zdecydowana na wszystko terrorem zmusiła do milczenia a' nawet posłuchu katolickie elementy umiarko-wane W tej walce zwycięstwo mogła osiągnąć druga strona stosując jeszcze większą siłę Oczywiście do tego rząd bry-tyjski nie uciekł się Nadzieje na odzyskanie siły przez przeciwników terroru nie spełniły się W tym stanie rze-ez- y — zważywszy zmęczenie wszystkich — rokowania mu-szą doprowadzić do rozwiązania sytuacji Przypuszczalnie rząd brytyjski pójdzie na wielkie ustę-pstwa lecz nie będzie to kapitulacja to znaczy przyjęcie postulatu włączenia 6 powiatów Płn Irlandii do niepod-ległej Irlandii Dążeniem Londynu jest przywrócenie spokoju na ob-szarze prowincji ogarniętej od trzech lat falą terroru Za ten spokój trzeba będzie zapłacić odpowiednią cenę Dochody Dochód farmerów wyniósł globalnie w ub roku $1360-00000- 0 podczas gdy w 1970 roku wynosił §1200000000 Stanowi to zwyżkę o125% Jeżeli chodzi o poszczególne prowincje zwyżka ta nastąpi-ła jedynie tylko w niektórych z nich w innych zanotowano spadek i -- to dość znaczny Bri-(is- h Columbia wykazała do-chód w wysokości $97300-00- 0 w 1970 roku $85600000 Alberta £300700000 i $244-40000- 0 Śaskalchewan $489-90000- 0 i $208000000 Mani-łob-a $162400000 i $84500-00- 0 Ontario 'wykazało-spade- k — '$326000000 i '402100000 (Juebec $183500000 i $195- - Zagranicą — Roczna $1100 Półroczna $ 600 Pojedynczy numer 15 rolnictwa 700000 New Brunswick $10-3000- 00 i $17100000 Nova Scotia $17800000 i $23300-00- 0 Prince Edward Island $6000000" i $13800000 POWAŻNA POMOC W okresie następnych 5 lat Rząd Federalny "wyasygnuje §25000000 na pomoc w roz-woju i działalności centrów informacyjnych i szkolenio-wych dla "Indian których ce-lem jest przystosowanie ich do życia wśród białego społe-czeństwa Istnieje ich jui obe-cnie 37 takich ośrodków i prowadzona przez nich w tym zakresie praca posiada wie-lkie znaczenie "Mikołajem Kopernikiem " do WIECZÓR W Słynna polska gościnność w pełni przejęta przez ambasadorów kanadyj-skich w Polsce Nie tylko przez nich gdyż równie goś-cinni — nie mówiąc już o uczynności — są pracowni-cy ambasady Być może nie-sprawiedliwie jest utrzymy-wać że nasz personel dyplo-matyczny w Warszawie zara-ził się polską gościnnością gdyż byli nimi poprzednio ale nie jest to zbyt krzyw-dzące już chociażby dlatego że powiązanie z wpływami polskimi brzmi wyjątkowo dobrze A przecież zadaniem tej placówki jej personelu jest utrzymanie stałego kon taktu z Polską wiązanie obu krajów Rola placówek dyploma-tycznych jest wielka często wręcz decydująca gdy chodzi o stosunki między państwa-mi które reprezentują i w których urzędują Od ich bo-wiem informacji ocen kon-taktów miejscowych zależy stosunek państwa którego są przedstawicielami Kierowni-cy placówek doprowadzają do zacieśnienia lub rozluźnienia stosunków itp Lodowate powojenne sto-sunki polsko-kanadyjsk- ie roz-ładował p Gordon Hamilton Southam ostatni charge d'af-fair- es i pierwszy ambasador Kanady w Polsce Wraz z je-go nominacją do Warszawy --' grudniu 1954 r odjechała z Ottawy pierwsza partia pol-skiego wojennego depozytu znanego pod nazwą "Skarby Wawelskie" Oczywiście og-romnie ułatwiło to mu zada-nie Wielkie znaczenie miała lównież zmiana jaka nastąpi-ł- r w Polsce po październiku 1956 r Powoli więc