000054a |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
t ijMifgiHfiw
mskła3 jyrjwrsarArsiw r r"łł'Ai'2 i t-- w j- - s=- -f dur-r- ? ti? t- - ww-f-"- -i
-'- r-y
I ? ? Mr
HI
iiijJ
rn
?rr#vi"
Sw
fl!
ais
R1
I ł Si
r&Wx - Związkowiec" (The Alliancer)
Printed and PablUhed for every
and Saturday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
M Wolnlk Chalnnan of The Eoard Mr A Jak6bczik Secretarr
Offlclal Organ ot The Pollsh Alllance Frlendly Soclety of Canada
Editor-In-Chle- f — B Heydenkorn — General Manager — S F Konopka
Business Manager — 'R Frlkke — Prlntlng Manager — M Poczynlak
Subscriptlon: In Canada $700 per year In other Ccruntrien $300
Authorized as second classmall by the Post Office Department Ottawa
and for payment of postage In cash
7475 (Jueen St West Toronto 3 Ontario Tel: 531-24- 91 531-249- 2
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie S700
Półroczna $400
Kwartalna $250
Zagranica — Roczna
Półroczna
Pojedynczy numer
I ZNOWU NIC
VT adzieje okazały się złudne Nie powiodła się ani misja
l i specjalnego emisariusza zagranicznego który z upoważ-nienia
Stanów Zjednoczonych prowadził rozmowy w Hanoi
ani U Thanta sekretarza generalnego ONZ który rozmawiał
w New Delhi Moskwie Londynie i Paryżu zarówno z człon-kami
rządów jak i przedstawicielami dyplomatycznymi Płn
Wietnamu w New Delhi i Paryżu
Głęboki sondaż wykazał jedynie — jak to powiedział U
Thant — że strony są bardzo dalekie od gotowości podjęcia
rozmów pokojowych
Najbardziej uderza iż w miarę trwania wojna staje się
bardziej brutalna Po obu stronach Z gruntu bowiem nie-sprawiedliwe
i fałszywe jest oskarżanie i piętnowanie jedy-nie
Amerykanów i ich sojuszników w Płd Wietnamie o bar-barzyńskie
i brutalne metody walki Nie tylko w odniesieniu
do wojsk ale i ludności cywilnej
Gwałtownie wzrasta ilość bezdomnych i uchodźców a do-wództwo
Wietkongu utrzymuje że cztery piąte obszaru Płd
Wietnamu znajduje się pod jego kontrolą i stale dopływają
nowi ochotnicy Jeśli nawet przyjmiemy że twierdzenie to
jest propagandowe a więc co najmniej przesadzone to nie
mniej jednak wiadomo że bardzo znaczny obszar — praw-dopodobnie
około połowa — Pld Wietnamu znajduje się w
rękach Wietkongu Na pewno — wbrew zapewnieniom do-wództwa
wojsk amerykańskich w Wietnamie — rząd Płd
Wietnamu nie posiada żadnego autorytetu praktycznie nie
ma władzy nawet na najmniejszym obszarze Zresztą Ame-rykanie
wręcz twierdzą że nawet w tak zwanym pewnym
rejonie Sajgonu nikt nie jest całkowicie bezpieczny
Wiele zdaje się przemawiać za tym że strona
doszła do przekonania iż jej szanse zwycięstwa tak
bardzo wzrosły iż podejmowanie' rozmów pokojowych jest
bezcelowe Niewątpliwie konesntryczny- - atak na miasta wy-kazał
iż Wictkong dysoonuie doskonałymi bojowymi oddzia-- % łamii jest w stanie dokonać bardzo wiele
Po trzech tygodniach partyzanci — czy dokładniej soec-jaln- e
oddziały szturmowe — utrzymują się niemal wszędzie
jakkolwiek ponieśli bardzo duże straty Ale przecież niewie-le
wiemy o stratach drugiej strony które niewątpliwie też
muszą byćduże! Najistotniejsze jednak jest że partyzanci
zdołali przepTowadzić taką wielką operację wojskową' któ-ra
spowodowała ogromny wręcz wstrząs w opinii amerykań-skiej1
Wietkong odniósł bardzo wielkie korzyści poza militar-ne
co 'ma duże znaczenie ale'nie decydujące
"' f Naiwne 'było 'by przypuszczać że Amerykanie z powodu
''ostatnich niepowodzeń' 'rńuśz'az&" wszelkącenę' zawrzeć' po- -
kój"Niewątpliwic są-obecnio-'jbar-dziej
skłonni do kompromi
sowemu ruzwiazamat w Kiorym strona przeciwna uzysKa au-ż- o ale na pewno Stany Zjednoczone nie skapitulują Posia-dają
dpstateczne i środki na prowadzenie wojny nawet z naj-mniejszego
skrawka terytorium "wietnamskiego Są w stanie
zadawać stronie przeciwnej tak dotkliwe i bolesne ciosy że
kraj znajdować się w straszliwych warunkach
Rząd Płn- - Wietnamu oraz kierownictwo Wietkongu
przeceniają swoje możliwości i szanse i dlatego nie godzą' się
na podjęcie' rokowań pokojowych Wyobrażają sobie — błę-dnie
— że ich własne siły oraz kampania antywojenna w
Stanach Zjednoczonych oraz w innych krajach — doprowa-dzą
i Amerykanów do katastrofy W tej straszliwej wojnie od-grywa
po obu stronach wielką rolę szereg czynników o któ-rych
się nie wspomina
I tak np Wietnam stał się zarówno poligonem dla no-wych
broni ale w nie mniejszym sopniu terenem zapasów po-litycznych
Po obu stronach stawki są duże i nie wszystkie
atuty weszły już w grę
Niepowodzenie misji dyplomatycznej U Thanta posiada
efekt Pozwoliło ono na stwierdzenie że
Stany Zjednoczone nie uchylają się od rokowań pokojowych
ale strona przeciwna nie jest ciągle jeszcze gotowa do
przerwania działań wojennych
W ten snosób zlikwidowano jedną z propagandowych
tez komunistów
Naturalnie można wysunąć zastrzeżenia i tak np zapy
tać czy istotnie siany zjednoczone gotowe są do natychmia-stowych
rokowań czy udzieliły emisariuszowi pełnomoc- nictw które pozwoliły' by mu na przyjęcie pewnych propo-zycji
strony przeciwnej
obradPrezzaprJoojhenkstoown apnoywiperdzzeizał Pżłen goWtóiwetnjeasmt parlzeyjtąoć npioerzoązdnea-k
cza zgody na przyjęcie warunków rozpoczęcia rozmów Ha- noi domaga się zaprzestania akcji zbrojnej w szczególności
akcji lotnictwa i dopiero na tej podstawie wypowie sie w sprawie rokowań Ma to jednak być akcja bezwarunkowa a
twaikęice wryzpyrkaoktycgedyżjedonboaswtrioanjąnąa sięAmżeerystkraonniae pnrizeecgiwodnzaą swięykon-a rzysta pauzę dla umocnienia swoich pozycji dla masowej in-filtracji
a później podejmie walkę
Różnice między stanowiskiem stron są bardzo duże a
ze każda dysponuje sporą ilością atutów i każda wierzy iż
cdzaalsek—o joebszockzenisdzoczryockioewlsakńichpobkroonjoiw—ycphracuje na jej korzyść
Jeszcze jedna próba doprowadzenia stron do obrad za- kończyła się fiaskiem
Kto i kiedy podejmie następną?