zaczęła się nawiązywać nić między obu państwami Polonia jej organy w tej akcji nie brały — i nie biorą — udziału na-tomiast niewątpliwie jest — i była — wysoce aktywna w nawiązywaniu i utrzymywa-niu bezpośrednich stosunków z narodem polskim Obecny szef placówki dyp-lomatycznej w Warszawie amb McCordick jest zdecy-dowanym rzecznikiem przy-jaźni polsko-kanadyjski- ej Działa więc konsekwentnie w tym kierunku nie zanied-buje żadnej okazji by budo-wać nie pomost ale stały most Mówił o tym bardzo pięknie podczas kolacji 8 ma-ja w Warszawie Zaprosił na nią pp Haidaszów Spremo red M Fergusona z CBC ni-żej podpisanego — a więc grupę przybyłą na otwarcie komunikacji lotniczej z Ka-nady do Polski prof Adama Bromkego z Ottawy prof Ja-na Szczepańskiego z małżon-ki z Warszawy dr Jacka Woźniakowskiego z Krakowa Stronę oficjalną Kanady uzu-pełniali p R Wilson z mał-żonką sekretarz handlowy ambasady Wybór gości polskich nie przypadkowy ale bardzo uzasadniony Dr Jan Szczepański najwybitniejszy polski socjolog nie tylko zna wcale dobrze Kanadę ale wykładał również na tutej-szych uczelniach I tak był profesorem na Sir George Williams University w Mont-realu i kilkakrotnie gościn-nie wykładał na innych uni-wersytetach: w Ottawie Ha-miltonie Montrealu itp Dr Jacek Woźniakowski bawił wprawdzie tylko dwukrotnie w Kanadzie ale za to zjechał bodajże cały kraj Pobił nie-wątpliwie rekord jakiegokol-wiek wykładowcy zaproszo-nego na gościnne występy gdyż w przeciągu krótkiego okresu czasu miał prelekcje w kilkudziesięciu uczelniach od Halifaxu do Vancouver W najbliższym czasie ukaże się jego "dziennik podróży" pełen interesujących uwag o Kanadzie i obserwacji z róż-nych dziedzin naszego życia Można by zaryzykować twierdzenie iż amb McCor- - dick skupił niejako czołowych aktorów dialogu polsko-kanadyjskieg- o Albo więcej! Pra-cujących nad stworzeniem platformy współdziała-nia Specjalną wyniowę ma oczywiście fakt iż po stronie kanadyjskiej owymi' rzeczni-kami są osoby polskiego po-chodzenia A więc przede Xvszystkim dr Haidasz Oczy-wiście nie chodzi tutaj o je-go działalność w Izbie" Gmin czy też poza nią jako repre-zentanta ludności okręgu To-YOfjtoiParkd-ale" jako działa-cza polonijnego jako polity ka liberalnego lecz o jego poczynania na polu zbliżania kanadyjsko-polskieg- o Wiado-mo już dziś powszechnie że z jednej strony starał się pre-zentować czynnikom państ-wowym i społeczeństwu ka-nadyjskiemu realny obraz rzeczywistości polskiej a z drugiej strony Polsce takiż obraz Kanady Spotykał się z oficjalnymi przedstawiciela-mi PRL na różnych konfe-rencjach zjazdach wizytach w Kanadzie Polsce i nie-zmiennie był rzecznikiem tych samych spraw Uważał słusznie iż Polonia może być znakomitym pomostem ale tylko wówczas kiedy uzna się bez zastrzeżeń jej niezależne stanowisko kiedy pamiętać się będzie iż składa się z oby-wateli kanadyjskich rdzen-nych czy naturalizpwanych ale prawdziwie i głęboko przywiązanych do swego kra-ju urodzenia i osiedlenia Prof Adam Bromke w od-różnieniu od pos Haidasza nie urodził się w Kanadzie a więc nie jest rdzennym ale naturalizowanym Kanadyjczy-kiem Ma za sobą jeszcze u-dz- iał w Powstaniu Warszaw-skim o czym wspominamy by podkreślić że jego więzy z Polską są nie tylko uczucio-we Jest on wybitnym