Fos Hoidasz za obniżeniem cen lekarstw
W toku dyskusji nad pro- jektem ustawy o przemyśle
farmaceutycznym zabrał głos
poseł dr Haidasz Na wstępie
wyraził uznanie ministrowi
zagadnień konsumpcji Turne-rowi
za wniesienie tego pro-jektu
który posiada duże zna
Na zebraniu Par
ta Liberalnej okręgu Peel
South 6 delegatów
na konwencję do Ottawy na Jjtórej nastąpi wybór nowego
delegatów
się Ted A Glista
"prezes :Zarzadir~ Głównego
ZPwK
%
Wednesday
będzie
czenie gdyż służy ochronie
zdrowia publicznego
Poseł Haidasz stwierdził iż
ceny lekarstw w Kanadzie sa
z najwyższych na
świecie winny bezwzględnie
uiec oDiuzce mezaleznie od
tego należy zwracać baczną
uwagę na ich jakość
Prez Glista delegatem na Konwencję Liberałów
członków
wybrano
przywódcySrWśród
znajduje
jednymi
Delegaci nie są zobowiązani
do głosowania na wytypowa-nego
przez okręgowe zebra-nie
partyjne delegata ale za- chowują w tej sprawie pełna
swobodę
Prezes T Glista wvnowie-- dział' sie' za kandydatura min
Hellyera
szs
"sr-&- -
jLVIoi©isiii@s
Zwykle staram sic wstać oko-ło
7-- ej gdyż nie łubie się spie
szyć Gole sie — wazę poa
tusz goręcej wody później zim
nej _ — kilka ruchów dla roz-ruszania
trzeszczących już gna-tów
— ubieram się i schodzę
na dół do kuchni
$800 rejpirui awa KawaiKi cnie-$45- 0
ba z masłem kawa — jedna lub
lof dwie filiżanki — to moje śnia
danie Ostatnio coi mi zdro-wie
nawala więc na odmianę
owsianka z mlekiem Wspaniałe
lekarstwo na wszystkie dolegli-wości
Ma się rozumieć o 730
nastawiam radio Siedzę sam w
kuchni z wyciągniętymi noga-mi
na drugim krześle jem śnia-danie
słucham radia i powoli
"budzę" się do dnia O jakiejś
740 wpada do kuchni żona
która jest dziesięć razy szybsza
ode mnie Wszystko w kuchni
zaczyna fruwać Przygotowuje
śniadanie dla siebie dla syna
jakieś kanapki do pracy- - W
dziesięć minut znika z kuchni
i słychać tylko jej kroki na pię-terku
gdzie krząta się równie
szybko
O 8 opuszczam dom Czas iść
do pracy — do pracy na kawa-łek
chleba do pracy na rzecz
kraju gdzie mieszkam gdzie
żyję — do pracy dla Kanady
Cieszę się że mieszkam w
mieście że nie muszę brać sa-mochodu
Nie znoszę aut tych
morderców ludzi tych zasmra- -
dzaczy powietrza Chruszczow
miał rację gdy powiedział że
to całkiem niepotrzebny wy-nalazek
Cóż z tego ludziom
nic dość aut nie dość stukon-nyc- h
łodzi motorowych — wy-naleźli
teraz genialną rzecz:
"skidoo" by smrodzić jeszcze
w zimie na śniegu na za
marzniętych jeziorach w lesie
— by nie pozwolić odpocząć
przyrodzie nawet przez dwa czy
trzy miesiące w roku
Z prochu powstałeś w proch
się obrócisz Powinno się mó-wić:
w smrodzie się rodzisz i w
smrodzie zginiesz Na razie je-dnak
nastał szał skidoo Nawet
całkiem dojrzałe panie i pano-wie
"skidują się"
Lubię jechać do pracy maso
wym środkiem transportowym tj t autobusom a jeszcze lepiej
podziemną KoiejKą isa przy
stanku kupuję za 10 centów
"Globe and Mail" 'walczę p sie
dzące miejsce i zagłębiam się
w gazecie Czytanie gazety stało
się dla mnie nałogiem "Globe
Prof dr T Jost
Następnego dnia pojechałem w głąb
kraju nad Limpopo do lzw
"Kolonii Limpopo" utworzonej
14 lat temu w dolinie tej wiel
kiej rzeki Historia tej kolonii
jest wielce interesująca W
1923 roku przyjechał do Mo
zambiku młody inżynier portu-galski
de Morais
Zwiedzając prowincję zawę-drował
nad środkową część Lim
popo Zobaczył" szeroko rozlaną
rzekę w płaskiej pokrytej bag-nami
dolinie Gdzieniegdzie na
wyższych miejscach rozsiane
były małe wioski murzyńskie
których ludność cierpiała na
malarię na brak wody wred-nym
roku lub na jej nadmiar
w drugim Inżynier zbadał gle-by
przestudiował dokładnie ce-chy
klimatyczne regionu stwier-dził
możliwość wygodnego po-łączenia
z wybrzeżem i w ciągu
2 lat przedstawił rządowi Por
tugalii projekt zbudowania tamyj
na Limpopo zirygowania doliny
i założenia kolonii w której ty-siące
rodzin będzie mogło pro-dukować
ryż jarzyny kukury
dzę bawełnę i hodować bydło
bo po tej stronie Limpopo —
— po południowej — niema
muchy tse-ts- e
Ciężka w tym okresie sytua-cja
finansowa Portugalii oraz
rożne trudności biurokratyczne
spowodowały że ten wielki pro-jekt
czekał 30 lat na realizację
ale raz rozpoczęta praca posu-nęła
się --w szybkim tempie na-przód
Dziś po 14 latach kolo-nia
ma 75000 akrów powierz-chni
z tego 25000 jest zirygo-wan- e
Piękna tama utrzymuje
poziom wody w kanałach — nie
dopuszcza ani do wysuszenia
ziemi na polach ani do 'zalewa-nia
ich w czasie pory deszczo
wej 1600 rodzin tj około
10000 osób mieszka i pracuje
tam Rząd zapewnił wszystkim
rodzinom domy narzędzia kilka
sztuk bydła do 10 akrów ziemi
zirygowanej — ilość zależy od
ilości dzieci: po 2 akry na
pierwszych dwoje po jednym
na każde następne do maksi
mum — 10 akrów oraz pomoc
pieniężną i zwolnienie od po
datków na szereg lat
Kolonistami są biali i czarni
Mają takie same domy i takie
same przywileje Jedno tyko
ł "2WIA2K0WIECfLUTY JFebruory) roJa 21:— -- 1968
r r J5fi
C SKrajiwc
i uwagi w drodze do pracy)
and Mail" podoba mi się jest
na bardzo wysokim poziomie
Znam to pismo bardzo dobrze
i umiem je czytać I wiadomości
z pierwszej strony i "edito-rials- "
z którymi się niezawsze
zgadzam i bardzo anglosaski
Bruce West i liberalny Scott
Young i Needham ze swymi
pannami miłością i problemem
"kobieta versus mężczyzna"
Strony tyczące rozrywek kul-turalnych
równie interesujące
Czy WhUtaker że swą krytyką
teatralną czy ostry w języku
Kraglund czy Joan Fox gdy pi-sze
o filmach Później strony
ekonomiczne problemy dolara
i złota anglosaskie docinki w
stronę De Gaulle'a No i wresz-cie
strony sportowe — te naj-słabsze
bo zawalone informa-cjami
o baseball'u amerykań-skim
czy innych wiadomości z
różnych Pipidówek ze Stanów
Zjednoczonych O prawdziwym
sporcie o Europie mało lub ci-sza
Musi być olimpiada albo
jakiś rekord światowy by do-piero
tę "żelazną kurtynę" prze-łamać
Jpsł tpż i ń?ia} lrnhippv
turystyczny i pani Thomp- - f233 ?yskusji trzcba b'ło
son do której piszą listy czy-telnicy
często w bardzo intym
nych sprawach W "Globe and
Mail" można znaleźć rzeczy nie-raz
bardzo kontrowersyjne któ-re
gdyby przetłumaczyć na pol-skie
i zamieścić w "Związkow-cu"
znalazłyby się od razu na
indeksie w oczach różnych sa-mozwańczych
autorytetów wsze-lakiego
autoramentu sędziów z
własnej nominacji Pisze się o
religii o Vietnamie o seksie w
sposób nie do przyjęcia dla
przeciętnego czytelnika polskie-go
który — co tu wiele ukry-wać
— jest często zacofany
Lubię "Globe and Mail" To
pismo jest konserwatywne jeśli
chodzi o sprawy pracy jeśli
chodzi o Medicare jeśli chodzi
o finanse Ale też jest postępo-we
gdy pisze o Kanadzie o
problemach języka francuskiego
Popiera dwujęzyczność i' jed-ność
Kanady To pismo anglo-saskie
ale stara się byc'ludz-ki- m
a w podejściu do 'spraw
państwa kanadyjskim!— no-wocześno-kanady- jskini
SmiteSź-- " '
nie' wygląda jak' Pblak obywa'- -'
tel kanadyjski' chce'" być ''tylko
jedńojęzyczny chce'być więcej
angielski niz kanadyjski wię
cej anglosaski w poglądach niż
"Globe and Mail" a w" wyniku
zastrzeżenie: Murzyn który zgło-si
się na kolonistę nie może
mleć więcej niż jedną żonę Ży- -
jacy poza kolonią mają prawo
żyć według swych zwyczajów
Tak jak przewidział Morais
Kolonia kwitnie Produkcja
ryżu fia przykład dochodzi' do
2 ton z akra masami produko-wane
pomidory są przerabiane
w spółdzielczej fabryce kon-serw
Inne fabryki należące do
kolonistów produkują wędliny
kiełbasy wszelkie przetwory z
mleka suchą paszę bydła
— wszystko na eksport —
mąkę na użytek kolonii W pla-nach'je- st
powiększenie dwukro-tne
obszarów zirygowanych i
ilości rodzin do 3000 Są ró
wnież plany założenia w innych
dogodnych miejscach trzech te
go samego typu kolonii
Pojechałem także w górę rze-ki
poza kolonię popatrzeć 'ha
hipopotamy i krokodyle Po drb-dz- e
zauważyłem że Murzyni —
nie koloniści — plantują dużo
bawełny i manioku a wcale ja
rzyn lub ryżu Kąpią się oni
choć jest to zabronione w głó-wnych
kanałach irygacyjnych
nie bacząc na to że w tych wo
dach żyje pasożyt Pilharzia któ
rego cykl rozwojowy prowadzi
'od małża po przez wodę do
człowieka i z powrotem Powo-duje
to długotrwałą często nie-bezpieczną
chorobę w systemie
wydzielniczym człowieka
KTO JEST NIEBEZPIECZNY?