znaw-ca i badaczem problemów po-litycznych Europy Wschod-niej autorem wnikliwych prac z tej dziedziny Przyzna-je mu się prym gdy chodzi o problematykę polską w najszerszym tego słowa zna-czeniu Nie powinno to oczy-wiście nikogo zaskoczyć ale błędem byłoby uważać iż zamknął się w sprawach pol-skich Jest ich wprawdzie mnóstwo i starczyłoby ich na-wet dla zespołu specjalistów nie mniej jednak Bromke zajmuje się jeszcze wieloma innymi zagadnieniami Na polu naukowych kon-taktów z Polską dokonał chy-ba najwięcej Z jego inicjaty-wy zaproszono już co naj-mniej kilkunastu uczonych polskich na różne prelekcje Potrafił zainteresować nimi nie tylko Carleton Universi-t- y uczelnie w której wykła-da gdzie jest przewodniczą-cym wydziału nauk politycz-nych lecz szereg innych Brał udział jako delegat ka-nadyjski w konferencjach "okrągłego stołu" w Polsce mówił i pisał o polityce pol-skiej na licznych zjazdach naukowych w Kanadzie oraz w różnych państwach I chyba nie będzie przesa-dy w twierdzeniu iż pp Hai Społeczność polska w w swych za-sadach w swych pryncypiach pewne wspólne cele — któ-lyc- h osiąganie zmierza do je-dnego — do zachowania pol-skości W metodach osiągania tych celów różnimy się nieraz diametralnie — z powodu tych różnic wywołanych inny-mi poglądami następują per-sonalne tarcia uprzedzenia nieprzyjaźnie — dosłownie osobista wrogość Te objawy są naszym największym nie-szczęściem społecznym i w ich wyniku ponosimy naiwieksze szkody w naszej pracy A wła ściwie tak łatwo byłoby je ominąć Wzajemna tolerancja i szacunek połączona z kom-promisowym rozwiązaniem Daje następujące przykłady naszej negatywnej pracy spo-łecznej które wprost napa-wają goryczą W 1968 roku odwiedzając Polskę złożyłem wizytę dr Lorentzowi dyrek-torowi Muzeum Narodowego w Warszawie i człowiekowi o którym chodzą wprost legen-dy gdy chodzi o jego poświę-cenie się sprawie odbudowa-nia Zamku w Warszawie Wtedy to byłem w towarzy-stwie red Kotkowskiego re-prezentującego londyński ko-mitet odbudowy Zamku pod przewodnictwem dr Czajkow-skiego Były to czasy gdy lu-dzi tego Komitetu prawie wy- klinano bo pśniielmsię zbie-rać na przyszłą odbudowę która niewiadomo kiedy mo-głaby zaistnieć Przeciwni od-budowie byli wtedy Gomułka v Polsce i prawie cala emi-gracja polityczna Za odbudo-wą był dyrektor" Lorentz gru-pa "przy dr Czajkowskim i chyba 'większość spoleczeń- - 'stwa w Polsce 'Bo ktokolwiek lozsądny pppątrzyfw' Warsza-wie na tę ruiny Zamku nie mógł sobie nie wyobrazić ze t Warszawy AMBASADZIE dasz i Bromke są najbardziej reprezentatywnymi rzecznika-mi i działaczami na polu współpracy kanadyjsko-pol-skie- j Wolno wobec tego przypuszczać iż amb McCor-dick uznał pp Szczepańskie-go i Woźniakowskiego jako ich odpowiedników po stro-nie polskiej się więc owego wieczoru 8 maja w miesz-kaniu państwa McCordick długa i żywa dyskusja na te-maty związane ze współpra-cą polsko-kanadyjsk- ą z u-dział- em w niej różnego ro-dzaju naukowców Przepro-wadzono nie konfrontację po-glądów ale raczej rozważa-no praktyczne możliwości rozbudowy kontaktów kultu-- i alno-naukowy- ch Wymienio-no nazwiska specjalistów ka-nadyjskich którzy w najbliż-szym czasie zjawią się w Pol-sce oraz nazwiska polskich naukowców udających się do Kanady Mówiono o wysta-wach sztuki