Hipopotamów było sporo tylko je--1
clnego lub dwa po drugiej stro-nie
rzeki na piaszczystej łasze
Wracając już pod wieczór by
łem świadkiem' pięknego zjawi-- -
ska: tysiące robaczków święto
łami Ich ogniki odbijając się
w wodzie ilość
Jak gdyby "Droga Mleczna"
spłynęła z nieba i rozciągnęła
się nad wodami
Wracając do Lourenco Mar-qu- es
pokazano drzewo Can-hueir- a
którego owoce wielko
ści śliwki zjedzone w ilości 3—i
sztuk zrobią człowieka zupełnie
pijanym Przejechaliśmy
niechcąco dwumetrowego węża
Później w muzeum zobaczjłem
takiegą samego w słpjpie spi- -
rytusemt- - całkiem-- ' jadofcifa szW
ka nazywa się po łacinie- - Ela- -
tego nie chce chyba bjć zupeł
nie polski Chce rozmawiać tyl-ko
po angielsku
Siadam więc i czytam gazetę
Wtedy to już świata nie widzę
Chociażby siadła obok mnie
Miss Polonia Kanadyjska czy
naprzeciw mnie najpiękniejsza
sekretarka z Hydro czy nawet
sama Lolobrigida — świata nie
widzę I wściekły jestem jak
ktoś mi czytanie gazety przery
wa Cóż kiedy takie rzeczy się
zdarzają W kolejce podziemnej
spotyka się znajomych po dro-dze
załatwia się sprawy społecz-ne
a czasem człowiek się cze-goś
dowie nawet o sobie Zro
zumiałe że to to
ostatnie Kilka dni temu spot-kałem
bardzo dobrego znajome-go
jeszcze taki to co na Fun-dacje
Mickiewiczowską łoży O
gazecie niema mowy Robię do-brą
minę do złej sprawy —
grzecznie się uśmiecham:
— No co tam słychać Woj-tek
— Jedzie się pracować A co
u ciebie?
— A wiesz że twoje nazwi-sko
padło wczoraj u nas pod- -
dział cie
dla
oraz
bronić
— Niemożliwe! Bardzo dzię-kuję
— ale co takiego złego
popełniłem?
— Widzisz podpisałeś odezwę
w sprawie zbiórki na polskich
olimpijczyków Tego nie powi-nieneś
robić Według zdania nie-których
osób to niewłaściwa
zbiórka
— Cóż w tym złego?
— Przede wszystkim winieneś
opiekować się sprawami kultu-ralnymi
Polonii Kanadyjskiej a
więc Fundacją Mickiewiczow-ską
Po drugie ci olimpijczycy
to nie wiadomo co — Tam w
Warszawie rząd komunistyczny
który popiera Wietkong —
Sport to nie kultura a wreszcie
my tutaj mamy też sportow
ców którzy jadą na Olimpiadę
— No to jak broniliście mnie?'
Kto mnie tak atakował?
— Tego nie mogę powiedzieć
Aleśmy cię bronili Dowodzili
śmy ze przecież dałeś swoje
pieniądze 'na olimpijczyków! a
nie czyjeś że na Fundację też
i 'pieniądze poświęcasz
że„spbrt 'to jednak ' teżjkuitufcaJ
Diuuzu uzięKuję za le sio- -
va Ja jeszcze 'dodałbym wiele
innych I tak: "Laur Olimpijski"
napisał nie kto inny tylko Ka-zimierz
Wierzyński co daje du--
Listy z
pechis 'Decosteri Najstraszliw-szego
węża na świecie — czar-ną'
mambę którego jad zabija
człowieka w ciągu paru minut
widziałem wypchanego — ró-wnież
w muzeum Pytałem me-go'
przewodnika czy ludzie nie
boją się chodzić w pola i w
dżunglę przy tej ilości różnych
niebezpiecznych osobników Po-wiedział
mi że wszystkie stwo-rzenia
dzikie od mamby do sło-nia
-- o nie napastowane
uciekają przy zbliżeniu się czło
wieka Trzeba tylko uwazac
aby nie nastąpić na gada lub
nie wyjść nagle od podwietrz-nc- j
strony na słonia nosorożca
lub inne niebezpieczne zwierzę
Ostatni dzień w Lourenco
Marąues spędziłem na zwiedza-niu
i muzeum
i na podziwianiu
po raz wtóry pięknego ogrodu
miejskiego O czwartej po po
łudniu załadowałem się na pa-sażerski
statek "Karanja" i pły
nę do Beira i dalej Szkoda że
nie mogłem dostać okrętu to
warowego Nie lubię tłoku nie
(lubię rozbieganych j rozwrzesz--
czanycn dzieci -- nie lubię abne- -
gacji u mężczyzn przychodzą-cych
na bosaka i w rozchłesta- -
nych koszulach spod których
wyglądają potężne brzuchy do
sali jadalnej rażą mnie kobie
ty ubierające się w wieczorowe
toalety na popołudniowy cock-tail
nudzą mnie binga lub "ża-bie"
wyścigi złości rzępoląca
orkiestra lub domorośli pianiści
"robiący" na fortepianie utwo-ry
Chopina Mozarta lub Bacha
Jedyna korzyść z tej podróży
to to że w każdym z portów
statek będzie stał conajmhiej
jeden cały 'dzień a w Mombasie
trzy To pozwoli mi na zapo- -
jańskich unosiło się nad kanan""1311'6 se z m'astam! a w Ke
zdwukrotniały
mi
też
najciekawsze
ile
nii nawet na wyjazd do Parku
Narodowego aby popatrzeć na
słonie żyrafy lwy antylopy itp
W Beira oczekiwał na mnie
z autem przedstawiciel biura
turystycznego 'zawiadomiony o
moim przyjeździe przez dyrek-cje
w Lourenco Marąues
— Czy widział pan angielskie
fregaty patrolujące poza naszy-mi
wodami terytorialnymi? —
spytał zaraz po powitaniu
— Tak widziałem dwie ja-kieś
20 milfstądr
="Ma jar one ' za" "zadanie nie
(Dokończenie na str 5)
- trJi-jr- —j i jl _ rfiAw jfrMjy]Wrfw£ŁMr™WJfii
SlOilOWISIC
(Rozmyślania
podróży
przyrodniczo-etnograficzneg- o
żo do myślenia W Meksyku na
najbliższej Olimpiadzie mają się
odbyć też i "zawody kultural-ne"
wystawy obrazów rzeźb
i inne popisy artystyczne To
wybitnie dowodzi o związkach
między sportem a sztuką Zre-sztą
to tradycja z czasów Olim-pii
z czasów greckich
_
Troszczę się o fundusze kul-turalne
Polonii Kanadyjskiej
ale nie tylko Polonii Kanadyj-skiej
Również interesują mnie
sprawy kulturalne innych Po-lonii
w ogóle Polaków w świe-cie
w Kraju Czuję się człon-kiem
nie tylko Polonii Kana-dyjskiej
ale też członkiem dia-spory
polskiej w świecie Je
stem Polakiem A co do spor-towców
kanadyjskich cieszę się
z ich sukcesów i życzę im też
takich na Olimpiadzie Pienię
dzy na nich nie dam bo ich nie
mam dostatecznie Kanada jest
jednym z najbogatszych krajów
na świecie i stać ją na podtrzy-manie
własnego sportu olim-pijskiego
Niech tylko Mr Smy-th- e
of the Mapie Leafs Mr
Molson of the Canadians and
Mr E P Taylor of Woodbine
Green Park and other Races
dadzą po pół miliona dolarów
i sprawa sportu w Kanadzie
jest rozwiązana Ich stać na to
Zbliżaliśmy się do stacji
Queen's Park musiałem przer
wać moje wywody i żegnając
się powiedziałem:
— Wiesz dziękuję ci za to
żeś mi o tym powiedział Czy
mogę napisać do "Związkowca"
parę słów w tej sprawie?
— Pisz jak chcesz
Rozstaliśmy się Jechałem ru-chomymi
schodami w górę
Przede mną o stopień wyżej
para zgrabnych nóżek ale ja
myślami byłem gdzieindziej
Dawno już zwróciłem uwagę że
wśród społeczności polskiej w
Kanadzie są dwie grupy które
chociaż pozornie bardzo daleko
od siebie w sensie stosunku do
Polski są bardzo bliskie sobie
Jedna to "hurra-patrioci- " dru-ga
to "hurra-Kanadyjczycy- "
"Hurra-patrioci- " tak są zaśle-pieni
że co( w jPolsce to malu-ją
na czerwono zapominając
że równocześnie sniarują tą sa- -
mąjjarbą swe" siostry (' jswych
waci f swe roaziny — smarują
cały naród
Hurra-Kanadyjczyc- y nie wy-kazują
w ogóle zainteresowania
losem narodu polskiego losem
Kraju To gdzieś daleko gdzie
się przestaje podróżować Le-piej
na południe na Hawaje
To nieciekawy kraj na który
trzeba patrzeć przez toaletowy
papier bo według "wygódki"
przyzwyczaili się mierzyć ludz-kie
życie To Kanadyjczycy
więksi jak redaktorzy "Globe
and Mail" To często ci co klę-kają
przed dolarem i nic poza
nim nie widzą'
Jasne że "hurra-patrioci- " zwal-czają
"hurra-Kanadyjczykó-w"
—
ale obie grupy zdają się być
bardzo daleko od Polski a mo-że
i są szczęśliwe że ta "żelaz-na
jałtańska kurtyna" dzieli
Polskę od Polaków w świecie
Inaczej mówiąc Polakowi nie
wolno być Polakiem poza gra-nicami
Kraju Polakowi nie
wolno pomagać Polsce nie wol-no
tam posyłać pieniędzy nie
można dać ofiary na Uniwersy
tet Lubelski na Uniwersytet
Jagielloński na odbudowę Zam-ku
w Warszawie na olimpijczy-ków
To rząd amerykański mo-że
udzielić pożyczki komuni- -
l stycznemu rządowi w Warsza
wie w wysokości 200 czy 300
milionów dolarów ale Polako-wi
w Toronto nie można złożyć
10 dolarów powiedzmy na olim-pijczyka
Piątkowskiego aby rzu-cił
dyskiem jak najdalej by
zdobył jakiś medal i by polski
sztandar zawisnął na ' maszcie
olimpijskim
Fe! Coś jest nie w porządku
z nami!