o przekładach książek itp Wskazywano je-dnak również na trudności zarówno natury politycznej jć-- k i finansowej Wszyscy je-dnak zgodnie podkreślali ce-lowość utrzymywania kontak-tów gdyż bez tego nie istnie-je prawdziwa współpraca Trzeba się przecież wzajem-nie poznać Naturalnie mó-wił amb McCordick Kana-dyjczycy polskiego pochodze-nia mogą i muszą w tym pro-cesie odegrać najbardziej po-zytywną rolę Sztuka polska zawitała w mury oficjalnej rezydencji amb McCordicka Oboje od-wiedzają salony "Desy" i "Artu" poznali już pewną ilość artystów i powoli uzu-pełniają swoje zbiory Nie inaczej postępują pp Wilso-nowi- e którzy może za rok wrócą do Kanady Obrazy Które widziałem u nich chęt-nie posiadałbym Mają oni bardzo dobry smak Nie znam całego zbioru pp Mc- Cordick ale wiem iż jest wcale bogaty i wielce uroz-maicony Największym jed-nak kolekcjonerem dzieł sztuki jest wśród dyplomatów kanadyjskich p Gordon Ha-milton Southahm- - który po-siada też sporo obrazów pol-skich artystów w tym Józefa Czapskiego Należy on do ad-mirator-ów talentu tego wiel-kiego artysty Gospodarze mówią iż sztu-ka mogłaby odegrać poważ-ną rolę w "pokazaniu" spo-łeczeństwu kanadyjskiemu Polski ale jest to niestety tu coś nie w porządku Jak to cała Warszawa odbudowana a Zamek nie Komitet londyń-ski zebrał blisko 2000 fun-tów i zamarł zmaltretowany wrogością emigracji politycz-nej Ta pionierska wtedy idea zbiórki wśród społeczności polskich zagranicą kraju na rzecz Zaniku w Warszawie obudziła się w wyniku tego przede wszystkim że jej naj-większy przeciwnik Gomułka stracił władzę i że konkretnie przystąpiono w kraju do pla-nowej akcji odbudowy Sam widziałem naocznie tego roku na wiosnę że roboty postępu-ją szybko naprzód Pierwsza reakcja Polonii zagranicznej na te fakty była bardzo pozy-tywna Wszyscy bez względu na przekonanie polityczne po-parli ideę pomocy finansowej U nas w Kanadzie (nie wiem jak gdzieindziej) zbiór-ka szybko utknęła w miej-scu Dlaczego? Bo Kongres chce tak a Związek 'Polaków chce ina-czej Bo Kongres mówi że ze-brać i trzymać "pieniądze i przeznaczyć je na określone wykończenie wnętrza jednej z sal zamkowych a Związek Po-laków mówi źe zebrać i prze-słać wprost na ręceKomitetu Odbudowy Zamku w Warsza-wie I nie ma mowy o jakiejś zgodzie i nie ma żadnej wła-ściwie" akcji w sprawie5 zbiór-ki Kongres w ogóle "nabrał wody w usta a Związek Pola-ków sobie coś samf poczyna Nic dziwnego że cała akcja kuleje Obrzydzenie —- wy-baczcie Czytelnicy te słowa — wywołuje taki' stan rzeczy A czyż nie byłoby prościej i ładniej — niechaj by był wspólny komitet i wspólne apele a donacje mogłyby pójść za przeznaczeniem ta-kim jakie'życzyłby sobie do-nator -- Jeśli ktc chce prze-kazać drogą taką jak to' pla-- (3) droga bardzo skomplikowana i trudna Oczywiście mają ra-cję Ale jeszcze trudniejsza jest zapewne prezentacja pol-skiego teatru aw tej dzie-dzinie Polska ma wiele do pokazania Posiada doskona-łych wspaniałych aktorów reżyserów i niezwykle ory-ginalnych scenografów Nie-stety wypada stwierdzić że dotychczasowa wymiana kul-tiraln- a raczej — mówiąc najdelikatniej — kuleje Z Kanady poza śpiewaka-mi popularnymi nie wystą-pił w Polsce chyba żaden ar-tysta Grali dwaj pianiści Walter Buczyński i Marek Jabłoński z okazji swoich