Zbliżałem się do celu mej
podróży Murray St Engineer-in- g
Building of Hydro Ontario
gdzie od dwudziestu prawie lat
mozolę się jako jeden z licznej
grupy polskich inżynierów bv
nanaozie nie DraKło enereii
Szkoh
cie napędzie wodnym weelo- -
wym atomowym Patrząc wstecz
na te 20 lat — mógłbym powie-dzieć
że tę wiedzę co zdoby
łem w murach najstarszej Poli-techniki
polskiej tj Politech
niki Lwowskiej oddałem całko
wicie na usługi Kanady A prze-cież
to dość duży dar Wza-mia- n
za to nie wolno mi złożyć
10 dolarów na polskich olim-pijczyków
bo to się nie podoba
niektórym moim rodakom Je-stem
innego zdania
Uważam za swój obowiązek
i każdego
kanadyjskiego pochodzenia pol-skiego
pomagać Polsce by by-ła
wolnym szczęśliwym kra
jem Drugą alternatywą jest
się swego pochodze
nia i swej rodziny w-Kr- aiu
'KU
-- ' TM" wft y -
WAZIE
POPULARNE STACJE
W Australii coraz więcej
zaczynają wchodzić w użycie
"domowe" nadawcze
stacje radiowe produkowane
w szybkim tempie przez jed-na
wytwórni sprzętu łączno-ściowego
Stacje te nazywane popu-larnie
"wiejskimi"
są dla nadawania programów
zawierających wiadomości ze
świata rozrywki odczyty popu-larno-
naukowe itp prze-znaczone
dla małych oddalo-nych
od większych centrów
miejscowości
Koszt ich-ni- e jest stosunko
wo icysoki wynosząc około
$5600 Mogą one być obsługi-wane
nawet przez mało wy-szkolony
personel
MA ZDROWY SEN
fJ?'y
tzw
Policja w Cetlettsbura w
stanie Kentucky w USA zosta-ła
powiadomiona iż na torze
kolejowym w pobliżu miasta
leżą zwłoki mężczyzny
Przybyły na miejsce patrol
przekonał się ze rzeczywiście
odpowiada to prawdzie ale
tylko w połowie Mężczyzna
na torze leżał ale nie trup za
to pijany — jak się to mówi
"w drobną kaszkę"
Był to 40-let- ni H
który po gruntownym popiciu
sobie ułożył sie do snu pomię-dzy
szynami i nic nawet
tym nie loiedział że przeje-chał
nad nim nie wyrządza-jąc
mu najmniejszej
pociąą składający się z dwóch
lokomotyw i 40 wagonów
COŚ O STRAD1VARIUSIE
Wiadomo iż najbardziej do W Royal Navy—$t- -
uui puu Kuzaym :yuys Luiuaczmi
wzgięaem skrzypce oyiy wy- tworem Stradivariusa słynne-go
lutnisty włoskiego okre-su
XVIII wieku
Jest na świecie 1000 au-tentycznych
skrzypiec tego
mistrza Niezależnie od tego
produkował on także loiolon-czel- e
i altówki Od czasu do
czasu tu czy tam odnajduje
się jeszcze jeden egzemplarz
takiego cennego instrumentu
co naturalnie wywołuje zro-zumiałą
sensację na całym
świecie
Historia ostatniego znalezi-ska
jest doprawdy niecodzien-na
40 lat temu pewien Turek
kupit pd jakiejś żebraczki za
śmiesznie niską cenęskrzyp-c- e chcąc po prostu dąć jej w
ten sposób jałmużnę 'Wrzucił
je następnie do jakiegoś ku-jr- a na strychu i zupełnie
n'icPhrzzeadpomnineidaałwnym czasem
porządkując swe rzeczy nat-knął
się na nie zaskoczyło
go że w dalszym ciągu znaj-dują
się w bardzo dobrym sta-nie
Wyjął loięc je i po zanie- -
liU )l
HI
z
o
z
o
=w= =w=
Jpracowan na poaita
t= =x=
TRAGICZNY WYBUCH
Tragiczny wypadek wyda- rzył się we wsi Nosocice pow
Głogów w czasie wiosenne-go
porządkowania zabudowań
gospodarczych rolnika Fran-ciszak- a Cupera
Kiedy synowie Cupera: 12-let- ni Stanisław i 13-let- ni Ka- zimierz oraz syn sąsiada 12- - letni wiradysław Żelazowski
ładowali na wózek złom na
stąpiła eksplozja niewypału
zabijając chłopców
WKŁADY W PKO
Stan wkładów 'pieniężnych
ldundinuoś3c1i stwyczPnKiaO 1968 r kwow- tę 69945000000 zł
W styczniu 1968 r wkłady
7os1z3c0z0ęd0n0o0ś0ciozwł e a lwiczzbroasłkysiąoże-3cz9e5k000
osszztcuzkędnościowych o
Tytułem odsetek i premii
właściciele książeczek oszczę- dnościowych otrzymali w sty
mczniuKw1o9tę68tęr sk4ł3a7d0a0ją00s0i0e doz-ł
pisane do książeczek odsetki
śicpire3m45ie00p0i0e0n0iężnzeł worawzysorókwo--
nowartość wylosowanych 1 l0i12i s1a6mmocohtoodroówwer3ó6wmotocyk-
POMNIK "SZKOŁY ORLĄT"
Istniejąca iuż od 4n lat 7ns
elektrycznej by nie powstawały w Dęblinie
„--:- _— -- : ftazt: HjtKirnuiiTP nn ririo Ltn
_- -ii o
obowiązek obywatela
i
wyrzeczenie
RADIOWE
używane
Hopkins
krzywdy
i
aeuu aosKonatych nilntńw
Wielu z nich rozsławiło kunszt
wpśwoliwsekcaiilcekhacwhileowltunickzzóawsniiechnIaIpwocaloełjygnmłyo
światowej
dlaWkraujzunainriouzwzoasiuługlotnsizcktwołay
społeczeństwo Dęblina i oko- - iicznycn powiatów postano- - uo uiunaowac oomnik ku
czci bohaterów "Szkoły Or- ląt"
Na pomnik złoży się m in
przestrzenny element wyso- kościowy symbolizujący lot- niczy tor startowy? n ioan
tswaailmeurozlscoyhtlouwłkeatka— wnoywcioętcazewsnmege-o
Pomnik stanie na central
nym placu Dęblina — przed
wejściem do Szkoły Jego od- - rtłiftw% £_: --z ~— Woieieeh KrilfcL £U1U5 "iapi w ijto ro--
:i4iBC&'
"VJtiil
NIEWAŻ!
v: "? "
s""-"'- W jsOttrś77 ayW I
Straditanusal ń
KSffw ś
Z ostatnich aJ
chwili obecnej $£
wumjcn prepani
ceutycznych
syropów mauk
zastrzyków fcro
Aptekarze W liii!
tej sprawie
klientem iest 11
każde 100 kobietę
bywcą tych irnrf'
gdy na każdych-ty- M jzuyuiew je fcupj
iiuiwięnsze hm? chu w aptekach J
Belgii Belgijki mj
Łipine na lem 92 cznie Szwedki 9 ft
sinyieiKi i iYzemfcj
iuwuu(uuuuiilj (]
mato ze imększo:it
tych kiajach mo otrzymać na podsta- - iy wysławione) $
I LU
DOWCIPNY MARYll
Marynarze ogrcmi uuuowac się ivjfc a tatuażu — i to obi:
wyiŁt Mitr iikzij Slf po prostu smieszm ważnie
Ostatnio jednaki
przebrała w tim i--
ici u winie k
3
znaku bandery vmI
shiej tiajiono narc
który miał na prut
wyiatutowany wm
raźnie napis: "l k
(nienawidzę maryw
saiuiowat napis b
się w oczy przełozm
Co z tum mam
— fcrontb
Wiadomo jest
nerwowane dowó&A
dziło przebadanie 2t
narzy i okazało sit wśród 7iich 920 kh
mniej lub wiece] oł
łoica z nich wtizmk
tnie pozbyłaby sie fjr
Ti rvrnotVlttnth
uiać rpr~zed 'uJtotó:
M 8 na 10 uczynihl
sie pierwszych dwoa
by Większość osuiu
decyzję tatuowania
wzięła po pijanemu}
wem namów koleqir
Przeciętna Iń
7ed??q osobę wynosi
katem jest 23-lct- m z
który posiada ich r
ciele az 54
=w=
ilość
teset z rois
osiągnął
?l"SzlCoła„?r!at"
eMyyksSciła
czyniono
praią
=3C
NAJWYŻSZY ffl
Najbliższe lata beć
sem wytężone]
który do 1?
zamierza uruchomić
t
"Orbisu"
noczać budowę 30 n
biektów turystjcznjd
li pensjonatów £
wypoczynkowych -- f
liczbie ok 9 tys w
NOWA BR0
O doskonałości pi
nego pistoletu "YlfK
dobrze starsi wieUK
twórcą był profesor
wczyc Na podstawie mii
ra specjaliści uzbrojeclpę
cowali ostatnio noWipn
maszynowy odznaczaj
wyjątkowymi zale'51!
ciężar wraz z i'w
25 naboi wynosi żalffK
kg długość w sm
nvm — 33 milimetrj
kośtrzelność teoretjt
600 strzałów na nw
suwana kolba mi
składana rękojeść
trzymanie nistoletu
Jest tn broń osobisfl
rej połączono właścM
jowe pistoletu i pis16
szynowego
PODZIEMNE KOW
Pndripmnp
kryto podczas robol
cyjnych pod
Jezuickim przy-r- o Łaziennej w Torunia
kazały wstępne oi
miirnwanv tunel
prowadzi w kieruntt
go kościoła gotycki
Jana W pewnym w
nek był zamuro
przebiciu przejśa
dzono iż dalej b1
fest częściowo
trudno "go będzie??
wać
Jak sie przypuszeg
dzion w kierunku £
stepna część ma poj
dłuzości do 80 qns
i 120 wysokości Ko£
rzv iiważaia że cb?°v
no jeszcze dokładni
ippt nr7pznaczeni6
razie nie był uży
kanał ściekowi' a
'rWi
jedja
bjrym
ni-rai&- ma Ull UŁl kOfflUl J
GanM pirynajinnif]
ei czesci jałuw—
XVin wieku
h
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, February 21, 1968 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1968-02-21 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2000587 |
Description
| Title | 000054a |
| OCR text | t ijMifgiHfiw mskła3 jyrjwrsarArsiw r r"łł'Ai'2 i t-- w j- - s=- -f dur-r- ? ti? t- - ww-f-"- -i -'- r-y I ? ? Mr HI iiijJ rn ?rr#vi" Sw fl! ais R1 I ł Si r&Wx - Związkowiec" (The Alliancer) Printed and PablUhed for every and Saturday by POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED M Wolnlk Chalnnan of The Eoard Mr A Jak6bczik Secretarr Offlclal Organ ot The Pollsh Alllance Frlendly Soclety of Canada Editor-In-Chle- f — B Heydenkorn — General Manager — S F Konopka Business Manager — 'R Frlkke — Prlntlng Manager — M Poczynlak Subscriptlon: In Canada $700 per year In other Ccruntrien $300 Authorized as second classmall by the Post Office Department Ottawa and for payment of postage In cash 7475 (Jueen St West Toronto 3 Ontario Tel: 531-24- 91 531-249- 2 PRENUMERATA Roczna w Kanadzie S700 Półroczna $400 Kwartalna $250 Zagranica — Roczna Półroczna Pojedynczy numer I ZNOWU NIC VT adzieje okazały się złudne Nie powiodła się ani misja l i specjalnego emisariusza zagranicznego który z upoważ-nienia Stanów Zjednoczonych prowadził rozmowy w Hanoi ani U Thanta sekretarza generalnego ONZ który rozmawiał w New Delhi Moskwie Londynie i Paryżu zarówno z człon-kami rządów jak i przedstawicielami dyplomatycznymi Płn Wietnamu w New Delhi i Paryżu Głęboki sondaż wykazał jedynie — jak to powiedział U Thant — że strony są bardzo dalekie od gotowości podjęcia rozmów pokojowych Najbardziej uderza iż w miarę trwania wojna staje się bardziej brutalna Po obu stronach Z gruntu bowiem nie-sprawiedliwe i fałszywe jest oskarżanie i piętnowanie jedy-nie Amerykanów i ich sojuszników w Płd Wietnamie o bar-barzyńskie i brutalne metody walki Nie tylko w odniesieniu do wojsk ale i ludności cywilnej Gwałtownie wzrasta ilość bezdomnych i uchodźców a do-wództwo Wietkongu utrzymuje że cztery piąte obszaru Płd Wietnamu znajduje się pod jego kontrolą i stale dopływają nowi ochotnicy Jeśli nawet przyjmiemy że twierdzenie to jest propagandowe a więc co najmniej przesadzone to nie mniej jednak wiadomo że bardzo znaczny obszar — praw-dopodobnie około połowa — Pld Wietnamu znajduje się w rękach Wietkongu Na pewno — wbrew zapewnieniom do-wództwa wojsk amerykańskich w Wietnamie — rząd Płd Wietnamu nie posiada żadnego autorytetu praktycznie nie ma władzy nawet na najmniejszym obszarze Zresztą Ame-rykanie wręcz twierdzą że nawet w tak zwanym pewnym rejonie Sajgonu nikt nie jest całkowicie bezpieczny Wiele zdaje się przemawiać za tym że strona doszła do przekonania iż jej szanse zwycięstwa tak bardzo wzrosły iż podejmowanie' rozmów pokojowych jest bezcelowe Niewątpliwie konesntryczny- - atak na miasta wy-kazał iż Wictkong dysoonuie doskonałymi bojowymi oddzia-- % łamii jest w stanie dokonać bardzo wiele Po trzech tygodniach partyzanci — czy dokładniej soec-jaln- e oddziały szturmowe — utrzymują się niemal wszędzie jakkolwiek ponieśli bardzo duże straty Ale przecież niewie-le wiemy o stratach drugiej strony które niewątpliwie też muszą byćduże! Najistotniejsze jednak jest że partyzanci zdołali przepTowadzić taką wielką operację wojskową' któ-ra spowodowała ogromny wręcz wstrząs w opinii amerykań-skiej1 Wietkong odniósł bardzo wielkie korzyści poza militar-ne co 'ma duże znaczenie ale'nie decydujące "' f Naiwne 'było 'by przypuszczać że Amerykanie z powodu ''ostatnich niepowodzeń' 'rńuśz'az&" wszelkącenę' zawrzeć' po- - kój"Niewątpliwic są-obecnio-'jbar-dziej skłonni do kompromi sowemu ruzwiazamat w Kiorym strona przeciwna uzysKa au-ż- o ale na pewno Stany Zjednoczone nie skapitulują Posia-dają dpstateczne i środki na prowadzenie wojny nawet z naj-mniejszego skrawka terytorium "wietnamskiego Są w stanie zadawać stronie przeciwnej tak dotkliwe i bolesne ciosy że kraj znajdować się w straszliwych warunkach Rząd Płn- - Wietnamu oraz kierownictwo Wietkongu przeceniają swoje możliwości i szanse i dlatego nie godzą' się na podjęcie' rokowań pokojowych Wyobrażają sobie — błę-dnie — że ich własne siły oraz kampania antywojenna w Stanach Zjednoczonych oraz w innych krajach — doprowa-dzą i Amerykanów do katastrofy W tej straszliwej wojnie od-grywa po obu stronach wielką rolę szereg czynników o któ-rych się nie wspomina I tak np Wietnam stał się zarówno poligonem dla no-wych broni ale w nie mniejszym sopniu terenem zapasów po-litycznych Po obu stronach stawki są duże i nie wszystkie atuty weszły już w grę Niepowodzenie misji dyplomatycznej U Thanta posiada efekt Pozwoliło ono na stwierdzenie że Stany Zjednoczone nie uchylają się od rokowań pokojowych ale strona przeciwna nie jest ciągle jeszcze gotowa do przerwania działań wojennych W ten snosób zlikwidowano jedną z propagandowych tez komunistów Naturalnie można wysunąć zastrzeżenia i tak np zapy tać czy istotnie siany zjednoczone gotowe są do natychmia-stowych rokowań czy udzieliły emisariuszowi pełnomoc- nictw które pozwoliły' by mu na przyjęcie pewnych propo-zycji strony przeciwnej obradPrezzaprJoojhenkstoown apnoywiperdzzeizał Pżłen goWtóiwetnjeasmt parlzeyjtąoć npioerzoązdnea-k cza zgody na przyjęcie warunków rozpoczęcia rozmów Ha- noi domaga się zaprzestania akcji zbrojnej w szczególności akcji lotnictwa i dopiero na tej podstawie wypowie sie w sprawie rokowań Ma to jednak być akcja bezwarunkowa a twaikęice wryzpyrkaoktycgedyżjedonboaswtrioanjąnąa sięAmżeerystkraonniae pnrizeecgiwodnzaą swięykon-a rzysta pauzę dla umocnienia swoich pozycji dla masowej in-filtracji a później podejmie walkę Różnice między stanowiskiem stron są bardzo duże a ze każda dysponuje sporą ilością atutów i każda wierzy iż cdzaalsek—o joebszockzenisdzoczryockioewlsakńichpobkroonjoiw—ycphracuje na jej korzyść Jeszcze jedna próba doprowadzenia stron do obrad za- kończyła się fiaskiem Kto i kiedy podejmie następną? Fos Hoidasz za obniżeniem cen lekarstw W toku dyskusji nad pro- jektem ustawy o przemyśle farmaceutycznym zabrał głos poseł dr Haidasz Na wstępie wyraził uznanie ministrowi zagadnień konsumpcji Turne-rowi za wniesienie tego pro-jektu który posiada duże zna Na zebraniu Par ta Liberalnej okręgu Peel South 6 delegatów na konwencję do Ottawy na Jjtórej nastąpi wybór nowego delegatów się Ted A Glista "prezes :Zarzadir~ Głównego ZPwK % Wednesday będzie czenie gdyż służy ochronie zdrowia publicznego Poseł Haidasz stwierdził iż ceny lekarstw w Kanadzie sa z najwyższych na świecie winny bezwzględnie uiec oDiuzce mezaleznie od tego należy zwracać