u-dzia- łów w Międzynarodo-wych Konkursach Chopinow-skich A przecież to świetni artyści! Pierwszy syn imi-grantów polskich urodzony w Toronto jest jednym z czołowych kompozytorów ka-nadyjskich i znanym pianistą a Jabłoński doskonałym pia-nistą występującym z dużym powodzeniem i poza Kanadą Była w Polsce dotychczas tylko jedna wystawa współ-czesnej sztuki kanadyjskiej v której niestety zabrakło artystów polskiego pochodze-nia Nie było nawet wspa-niałych akwareli Rafała Mal-czewskiego który stworzył wielką serię krajobrazów Ka-nady Prezentacja Polski przed-stawia się nieco lepiej Mie-liśmy tutaj — jak dotych-czas — dwie wystawy pol-skiej sztuki plastycznej: 15 współczesnych artystów-ma-larz- y głównie ze zbiorów pry-watnych i muzeów USA oraz bardzo skąpej — jeśli chodzi o ilość eksponatów — wysta-wy ogólnej w Ottawie Znacz-nie lepiej natomiast wypad-ła prezentacja polskich mu-zyków Obok występów solo-wych kilku wirtuozów wys-tępowała kilkakrotnie Filhar-monia Warszawska świetny zespół kameralny pod dyr Karola Teutscha Kwintet warszawski a obok niego zna-komite zespoły "Mazowsze" "Śląsk" "Słowiki Poznań-skie" chór "Chłopców Poz-nańskich" i wielka ilość ze-społów rewiowych o różnym poziomie Naturalnie wyodrębnić na-leży jako wyjątkowe ale wyłącznie dla publiczności polonijnej zespół dramatycz-ny ze '"Skizem" Zapolskiej Mieczysławę ' Ćwiklińską w "Drzewa umierają stojąc" i wszystkie występy Wojciecha Siemiona Czy to dość? BH nuje Związek Polaków — pie-niądze byłyby tak przekazane — jeśli przeciwnie ofiara mia-łaby być złożona w depozycie według planu Kongresu — ta-kie życzenie też mogłoby być wykonane Najgorsze rozwią-zanie to takie jak istnieje te-raz — kłócić się i nie lub bar-dzo mało dawać To jest ta nasza niby społeczna praca w Kanadzie! Jest jeszcze inne rozwiąza-nie w danej sytuacji: złożyć ofiarę osobiście dyrektorowi Lorentzowi podczas jego po-bytu w Toronto A oto drugi przykład Nikomu świadomemu swego pochodzenia swej przy-należności duchowej i cośkol-wiek obeznanemuz sytuacją Polaków w Toronto — mam na myśli tych różnych Pola-ków — młodyen starych Ka-liadyjczyków-Pola-ków i Pola-ków-Kanadyjczyk-ów — wszy-stkie kolory Polaków — ale mam na myśli Polaków a nie Nie-Polakó-w — powtarzam więc jeszcze raz: Nikomu świadomemu swej identycz-ności polskiej nie trzeba tłu-maczyć że jeśli jest kultural-nym człowiekiem to chce mieć kulturalny nowoczesny dom społeczny gdzie mógłby z przyjemnością i dumą pójść czy na jakiś odczyt czy przed-stawienie czy zabawić się czy napić się wódki i porozma-wiać ze znajomymi i gośćmi Tego nia trzeba tłumaczyć I to jest powszechną wiado-mością i tych co się tu naro-dzili i tych co tu przyjechali Ale- - nie można wytłumaczyć ludzionij że "do zbudowania domu za pół miliona dolarów trzeba ofiar trzeba wiary trzeba zgody trzeba pracy Pracownicy są! Obecny Za-rząd Kombatantów torontoń-skieg- o Kola zdał kompletnie egzamin z pracowitości i ma WAŻNE I PRODUKCJA ANTYKÓW W USA jedna z firm samo-chodowych zaczęła obecnie produkować seryjnie wozy sportowe modelu 1926 Te fałszywe antyki są tańsze od prawdziwych ale droższe od nowoczesnych samochodów NAJNOWSZY MODEL W oborach PRG w całej Polsce nie wykorzystuje się dojarek przewodowych war-tości prawie pół miliarda zło-tych Jest