baczną uwagę na ich jakość Prez Glista delegatem na Konwencję Liberałów członków wybrano przywódcySrWśród znajduje jednymi Delegaci nie są zobowiązani do głosowania na wytypowa-nego przez okręgowe zebra-nie partyjne delegata ale za- chowują w tej sprawie pełna swobodę Prezes T Glista wvnowie-- dział' sie' za kandydatura min Hellyera szs "sr-&- - jLVIoi©isiii@s Zwykle staram sic wstać oko-ło 7-- ej gdyż nie łubie się spie szyć Gole sie — wazę poa tusz goręcej wody później zim nej _ — kilka ruchów dla roz-ruszania trzeszczących już gna-tów — ubieram się i schodzę na dół do kuchni $800 rejpirui awa KawaiKi cnie-$45- 0 ba z masłem kawa — jedna lub lof dwie filiżanki — to moje śnia danie Ostatnio coi mi zdro-wie nawala więc na odmianę owsianka z mlekiem Wspaniałe lekarstwo na wszystkie dolegli-wości Ma się rozumieć o 730 nastawiam radio Siedzę sam w kuchni z wyciągniętymi noga-mi na drugim krześle jem śnia-danie słucham radia i powoli "budzę" się do dnia O jakiejś 740 wpada do kuchni żona która jest dziesięć razy szybsza ode mnie Wszystko w kuchni zaczyna fruwać Przygotowuje śniadanie dla siebie dla syna jakieś kanapki do pracy- - W dziesięć minut znika z kuchni i słychać tylko jej kroki na pię-terku gdzie krząta się równie szybko O 8 opuszczam dom Czas iść do pracy — do pracy na kawa-łek chleba do pracy na rzecz kraju gdzie mieszkam gdzie żyję — do pracy dla Kanady Cieszę się że mieszkam w mieście że nie muszę brać sa-mochodu Nie znoszę aut tych morderców ludzi tych zasmra- - dzaczy powietrza Chruszczow miał rację gdy powiedział że to całkiem niepotrzebny wy-nalazek Cóż z tego ludziom nic dość aut nie dość stukon-nyc- h łodzi motorowych — wy-naleźli teraz genialną rzecz: "skidoo" by smrodzić jeszcze w zimie na śniegu na za marzniętych jeziorach w lesie — by nie pozwolić odpocząć przyrodzie nawet przez dwa czy trzy miesiące w roku Z prochu powstałeś w proch się obrócisz Powinno się mó-wić: w smrodzie się rodzisz i w smrodzie zginiesz Na razie je-dnak nastał szał skidoo Nawet całkiem dojrzałe panie i pano-wie "skidują się" Lubię jechać do pracy maso wym środkiem transportowym tj t autobusom a jeszcze lepiej podziemną KoiejKą isa przy stanku kupuję za 10 centów "Globe and Mail" 'walczę p sie dzące miejsce i zagłębiam się w gazecie Czytanie gazety stało się dla mnie nałogiem "Globe Prof dr T Jost Następnego dnia pojechałem w głąb kraju nad Limpopo do lzw "Kolonii Limpopo" utworzonej 14 lat temu w dolinie tej wiel kiej rzeki Historia tej kolonii jest wielce interesująca W 1923 roku przyjechał do Mo zambiku młody inżynier portu-galski de Morais Zwiedzając prowincję zawę-drował nad środkową część Lim popo Zobaczył" szeroko rozlaną rzekę w płaskiej pokrytej bag-nami dolinie Gdzieniegdzie na wyższych miejscach rozsiane były małe wioski murzyńskie których ludność cierpiała na malarię na brak wody wred-nym roku lub na jej nadmiar w drugim Inżynier zbadał gle-by przestudiował dokładnie ce-chy klimatyczne regionu stwier-dził możliwość wygodnego po-łączenia z wybrzeżem i w ciągu 2 lat przedstawił rządowi Por tugalii projekt zbudowania tamyj na Limpopo zirygowania doliny i założenia kolonii w której ty-siące rodzin będzie mogło pro-dukować ryż jarzyny kukury dzę bawełnę i hodować bydło bo po tej stronie Limpopo — — po południowej — niema muchy tse-ts- e Ciężka w tym okresie sytua-cja finansowa Portugalii oraz rożne trudności biurokratyczne spowodowały że ten wielki pro-jekt czekał 30 lat na realizację ale raz rozpoczęta praca posu-nęła się --w szybkim tempie na-przód Dziś po 14 latach kolo-nia ma 75000 akrów powierz-chni z tego 25000 jest zirygo-wan- e Piękna tama utrzymuje poziom wody w kanałach — nie dopuszcza ani do wysuszenia ziemi na polach ani do 'zalewa-nia ich w czasie pory deszczo wej 1600 rodzin tj około 10000 osób mieszka i pracuje tam Rząd zapewnił wszystkim rodzinom domy narzędzia kilka sztuk bydła do 10 akrów ziemi zirygowanej — ilość zależy od ilości dzieci: po 2 akry na pierwszych dwoje po jednym na każde następne do maksi mum — 10 akrów oraz pomoc pieniężną i zwolnienie od po datków na szereg lat Kolonistami są biali i czarni Mają takie same domy i takie same przywileje Jedno tyko ł "2WIA2K0WIECfLUTY JFebruory) roJa 21:— -- 1968 r r J5fi C SKrajiwc i uwagi w drodze do pracy) and Mail" podoba mi się jest na bardzo wysokim poziomie Znam to pismo bardzo dobrze i umiem je czytać I wiadomości z pierwszej strony i "edito-rials- " z którymi się niezawsze zgadzam i bardzo anglosaski Bruce West i liberalny Scott Young i Needham ze swymi pannami miłością i problemem "kobieta versus mężczyzna" Strony tyczące rozrywek kul-turalnych równie interesujące Czy WhUtaker że swą krytyką teatralną czy ostry w języku Kraglund czy Joan Fox gdy pi-sze o filmach Później strony ekonomiczne problemy dolara i złota anglosaskie docinki w stronę De Gaulle'a No i wresz-cie strony sportowe — te naj-słabsze bo zawalone informa-cjami o baseball'u amerykań-skim czy innych wiadomości z różnych Pipidówek ze Stanów Zjednoczonych O prawdziwym sporcie o Europie mało lub ci-sza Musi być olimpiada albo jakiś rekord światowy by do-piero tę "żelazną kurtynę" prze-łamać Jpsł tpż i ń?ia} lrnhippv turystyczny i pani Thomp- - f233 ?yskusji trzcba b'ło son do której piszą listy czy-telnicy często w bardzo intym nych sprawach W "Globe and Mail" można znaleźć rzeczy nie-raz bardzo kontrowersyjne któ-re gdyby przetłumaczyć na pol-skie i zamieścić w "Związkow-cu" znalazłyby się od razu na indeksie w oczach różnych sa-mozwańczych autorytetów wsze-lakiego autoramentu sędziów z własnej nominacji Pisze się o religii o Vietnamie o seksie w sposób nie do przyjęcia dla przeciętnego czytelnika polskie-go który — co tu wiele ukry-wać — jest często zacofany Lubię "Globe and Mail" To pismo jest konserwatywne jeśli chodzi o sprawy pracy jeśli chodzi o Medicare jeśli chodzi o finanse Ale też jest postępo-we gdy pisze o Kanadzie o problemach języka francuskiego Popiera dwujęzyczność i' jed-ność Kanady To pismo anglo-saskie ale stara się byc'ludz-ki- m a w podejściu do 'spraw państwa kanadyjskim!— no-wocześno-kanady- jskini SmiteSź-- " ' nie' wygląda jak' Pblak obywa'- -' tel kanadyjski' chce'" być ''tylko jedńojęzyczny chce'być więcej angielski niz kanadyjski wię cej anglosaski w poglądach niż "Globe and Mail" a w" wyniku zastrzeżenie: Murzyn który zgło-si się na kolonistę nie może mleć więcej niż jedną żonę Ży- - jacy poza kolonią mają prawo żyć według swych zwyczajów Tak jak przewidział Morais Kolonia kwitnie Produkcja ryżu fia przykład dochodzi' do 2 ton z akra masami produko-wane pomidory są przerabiane w spółdzielczej fabryce kon-serw Inne fabryki należące do kolonistów produkują wędliny kiełbasy wszelkie przetwory z mleka suchą paszę bydła — wszystko na eksport — mąkę na użytek kolonii W pla-nach'je- st powiększenie dwukro-tne obszarów zirygowanych i ilości rodzin do 3000 Są ró wnież plany założenia w innych dogodnych miejscach trzech te go samego typu kolonii Pojechałem także w górę rze-ki poza kolonię popatrzeć 'ha hipopotamy i krokodyle Po drb-dz- e zauważyłem że Murzyni — nie koloniści — plantują dużo bawełny i manioku a wcale ja rzyn lub ryżu Kąpią się oni choć jest to zabronione w głó-wnych kanałach irygacyjnych nie bacząc na to że w tych wo dach żyje pasożyt Pilharzia któ rego cykl rozwojowy prowadzi 'od małża po przez wodę do człowieka i z powrotem Powo-duje to długotrwałą często nie-bezpieczną chorobę w systemie wydzielniczym człowieka KTO JEST NIEBEZPIECZNY? Hipopotamów było sporo tylko je--1 clnego lub dwa po drugiej stro-nie rzeki na piaszczystej łasze Wracając już pod wieczór by łem świadkiem' pięknego zjawi-- - ska: tysiące robaczków święto łami Ich ogniki odbijając się w wodzie ilość Jak gdyby "Droga Mleczna" spłynęła z nieba i rozciągnęła się nad wodami Wracając do Lourenco Mar-qu- es pokazano drzewo Can-hueir- a którego owoce wielko ści śliwki zjedzone w ilości 3—i sztuk zrobią człowieka zupełnie pijanym Przejechaliśmy niechcąco dwumetrowego węża Później w muzeum zobaczjłem takiegą samego w słpjpie spi- - rytusemt- - całkiem-- ' jadofcifa szW ka nazywa się po łacinie- - Ela- - tego nie chce chyba bjć zupeł nie polski Chce rozmawiać tyl-ko po angielsku Siadam więc i czytam gazetę Wtedy to już świata nie widzę Chociażby siadła obok mnie Miss Polonia Kanadyjska czy naprzeciw mnie najpiękniejsza sekretarka z Hydro czy nawet sama Lolobrigida — świata nie widzę I wściekły jestem jak ktoś mi czytanie gazety przery wa Cóż kiedy takie rzeczy się zdarzają W kolejce podziemnej spotyka się znajomych po dro-dze załatwia się sprawy społecz-ne a czasem człowiek się cze-goś dowie nawet o sobie Zro zumiałe że to to ostatnie Kilka dni temu spot-kałem bardzo dobrego znajome-go jeszcze taki to co na Fun-dacje Mickiewiczowską łoży O gazecie niema mowy Robię do-brą minę do złej sprawy — grzecznie się uśmiecham: — No co tam słychać Woj-tek — Jedzie się pracować A co u ciebie? — A wiesz że twoje nazwi-sko padło wczoraj u nas pod- - dział cie dla oraz bronić — Niemożliwe! Bardzo dzię-kuję — ale co takiego złego popełniłem? — Widzisz podpisałeś odezwę w sprawie zbiórki na polskich olimpijczyków Tego nie powi-nieneś robić Według zdania nie-których osób to niewłaściwa zbiórka — Cóż w tym złego? — Przede wszystkim winieneś opiekować się sprawami kultu-ralnymi Polonii Kanadyjskiej a więc Fundacją Mickiewiczow-ską Po drugie ci olimpijczycy to nie wiadomo co — Tam w Warszawie rząd komunistyczny który popiera Wietkong — Sport to nie kultura a wreszcie my tutaj mamy też sportow ców którzy jadą na Olimpiadę — No to jak broniliście mnie?' Kto mnie tak atakował? — Tego nie mogę powiedzieć Aleśmy cię bronili Dowodzili śmy ze przecież dałeś swoje pieniądze 'na olimpijczyków! a nie czyjeś że na Fundację też i 'pieniądze poświęcasz że„spbrt 'to jednak ' teżjkuitufcaJ Diuuzu uzięKuję za le sio- - va Ja jeszcze 'dodałbym wiele innych I tak: "Laur Olimpijski" napisał nie kto inny tylko Ka-zimierz Wierzyński co daje du-- Listy z pechis 'Decosteri Najstraszliw-szego węża na świecie — czar-ną' mambę którego jad zabija człowieka w ciągu paru minut widziałem wypchanego — ró-wnież w muzeum Pytałem me-go' przewodnika czy ludzie nie boją się chodzić w pola i w dżunglę przy tej ilości różnych niebezpiecznych osobników Po-wiedział mi że wszystkie stwo-rzenia dzikie od mamby do sło-nia -- o nie napastowane uciekają przy zbliżeniu się czło wieka Trzeba tylko uwazac aby nie nastąpić na gada lub nie wyjść nagle od podwietrz-nc- j strony na słonia nosorożca lub inne niebezpieczne zwierzę Ostatni dzień w Lourenco Marąues spędziłem na zwiedza-niu i muzeum i na podziwianiu po raz wtóry pięknego ogrodu miejskiego O czwartej po po łudniu załadowałem się na pa-sażerski statek "Karanja" i pły nę do Beira i dalej Szkoda że nie mogłem dostać okrętu to warowego Nie lubię tłoku nie (lubię rozbieganych j rozwrzesz-- czanycn dzieci -- nie lubię abne- - gacji u mężczyzn przychodzą-cych na bosaka i w rozchłesta- - nych koszulach spod których wyglądają potężne brzuchy do sali jadalnej rażą mnie kobie ty ubierające się w wieczorowe toalety na popołudniowy cock-tail nudzą mnie binga lub "ża-bie" wyścigi złości rzępoląca orkiestra lub domorośli pianiści "robiący" na fortepianie utwo-ry Chopina Mozarta lub Bacha Jedyna korzyść z tej podróży to to że w każdym z portów statek będzie stał conajmhiej jeden cały 'dzień a w Mombasie trzy To pozwoli mi na zapo- - jańskich unosiło się nad kanan""1311'6 se z m'astam! a w Ke zdwukrotniały mi też najciekawsze ile nii nawet na wyjazd do Parku Narodowego aby popatrzeć na słonie żyrafy lwy antylopy itp W Beira oczekiwał na mnie z autem przedstawiciel biura turystycznego 'zawiadomiony o moim przyjeździe przez dyrek-cje w Lourenco Marąues — Czy widział pan angielskie fregaty patrolujące poza naszy-mi wodami terytorialnymi? — spytał zaraz po powitaniu — Tak widziałem dwie ja-kieś 20 milfstądr ="Ma jar one ' za" "zadanie nie (Dokończenie na str 5) - trJi-jr- —j i jl _ rfiAw jfrMjy]Wrfw£ŁMr™WJfii SlOilOWISIC (Rozmyślania podróży przyrodniczo-etnograficzneg- o żo do myślenia W Meksyku na najbliższej Olimpiadzie mają się odbyć też i "zawody kultural-ne" wystawy obrazów rzeźb i inne popisy artystyczne To wybitnie dowodzi o związkach między sportem a sztuką Zre-sztą to tradycja z czasów Olim-pii z czasów greckich _ Troszczę się o fundusze kul-turalne Polonii Kanadyjskiej ale nie tylko Polonii Kanadyj-skiej Również interesują mnie sprawy kulturalne innych Po-lonii w ogóle Polaków w świe-cie w Kraju Czuję się człon-kiem nie tylko Polonii Kana-dyjskiej ale też członkiem dia-spory polskiej w świecie Je stem Polakiem A co do spor-towców kanadyjskich cieszę się z ich sukcesów i życzę im też takich na Olimpiadzie Pienię dzy na nich nie dam bo ich nie mam dostatecznie Kanada jest jednym z najbogatszych krajów na świecie i stać ją na podtrzy-manie własnego sportu olim-pijskiego Niech tylko Mr Smy-th- e of the Mapie Leafs Mr Molson of the Canadians and Mr E P Taylor of Woodbine Green Park and other Races dadzą po pół miliona dolarów i sprawa sportu w Kanadzie jest rozwiązana Ich stać na to Zbliżaliśmy się do stacji Queen's Park musiałem przer wać moje wywody i żegnając się powiedziałem: — Wiesz dziękuję ci za to żeś mi o tym powiedział Czy mogę napisać do "Związkowca" parę słów w tej sprawie? — Pisz jak chcesz Rozstaliśmy się Jechałem ru-chomymi schodami w górę Przede mną o stopień wyżej para zgrabnych nóżek ale ja myślami byłem gdzieindziej Dawno już zwróciłem uwagę że wśród społeczności polskiej w Kanadzie są dwie grupy które chociaż pozornie bardzo daleko od siebie w sensie stosunku do Polski są bardzo bliskie sobie Jedna to "hurra-patrioci- " dru-ga to "hurra-Kanadyjczycy- " "Hurra-patrioci- " tak są zaśle-pieni że co( w jPolsce to malu-ją na czerwono zapominając że równocześnie sniarują tą sa- - mąjjarbą swe" siostry (' jswych waci f swe roaziny — smarują cały naród Hurra-Kanadyjczyc- y nie wy-kazują w ogóle zainteresowania losem narodu polskiego losem Kraju To gdzieś daleko gdzie się przestaje podróżować Le-piej na południe na Hawaje To nieciekawy kraj na który trzeba patrzeć przez toaletowy papier bo według "wygódki" przyzwyczaili się mierzyć ludz-kie życie To Kanadyjczycy więksi jak redaktorzy "Globe and Mail" To często ci co klę-kają przed dolarem i nic poza nim nie widzą' Jasne że "hurra-patrioci- " zwal-czają "hurra-Kanadyjczykó-w" — ale obie grupy zdają się być bardzo daleko od Polski a mo-że i są szczęśliwe że ta "żelaz-na jałtańska kurtyna" dzieli Polskę od Polaków w świecie Inaczej mówiąc Polakowi nie wolno być Polakiem poza gra-nicami Kraju Polakowi nie wolno pomagać Polsce nie wol-no tam posyłać pieniędzy nie można dać ofiary na Uniwersy tet Lubelski na Uniwersytet Jagielloński na odbudowę Zam-ku w Warszawie na olimpijczy-ków To rząd amerykański mo-że udzielić pożyczki komuni- - l stycznemu rządowi w