to sprzęt importo-wany najczęściej z Czecho-słoicac- ji któiy przy należy-tym funkcjonowaniu gwaran-tuje oprócz icydajności wy-soką higienę doju Jest to zgodne z relacją pewnej pracownicy pege-crowski- ej obory Gdy ją za-angażowano zapytała czy w oborze są mechaniczne do-jar- ki Odpowiedź brzmiała: — Tak wy będziecie naj-nowszy model SŁUSZNA DECYZJA Hiszpańska policja nie wy-daje prawa jazdy długoioło-sy- m Uzasadnienie: niemożli-iooś- ć zidentyfikowania ŚWIĘTE KROWY święte krowy stają się co-raz poważniejszym proble-mem w Indiach Liczba ich przewyższa już znacznie po-wierzchnię łąk i pastwisk zdolnych wyżywić te zwierzę-ta Krowy zjadają więc ostat-ki krzeioów naruszając rów-nowagę w przyrodzie i po-wodując erozję gleby Na jednego mieszkańca Indii przypada już jedna kro-wa ale tylko 60 proc tych zioierząt może kraj wyżywić Tymczasem zaróiono religia iak i przepisy państwowe za-bijania świętych krów na-wet choiych czy starych I SZCZURY Przeprowadzone badania unjkazały że same tylko In-die tracą 26 milionów ton zboża rocznie (10 proc pro-dukcji) pożeranego przez szczury Wedle danych sza cunkowych ilość ich równa się ilości ludzi na świecie i zjadają rocznie tyle zboża ile wynosi produkcja całej za-chodniej Europy DOBRY SPOSÓB Pewien zamiłowany hodow-ca ryb dzierżawiący staw miał kłopoty z turystami którzy często korzystali z kąpieli w stawie płosząc mu iyby Napisy "kąpiel wzbro-riona- " nikogo nie zniechęca-ły Ustawił więc tabliczkę "Uwaga w jeziorze są gaste-rost- ei actuali" I pomogło Turyści bowiem nie noszą lezultaty i chce budować po-trzebny nam nowy dom SPK i ma plany i zebrał już pokaźne fundusze Ale jest pewne "ale" Potrzeba dalszych ofiar Do dalszych ofiar potrzeba wiary a do uzyskania i ofiar i wiary potrzeba zgody I tu znów tak jak między Związkiem Pola-ków a Kongresem — jest między Kołem SPK Toron-to a Zarządem Głównym SPK Różne poglądy perso-nalia wrogość Gdyby to cho-dziło o rzecz błahą pomyślał-bym sobie niech się kłócą Ale tutaj chodzi o przyszłość — przyszłość naszą i naszych młodych Jest krańcowo anty-społecznym stanowiskiem po-dejście takie: Niech się wszy-stko zawali ale ja jemu ręki nie podam ja mu nie pomogę chociażby on konał A niestety tak jest Stwier-dzam że budować czy symbo-liczny dom przyszłości czy rze-czywisty dom kombatantów można tylko mając wiarę u-niesie- nie i zgodę w sercu Zarząd Gł SPK i Koło w Toronto powinny dojść do zgody bezwarunkowo Budo-wa domu jest konieczna i nie może dłużej czekać Zbiórkę należy prowadzić pożyczkę zaciągnąć i zacząć budowę na przyszłą wiosnę Dąłem dwa przykłady gdzie "njezgbda rujnuje" W pierwszym wypadku czeka nas moralny wstyd że przez brak udziału w odbudowie Ząmku wpieramy się Polski wdrugimzaś żespór czy kłó-tnia jest dla nas ważniejszą niż naszą W'łasna przyszłość nasz byt Takie podejście do życia społecznego JĆT nie róż-nice fdeowe ib nie walka o niepodległość urojoną czy rzeczywistą to nie polityka — tiTjest głupota tym' gorsza]im jest wjeedj szkodliwą i więcej samobójcza Negatywna praca społeczna i "t JKs 1 E ŁŁ-vS£lt£v3t- i i ?