Warsza wie w wysokości 200 czy 300 milionów dolarów ale Polako-wi w Toronto nie można złożyć 10 dolarów powiedzmy na olim-pijczyka Piątkowskiego aby rzu-cił dyskiem jak najdalej by zdobył jakiś medal i by polski sztandar zawisnął na ' maszcie olimpijskim Fe! Coś jest nie w porządku z nami! Zbliżałem się do celu mej podróży Murray St Engineer-in- g Building of Hydro Ontario gdzie od dwudziestu prawie lat mozolę się jako jeden z licznej grupy polskich inżynierów bv nanaozie nie DraKło enereii Szkoh cie napędzie wodnym weelo- - wym atomowym Patrząc wstecz na te 20 lat — mógłbym powie-dzieć że tę wiedzę co zdoby łem w murach najstarszej Poli-techniki polskiej tj Politech niki Lwowskiej oddałem całko wicie na usługi Kanady A prze-cież to dość duży dar Wza-mia- n za to nie wolno mi złożyć 10 dolarów na polskich olim-pijczyków bo to się nie podoba niektórym moim rodakom Je-stem innego zdania Uważam za swój obowiązek i każdego kanadyjskiego pochodzenia pol-skiego pomagać Polsce by by-ła wolnym szczęśliwym kra jem Drugą alternatywą jest się swego pochodze nia i swej rodziny w-Kr- aiu 'KU -- ' TM" wft y - WAZIE POPULARNE STACJE W Australii coraz więcej zaczynają wchodzić w użycie "domowe" nadawcze stacje radiowe produkowane w szybkim tempie przez jed-na wytwórni sprzętu łączno-ściowego Stacje te nazywane popu-larnie "wiejskimi" są dla nadawania programów zawierających wiadomości ze świata rozrywki odczyty popu-larno- naukowe itp prze-znaczone dla małych oddalo-nych od większych centrów miejscowości Koszt ich-ni- e jest stosunko wo icysoki wynosząc około $5600 Mogą one być obsługi-wane nawet przez mało wy-szkolony personel MA ZDROWY SEN fJ?'y tzw Policja w Cetlettsbura w stanie Kentucky w USA zosta-ła powiadomiona iż na torze kolejowym w pobliżu miasta leżą zwłoki mężczyzny Przybyły na miejsce patrol przekonał się ze rzeczywiście odpowiada to prawdzie ale tylko w połowie Mężczyzna na torze leżał ale nie trup za to pijany — jak się to mówi "w drobną kaszkę" Był to 40-let- ni H który po gruntownym popiciu sobie ułożył sie do snu pomię-dzy szynami i nic nawet tym nie loiedział że przeje-chał nad nim nie wyrządza-jąc mu najmniejszej pociąą składający się z dwóch lokomotyw i 40 wagonów COŚ O STRAD1VARIUSIE Wiadomo iż najbardziej do W Royal Navy—$t- - uui puu Kuzaym :yuys Luiuaczmi wzgięaem skrzypce oyiy wy- tworem Stradivariusa słynne-go lutnisty włoskiego okre-su XVIII wieku Jest na świecie 1000 au-tentycznych skrzypiec tego mistrza Niezależnie od tego produkował on także loiolon-czel- e i altówki Od czasu do czasu tu czy tam odnajduje się jeszcze jeden egzemplarz takiego cennego instrumentu co naturalnie wywołuje zro-zumiałą sensację na całym świecie Historia ostatniego znalezi-ska jest doprawdy niecodzien-na 40 lat temu pewien Turek kupit pd jakiejś żebraczki za śmiesznie niską cenęskrzyp-c- e chcąc po prostu dąć jej w ten sposób jałmużnę 'Wrzucił je następnie do jakiegoś ku-jr- a na strychu i zupełnie n'icPhrzzeadpomnineidaałwnym czasem porządkując swe rzeczy nat-knął się na nie zaskoczyło go że w dalszym ciągu znaj-dują się w bardzo dobrym sta-nie Wyjął loięc je i po zanie- - liU )l HI z o z o =w= =w= Jpracowan na poaita t= =x= TRAGICZNY WYBUCH Tragiczny wypadek wyda- rzył się we wsi Nosocice pow Głogów w czasie wiosenne-go porządkowania zabudowań gospodarczych rolnika Fran-ciszak- a Cupera Kiedy synowie Cupera: 12-let- ni Stanisław i 13-let- ni Ka- zimierz oraz syn sąsiada 12- - letni wiradysław Żelazowski ładowali na wózek złom na stąpiła eksplozja niewypału zabijając chłopców WKŁADY W PKO Stan wkładów 'pieniężnych ldundinuoś3c1i stwyczPnKiaO 1968 r kwow- tę 69945000000 zł W styczniu 1968 r wkłady 7os1z3c0z0ęd0n0o0ś0ciozwł e a lwiczzbroasłkysiąoże-3cz9e5k000 osszztcuzkędnościowych o Tytułem odsetek i premii właściciele książeczek oszczę- dnościowych otrzymali w sty mczniuKw1o9tę68tęr sk4ł3a7d0a0ją00s0i0e doz-ł pisane do książeczek odsetki śicpire3m45ie00p0i0e0n0iężnzeł worawzysorókwo-- nowartość wylosowanych 1 l0i12i s1a6mmocohtoodroówwer3ó6wmotocyk- POMNIK "SZKOŁY ORLĄT" Istniejąca iuż od 4n lat 7ns elektrycznej by nie powstawały w Dęblinie „--:- _— -- : ftazt: HjtKirnuiiTP nn ririo Ltn _- -ii o obowiązek obywatela i wyrzeczenie RADIOWE używane Hopkins krzywdy i aeuu aosKonatych nilntńw Wielu z nich rozsławiło kunszt wpśwoliwsekcaiilcekhacwhileowltunickzzóawsniiechnIaIpwocaloełjygnmłyo światowej dlaWkraujzunainriouzwzoasiuługlotnsizcktwołay społeczeństwo Dęblina i oko- - iicznycn powiatów postano- - uo uiunaowac oomnik ku czci bohaterów "Szkoły Or- ląt" Na pomnik złoży się m in przestrzenny element wyso- kościowy symbolizujący lot- niczy tor startowy? n ioan tswaailmeurozlscoyhtlouwłkeatka— wnoywcioętcazewsnmege-o Pomnik stanie na central nym placu Dęblina — przed wejściem do Szkoły Jego od- - rtłiftw% £_: --z ~— Woieieeh KrilfcL £U1U5 "iapi w ijto ro-- :i4iBC&' "VJtiil NIEWAŻ! v: "? " s""-"'- W jsOttrś77 ayW I Straditanusal ń KSffw ś Z ostatnich aJ chwili obecnej $£ wumjcn prepani ceutycznych syropów mauk zastrzyków fcro Aptekarze W liii! tej sprawie klientem iest 11 każde 100 kobietę bywcą tych irnrf' gdy na każdych-ty- M jzuyuiew je fcupj iiuiwięnsze hm? chu w aptekach J Belgii Belgijki mj Łipine na lem 92 cznie Szwedki 9 ft sinyieiKi i iYzemfcj iuwuu(uuuuiilj (] mato ze imększo:it tych kiajach mo otrzymać na podsta- - iy wysławione) $ I LU DOWCIPNY MARYll Marynarze ogrcmi uuuowac się ivjfc a tatuażu — i to obi: wyiŁt Mitr iikzij Slf po prostu smieszm ważnie Ostatnio jednaki przebrała w tim i-- ici u winie k 3 znaku bandery vmI shiej tiajiono narc który miał na prut wyiatutowany wm raźnie napis: "l k (nienawidzę maryw saiuiowat napis b się w oczy przełozm Co z tum mam — fcrontb Wiadomo jest nerwowane dowó&A dziło przebadanie 2t narzy i okazało sit wśród 7iich 920 kh mniej lub wiece] oł łoica z nich wtizmk tnie pozbyłaby sie fjr Ti rvrnotVlttnth uiać rpr~zed 'uJtotó: M 8 na 10 uczynihl sie pierwszych dwoa by Większość osuiu decyzję tatuowania wzięła po pijanemu} wem namów koleqir Przeciętna Iń 7ed??q osobę wynosi katem jest 23-lct- m z który posiada ich r ciele az 54 =w= ilość teset z rois osiągnął ?l"SzlCoła„?r!at" eMyyksSciła czyniono praią =3C NAJWYŻSZY ffl Najbliższe lata beć sem wytężone] który do 1? zamierza uruchomić t "Orbisu" noczać budowę 30 n biektów turystjcznjd li pensjonatów £ wypoczynkowych -- f liczbie ok 9 tys w NOWA BR0 O doskonałości pi nego pistoletu "YlfK dobrze starsi wieUK twórcą był profesor wczyc Na podstawie mii ra specjaliści uzbrojeclpę cowali ostatnio noWipn maszynowy odznaczaj wyjątkowymi zale'51! ciężar wraz z i'w 25 naboi wynosi żalffK kg długość w sm nvm — 33 milimetrj kośtrzelność teoretjt 600 strzałów na nw suwana kolba mi składana rękojeść trzymanie nistoletu Jest tn broń osobisfl rej połączono właścM jowe pistoletu i pis16 szynowego PODZIEMNE KOW Pndripmnp kryto podczas robol cyjnych pod Jezuickim przy-r- o Łaziennej w Torunia kazały wstępne oi miirnwanv tunel prowadzi w kieruntt go kościoła gotycki Jana W pewnym w nek był zamuro przebiciu przejśa dzono iż dalej b1 fest częściowo trudno "go będzie?? wać Jak sie przypuszeg dzion w kierunku £ stepna część ma poj dłuzości do 80 qns i 120 wysokości Ko£ rzv iiważaia że cb?°v no jeszcze dokładni ippt nr7pznaczeni6 razie nie był uży kanał ściekowi' a 'rWi jedja bjrym ni-rai&- ma Ull UŁl kOfflUl J GanM pirynajinnif] ei czesci jałuw— XVin wieku h |
Tags
Comments
Post a Comment for 000054a