_ VŁv£xAv4-4:tiAi&Ź£Ł- i #4-o6rffhC- v --:fc-ifjfc:- ti}ftwi 5aecań!cj3sa®f j--a- -ry-Ł-st-i ys fet i-- w --vyr w --a S$©S$9£ NIEWAŻNE pizy sobie łacińskich słoioni-fió- w i nie iciedzą że ów po-twór wodny to rybki — cicr-ni- ki popularnie zwane "kol-ki" GIMNASTYKA W SAMOLOCIE Pasażerowie w samolotach fińskich linii lotniczych o-trzym- ują foldery z tekstem poświęconym gimnastyce którą zaleca się 10 czasie dłuższych przelotów Rzecz jasna iż z braku przestrzeni i możności przechadzania się ruchy ogranicza się do pozy-cji siedzącej Okazuje się je-dnak iż siedząc w stosunko-wo ciasnym fotelu lotniczym można gimnastykować się i dzięki temu znacznie zmniej-szyć zmęczenie podróżą U u-stiow- any folder zaleca szcze-gólnie ćwiczenia nóg stóp bioder lamion kręgosłupa klatki pieisiowej karku — wszystko w takim zakresie aby przeciwdziałać niekorzy-stnym objawom długiego sie-dzenia W icyjaśnieniu podaje się że "krążenie krwi i przemia-na mateńi ulega w czasie długiego siedzenia zmęcze-niu a to z kolei przyśpiesza zmęczenie mięśni szkielcto-vyc- h prowadzi naicct do bólów a poza tym przyczy-nie się do zaburzeń w prze-wodzie pokaimowym" OSTATNI ŚWIADEK Charlie Smith jest żyjącym świadectwem niewolnictwa na amerykr'-kie- j ziemi U-wdz-ony w Liberii w Afryce został jako 12-let- ni chłopiec schwytany sprzedany i wy-iciezio- ny do Nowego Orlea-nu w USA Ostatnio obcho-dził 113 uiodziny KOŚCIÓŁ ARSENAŁEM W czasie spowiedzi w koś-ciele św Franciszka w Ge-nui (Włochy) pioboszcz usły-szał od spowiadającego się że ten posiada jeszcze 120 ła-dunków wybuchowych Jako pokute spowiednik kazał mu przynieść je do kościoła Wkrótce w świątyni znalazły sie te ładnuki kilkaset zapal-ników i 36 metrów lontu DOMOWE LISY u Na doświadczalnej farmie pod Nowosybirskiem nau-kowcy sowieccy wyhodowali 150 domowych lisów Zwie-rzęta te po lalach hodowli zachowują się jak psy rea-gując na tiesurę Domowe odżywianie spowodowało tak-że zmiany zewnętrzne u tych zwierząt Mają one grubszą skórę krótszy ogon i więk-szy tułóio TROSKLIWI STRAŻACY Londyńska straż pożarna uwolniła w jednym z biur młodziutką pracownicę któ-rej długie włosy zostały wciągnięte w tryby maszyny powielającej Można było u-ż- yć nożyczek jednakże stra-żacy nie chcieli narazić na szwank urody dziewczyny i rozebrali maszijnę na czynni-ki pieiwsze MIESIĘCZNIK KULTURA Numer 5 — maj 1972 r zawiera min następujące po-zycje: Jóief Czapski: Na marginesie wystawy Cieślewicza Czesław Miłosz: Zapisane wczesnym rankiem Gustaw Herling -- Grudziński: Dziennik pisany nocą Alicja Iwańska: Pod bar kacia Juliusz Mieroszewski: "Kula-we kaczki" i "święte krowy" E Żagiell: Litwini Adam Kruczek: W sowieckiej prasie Bogdan Mieczkowski: Rocznik Statystyczny 1971 Józef Gidyński: Turyści za-graniczni w PRL a prze-stępstwa skarbowe Gen Wacław Stachiewicz: Marszałek śmigły W Arkuszu Poetyckim' wiersze Tadeusza Chabrów-skieg- o Książki omawiają: M Broń-ski Maria Czapska Kaz-imierz Sowiński Bogdan Mie-czkowski i AS Ponadto w numerze Wyda-rzenia miesiąca komunikaty Listy do Redakcji Numer objętości 160 stron Cena pojedynczego egzemplarza $150 Do nabycia w księgarni "Związkowca" Na składzie lpwież niektó-re numery poprzednje jak i pojedyncze numery" "Zeszy-tów Historycznych" MUsimy patrzeć w przy-szłość musimy myśleć i sta-rajmy sie poprawić — jeśli chcemy budować domy po-magać Polsce zachowaćj pol-skość i być kimś i czymś w Kanadzie" Wojciech Krajewski |
Tags
Comments
Post a Comment for 000433
